I OZ 1974/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1275/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na pismo Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu S. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wpisania na listę rekrutacyjną na kierunek prawo postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 27 listopada 2017 r., II SA/Sz 1275/17, odmówił przyznania A. S. prawa pomocy w sprawie z jego skargi na pismo Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu S. z [...] września 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z [...] września 2017 r. Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu S. poinformowała skarżącego, że wpisanie na listę rekrutacyjną na kierunek prawo, studia niestacjonarne w roku akademickim 2017/2018 jest możliwe po spełnieniu wszystkich warunków prawidłowo dokonanej rejestracji w systemie elektronicznym, której skarżący nie dokonał. Ponadto, że nie ma możliwości uwzględnienia jego rejestracji z roku akademickiego 2016/2017, w tym przepisania uiszczonej opłaty rekrutacyjnej, gdyż są to dwa oddzielne postępowania. Skarga dotyczy zatem pisma informacyjnego dotyczącego możliwości "przepisania" rejestracji i opłaty rejestracyjnej z roku akademickiego 2016/2017 na rok następny. Z odpowiedzi organu wynika, że w roku akademickim 2017/2018 skarżący nie dopełnił wszystkich warunków rejestracji wymaganych uchwałą Senatu Uniwersytetu S. nr 102/2016 z 24 maja 2016 r. i jego kandydatura nie była rozpatrywana. Zatem postępowanie rekrutacyjne dotyczące skarżącego nie toczyło się. Zgodnie z art. 169 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm., dalej jako: "p.s.w.") do odbywania studiów w uczelni może być dopuszczona osoba, która m. in. spełnia warunki rekrutacji ustalone przez uczelnię. Senat uczelni ustala, w drodze uchwały, warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji, w tym prowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów. Uchwałę podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy (art. 169 ust. 2 p.s.w.). Rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia (art. 169 ust. 10 p.s.w.). Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie (art. 169 ust. 12 p.s.w.). Po rozpatrzeniu odwołania wnoszonego w trybie ust. 12 decyzję podejmuje uczelniana komisja rekrutacyjna (art. 169 ust. 15 p.s.w.). Z powołanych przepisów wynika, że jedynie od decyzji w sprawie przyjęcia na studia przysługuje odwołanie. Decyzja taka podlega też zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co wynika z art. 207 p.s.w. Ze skargi, odpowiedzi na skargę oraz dołączonych dokumentów wynika, że w roku akademickim 2017/2018 skarżący nie brał udziału w postępowaniu rekrutacyjnym na studia i nie została wobec niego wydana decyzja dotycząca przyjęcia na studia. W ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym nie ma przepisu prawa przewidującego możliwość wniesienia skargi na pismo informacyjne komisji rekrutacyjnej. Stosownie do art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.") prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Potrzeba zastosowania tego przepisu zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5a jest niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł A. S., stwierdzając, że "Sąd posługuje się nieprawdziwymi danymi i faktami zmanipulowanymi na potrzeby sprawy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243-263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki uregulowane zostały w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., zaś negatywne – wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy – w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga ta nie może zostać uwzględniona. Powołany przepis wprowadza bowiem samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 28 listopada 2012 r., II FZ 906/12). Zastosowanie zaś art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2.). Co więcej, w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie wystąpiła "oczywista bezzasadność" skargi, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie taka sytuacja wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy. Sąd I instancji zasadnie uznał, że zachodzi oczywista bezzasadność skargi na pismo informacyjne Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu S. dotyczące możliwości "przepisania" rejestracji i opłaty rejestracyjnej z roku akademickiego 2016/2017 na rok następny. Prawidłowo wskazano, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do spraw, w których możliwe jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, albowiem w związku z faktem, że A. S. nie dopełnił wszystkich warunków rejestracji wymaganych uchwałą Senatu Uniwersytetu S. nr 102/2016 z 24 maja 2016 r. i nie toczyło się wobec niego żadne postępowanie rekrutacyjne dotyczące roku akademickiego 2017/2018, to tym samym nie została wydana wobec niego decyzja dotycząca przyjęcia na studia, o której mowa w art. 169 ust. 10 p.s.w. Jak trafnie podniósł Sąd I instancji jedynie od decyzji w sprawie przyjęcia na studia przysługuje odwołanie i decyzja taka podlega też zaskarżeniu do sądu administracyjnego zgodnie z art. 207 p.s.w. Ustawodawca nie przewidział natomiast możliwość wniesienia skargi na pismo informacyjne komisji rekrutacyjnej i tym samym uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarga kwalifikuje się do odrzucenia i na podstawie art. 247 p.p.s.a. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.