II OSK 1401/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-17
Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, obwieszczenie w prasie o odpowiednim zasięgu jest obligatoryjne, gdy nie jest przeprowadzana strategiczna ocena oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że udział społeczeństwa został zapewniony zgodnie z ustawą środowiskową. Obwieszczenie w prasie o odpowiednim zasięgu nie było konieczne, ponieważ obowiązek ten dotyczy jedynie projektów dokumentów wymagających strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, a nie wszystkich przedsięwzięć. Ponadto, raport środowiskowy prawidłowo ocenił kumulowanie się oddziaływań, uwzględniając jedynie te przedsięwzięcia, które faktycznie na siebie oddziałują.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w Pile utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kaczory ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu (brak ogłoszenia w prasie) oraz nieprawidłowe uznanie kompletności raportu środowiskowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1146/17 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. z siedzibą w S. (dalej: Stowarzyszenie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 23 grudnia 2015 r. B. S.A. z siedzibą w S. (dalej: inwestor) zwrócił się do Wójta Gminy Kaczory o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] na działkach o numerze ewidencyjnym [...].
Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. Wójt Gminy Kaczory dopuścił Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postepowaniu.
Decyzją z [...] lutego 2017 r. Wójt Gminy Kaczory ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej k.p.a.), w związku z art. 71 ust. 1, ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa środowiskowa) oraz § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej: rozporządzenie).
Odwołanie od tej decyzji wniosło Stowarzyszenie.
Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił między innymi, że teren przedsięwzięcia sąsiaduje bezpośrednio od strony północnej z budynkami Zakładu [...], od strony wschodniej z zakładową Kotłownią, za którą znajduje się oczyszczalnia ścieków, od strony południowej z budynkami magazynowymi, składem węgla dla kotłowni, natomiast od strony zachodniej z budynkami warsztatowymi i oczkiem wodnym. Najbliżej położone budynki mieszkalne znajdują się w odległości około 900 m w kierunku południowo-zachodnim od planowanego przedsięwzięcia.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił etapy procedury postępowania z udziałem społeczeństwa. Organ I instancji zamieścił również wyjaśnienia dotyczące uwag i wniosków. Organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w szczególności przez podanie do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania i przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz informacji o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy i miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu., Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, raport zawiera wszelkie niezbędne elementy.
Stowarzyszenie wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że planowane przedsięwzięcie zostało prawidłowo zostało zaliczone do przedsięwzięć, o których stanowi § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia. Sąd I instancji powołał się na z art. 2 pkt 14 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2015 r., poz. 478 ze zm.). Jak wskazał inwestor, głównym wsadem planowanej instalacji będzie mączka mięso-kostna, będąca produktem ubocznym produktów pochodzenia zwierzęcego. W ocenie Sądu I instancji, kwalifikacja prawna przedsięwzięcia nie budzi wątpliwości. Wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia, z akt sprawy nie wynika, że biomasę stanowiącą główny materiał wsadowy stanowią padłe zwierzęta.
Sąd I instancji podkreślił, że warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia zostały pozytywnie uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska Poznaniu (postanowienie z [...] października 2016 r.) oraz pozytywnie zaopiniowane postanowieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pile z [...] marca 2016 r.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że w postępowaniu został zapewniony udział społeczeństwa w rozumieniu art. 29 – 38 ustawy środowiskowej. Organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania i przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz informację o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy i miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu wraz ze wskazaniem możliwości składania uwag i wniosków, w tym o sposobie, terminie i miejscu ich składania. Nastąpiło to zarówno w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy Kaczory, jak i przez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Sołectwa w Śmiłowie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie.
Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 11) lit. c) ustawy środowiskowej. Polegało to na uznaniu, że społeczeństwu został zapewniony udział w postępowaniu, w sytuacji, gdy nie została ogłoszona informacja o przedsięwzięciu w prasie o odpowiednim zasięgu,
Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3b) ustawy środowiskowej. Polegało to oddaleniu skargi, pomimo, że organ administracji publicznej nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, wskazujących na szeroką działalność uczestnika postępowania, która to działalność wpływa na środowisko, i nieprawidłowo uznał, że raport jest kompletny. W ocenie Stowarzyszenia, raport nie zawiera wszystkich wymaganych prawem informacji, dotyczących powiązań wnioskowanego przedsięwzięcia z inną działalnością inwestora.
Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, pomimo wniosku stowarzyszenia o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu na niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 374 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 11) lit. c) ustawy środowiskowej. Przede wszystkim art. 33 ust. 1 ustawy środowiskowej dzieli się na 10 punktów, a skarżący kasacyjnie nie wskazał właściwej jednostki redakcyjnej tego przepisu. Ponadto, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c) ustawy środowiskowej, ilekroć w ustawie jest mowa o podaniu informacji do publicznej wiadomości, rozumie się przez to ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w postępowaniu został zapewniony udział społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy środowiskowej. Właściwy organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania i przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz informację o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy i miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu wraz ze wskazaniem możliwości składania uwag i wniosków, w tym o sposobie, terminie i miejscu ich składania. Nastąpiło to zarówno w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy Kaczory, jak i przez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Sołectwa w Śmiłowie. Obwieszczenie na tablicy ogłoszeń jest obwieszczeniem w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c) ustawy środowiskowej. Natomiast ogłoszenie w prasie o odpowiednim zasięgu nie było w tym postępowaniu konieczne, ponieważ obowiązek ten dotyczy tylko projektów dokumentów wymagających udziału społeczeństwa, a więc projektów dokumentów wymagających przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, o których stanowi art. 46 i art. 47 ustawy środowiskowej.
Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 151 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3b) ustawy środowiskowej. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3b) ustawy środowiskowej, raport powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że nie w każdym przypadku konieczne jest uwzględnienie przedsięwzięć znajdujących się okolicy przedsięwzięcia objętego raportem, ale tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcia te na siebie oddziałują lub będą oddziaływać (a więc gdy ich oddziaływania się kumulują). Norma z art. 66 ust. 1 pkt 3b) ustawy środowiskowej nie dotyczy zatem wszystkich przedsięwzięć inwestora, nawet jeżeli znajdują się na terenie tej samej gminy i oddziałują na środowisko. Z treści raportu wynika, jakie instalacje znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co jak prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, podlegało weryfikacji właściwych w tej sprawie organów. Natomiast niewystarczające jest dla podważenia tych ustaleń lakoniczne wskazanie, że inwestor prowadzi na terenie gminy zakład utylizacyjny, kotłownię i oczyszczalnię ścieków.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło