IV SA/Wa 2127/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-17
Skład orzekający: WSA Alina Balicka, WSA Anna Falkiewicz-Kluj, WSA Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedotrzymanie terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza, jeśli jej cele statutowe dotyczą ochrony środowiska, a interes społeczny przemawia za jej udziałem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedotrzymanie terminów realizacji zadań z Programu Ochrony Powietrza jest postępowaniem z zakresu ochrony środowiska, a cele statutowe Fundacji oraz interes społeczny uzasadniają jej dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Kara pieniężna pełni funkcję prewencyjną i wpływa na finansowanie ochrony środowiska, co jest zgodne z celami statutowymi Fundacji. Działanie na rzecz ochrony środowiska zawsze leży w interesie społecznym, a udział Fundacji stanowi formę kontroli społecznej.Stan faktyczny
Fundacja "C." złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wymierzenia Burmistrzowi Miasta i Gminy W. kary pieniężnej za niedotrzymanie terminów realizacji zadań z Programu Ochrony Powietrza. Główny Inspektor Ochrony Środowiska odmówił dopuszczenia Fundacji, uznając, że cele statutowe organizacji nie są wystarczająco związane z przedmiotem postępowania, a interes społeczny nie przemawia za jej udziałem. Fundacja zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od organu na rzecz Fundacji "C." zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji "C." z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz Fundacji "C." z siedzibą w W. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], wydanym po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w W[...] o ponowne rozpatrzenie sprawy o dopuszczenie jej do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymierzenia Burmistrzowi Miasta i Gminy W[...] kary pieniężnej za niedotrzymanie terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza dla Województwa [...], zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] – Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. odmówił Fundacji [...] z siedzibą w W[...] dopuszczenia jej na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za niedotrzymanie przez Burmistrza Miasta i Gminy W[...] terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza dla Województwa [...], uchwalonym przez Sejmik Województwa [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2013 r.. Fundacja złożyła wniosek z dnia [...] maja 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 31 § 1 oraz 2 kpa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu nie zostały spełnione przesłanki udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do nałożenia kary pieniężnej za niedotrzymanie terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza w Województwie [...],
2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez to, że organ nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie ustalił w sposób dokładny stanu faktycznego, sprawy, błędnie przyjmując w swoim postanowieniu, że:
a) związek pomiędzy celami statutowymi Fundacji a przedmiotem prowadzonego postępowania jest zbyt odległy, aby uznać za zasadne dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu na prawach strony oraz nie uzasadnia interesu społecznego przemawiającego za udziałem Fundacji w postępowaniu,
b) w przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzyga się kwestii, które bezpośrednio wpływają na środowisko,
c) przedmiot postępowania nie mieści się w zagadnieniach wymienionych w statucie Fundacji.
Analizując zgłoszone przez Fundację zarzuty organ podkreślił, że jej zdaniem, jeżeli postępowanie, w którym domaga się przymiotu strony dotyczy ochrony środowiska, co ma zapisane w swoim statucie, to wystarcza to jako argument za przychyleniem się za dopuszczeniem jej na prawach strony do postępowania. Z takim stanowiskiem Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie zgodził się. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 kpa, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Przesłanki wymienione w treści przytoczonego przepisu muszą być spełnione łącznie. Wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi zatem być poparty stosownymi argumentami za nim przemawiającymi. W rozpatrywanej sprawie przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym Fundacji nie zostały udowodnione. Zgodnie z § 5 ust. 1 statutu Fundacji, do jej celów należy m.in. tworzenie warunków korzystnych dla kształtowania środowiska naturalnego, jego odnowy, ochrony, utrzymywania i przywracania elementów przyrodniczych do stanu właściwego, w tym dla ochrony zdrowia ludzkiego i pożytku publicznego. W rozpatrywanym postępowaniu nie będą rozstrzygane zagadnienia mające na celu poprawę stanu środowiska naturalnego, gdyż postępowanie zostało wszczęte w związku z niedotrzymaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy W[...] terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza dla Województwa [...], tak więc postępowanie będzie miało charakter wyłącznie sankcyjny i następczy w stosunku do działania Burmistrza, przy czym wynik tego postępowania nie będzie miał bezpośrednio wpływu na poprawę stanu środowiska naturalnego. Również stanowisko Fundacji wyrażone w złożonym wniosku z dnia 16 maja 2017 r., że kwota wymierzonej Burmistrzowi Miasta i Gminy W[...] administracyjnej kary pieniężnej, która będzie stanowiła dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przełoży się bezpośrednio na ilość środków dostępnych dla finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a tym samym wpłynie bezpośrednio na realizację zadań z zakresu ochrony środowiska - jest wnioskiem daleko idącym. Trudno w rozpatrywanym przypadku wskazać, w jakim zakresie wynik rozpatrywanego postępowania wywrze pozytywny wpływ na poprawę stanu środowiska. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że postępowanie będzie się toczyć w sprawie, której celem jest także cel statutowy Fundacji. Również druga z przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 kpa, dotycząca interesu społecznego, który by przemawiał za dopuszczeniem Fundacji do przedmiotowego postępowania, nie znajduje uzasadnienia w jej wniosku o uznanie za stronę postępowania. Sam fakt, że ani Fundacja, ani członkowie jej statutowych organów nie będą realizować własnego interesu nie udowadnia, że za udziałem Fundacji w postępowaniu przemawia interes społeczny. Należy zauważyć, że wynik postępowania nie będzie miał wpływu na tworzenie warunków korzystnych dla kształtowania środowiska naturalnego, tak więc przystąpienie Fundacji do tego postępowania nie będzie stanowiło działania zmierzającego do stworzenia warunków korzystnych dla kształtowania środowiska naturalnego, jego odnowy, ochrony, utrzymywania i przywracania elementów przyrodniczych do stanu właściwego, w tym dla ochrony zdrowia ludzkiego i pożytku publicznego. Tym samym za udziałem Fundacji w tym postępowaniu nie przemawia interes społeczny, skoro w wyniku tego postępowania nie będą realizowane cele statutowe Fundacji. Opierając się na tej analizie Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że Fundacja w swoim wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu nie uprawdopodobniła, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów statutowych przez udział w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 7 kpa nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym, bowiem Główny Inspektor Ochrony Środowiska bardzo szczegółowo i wnikliwie przeanalizował argumenty skarżącej, w pełni uwzględniając zasady wyrażone w art. 7 kpa, jak również w art. 8 kpa, które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek stania na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny oraz zobowiązują organy administracji publicznej do prowadzenia postępowań w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Również zarzuty naruszenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa nie odpowiadają prawdzie. Cały materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, a w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia zostały szczegółowo omówione wszystkie fakty, które legły u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia. Ponadto nie znajduje uzasadnienia wskazana we wniosku Fundacji z dnia [...] maja 2017 r. kwestia dopuszczenia jej do podobnego typu postępowań, np. prowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, jak również do postępowań w sprawie udzielania zezwoleń wydanych na podstawie art. 50 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, które także bezpośrednio nie wpływają na stan środowiska, co przemawia zdaniem Fundacji za pozytywnym rozpatrzeniem jej wniosku o dopuszczenie na prawach strony do obecnie prowadzonego postępowania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Każdy wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji winien być rozpatrywany przez organ prowadzący dane postępowanie indywidualnie. Każdy organ musi we własnym zakresie rozważyć wszystkie dowody dotyczące prowadzonego postępowania i podjąć swoją decyzję w tym zakresie. Tak więc fakt dopuszczenia na prawach strony danej organizacji społecznej przez jeden organ nie może stanowić argumentu przemawiającego za uznaniem tej organizacji za stronę postępowania prowadzonego przez inny organ. Tym samym udział Fundacji w tym postępowaniu nie jest uzasadniony jej celami statutowymi, ani nie przemawia za tym udziałem interes społeczny. Opierając się na tej analizie Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że Fundacja w swoim ponownym wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu nie uprawdopodobniła, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów statutowych przez udział we wnioskowanym postępowaniu.
Powyższe postanowienie w całości zaskarżyła Fundacja [...], reprezentowana przez adwokata, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:
• art. 31 § 1 oraz 2 w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa przez uznanie, że żądanie dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu nie jest uzasadnione jej celami statutowymi i przyjęciu, że interes społeczny nie przemawia za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu, podczas gdy prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego i wyczerpujące rozpatrzenie całości materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie uzasadniało dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu;
• art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa przez to, że organ nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie ustalił w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy, błędnie przyjmując w zaskarżonym postanowieniu, że:
• związek pomiędzy celami statutowy Fundacji a przedmiotem prowadzonego postępowania jest zbyt odległy, aby uznać za zasadne dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu na prawach strony oraz nie uzasadnia interesu społecznego przemawiającego za udziałem Fundacji w postępowaniu;
• w przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzyga się kwestii, które bezpośrednio wpływają na środowisko;
• przedmiot postępowania nie mieści się w zagadnieniach wymienionych w statucie Fundacji,
które to naruszenie miało wpływ na treść postanowienia, bowiem w jego wyniku organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie odmawiające Fundacji udziału w postępowaniu. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz.1990 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
W ocenie Sądu skarga była zasadna, a za błędne uznać należało stanowisko organu, że przedmiotowe postępowanie mające na celu wymierzenie kary pieniężnej za niedotrzymanie przez Burmistrza Miasta i Gminy W[...] terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza dla Województwa [...] nie jest postępowaniem z zakresu ochrony środowiska, oraz że wynik tego postępowania nie wywrze bezpośrednio wpływu na poprawę stanu środowiska naturalnego.
Pojęcie ochrony środowiska ma bardzo szeroki zakres przedmiotowy, który obejmuje zarówno sprawy bezpośrednio dotyczące ochrony środowiska, jak i tylko z jego ochroną związane. Określenie "środowisko" ma szersze znaczenie pojęciowe niż "przyroda", skoro według definicji z art. 3 pkt. 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 519 za zm.), środowisko obejmuje też elementy przyrodnicze przekształcone przez człowieka i to mimo tego, że w pojęciu przyrody mieszczą się również twory przyrody nieożywionej. Następstwem tak szerokiego ujęcia ochrony środowiska jest fakt, że liczba spraw mieszczących się w tej kategorii jest bardzo duża, w związku z czym również udział organizacji ekologicznych w postępowaniu administracyjnym może być bardzo szeroki (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dnia 4 grudnia 2013 r., II SA/Ke 920/13, LEX nr 1426855).
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie dotyczy ochrony środowiska. Wynika to zarówno z umiejscowienia przepisu art. 315a ust. 1 i 2 w podstawowym dla ochrony środowiska akcie normatywnym, jakim jest ustawa Prawo ochrony środowisko, jak i z funkcji, którą kara pieniężna ma odegrać w celu zapewnienia, że zostaną zrealizowane zadania określone w Planie Ochrony Powietrza dla Województwa [...]. Kara pieniężna spełnia istotną rolę w egzekwowaniu obowiązków z zakresu ochrony środowiska i tym samym ma istotne znaczenie dla tej problematyki.
Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 kpa, w sprawie dotyczącej innej osoby organizacja społeczna może występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Treść statutu Fundacji (znajdującego się w aktach) wyraźnie potwierdza, iż jest to organizacja realizująca działania mające na celu ochronę środowiska. W myśl § 5 ust. 1 ppkt a i c tego statutu, celem Fundacji jest tworzenie warunków korzystnych dla kształtowania środowiska naturalnego, jego odnowy, ochrony, utrzymywania i przywracania elementów przyrodniczych do stanu właściwego, w tym dla ochrony zdrowia ludzkiego i pożytku publicznego, w szczególności propagowanie i promowanie kształtowania środowiska naturalnego, jego odnowy, ochrony, utrzymywania i przywracania elementów przyrodniczych do stanu właściwego, w tym dla ochrony zdrowia ludzkiego i pożytku publicznego oraz działalność na rzecz organizacji, instytucji, osób prawnych i fizycznych zajmujących się ochroną środowiska. Według § 5 ust. 2 statutu, Fundacja realizuje swoje cele m.in. poprzez uczestniczenie we wszelkiego rodzaju postępowaniach prowadzonych przed organami państwa lub instytucjami międzynarodowymi, w tym postępowaniach sądowych i administracyjnych.
W rezultacie należy stwierdzić, iż cele statutowe Fundacji uzasadniają jej udział w przedmiotowym postępowaniu.
Błędne jest twierdzenie organu administracji, że postępowanie będzie miało charakter wyłącznie sankcyjny i następczy w stosunku do działania Burmistrza i nie jest postępowaniem wpływającym na poprawę stanu środowiska naturalnego (a przez to nie jest postępowaniem z zakresu ochrony środowiska). Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne jest to, że administracyjne kary pieniężne wymierzone na podstawie art. 315a Prawa ochrony środowiska:
- pełnią funkcję prewencyjną i ostrzegawczą, żeby w przyszłości organy władzy publicznej odpowiednio działały w zakresie objętym działaniem tego artykułu, i tym samym by należycie dbały o ochronę środowiska;
- wpływają bezpośrednio na ilość środków dostępnych dla finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej w zakresie ustawowo określonym, wobec czego wpływają one bezpośrednio na realizację zadań z zakresu ochrony środowiska.
Z art. 272 Prawa ochrony środowiska wynika, że środki finansowo-prawne ochrony środowiska stanowią m.in. administracyjne kary pieniężne. Z kolei art. 315b ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że karę taką wnosi się na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który w myśl art. 400 tej ustawy finansuje ochronę środowiska i gospodarki wodnej.
Nie jest zatem słuszne twierdzenie, że wynik postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej nie wywrze bezpośrednio wpływu na stan środowiska naturalnego - jednak nawet jeśli przyjąć, że takiego bezpośredniego wpływu nie ma, to istnieje wpływ pośredni, który wystarczy dla przyjęcia, że postępowanie jest postępowaniem z zakresu ochrony środowiska.
Ponadto GIOŚ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie nie została również spełniona druga przesłanka warunkująca dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu, tj. przesłanka interesu społecznego. Nie można się zgodzić z tym twierdzeniem, bowiem we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Fundacja obszernie przedstawiła okoliczności uzasadniające uznanie jej za uczestnika na prawach strony w postępowaniu. Fundacja wskazała m.in. że:
- podjęła już wiele działań dotyczących ochrony jakości powietrza w Polsce, w tym monitorowała transpozycję i implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dz. Urz. UE L nr 152 z dnia 11 czerwca 2008 r., str.l), brała udział w procesie opracowywania i uchwalania planów ochrony powietrza na podstawie znowelizowanego Prawa ochrony środowiska, brała udział w licznych konsultacjach społecznych oraz debatach publicznych, wypowiadając się na ten temat w mediach lokalnych i krajowych;
- chciałaby włączyć się do postępowania w celu przyczynienia się do właściwej oceny okoliczności związanych z samym naruszeniem obowiązków Burmistrza Miasta i Gminy W[...].
Wprawdzie w systemie prawa brak jest legalnej definicji interesu społecznego, co stanowi pewne utrudnienie w precyzyjnej identyfikacji kryteriów, w oparciu o które winno być dokonywane ustalanie występowania takiego interesu w kontekście art. 31 kpa, niemniej przyjąć należy, że przesłanką wstępnie przemawiającą za istnieniem takiego interesu (aczkolwiek w oczywisty sposób nie przesądzającą o nim) jest to, że wynik postępowania administracyjnego, pozostającego w kręgu zainteresowania organizacji społecznej, wpływa wprost lub potencjalnie na prawa lub obowiązki szerokiego kręgu osób (innych niż podmiot, którego decyzja ta dotyczy).
W ocenie Sądu argumentację skarżącej Fundacji należy podzielić, a tym samym uznać, że przedmiotowy interes społeczny, konieczny do realizacji przez nią uprawnienia z art. 31 § 1 pkt 2 kpa, został przez ten podmiot przekonująco wykazany w świetle obszernie powołanych wyżej okoliczności faktycznych sprawy.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że sam fakt niedotrzymania przez Burmistrza Miasta i Gminy W[...] terminów realizacji zadań określonych w Programie Ochrony Powietrza dla Województwa [...] – przemawia za uznaniem istnienia interesu społecznego w dopuszczeniu podmiotu będącego organizacją społeczną, której celem statutowym jest ochrona środowiska w postępowaniu administracyjnym na prawach strony w wynikłej z tej przyczyny sprawie w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że za dopuszczeniem Fundacji do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny przejawiający się w dążeniu do osiągnięcia celów statutowych Fundacji poprzez podejmowanie stosownych działań w tym zakresie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że działanie na rzecz ochrony środowiska zawsze leży w interesie społecznym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r., II OSK 1339/09, LEX nr 746474).
Ponadto udział Fundacji nie służy interesom samej Fundacji lub jej członków, lecz odpowiada wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2013 r., II FZ 174/13, LEX nr 1310050 oraz z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09, LEX nr 570358).
Dodatkowo trzeba wskazać, że o ile organizacja społeczna zmierza do realizacji zadań w zakresie ochrony środowiska, o czym przekonuje ścisły związek celów statutowych tej organizacji z przedmiotem postępowania, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 kpa.
W przedmiotowej sprawie, gdyby organ dokonał prawidłowej oceny celów statutowych Fundacji oraz przedmiotu postępowania, to ustaliłby, że istnieje pomiędzy nimi ścisły związek i w konsekwencji przyjąłby, że interes społeczny przemawia za udziałem Fundacji w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie. Istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest bowiem zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem.
W związku z powyższym, z uwagi na naruszenie przez organ art. 31, art. 7 i art. 77 kpa, zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1) sentencji.
O kosztach postępowania w punkcie 2) wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło