IV SA/Gl 604/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-01-16
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Krzysztof Kandut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednodniowa umowa zlecenia, zawarta przed skierowaniem na staż, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu, nawet jeśli osoba ta była prawidłowo pouczona o przepisach i nie poinformowała urzędu pracy o podjęciu pracy?Ratio decidendi
Podjęcie pracy na podstawie umowy zlecenia, nawet jednodniowej, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej, ponieważ definicja osoby bezrobotnej zawarta w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kategorycznie wyklucza wykonywanie jakiejkolwiek innej pracy zarobkowej. Decyzja o utracie statusu ma charakter deklaratoryjny i może działać wstecz od momentu zaistnienia okoliczności niespełniających warunków ustawy. Skoro osoba nie spełniała warunków do posiadania statusu bezrobotnej, nie mogła być skierowana na staż ani pobierać z tego tytułu stypendium.Stan faktyczny
K. K. zarejestrowała się jako bezrobotna i pobierała stypendium z tytułu stażu. Po zakończeniu stażu utraciła status bezrobotnej z powodu podjęcia pracy. Urząd Pracy dowiedział się z ZUS o fakcie podjęcia przez nią pracy na podstawie umowy zlecenia w jednym dniu, co skutkowało wznowieniem postępowania i uchyleniem decyzji o przyznaniu stypendium oraz o statusie bezrobotnej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. K. K. wniosła skargę do WSA, kwestionując pozbawienie statusu bezrobotnej z powodu jednodniowej umowy zlecenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania K. K. zam. G. ul. [...] od decyzji nr [...] z [...] r. wydanej z upoważnienia Starosty [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.; dalej jako Kpa), w związku art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 645 ze zm.; dalej jako u.p.z./.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentacje prawną. Podkreślił, że na podstawie dokumentacji Powiatowego Urzędu Pracy ustalono, że Strona w [...] r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna; w dniu rejestracji była prawidłowo pouczona o przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym o przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, składając własnoręczny podpis we wniosku o rejestrację bezrobotnego oraz Informacji dla osób rejestrujących się w PUP, której jeden egzemplarz otrzymała; w okresie od [...] do [...] r. pobierała stypendium z tytułu odbywania stażu; z dniem [...] r. utraciła prawo do pobierania stypendium w związku z zakończeniem odbywania stażu oraz utraciła status osoby bezrobotnej w związku z podjęciem pracy. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo ZUS informujące o tym, że Strona podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia w okresie [...] r.
W wyniku wezwania przez Powiatowy Urząd Pracy do złożenia wyjaśnień w sprawie świadczenia pracy w ramach umowy zlecenia w dniu [...]r., Strona oświadczyła, że podpisała umowę zlecenia na dzień [...]r. z firmą "A" i wykonywała zlecenie w tym jednym dniu. ZUS pismem z [...]r. potwierdził, że K.K. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia w dniu [...]r.,
Wobec powyższego organ I instancji postanowieniem z [...]r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi dotyczącymi prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu oraz statusu osoby bezrobotnej, gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy i nieznane organowi w dniu wydania decyzji; Strona ustosunkowała się do treści tego postanowienia akcentując incydentalny, jednodniowy charakter pracy.
W konsekwencji organ I instancji decyzją z 31 marca 2017 r. wydał w sprawie rozstrzygniecie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., którym uchylił swoje decyzje ostateczne:
- z dnia [...] r. o przyznaniu odwołującej z dniem [...] r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu,
- z dnia [...]r. o utracie z dniem [...]r. prawa do stypendium z powodu zakończenia odbywania stażu,
- z dnia [...]r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu podjęcia pracy
oraz orzekł o:
1. odmowie przyznania z dniem [...]r. prawa do stypendium,
2. umorzeniu postępowania w przedmiocie utraty prawa do stypendium z uwagi na jego bezprzedmiotowość,
3. utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. z powodu podjęcia pracy w ramach umowy zlecenia w firmie "A" S.A.
Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła odwołanie akcentując, że wskazana przez organ przyczyna wznowienia dotyczy okresu sprzed odbycia stażu, w rzeczywistości zawarta umowa zlecenia miała miejsce jedynie w okresie jednego dnia tj. [...]r., zarówno w chwili skierowania na staż, jak i w czasie odbywania stażu oraz pobierania stypendium nie była nigdzie zatrudniona i nie wykonywała żadnej innej pracy zarobkowej, a umowa zlecenia trwała jeden dzień i miała miejsce kilka miesięcy przed skierowaniem na staż.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w pełni podzielając wyrażone w nim stanowisko.
Opierając się na art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. wyjaśnił, że bezrobotnym jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, niepracująca i niewykonująca innej pracy zarobkowej.
Pod pojęciem innej pracy zarobkowej należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych w tym umowy zlecenia. Podkreślił, że odwołująca była prawidłowo pouczona o warunkach wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia, które musi spełnić dana osoba, by móc nabyć i posiadać status bezrobotnego, w tym o warunku niepozostawania w zatrudnieniu i niewykonywania innej pracy zarobkowej.
Dlatego też podstawa materialna przedmiotowej sprawy tj. świadczenie w dniu [...] r. pracy w ramach umowy zlecenia, przemawiało za uchyleniem decyzji dotyczących statusu bezrobotnego oraz prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu, gdyż jest to istotna dla sprawy, nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał decyzje, a na staż może zostać skierowana tylko osoba bezrobotna. Zatem odwołująca w dniu [...] r. podejmując pracę w ramach umowy zlecenia, nie spełniała warunków z art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy do posiadania statusu osoby bezrobotnej, zatem nie była również uprawniona do odbywania stażu i pobierania z tego tytułu stypendium.
Również wskazano, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują automatycznego uznania danej osoby za osobę bezrobotną wraz z zakończeniem przez nią wykonywania pracy, a osoba świadcząca pracę musi po jej zakończeniu ponownie zarejestrować się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, by móc korzystać z uprawnień wynikających z ustawy np. odbywać staż i pobierać z tego tytułu stypendium. Nawet krótkotrwała praca trwająca np. 1 dzień eliminuje bezrobotnego ze statusu osoby bezrobotnej.
W przypadku odwołującej oznacza to, iż ww. winna ponownie zarejestrować się w PUP jako osoba bezrobotna po dniu [...]r., czego nie uczyniła. Zaniechanie rejestracji w PUP po zakończeniu świadczenia pracy w ramach umowy zlecenia skutkuje tym, że odwołująca bezzasadnie była skierowana na staż.
Nadto zaznaczono, że odwołująca była prawidłowo pouczona o warunkach wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia, które musi spełnić dana osoba, by móc nabyć i posiadać status bezrobotnego, w tym o warunku niepozostawania w zatrudnieniu i niewykonywania innej pracy zarobkowej oraz o przepisie art. 74 który stanowi, że bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Odwołująca nie wywiązała się z ww. obowiązku i nie zgłosiła w Urzędzie Pracy faktu podjęcia pracy; zakończenie pracy przed upływem ww. 7 dni nie stanowi podstawy do odstąpienia od obowiązku zgłoszenia Urzędowi Pracy faktu podjęcia pracy.
Słuszność rozstrzygnięcia organ poparł orzecznictwem sądowo administracyjnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona zakwestionowała jej prawidłowość zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i 11 u.p.z. w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 77, 8 i 9 Kpa. Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu podkreśliła, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organy administracji, iż z faktu zatrudnienia na okres jednego dnia skarżąca powinna być pozbawiona statusu osoby bezrobotnej na czas nieokreślony począwszy od [...]r., bowiem pozbawienie statusu bezrobotnej powinno nastąpić w okresie objętym tylko czasem zatrudnienia skarżącej. Poza tym po wykonaniu umowy zlecenia skarżąca pozostawała nadal osobą niezatrudnioną i nie wykonywała innej pracy zarobkowej, a także była gotowa do podjęcia pracy, w takiej sytuacji nie byłoby przeszkód do ponownej rejestracji skarżącej jako osoby bezrobotnej, bowiem od [...] r. spełniała przesłanki do uznania za osobę bezrobotną. Zatem uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium oznacza, że po stronie skarżącej zrodziłby się obowiązek zwrotu pobranego za okres 6 miesięcy stypendium tylko i wyłącznie z powodu jednorazowego wykonywania umowy zlecenia, za które otrzymała wynagrodzenie w kwocie [...] zł.
Swoje zarzuty poparła orzecznictwem wskazując na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/G1 809/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 517/16 stwierdzające, że przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie nie w jakimkolwiek stosunku cywilnoprawnym, ale tylko w takim, który koliduje z gotowością do podjęcia pracy. Ważnym elementem ustawowej definicji osoby bezrobotnej jest pozostawanie w pełnej i rzeczywistej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Umowa zawarta na okres jednego dnia nie skutkuje utratą gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy będącym następstwem wykonywania takiej umowy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie pozbawiły Stronę statusu bezrobotnej z dniem [...]r. tj. z datą wykonania jednodniowej umowy zlecenia.
Nie jest bowiem kwestionowany, ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowoadministracyjnym fakt podjęcia przez skarżącą pracy [...]r. i niepoinformowania o tym Urzędu Pracy. O fakcie tym Urząd Pracy powziął wiadomość dopiero od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]r.
Zauważyć należy, że analogiczna sprawa była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Bowiem – jak wskazała sama Skarżąca w skardze – wyrokiem z 28 kwietnia 2016r. o sygn. akt IV SA/Gl 809/15 WSA w Gliwicach zaprezentował pogląd, na którym Strona oparła zarzuty swojej skargi. Jednakże 26 kwietnia 2017r. wyrokiem o sygn. akt I OSK 2450/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w wyrok i oddalił skargę. W swych rozważaniach NSA jednoznacznie wskazał, że decyzje w sprawie statusu osoby bezrobotnej należy zaliczyć do decyzji o charakterze deklaratoryjnym, gdyż decyzja organu w tym przedmiocie stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając, że danej osobie przysługuje bądź nie przysługuje taki status wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu zaistnienia stanu prawnego (por. wyrok NSA z 25 maja 2015 r., I OSK 2652/13).
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nadto, spełnia pozostałe warunki przewidziane w tym przepisie.
Sformułowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy definicja osoby bezrobotnej jest skonstruowana z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, w więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Nie jest możliwe odstąpienie od tych wymogów nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy.
Bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej w rozumieniu przywołanego art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z. i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu przychodu. Inna praca zawodowa to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych;
Status bezrobotnego, nie zależy od uznania organów orzekających, bowiem brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie, nie mogą mieć zatem znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy tego statusu.
Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także niewykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Jeżeli ktokolwiek aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 22 grudnia 2014 r., IV SA/Gl 279/14 i powołane w nim orzecznictwo).
W wielu przepisach ustawy pozbawienie statusu osoby bezrobotnej jest wyraźnie powiązane z określonym zdarzeniem w przeszłości i nadaje decyzji skuteczność przed dniem jej wydania (art. 33 ust. 4 pkt 2, 2a, 2b, 3, 4, 7, 8, 9). Decyzja wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. wiąże skutek prawny utraty statusu osoby bezrobotnej z niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, który to przepis zawiera w istocie definicję ustawową "bezrobotnego", skonstruowaną w taki sposób, że wylicza warunki, które muszą zaistnieć, aby osobę można było uznać za bezrobotną. A zatem brak spełnienia któregoś z warunków oznacza, że dana osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Decyzja potwierdza stan prawny, a starosta zmierzając do jej wydania ustala moment niespełnienia warunku. Termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy określony został zatem poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Argumentem przemawiającym za powyższym rozumieniem tego przepisu jest art. 74 ustawy, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Należy przyjąć, że ustawodawca założył, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym. Inaczej rzecz ujmując, z przepisu tego wynika, że ustawodawca założył późniejsze potwierdzenie utraty statusu osoby bezrobotnej przez wydanie decyzji. A jak wskazano wcześniej utrata statusu bezrobotnego wiąże się z zaistnieniem określonych okoliczności, tj. niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.
Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, podobnie jak w każdym postępowaniu toczącym się przed organem I instancji, następuje w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc (por. C. Martysz, Komentarz do art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej (Lex Omega) 10/2015).
Wobec tego, skoro decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny, to brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja wydana w wyniku postępowania wznowieniowego nie może stwierdzać wystąpienia skutku prawnego wstecz, z chwilą niespełnienia warunku do uznania za osobę bezrobotną. Pogląd co do prawidłowości wstecznego określenia terminu utraty statusu osoby bezrobotnej w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania był aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z: 24 lipca 2007 r. I OSK 1749/06, 30 stycznia 2008 r. I OSK 572/07, 21 listopada 2014 r., I OSK 1699/13).
Zatem w rozpoznawanej sprawie organy zasadnie orzekły w trybie wznowienia postępowania o uchyleniu decyzji pierwotnych dot. statusu Strony jako osoby bezrobotnej oraz o utracie przez skarżącą tego statusu skoro spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne zarówno dla uzyskania, jak i zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu. Stanowi on bowiem, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.
Dlatego też nie do zaakceptowania jest pogląd strony skarżącej, zgodnie z którym o oczywistym stanie zatrudnienia można mówić tylko wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie, a nie zatrudnienie "incydentalne". Podobnie należy ocenić argumentację, że skarżąca nie miała zamiaru wprowadzania w błąd organów zatrudnienia i nie była świadoma regulacji prawnych i skutków z nich wynikających przy podjęciu 1 dniowej umowy zlecenia.
Również za chybiony należy uznać zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności wobec wyżej wskazanych, jednoznacznych regulacji prawnych. Tym bardziej, że w dacie rejestracji jako bezrobotnej Strona została prawidłowo o tych wymogach pouczona, w tym o treści przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, składając własnoręczny podpis we wniosku o rejestrację bezrobotnego oraz Informacji dla osób rejestrujących się w PUP, której jeden egzemplarz otrzymała.
Konkludując zauważyć więc należy, że informacja zawarta w piśmie ZUS z [...]r. o zgłoszeniu skarżącej do ubezpieczenia społecznego w związku z zawarciem umowy zlecenia, stanowiła okoliczność dającą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Konsekwencją zmiany daty, w której nastąpiła utrata przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej, była konieczność uchylenia decyzji dotyczących przyznanego skarżącej stypendium w okresie odbywania szkolenia. Stypendium to przyznano skarżącej jako osobie bezrobotnej. Skoro jednak w okresie tym skarżącej nie można było zakwalifikować jako osoby bezrobotnej, to stypendium jej nie przysługiwało.
Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło