I SA/Po 1178/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. X. i Y. X. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 09 listopada 2017 r. wnieśli skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy P. z dnia 09 czerwca 2017 r., nr [...] ustalającą skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. na kwotę [...]zł. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek w tym zakresie podniesiono, że wykonanie wskazanej ostatnio decyzji jak również innych decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego może spowodować nieodwracalne stary w gospodarstwie rolnym skarżącego. Powołano się na powszechnie znane w ocenie skarżących okoliczności bardzo trudnych warunków prowadzenia w 2017 r. działalności rolniczej, nieudane żniwa we wskazanym ostatnio roku jak również fakt, że stojąca na polach woda wymaga m.in. stosowania większej ilości środków grzybobójczych. W ocenie wnioskodawców wykonanie decyzji organu I instancji spowoduje pozbawienie gospodarstwa środków niezbędnych do prowadzenia zabiegów polowych. Wobec skarżących wydano kilka decyzji na łączną kwotę ok. [...] zł. Zapłata czy też egzekucja wskazanej kwoty mogłaby w znaczny sposób zaszkodzić trwałości gospodarstwa, spowodować zakłócenie płynności płatniczej, doprowadzić do wypowiedzenia zaciągniętych kredytów. Wnioskodawcy wskazali, że obciąża ich obowiązek spłaty kredytów w łącznej kwocie ok. [...] zł, przy czym wysokość rocznego obciążenia z tego tytułu wynosi ok. [...] zł. Przy trudnych żniwach w 2017 r. oraz zapowiadających się trudnościach w obecnych roku wydatkowanie dalszej kwoty ok. [...] zł na poczet ustalonych zobowiązań może spowodować nieodwracalne straty majątkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14]. Rozpoznając wniosek skarżących należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Tymczasem przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania [tak: postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II OZ 1376/14]. W świetle art. 239a O.p. oraz powyższych rozważań nie może budzić wątpliwości, że wskazana przez pełnomocnika skarżących decyzja organu I instancji nie nosi znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd potraktował wniosek strony skarżącej jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy zaznaczyć, że skarżący niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dopatrują się w skutkach związanych z zapłatą bądź egzekucją ustalonego łącznego zobowiązania pieniężnego. Z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżących z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Sąd podziela sformułowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby ocenić jego aktualną sytuację majątkową oraz oszacować rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu lub czynności [tak: postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r., II GSK 1830/12]. Tymczasem uzasadniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powołano się jedynie na ogólnie znane trudności w prowadzeniu działalności rolniczej w 2017 r. rzutujące na obecne warunki uprawy zbóż i innych roślin oraz związane z tym koszty, jak i na obciążające skarżących zobowiązania z tytułu umów kredytowych. Do skargi nie dołączono żadnych dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową i majątkową obojga skarżących w postaci chociażby wyciągów z rachunków bankowych w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych. Dołączona do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokumentacja nie pozwala na niebudzące wątpliwości ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponują skarżący. Brak jest również możliwości ustalenia wartości całego majątku wnioskodawców. Powyższe skutkuje brakiem możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji rzeczywiście skutkować będzie uszczerbkiem w środkach obrotowych, powodującym zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażającym na szwank prowadzą przez skarżącego działalność rolniczą, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto w aktach sądowych brak jest dokumentów takich chociażby jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby sądowi dokonanie samodzielnej oceny tego czy w sprawie w istocie zmaterializowały się przesłanki warunkujące udzielenie skarżącym ochrony tymczasowej. Mając zatem na względzie, że skarżący nie wykazali okoliczności warunkujących dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak też fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawców. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.