III SA/Łd 1097/17
WyrokWSA w Łodzi2018-01-17
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na odmowie zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka niepełnosprawnego do wybranej przez rodziców placówki oświatowej, która lepiej realizuje zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, jest bezskuteczna?Ratio decidendi
Czynność organu administracji publicznej polegająca na odmowie zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka niepełnosprawnego do wybranej przez rodziców placówki oświatowej jest bezskuteczna, jeśli organ nie wykazał, że szkoła na terenie gminy spełnia wymogi kształcenia specjalnego dziecka w stopniu wyższym niż placówka wybrana przez rodziców. W takiej sytuacji rodzice mają prawo żądać od gminy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki do wybranej przez nich szkoły, która lepiej realizuje zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki dla niepełnosprawnej córki do szkoły, która lepiej realizowała zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ odmówił, proponując zwrot kosztów przejazdu lub uczęszczanie do szkół na terenie gminy, które zdaniem organu spełniały kryteria. Po wcześniejszym odrzuceniu skargi przez WSA i uchyleniu tego postanowienia przez NSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż szkoły na terenie gminy w pełni realizują zalecenia orzeczenia, a przedstawione przez organ dowody były niewystarczające.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. 2. Uznaje obowiązek Burmistrza Gminy i Miasta S. do zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka – A. Ł. do Szkoły Podstawowej Nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi w Z. do ukończenia klasy ósmej szkoły podstawowej. 3. Przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. P. kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi J. Ł. na czynność Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do szkoły 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. uznaje obowiązek Burmistrza Gminy i Miasta S. do zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka – A. Ł.- do Szkoły Podstawowej Nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi w Z. do ukończenia klasy ósmej szkoły podstawowej; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A 90 lok. 2-2.2 kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. Ł. z urzędu.
W dniu 16 marca 2016 r. J.Ł. wystąpiła do Burmistrza Gminy i Miasta [...] z wnioskiem o zorganizowanie środka transportu wraz z opiekunem dla dziecka – A. Ł. posiadającej Orzeczenie Nr [...] z dnia 14 sierpnia 2014 r. Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. o potrzebie kształcenia specjalnego na czas II etapu edukacyjnego.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Gminy i Miasta [...] w piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r. wyjaśnił, że w marcu 2016 r. stronie została przekazana umowa o zwrot kosztów przejazdu dziecka niepełnosprawnego do punktu szkolnego/przedszkolnego samochodem prywatnym.
W dniu 14 kwietnia 2016 r. (data wpływu pisma do organu) J.Ł. skierowała do Burmistrza Gminy i Miasta [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa żądając zorganizowania środka transportu wraz z opiekunem dla niepełnosprawnego dziecka.
W piśmie z dnia 27 kwietnia 2016 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Burmistrz Gminy i Miasta [...] wskazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Wyjaśnił, że przyczyną zaistniałej sytuacji jest niepodpisanie przez skarżącą umowy o zwrot kosztów przejazdu dziecka niepełnosprawnego do punktu szkolnego/przedszkolnego, która obowiązuje z dniem jej podpisania. Wskazano, że na terenie gminy istnieją placówki oświatowe spełniające kryteria nauczania córki skarżącej. Nadto na terenie Gminy zorganizowany jest transport do wszystkich placówek oświatowych. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącej w dniu 29 kwietnia 2016 r.
W skardze J.Ł. wskazała, że wielokrotnie występowała - począwszy od 12.08.2015 r. - do Burmistrza Gminy i Miasta [...] o zorganizowanie środka transportu dla niepełnoprawnej córki A.Ł. Pisała, także do Rady Gminy i Miasta [...], Kuratorium Oświaty i Starosty [...], pocztą elektroniczną do Biura Rzecznika Praw Dziecka. Skarżąca wyjaśniła, że na podstawie art.17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r., córce A.Ł. przysługuje środek transportu wraz z opiekunem do szkoły integracyjnej. Podniosła, że córka zmieniła szkołę, ponieważ szkoła masowa w [...] nie stosowała się do zaleceń orzeczenia SPE (dziecko nie miało zajęć rewalidacyjnych) i było zamykane przez nauczyciela bez opieki na klucz. Skarżąca wskazała, że skierowała sprawę do Prokuratury Rejonowej w Z. Wskazała, że do szkoły w Z. dowozi zdrowe dziecko M.Ł., której ze względu na traumatyczne przeżycia w szkole w [...] również zmuszona była zmienić szkołę i dodatkowo zapewnić terapię psychologa. Skarżąca podkreśliła, że została wprowadzona w błąd przez Urząd Gminy i Miasta [...], który narzuca jej niezgodnie z prawem podpisanie umowy o refundację kosztów dowozu w miejsce wypełnienia obowiązku zorganizowania dowozu.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że poza sporem jest fakt, że na terenie Gminy i Miasta [...] działają szkoły, do których mogłaby uczęszczać córka skarżącej. Przedstawiciele Gminy oraz dyrektorzy dwóch szkół proponowali skarżącej utworzenie w ich szkołach klas integracyjnych, aby córka skarżącej mogła do nich uczęszczać. Skarżąca i jej mąż nie wyrazili na to zgody. Gmina organizuje transport do wszystkich działających na terenie Gminy szkół. W przypadku wyrażenia woli uczęszczania do którejkolwiek ze szkół na terenie Gminy nie doszłoby do wystąpienia przedmiotowego sporu. Na powyższą okoliczność organ wskazał m.in. treść pisma z dnia 11 maja 2015 r., załączonego do skargi, będącego skargą na działanie dyrekcji Zespołu Szkół w [...]. Z treści pisma skierowanego do Burmistrza Gminy i Miasta [...] wynika, że skarżąca J.Ł. skierowała szereg zarzutów pod adresem nauczycieli w/w szkoły. Przedmiotowe zastrzeżenia były przedmiotem odrębnego postępowania. Jednakże z pisma wynika, że córka skarżącej A.Ł. jeszcze w maju 2015 r., a zatem już po uzyskaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, uczęszczała do szkoły na terenie Gminy i Miasta [...].
Organ wyjaśnił, że w treści pisma z dnia 27 kwietnia 2016r., wskazano, że na terenie Gminy istnieją placówki oświatowe spełniające kryteria nauczania córki skarżącej. Z uwagi na powyższe wskazano, że na terenie Gminy i Miasta [...] działają placówki oświatowe, do których córka skarżącej mogłaby uczęszczać. Dodatkowo podniesiono, że na terenie Gminy zorganizowany jest transport do wszystkich placówek oświatowych. Organ wskazał, że skarżąca nie wyraża zgody na uczęszczanie dziecka do placówek na terenie Gminy z uwagi na konflikt, o którym mowa w przytoczonym wyżej piśmie z dnia 11 maja 2015 r. Zdaniem organu z uwagi na powyższe nie zachodzą okoliczności z art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty, które nakładałyby na Gminę obowiązek organizowania transportu dla dziecka skarżącej poza teren Gminy i Miasta [...]. Ponadto podniesiono, że Gmina wykazała dobrą wolę refundacji kosztów transportu dziecka poza teren Gminy zgodnie z art. 17 ust. 3a pkt 3 w/w ustawy. Do podpisania umowy, z opisanych w treści odpowiedzi na skargę przyczyn leżących po stronie skarżącej i jej męża, nie doszło.
Postanowieniami z dnia 12 sierpnia 2016 r. i 31 sierpnia 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów i ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. III SA/Łd 553/16, na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. WSA wskazał, że przedmiotem skargi, jest pismo Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 27 kwietnia 2016 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawarte w piśmie z dnia 14 kwietnia 2016 r. WSA stwierdził, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. nie należy jednak do kategorii aktów, o których stanowi powołany na wstępie art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., w szczególności nie należy ono do "innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (pkt 4). Zdaniem WSA pismo organu administracji publicznej, stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie podlega odrębnemu zaskarżeniu.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 października 2017 r. sygn. I OSK 625/17 uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA podniósł, że sąd I instancji błędnie odczytał treść skargi wniesionej w dniu 25 maja 2016 r. przez J.Ł. Skarżąca bowiem zatytułowała swój wniosek jako skargę na decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] na odmowę przyznania środka transportu do szkoły dla jej niepełnosprawnej córki wraz osobą towarzyszącą, ale jak wynika z punktu 1 skargi oraz z jej uzasadnienia przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej, polegająca na odmowie przyznania środka transportu dla jej niepełnosprawnej córki w celu dowozu do wybranej placówki oświatowej. Wskazują zresztą na to czynności procesowe dokonane przez skarżącą, tj. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 14 kwietnia 2016 r, złożone przez skarżącą do organu.
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy Postanowienie o podjęciu zawieszonego dochodzenia, zawiadomienie prokuratury Rejonowej w Zduńskiej Woli o przesłaniu do Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli aktu oskarżenia przeciwko T.M. oraz opinie pedagoga szkolnego Szkoły Podstawowej Nr 9 z Oddziałami Integracyjny w Z. - dotyczącą uczennicy A.Ł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zadaniem sądów administracyjnych, realizowanym w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ((Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.2017 r. poz. 1369, dalej zwanej: P.p.s.a.) obejmuje także niemające charakteru decyzji lub postanowień akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl natomiast art. 146 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Przedmiotowa skarga jest skargą na odmowę przyznania środka transportu dla niepełnosprawnej A.Ł. w celu dowozu jej do wybranej placówki oświatowej czyli odmowę zrealizowania obowiązku wynikającego z mocy prawa w rozumieniu wskazanego powyżej art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Wobec powyższego, aby można mówić o skutecznym wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na tego rodzaju czynność, to zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej czynności, skargę należało poprzedzić wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia dowiedzenia się o podjęciu czynności.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spełniła powyższe wymogi. Skargę poprzedziła wniesionym w ustawowym terminie wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa, a następnie z zachowaniem przewidzianego do tego terminu wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Przeprowadzona kontrola, co do zgodności z prawem przedmiotowej czynności wykazała, że organ przy jej podejmowaniu dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy.
Analiza akt administracyjnych, w tym stanowisk skarżącej i organu, doprowadziły Sąd do wniosku, że istotą sporu w tej sprawie jest kwestia, czy Szkoła w [...], która przed przeniesieniem córki skarżącej do Szkoły w Z. zapewniała jej kształcenie, realizowała rzeczywiście wymogi orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki, czy też nie, a zatem czy uzasadnione było żądanie skarżącej przyznania środka transportu dla niepełnosprawnej A.Ł. w celu dowozu jej do wybranej placówki oświatowej wobec wykazania niemożności dowożenia jej do szkoły przez rodziców.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że kwestię dowożenia dzieci do szkół, w dacie podjęcia zaskarżonej czynności regulowała ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 zwana dalej ustawą o systemie oświaty).
Zgodnie z art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej czynności, obowiązkiem gminy jest:
- zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71 "b" ustawy bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia (pkt 1). - zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (pkt 3).
Od dnia 1 września 2017 r. kwestię tę reguluje ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59). Zgodnie z art. 39 ust. 4 tej ustawy - obowiązkiem gminy jest:
- zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia (pkt 1).
- zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (pkt 3).
Należy w tym miejscu podnieść, że wskazany w powyższym przepisie art. 127 reguluje m.in. kwestie wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 312 ust. 2 pkt 2 ustawy z dni 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60) - orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przed dniem 1 września 2017 r. na okres II etapu edukacyjnego - zachowują ważność do czasu zakończenia kształcenia w szkole podstawowej. Oznacza to, że małoletnia A.Ł. legitymuje się ważnym orzeczeniem (orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w S. z dnia 14.08.2014r. w aktach sprawy) i tym samym Gmina była, na podstawie art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty i jest zobowiązana w świetle art. 39 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, do zapewnienie jej bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, ewentualnie do zwrot kosztów przejazdu ucznia, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.
Wykładnia językowa poprzednio i aktualnie obowiązującego przepisu w zakresie mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, prowadzi do konkluzji, że przepis ten przewiduje dwie formy realizacji obowiązku gminy zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, wskazanym w przepisie, transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Pierwszą jest zapewnienie bezpośrednio przez gminę bezpłatnego transportu i opieki, a drugą, która może mieć zastosowanie wtedy, gdy dowożenie zapewniają rodzice - zwrot kosztów przejazdu ucznia i opiekuna, przy czym o wyborze rodzaju obowiązku gminy decydują rodzice dziecka. Innymi słowy, jeżeli dowożenia dziecka do szkoły nie zapewniają rodzice, to wówczas mogą żądać, ażeby gmina zapewniła ich dziecku bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej.
Najbliższą szkołą w rozumieniu tego przepisu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nadal aktualnym, będzie więc szkoła najbliżej położona geograficznie w stosunku do miejsca zamieszkania ucznia z niepełnosprawnością ale jednocześnie zapewniająca odpowiednie warunki do kształcenia dzieci z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. Oznacza to, że ten element należy oceniać w stosunku do każdego indywidualnego przypadku biorąc pod uwagę zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wskazuje, że najbliższa szkoła w S. nie realizowała w pełni wobec małoletniej A.Ł. zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Zdaniem skarżącej małoletnia nie miała zapewnionych zajęć rewalidacyjnych, nie dostosowano organizacji pracy zgodnie z zaleceniami lekarza specjalisty oraz dodatkowo sposób jej traktowania przez nauczycieli (zamykanie dziecka na przerwach w klasie) był powodem konfliktu, który doprowadził do wszczęcia postepowania karnego względem nauczycieli Zespołu Szkół w [...]. Skarżąca w dniu rozprawy przedłożyła do akt sądowych Postanowienie o podjęciu zawieszonego dochodzenia, zawiadomienie prokuratury Rejonowej w Z.W. o przesłaniu do Sądu Rejonowego w Z. W. aktu oskarżenia przeciwko T.M. oraz opinie pedagoga szkolnego Szkoły Podstawowej Nr 9 z Oddziałami Integracyjny w Z. dotyczącą uczennicy A.Ł. Z dokumentów tych Sąd przeprowadził dowód w trybie art. 106 § 3 i 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie dokumenty te zostały sporządzone po dokonaniu zaskarżonej czynności, dotyczą jednak okoliczności mających wpływ na ocenę czy Szkoła w S. jest szkołą najbliższą w rozumieniu obowiązujących przepisów.
W świetle zgromadzonych dokumentów nie można podzielić stanowiska organu, iż Szkoła w [...] spełnia wymogi do kształcenia specjalnego małoletniej A.Ł. Jako gołosłowne należy uznać stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jak i w odpowiedzi na skargę, że "(...)na terenie Gminy i Miasta [...] działają szkoły, do których mogłaby uczęszczać córka skarżącej. Przedstawiciele Gminy oraz dyrektorzy dwóch szkół proponowali skarżącej utworzenie w ich szkołach klas integracyjnych, aby córka skarżącej mogła do nich uczęszczać. Skarżąca i jej mąż nie wyrazili na to zgody". W aktach sprawy nie ma bowiem żadnego dokumentu, który potwierdzałby to stanowisko. Zgromadzony materiał dowodowy na podstawie którego, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., orzeka Sąd ogranicza się, w spornej kwestii, do wykazania, że organ dążył do zrealizowania swojego obowiązku poprzez refundacje kosztów dojazdu małoletniej do szkoły, który zapewniliby rodzice. Z akt sprawy wynika, że spór koncentrował się wokół kwestii podpisania ewentualnej umowy między rodzicami, a Gminą dotyczącej zwrotu kosztów dojazdu zorganizowanego przez rodziców dziecka. Jednoznacznie świadczy o tym treść odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 27.04.2016r. w którym organ stwierdził, że "ze strony urzędu nie doszło do naruszenia prawa. Zaistniała sytuacja wynika z powodu niepodpisania umowy przez Państwa dotyczącej dowozu dziecka do szkoły w Z. z mocą obowiązująca z dniem podpisania. Jednocześnie nadmieniam, że na terenie Gminy i Miasta [...] istnieją placówki oświatowe spełniające kryteria nauczania Państwa córki". Brak jest w aktach sprawy dowodów na okoliczność wykazania przez organ bezpodstawności żądania skarżącej wobec spełnienia przez szkołę w [...] przesłanek szkoły najbliższej w rozumieniu art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty (aktualnie 39 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe). Godzi się w tym miejscu podnieść, że skoro tego rodzaju czynności z zakresu administracji publicznej - jak obowiązek zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej - zostały poddane kontroli sądów administracyjnych, to nie wystarczy w tym względzie przypuszczenie, ani lakoniczne zapewnienie Burmistrza, że na terenie Gminy i Miasta [...] istnieją placówki oświatowe spełniające kryteria nauczania małoletniej jak również stwierdzenie, że przedstawiciele Gminy oraz dyrektorzy dwóch szkół proponowali skarżącej utworzenie w ich szkołach klas integracyjnych, aby córka skarżącej mogła do nich uczęszczać (str. odpowiedzi na skargę). Chodzi tutaj o istniejący stan zatrudnienia w danej placówce (posiadaną kadrę), wymaganych orzeczeniem wskazanych specjalistów, poparty stosownymi dokumentami, a nie o stan przyszły. Burmistrz nie wskazał konkretnych szkół, które spełniają określone/wymagane kryteria w zakresie nauczania specjalnego ani nie wskazał dyrektorów szkół którzy proponowali skarżącej utworzenie w ich szkołach klas integracyjnych. Skoro Burmistrz tego skutecznie nie uczynił, wobec tego skarżąca jako rodzic dziecka, mogła wybrać taką najbliższą placówkę, która w pełni może realizować zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki i domagać się od organu zapewnienia dowozu i opieki podczas niego dziecka do wybranej szkoły. Niezrozumiałym jest również przedstawione w odpowiedzi na skargę stanowisko Burmistrza, że "Gmina wykazała dobrą wolę refundacji kosztów transportu dziecka poza teren Gminy zgodnie z art. 17a ust. 3a pkt 3 ustawy". Godzi się w tym miejscu zaakcentować, że ewentualna refundacja kosztów dojazdu w okolicznościach o których mowa we wskazanym przepisie wynika z obowiązku organu a nie jego dobrej woli.
Jeszcze raz należy podkreślić, że akta sprawy świadczą o tym, że w trakcie postępowania organ nie kwestionował zasadności żądania skarżącej zorganizowania bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, tłumacząc zaś, że nie ma możliwości zorganizowania takiego transportu dążył do załatwienie tej sprawy poprzez zawarcie z rodzicami umowy o zwrot kosztów transportu, który organizowaliby oni. Dopiero w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz w odpowiedzi na skargę pojawia się stanowisko organu kwestionujące żądanie skarżącej, które jednak co wykazano wyżej nie zostało w żaden sposób udowodnione.
Niezależnie od powyższego jak wskazuje przedstawicielka małoletniej załączając opinię pedagoga szkolnego Szkoły Podstawowej Nr 9 z Oddziałami Integracyjny w Z. z dnia 9 stycznia 2018 r. po zmianie szkoły małoletnia ma w nowej szkole lepiej zabezpieczone bezpieczeństwo, opiekę nauczyciela wspierającego, który wspólnie z nauczycielem przedmiotowym współorganizuje proces dydaktyczno-wychowawczy. Uczennica objęta jest również pomocą psychologiczno-pedagogiczną, w ramach której korzysta z zajęć specjalistycznych: EEG Biofeedback, rewalidacja, basen, pedagog. W razie potrzeby uczennica ma możliwość skorzystania z pomocy tyflopedagoga i psychologa szkolnego. Uczennica na co dzień korzysta z pomocy nauczyciela wspierającego, z zaangażowaniem podchodzi do swoich obowiązków szkolnych, systematycznie uczestniczy we wszystkich dodatkowych zajęciach. Dzięki temu obserwuje się znaczne postępy w psychofizycznym rozwoju uczennicy.
W takiej sytuacji należy przyjąć, iż Szkoła w Z., do której obecnie uczęszcza małoletnia jest w stanie w wyższym stopniu niż Szkoła w S. zrealizować zalecenia wynikające z orzeczenia Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w S. dotyczące kształcenia specjalnego małoletniej, a to rodzi obowiązek organu zapewnienia małoletniej bezpłatnego transportu do szkoły w Z.W. do czasu zakończenia kształcenia w szkole podstawowej do czego uprawniają ją obowiązujące przepisy.
Wobec powyższego należało stwierdzić, że podjęta przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., nieuwzględniająca żądania skarżącej, była pozbawione podstaw, a zatem bezskuteczna.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd oparł na podstawie art. 146 § 2 P.p.s.a. O kwocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej z urzędu, na które składa się wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sporządzenie skargi kasacyjnej) w kwocie 180 zł oraz w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w kwocie 240 zł, obejmującej podatek od towarów i usług tj. w łącznej kwocie 516, 60 zł orzeczono stosownie do art. 250 P.p.s.a.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło