II OSK 3208/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2307/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 23 stycznia 2018 r., sygn. IV SA/Wa 2307/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO w W.) z [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], i zasądził od SKO w W. na rzecz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja SKO w W. z [...] czerwca 2017 r. narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd I instancji wskazał, że w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy, rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania, naruszył powyższą zasadę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji wskazał, że organ, wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy i nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji. Co więcej, mimo że stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego we własnym zakresie, jak też nie uzyskał żadnych dowodów od przedstawiciela stowarzyszenia, który uczestniczył w czynności odebrania psa, uznał, że sprawa jest gotowa do wydania rozstrzygnięcia o odmowie czasowego odebrania psa. W ocenie Sądu I instancji, dokonana przez organ odwoławczy ocena o braku przesłanek do czasowego odebrania psa jest przedwczesna. W skardze kasacyjnej E. A. C. (dalej: skarżąca kasacyjnie) zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów złożonych przez skarżącego na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r., podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, co stanowiło naruszenie dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że strona skarżąca celowo nie przedstawiła organom administracji publicznej dokumentów, które zostały przedstawione dopiero na rozprawie. O celowym przedłużaniu postępowania administracyjnego świadczy dobitnie sposób skonstruowania przez skarżącego samej skargi do WSA. Skarga niniejsza nie posiada uzasadnienia, które to zostało przekazane sądowi oraz stronom dopiero w dniu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny jedynie lakonicznie wskazuje na bierne zachowanie skarżącego podczas trwania postępowania przed organami administracji, podczas gdy w wyniku celowego działania Stowarzyszenia "[...]" sprawa, zamiast zostać załatwiona niezwłocznie, trwa od listopada 2016 r. Według skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji w całości daje wiarę wszystkim przedstawionym na rozprawie dowodom, które winny być przedstawione na etapie postępowania przed organem administracji oraz emocjonalnym twierdzeniom i wywodom upoważnionego do działania w imieniu Stowarzyszenia "[...]" G. B., pomimo znajdujących się w aktach sprawy kilku prawomocnych wyroków skazujących za popełnione przestępstwa polegające na kradzieży psów (akt oskarżenia trafił do Sądu Rejonowego w O. także w sprawie zabrania psa skarżącej E. C.). Skarżąca kasacyjnie uważa, że ponowne rozpatrywanie sprawy spowoduje, że postępowanie będzie toczyło się wiele kolejnych miesięcy – zgodnie z zamysłem skarżącego – co nie pozostaje obojętne jeśli chodzi o ewentualne koszty transportu, utrzymania oraz leczenia zwierzęcia, do których uzyskania skarżący dąży wszelkimi sposobami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny jedyny zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania podatkowego, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji w całości daje wiarę wszystkim przedstawionym na rozprawie dowodom, które powinny być przedstawione na etapie postępowania przed organem administracji. W odniesieniu do takiej argumentacji należy wskazać, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego, muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przez skarżącego przed Sądem I instancji dowody należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Sąd I instancji na str. 8 uzasadnienia wskazał, że wyszły tym samym na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co również uzasadniało jej uchylenie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.