V SA/Wa 373/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-23
Skład orzekający: Michał Sowiński, Irena Jakubiec - Kudiura, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na poborze, uzdatnianiu i dostarczaniu wody (PKD 36.00.Z) przez rolnika, który jednocześnie ubiega się o płatności bezpośrednie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stanowi podstawę do odmowy przyznania tych płatności na podstawie art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, jeśli rolnik ten nie udowodni, że spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prowadzenie działalności gospodarczej sklasyfikowanej pod kodem PKD 36.00.Z (Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody) jest równoznaczne z administrowaniem wodociągami, co stanowi przesłankę do odmowy przyznania płatności bezpośrednich zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Rolnik, który prowadzi taką działalność i jednocześnie otrzymał w poprzednim roku płatności bezpośrednie przekraczające 5000 euro, ma obowiązek udowodnić, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo. W sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił wymaganych dowodów, organy administracji miały prawo oprzeć się na danych z rejestrów CEIDG i REGON, a odmowa przyznania płatności była uzasadniona.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015. Organy administracji ustaliły, że oprócz działalności rolniczej, skarżący prowadzi również działalność gospodarczą sklasyfikowaną pod kodem PKD 36.00.Z (Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody), co zostało uznane za równoznaczne z administrowaniem wodociągami. Ponieważ skarżący otrzymał w poprzednim roku płatności przekraczające 5000 euro, powinien był udowodnić, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo. Skarżący nie przedstawił wymaganych dowodów, w związku z czym organy odmówiły przyznania płatności. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędną interpretację pojęcia 'administrowanie wodociągami' oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez [...] od decyzji Nr [...] z dnia [...] .10.2016 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w [...] Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji wskazał m.in., że w dniu 15.06.2015 r. [...] złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2015 r. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1551 ze zm.) wraz z załącznikami graficznymi zmieniony w dniu 09.07.2015 r. Następnie złożył do organu pismo z zapytaniem co do możliwości ubiegania się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do plantacji nasion i sadzonek.
W dniu [...] .09.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR sporządził wydruk z Bazy Internetowej REGON Głównego Urzędu Statystycznego, z którego wynika, że [...] prowadzi jako osoba fizyczna gospodarstwo rolne w ramach której przeważającą działalnością według Polskiej Klasyfikacji Działalności są uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana). Ponadto z wydruku z Bazy Internetowej REGON Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że prowadzi również działalność gospodarczą w postaci przesyłania energii elektrycznej (PKD 35.12.Z), a także działalność z tzw. "negatywnej listy", tj.PKD 36.00.Z Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, co oznacza administrowanie wodociągami.
W związku z brakiem wypełnienia we wniosku o płatność na rok 2015 pola Nr 8 w sekcji III, organ zobowiązał Wnioskodawcę do przedstawienia dowodów na poparcie deklaracji, że na dzień złożenia wniosku [...] nie prowadził żadnej z wykluczonych działalności, o których mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności (...)
Dowodami potwierdzającymi, że [...] na dzień złożenia wniosku nie prowadził żadnej z działalności wykluczonych (którymi zgodnie z przywołanym przepisem są: administrowanie portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczenie usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami) były:
a) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy;
b) faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn.zm.), w tym faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 2 tej ustawy, lub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż produktów rolnych;
c) dokumenty zawierające informacje o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 693/2014, pochodzące z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w tytule V rozdział II rozporządzenia nr 1306/2013;
d) zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 639/2014, wydane przez organ lub podmiot, który wypłacił takie wsparcie, tj. zaświadczenie o wysokości uzyskanego wsparcia, które rolnik uzyskał ze swej działalności rolniczej, obejmujące wsparcie unijne w ramach funduszów EFRG, EFRROW, jak również wszelką pomoc krajową przyznaną w odniesieniu do działalności rolniczej, z wyjątkiem uzupełniających krajowych płatności bezpośrednich, wydane przez organ lub podmiot, który wypłacił takie wsparcie.
[...] odpowiadając ma wezwanie Nr [...] wyjaśnił, że w ramach prowadzonej działalności rolniczej nie jest prowadzona żadna z działalności, o których mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
Wnioskodawca jednocześnie wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...] wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd [...] pod numerem [...] , która obejmuje kilkanaście rodzajów działalności, z których jako dominująca wskazana jest działalność zaklasyfikowana do kodu PKD 35.12.Z (na dowód załączył wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej).
Ponadto Wnioskodawca wyjaśnił, że rozpoczynając działalność gospodarczą odrębną od działalności rolniczej, wpisał różne działalności na wyrost, nie wiedząc, które z nich będzie prowadził , co jest zwyczajową i normalną praktyką w działalności gospodarczej. Do dnia dzisiejszego - jak wyjaśnił, prowadzi zaledwie kilka działalności spośród wcześniej zgłoszonych i wpisanych do ewidencji. Jak wskazał, żadna z prowadzonych przez niego działalności obecnie oraz w dniu składania wniosku o przyznanie płatności za rok 2015 nie stosuje się i nie odpowiada rodzajom działalności wymienionych w art. 9 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Wyjaśnił, że jego firma nie administruje portami lotniczymi , wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, a także nie świadczy usług przewozu kolejowego, ani usług w zakresie obrotu nieruchomościami.
W dniu [...].10.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...], którą to odmówił przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które [...] ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015.
W dniu [...].11.2016 r. Strona złożyła odwołanie.
Uznając jego bezzasadność organ II instancji wskazał, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2015 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U.2015 poz. 1551 ze zm.), zwana dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz;
2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będącym w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1ha.
Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy wysokość płatności;
1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,
2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę.
- po uwzględnieniu art. 8 ust. 1,3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej – po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Organ odwoławczy podkreśla, że zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich (...) nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia 1307/2013, osobę lub grupę osób objętych zakresem akapitu pierwszego lub drugiego, uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje ona, że
a) roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne;
b) jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego; lub
c) jej główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 rozporządzenia 1307/2013, w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy przepisy powyższe stosuje się do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie przekraczające równowartość w złotych kwoty 5000 euro.
Rolnik, który prowadzi jedną z "wykluczonych" działalności (działalność z "listy negatywnej") ma możliwość wykazania i udokumentowania, że spełnia kryteria rolnika aktywnego zawodowo, a rodzaje dokumentów potwierdzających wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a-c rozporządzenia 1307/2013 zostały określone w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. 2015.351 ze zm.).
W trakcie kontroli administracyjnej organ I instancji w oparciu o dane z bazy REGON i CEIDG ustalił, że [...] prowadzi działalność pozarolniczą obejmującą PKD 36.00.Z Pobór uzdatnianie i dostarczanie wody, co zawiera się w definicji administrowania wodociągami.
Ostatni kurs wymiany euro, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (...) ustalony przez Europejski Bank Centralny na dzień 30.09.2014 r. zgodnie z którym są przeliczane i wypłacane dopłaty bezpośrednie za 2014 rok w Polsce i ogłoszony dnia 01.10.2014 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2014/C 342/03) wynosi 4.1776 zł.
Jak wynika zaś z danych ZSKiK/ACS w roku 2014 poprzedzającym rok złożenia wniosku będącego przedmiotem postępowania [...] otrzymał płatność w wysokości 94 840, 18 zł., odpowiadającą kwocie euro 22.702,07, według kursu 4,1776 zł. za 1 euro, tj. ponad kwotę 5 tys. euro, o której mowa w art. 9 ust. 4 rozporządzenia UE nr 1307/2013 i art. 7 ust. 3 ustawy o płatnościach.
Organ ARiMR w takiej sytuacji winien dokonać weryfikacji warunków przyznania płatności opisanych w art. 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia UE nr 1307/2014, tj. zweryfikować czy wnioskodawca jest rolnikiem aktywnym zawodowo.
Ja wynika z dokumentu wniosku o przyznanie płatności, mimo przekroczenia kwoty płatności za rok ubiegły 5 tys. euro oraz prowadzenia działalności z listy negatywnej (tutaj – Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody) Strona nie zaznaczyła na pierwszej stronie wniosku, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, ani nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających spełnienie warunków uznania za rolnika aktywnego zawodowo.
Co więcej w trakcie prowadzonego postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i w trakcie postępowania odwoławczego, mimo kierowanych do strony wezwań do złożenia wyjaśnień nie przedstawił żadnych dokumentów, które mogłyby potwierdzić, że nie prowadzi on działalności w zakresie administrowania wodociągami, a mimo prowadzenia takiej działalności z tzw. Listy negatywnej, spełnia kryteria umożliwiające uznanie go za rolnika aktywnego zawodowo.
Organ uwzględnił w postępowaniu informacje pochodzące z publicznych rejestrów, w toku postępowania umożliwił Stronie złożenie wyjaśnień i przedstawienie dokumentów potwierdzających , iż jest on rolnikiem aktywnym zawodowo, jednakże w przekonaniu organu, Strona wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi przewidzianemu w art. 3 ust. 3 ustawy , nie wykazała żadnej z trzech przesłanek o których mowa w art. 8 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
W przypadku gdy wnioskujący prowadzi jedną z działalności mieszczących się na liście negatywnej, może otrzymać wsparcie jedynie w sytuacji gdy wykaże, że spełnia kryteria wymienione w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. a, b lub c rozporządzenia 1307/2013.
Rodzaje dowodów potwierdzających wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zostały określone w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. poz. 353 oraz z 2016 r. poz. 348). Organ wskazuje jednocześnie że zgodnie z art. 13 ust. 3 akapit pierwszy w/w rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014, dla celów art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit c) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz, w stosownych przypadkach, art. 9 ust. 3 lit. b) tego rozporządzenia uznaje się, że działalność rolnicza stanowi główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności osoby prawnej, jeżeli została zarejestrowana jako główna działalność gospodarcza lub przedmiot działalności w urzędowym rejestrze przedsiębiorstw lub jakiejkolwiek równoważnej urzędowej ewidencji danego państwa członkowskiego w przypadku osoby fizycznej, wymagana jest równoważna ewidencja.
Weryfikacja czy główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej następuje poprzez wszystkie prowadzone w Polsce ewidencje podmiotów i rodzaje ich działalności, tj.
• Krajowy Rejestr Sądowy (KRS),
• Krajowy Rejestr Urzędowy Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON),
• Centralną Ewidencją i Informację o działalności Gospodarczej (CEIDG).
-dając tym samym możliwości zweryfikowania, co jest głównym przedmiotem działalności podmiotu ubiegającego się o wsparcie bezpośrednie.
Główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności określa się w oparciu o kod i nazwę przeważającego rodzaju działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007) wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz.U. Nr 251, poz. 1885 z późn.zm.).
W związku z tym organ zauważa, że zgodnie z danymi wynikającymi z CEIDG i REGON przedmiotem przeważającej działalności [...] jest "przesyłanie energii elektrycznej" (PKD 35.12.Z).
Taka działalność została zarejestrowana jako gówna działalność gospodarcza przez Stronę. Tym samym w oparciu o dokumenty posiadane przez organ z urzędu nie można uznać, że mimo prowadzenia działalności z listy negatywnej – Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody (PKD 36.00.Z) [...] spełnia kryterium uznania go za rolnika aktywnego zawodowo, o którym mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit.c) rozporządzenia 1307/2013, tj. że działalność rolnicza jest główną działalnością Strony postępowania.
Kryterium uznania Strony za rolnika aktywnego zawodowo, o którym mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 nie jest zatem spełnione. Nie można stwierdzić w oparciu o dane REGON, że prowadzona przez Stronę działalność ma charakter głównie rolniczy.
Producent prowadzący jedną z wykluczonych działalności (działalność z tzw. "negatywnej listy") ma możliwość wykazania, że spełnia kryterium rolnika aktywnego zawodowo poprzez udokumentowanie, że działalność nie ma charakteru marginalnego. Przy czym w celu zweryfikowania czy działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego, niezbędne jest przedstawienie przez stronę dokumentów dotyczących:
• Wysokości wszystkich przychodów uzyskanych przez rolnika w danym roku obrotowym z działalności gospodarczej,
• Wysokości przychodów z działalności rolniczej uzyskanych przez rolnika w danym roku obrotowym,
• Wysokość przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, uzyskanych przez rolnika w danym roku obrotowym.
Dokumentów takich Strona nie przedstawiła. Organ zwraca także uwagę na fakt, że jeżeli w trakcie kontroli administracyjnej zostanie stwierdzone, że zgodnie z PKD wnioskodawca prowadzi działalność z tzw. negatywnej listy i nie zaznaczył we wniosku pola 08 i nie dołączył do wniosku dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r., poz. 351) w terminie składania wniosków, należy odmówić przyznania wszystkich płatności, dla których warunkiem przyznania jest spełnienie kryterium aktywnego rolnika.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył [...] zarzucając jej:
1. Naruszenie art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 z dnia 17.12.2013 r. poprzez uznanie, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą z tzw. "negatywnej listy", tj. PKD 36.00 Z.Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, co oznacza administrowanie wodociągami, podczas gdy z materiału dowodowego wynika wprost, że Skarżący nie administruje wodociągami, co wynika również z samego rejestru CEIDG przypisanych kodów PKD, co skutkuje tym, że skarżona decyzja jest objęta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
2. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji podczas gdy już na etapie postępowania w I instancji popełniono błąd w wykładni art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady UE nr 1307/2013, co stanowi nieważność decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
3. Naruszenie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
4. Naruszenie art. 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się Organ;
5. Naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
6. Naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego;
7. Naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podnoszonego przez Skarżącego zarzutu błędnej interpretacji znaczenia słowa "administrowanie", który jest kluczowy dla niniejszej sprawy;
8. Naruszenie art. 67 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 poprzez błędną interpretację.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, rozważenie stwierdzenia nieważności decyzji I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji I i II instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wniósł nadto o przeprowadzenie dowodu z:
1. Załączonej do skargi kopii mapy ewidencyjnej z dnia 02.09.2015 r., wydanej przez Starostę [...] na okoliczność numerów ewidencyjnych działek objętych wnioskiem oraz usytuowania urządzeń służących do poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
2. Oświadczenia biura rachunkowego [...] Spółka Jawna na okoliczność wpisania do Ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego środka trwałego pod nazwą "Budynek stacji uzdatniania wody".
3. Wyjaśnień skarżącego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że Organ II instancji powtórzył za Organ em I instancji błędną wykładnię art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady UE nr 1307/2013 z dnia 17.12.2013 r. twierdząc, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą z tzw. "negatywnej listy" tj. Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody (za numerem PKD 36.00 Z), co oznacza administrowanie wodociągami (działalność wykonywana przez skarżącego, a opisana w PKD jako "Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody" , nie jest tożsama z administrowaniem wodociągami). Działalności te sklasyfikowane są w innych kodach, bowiem wszelka działalność polegająca na administrowaniu określona została odrębnym kodem PKD, tj. dział 82: "Działalność związana z administracyjną obsługą biura i pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej".
Zdaniem skarżącego w przedmiotowym rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady UE posłużono się słowem "administrowanie". Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie tzw. "negatywną listą" również osób zajmujących się poborem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody", to byłoby to zapisane expressis verbis w rozporządzeniu.
Dostrzegając zatem różnicę pomiędzy prowadzeniem działalności gospodarczej opisanej kodem 36.00 Z. Pobór, uzdatnianie i doprowadzanie wody", a administrowaniem wodociągiem, należy stwierdzić, że skarżący nie prowadzi działalności z "negatywnej listy zawartej w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE. W ocenie skarżącego argumentacja obu decyzji prowadziłaby do twierdzenia, że niemal każdy rolnik administruje wodociągami, albowiem posiadając w ramach gospodarstwa rolnego studnię i system rur służących do dystrybucji wody do poszczególnych obiektów czy budynków, jak również często uzdatniając wodę – chociażby dla celów hodowli zwierząt i nawadniania roślin w ten sposób wypełniałby kuriozalną interpretację pojęcia "administracji wodociągami".
Skarżący podnosi, iż z przedłożonych Organowi I instancji dokumentów wynika, że marginalna działalność [...] objęta kodem PKD 36.00.Z polega na poborze, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. W opisie tego kodu brak jest użycia słowa "wodociąg". Ponadto nigdy nie występował on o przyznanie zezwolenia na zbiorowe zaopatrywanie w wodę, bowiem nie prowadzi przedsiębiorstwa wodociągowego w myśl Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7.06.2001 r. Dz.U. Nr 72, poz. 747 z późn.zm.). Niesłuszne jest zarzucanie skarżącemu, jakoby nie udowodnił swoich twierdzeń, albowiem ten przedłożył Organowi I instancji wydruki z ewidencji REGON i CEIDG, z których jednoznacznie wynika, że [...] nie zajmuje się administrowaniem wodociągami. Strona postępowania administracyjnego nie może poza tym ponosić negatywnych konsekwencji błędnej interpretacji przez organ przepisów, czy to polskich, czy unijnych. Zatem zarówno Organ I, jak i II instancji, dokonał błędnej interpretacji art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady UE nr 1307/2013, czym rażąco naruszył normę w nim zawartą. Ponadto pozostała argumentacja Organu została oparta na błędnym twierdzeniu, jakoby pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody było jednoznaczne z administrowaniem wodociągami, prowadząc do naruszeń art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa.
Skarżący stoi na stanowisku, że Organ II instancji, podobnie jak Organ I instancji, zlekceważył składane przez niego dokumenty a pomijając je doprowadzono do wydania decyzji bez poszanowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7 kpa 77 § 1 kpa, 107 § 1 kpa, 2 i 3 kpa.
Skarżący wskazuje również, że ubiegał się o oświadczenie na konkretne, wymienione we wniosku nieruchomości oznaczone numerami ewidencyjnymi.
Na działkach tych o łącznej powierzchni 108.04 ha skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, natomiast urządzenia wchodzące w skład środka trwałego prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą [...] nazwanego "Budynek stacji uzdatniania wody" posadowione są na innych działkach, które nie zostały objęte wnioskiem o dopłaty.
Dodatkowo skarżący podkreśla, że urządzenia służące do poboru, uzdatniania i dostarczania wody, obejmujące studnię, zbiorniki retencyjne wody, instalacje do uzdatniania i pompowania wody oraz system rur służących do dystrybucji i dostarczania wody stanowią środki trwałe firmy [...] pod nazwą "Budynek stacji uzdatniania wody". Wyjaśnia nadto, iż [...] niejako występuje "w dwóch osobach", tj. [...] prowadzący działalność rolniczą, w zakresie której posiada odpowiedni majątek oraz w zakresie której został złożony wniosek o przyznanie płatności na 2015 r. oraz jako [...] prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...] . Powyższe działalności nie są ze sobą w jakikolwiek sposób powiązane materialnie czy też funkcjonalnie oraz do każdej z nich wykorzystywane są odrębne, niezwiązane ze sobą środki trwałe w postaci nieruchomości oraz urządzeń. Poza tym działalność rolnicza jest opodatkowana podatkiem lokalnym od każdego hektara przeliczeniowego, zaś działalność gospodarcza jest opodatkowana na zasadach ogólnych na podstawie pełnej rachunkowości. Konsekwencją faktu, iż [...] w zakresie działalności rolnej, na którą ubiegał się o przyznanie płatności na 2015 r., nie prowadzi działalności objętej, tzw. "negatywną listą" jest to, że bezcelowe jest wypełnienie pola numer osiem oraz załączenie do wniosku dokumentów wymienionych w paragrafie 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r., poz. 351).
Strona nie zgadza się z tezą organu jakoby nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających spełnienie warunku uznania za rolnika aktywnego zawodowo oraz nie przedłożyła dowodów na niewykonywanie działalności wpisanej na tzw. "negatywną listę". Skarżący podaje, iż znane mu przepisy prawa krajowego oraz wspólnotowego, które nie precyzują, w jaki sposób udowodnić twierdzenie negatywne o wykonywaniu określonej działalności w sposób inny, niż oświadczenie strony. W opinii skarżącego nieuzasadnionym jest ujawnianie struktury osiąganych przez niego przychodów, jako informacji nie mających związku z przedmiotowym postępowaniem, a zatem są to dane, których organ domaga się bezpodstawnie.
Nie było także zasadnym wypełnianie wniosku w zakresie pola oznaczonego numerem 08, a także co dalej za tym idzie, składanie dokumentów potwierdzających, iż jest on rolnikiem aktywnym zawodowo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie przypomnieć jednak należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015.1551 j.t. ze zm.). Otóż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania wnioskowanych płatności ze względu na to, że Strona postępowania nie została zakwalifikowana jako rolnik aktywny zawodowo.
W trakcie kontroli administracyjnej organ ustalił, że [...] prowadzi jako osoba fizyczna gospodarstwo rolne, (uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt). Ponadto ustalono, że prowadzi również działalność gospodarczą, w ramach której przeważającą działalnością według Polskiej Klasyfikacji Działalności jest przesyłanie energii elektrycznej (PKD 35.12.Z), a także stwierdzono działalność z tzw. "negatywnej listy", tj. PKD 36.00.Z Pobór. Uzdatnianie i dostarczanie wody, co oznacza administrowanie wodociągami.
Podstawą do odmowy wnioskowanych płatności był przepis art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie (...) który stanowi, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.
Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej oraz Bazy Internetowej REGON Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że Strona prowadzi działalność gospodarczą opisaną kodem 36.00.Z., tj. Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, co w realiach niniejszej sprawy oznacza administrowanie wodociągami.
Powyższe informacje pochodzące z w/w baz danych są zbieżne, a ich udostępnienie na stronie GUS jest równoznaczne z potwierdzeniem dokonania wpisu w rejestrze REGON, stosownie do przepisu art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. 2016.1068 j.t.).
W ocenie sądu należy zgodzić się z organem, że pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody jest tożsame z administrowaniem wodociągami. Nie sposób bowiem wyobrazić sobie takiego administrowania bez prowadzenia działalności o której wyżej mowa.
Sąd przypomina, że w toku postępowania administracyjnego weryfikacja rodzaju prowadzonej działalności, o której mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, jest dokonywana na podstawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz.U. Nr 251, poz. 1885, z późn.zm.).
Wskazane w przepisach prawa unijnego rodzaje działalności wykluczonych (art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia UE) nr 1307/2013) zostały przeniesione na grunt prawa krajowego na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów przy wykorzystaniu kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) stosowanej w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej. Rodzaje działalności z tzw. "negatywnej listy", określone w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, dotyczyć będą działalności zaklasyfikowanych do następujących kodów (podklas) PKD: 68.10.Z, 68.31.Z, 49.10.Z, 49.20.Z, 49.31.Z, 68.32.Z, 52.23.Z, 36.00.Z, 93.11.Z, 93.2.
Jeżeli zatem dany podmiot otrzymał w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą równowartość w złotych kwoty 5000euro i prowadzi działalność zaklasyfikowaną do kodów (podklas) PKD: w/w. to oznacza, że prowadzi działalność nierolniczą z tzw. "negatywnej listy" lub "wykazu negatywnego", określonego w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Powyższe trafnie ustalił organ I instancji co oznacza, że Strona wykonuje usługi w zakresie administrowania wodociągami. Natomiast Strona nie przedstawiła żadnych dowodów mogących potwierdzić, że nie prowadzi działalności wykluczonej, a wpis kodu PKD 36.00.Z nie świadczy o prowadzeniu takiej działalności. Sąd podkreśla, że do strony zostało wystosowane wezwanie do przedstawienia dowodów, iż na dzień złożenia wniosku nie prowadziła żadnej z wykluczonych działalności, o których mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Jednak twierdzenia Strony, że nie prowadzi ona działalności tego typu okazały się gołosłowne i niepoparte żadnym materiałem dowodowym, do przedstawienia którego organ wzywał . Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem to na Stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów na potwierdzenie jej twierdzeń dotyczących spełnienia warunków do przyznania pomocy, szczególnie w sytuacji gdy organ dokonał własnych ustaleń, z których wynika, że podmiot wnioskujący nie spełnił warunków do przyznania pomocy.
Sąd podnosi, że organ ma jedynie obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzeć zgromadzony już w sprawie materiał dowodowy i nie musi czynnie poszukiwać innych dowodów świadczących przeciwko dokonanym ustaleniom . Co niezmiernie istotne organy nie stosują w tym postępowaniu zasady z art. 77 § 1 Kpa, a tylko zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie mają też obowiązku udzielania informacji z urzędu lecz na żądanie strony. Także zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i związana z nią zasada wysłuchania strony (art. 10 Kpa) zostały wyraźnie ograniczone. Organ prowadzący postępowanie zapewnia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania na ich żądanie, przy czym art. 81 Kpa nie stosuje się (art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach). W tego typu postępowaniach administracyjnych nastąpiło przeniesienie ciężaru dowodu na osobę, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne, co spowodowało odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa.
Zatem organ dokonał własnych ustaleń na podstawie posiadanych dokumentów. Strona natomiast nie udowodniła, że nie prowadzi działalności wykluczonej. Sąd raz jeszcze przypomina, że organ administracji prowadząc postępowanie w sprawie, wezwał Stronę do przedstawienia dowodów, mogących świadczyć, że nie prowadzi ona takiej działalności.
Jak jednak wynika z akt sprawy, [...] w tym postępowaniu nie przedstawił żądnych dokumentów, które mogłyby potwierdzić prawdziwość jego twierdzeń, a mianowicie, że nie prowadzi on działalności wykluczonej. W sytuacji, gdy Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących potwierdzić, że jej deklaracja jest prawidłowa organ miał prawo do oparcia się na posiadanych w sprawie dowodach (rejestry CEIDG i REGON), z których wynika, że prowadzi działalność wykluczoną (PKD 36.00.Z obejmującą m.in. "dystrybucję wody za pośrednictwem sieci wodociągowych" oraz "uzdatnianie wody dla celów przemysłowych i innych".
Organ odwoławczy miał więc rację, że zaistniały podstawy do odmowy przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Potwierdzeniem trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia jest sama skarga. Skarżący podnosi w niej bowiem, że jego działalność polega na poborze, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. Jak wynika z wyjaśnień Skarżącego proces poboru, uzdatniania i dostarczania wody, odbywa się poprzez infrastrukturę wodociągową, [...] zarządzając zatem takim rodzajem działalności administruje wodociągami, co jawi się jako oczywistość.
Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje położenie sieci wodociągowych przedstawionych na mapie pochodzącej z PODGiK, , jak i to kto prowadzi obsługę księgową, czy prawną działalności skarżącego.
Zarządzanie infrastrukturą wodociągową przez Skarżącego stanowi, w ocenie organu jak i sądu administrowanie wodociągami, co na podstawie przepisu art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. było podstawą do odmowy przyznania wnioskowanych płatności.
Sąd podkreśla końcowo, iż wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone prawidłowo ustalonym stanem faktycznym, oraz właściwym zastosowaniem przepisów obowiązującego prawa.
Powyższe oznacza, że skarga nie była zasadna a żaden z jej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie.
Niejako na marginesie sąd podnosi, że wnioski dowodowe skarżący winien składać w toku postępowania przed organami, do czego był nota bene zobowiązany. Art. 106 § 3 ppsa pozwala na ich uwzględnienie (i to tylko gdy chodzi o dokumenty) jedynie wyjątkowo tzn. wówczas jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zdaniem sądu taka sytuacja w przypadku wniosków zgłoszonych w skardze nie zaistniała.
Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.
:
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło