I SA/Wa 1257/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Iwona Kosińska, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C., A. C., A. C. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 134/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C., A. C., A. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C., A. C. i A. C. pismem z 2 listopada 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 134/15, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 25 stycznia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 i 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że rozpoznanie sprawy dotyczącej wniosku z 25 stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, uzależnione jest od zakończenia dwóch innych postępowań administracyjnych dotyczących tej nieruchomości. I tak Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2014 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z [...] stycznia 1986 r. o odmowie przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lipca 2017 r. oddalił skargę na tę decyzję. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] marca 1950 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" o pow. [...] m2, w części stanowiącej własność W. Od powyższej decyzji złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie postępowanie to zawieszono postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu, dalsze czynności w sprawie odszkodowania za przedmiotowy grunt podjęte mogą zostać dopiero po zakończeniu ww. postępowań i po zwrocie akt dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 134/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Z. C., Z. C., M. C., K. C., J. C. i J. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 25 stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 26 sierpnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 15 stycznia 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 15 kwietnia 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny, tj. do 23 stycznia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z 18 lipca 2016 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 134/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi W. grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 26 sierpnia 2015 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z 25 stycznia 2012 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. W szczególności zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Po otrzymaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, organ przez okres ponad 21 miesięcy nie podjął żadnych działań uzasadniających zwłokę, nie gromadził dokumentacji niezbędnej do oceny, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również nie informował skarżących o przyczynach zwłoki. Organ oczekiwał jedynie na zakończenie postępowań toczących się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. i Ministrem Infrastruktury i Budownictwa, mimo że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane wnioskiem skarżących, nie jest zawieszone (wydane przez Prezydenta W. postanowienia zawieszające niniejsze postępowanie do czasu zakończenia ww. postępowań, zostały uchylone przez Wojewodę [...] postanowieniami z [...] czerwca 2015 r. oraz [...] sierpnia 2012 r.). Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że równolegle toczą się jeszcze dwa postępowania zainicjowane przez skarżących dotyczące przedmiotowej nieruchomości, a akta administracyjne wykorzystywane są jednocześnie przez Prezydenta W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., Wojewodę [...], Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz sądy administracyjne. W tym zatem zakresie przedmiotowa skarga podlegała oddaleniu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.