II FZ 200/18

Dnia 19 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.P. i D.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 1208/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.P. i D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 26 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 1208/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniosku M.P. i D.P. (dalej jako "Skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 26 lipca 2017 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w skierowanej do tut. Sądu skardze, Skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia skargi w ww. sprawie. Uznali bowiem, że realizacja decyzji przed jej merytorycznym rozpoznaniem może skutkować powstaniem po ich stronie istotnego uszczerbku majątkowego, przy czym stwierdzenie prawidłowości prezentowanego przez nich stanowiska na późniejszym etapie postępowania będzie obligowało organy podatkowe do zwrotu nienależnie pobranych należności publicznoprawnych. W świetle powołanych przepisów i utrwalonego stanowiska judykatury Sąd stwierdził, że wniosek Skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczył bowiem, że na wnioskującym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa ciężar szczegółowego i wiarygodnego wykazania, że wykonanie kwestionowanej decyzji wywoła skutki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W niniejszej sprawie natomiast Skarżący podnieśli jedynie, że realizacja decyzji przed jej merytorycznym rozpoznaniem może skutkować powstaniem po ich stronie istotnego uszczerbku majątkowego, nie wskazując przy tym jaka konkretnie szkoda oraz jakich rozmiarów powstanie w ich majątku w wyniku wykonania decyzji. W zażaleniu Skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie ww. postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analiza wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 661/14 stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. W świetle powyższego, jak i zawartej we wniosku argumentacji Skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby bowiem taki wniosek mógł być uwzględniony, wnioskodawca musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania orzeczenia. To w jego interesie leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. W sformułowanym w niniejszej sprawie wniosku Skarżący nie wskazali, ani nie udokumentowali w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po ich stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, w tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem Skarżących środka ochrony tymczasowej. Należy również podkreślić, że bardziej szczegółowe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czy też wskazanie nowych okoliczności na etapie postępowania zażaleniowego, nie czyni błędnym bądź też nieprawidłowym rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jest ono środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.