I SA/Bk 1737/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-01-24
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT dokumentujące sprzedaż pojazdów, które następnie zostały przekazane w drodze darowizny, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury VAT dokumentujące sprzedaż pojazdów, które następnie zostały przekazane w drodze darowizny, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w oparciu o faktury dokumentujące rzeczywiste transakcje gospodarcze, które odzwierciedlają faktyczny przebieg zdarzeń. W sytuacji, gdy własność pojazdów została skutecznie przeniesiona na nabywcę w drodze darowizny, późniejsze wystawienie faktur sprzedaży nie dokumentuje rzeczywistego obrotu gospodarczego i tym samym nie daje prawa do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozliczeniu podatku VAT za grudzień 2015 r. Organ zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących nabycie ciągników i naczep, uznając, że transakcje te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Skarżąca twierdziła, że jej rodzice (darczyńcy) skutecznie uchylili się od skutków umowy darowizny z powodu błędu co do prawa, a wolą była sprzedaż pojazdów. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał Pani M. A. (dalej powoływana także jako Skarżąca) rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. w sposób odmienny aniżeli zadeklarowano. Podstawą do wydania ww. rozstrzygnięcia było zakwestionowanie prawa do odliczenie podatku naliczonego z faktur VAT z [...] grudnia 2015r. nr [...] oraz nr [...] wystawionych przez firmę M. w łącznej kwocie netto 417.000 zł i podatek VAT 95.910 zł, które zdaniem organu nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, tj. nabycia ciągników samochodowych i naczep ciężarowych.
Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu I instancji, Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, wnosząc o stwierdzenie, iż transakcje kupna - sprzedaży ciągników siodłowych i naczep pomiędzy M., a H. nie naruszały obowiązującego prawa i tym samym rozliczenia podatkowe z podatku VAT były prawidłowe. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, organ błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie, bowiem nie uwzględnił daty uzyskania porady prawnej, udokumentowanej fakturą VAT z dnia [...] listopada 2015 r. a w konsekwencji nieskuteczne przeniesienie własności pojazdów ze spółki A. na rzecz M. na podstawie faktur z [...] października 2015 r. Zdaniem Skarżącej, organ nie wziął pod uwagę, że środki trwałe nabyte przez formę M. (wprowadzone do ewidencji) nie zostały wyprowadzone z tej działalności przed dokonaniem darowizny, co jest warunkiem skuteczności darowizny przekazanej przez małżonków H. na rzecz córki M. A. Pełnomocnik wskazał również, że jeśli pierwotnie środki trwałe przekazane zostały umową kupna-sprzedaży (między firmą A. sp.j. a M.), to kolejne przekazanie środków trwałych na rzecz córki M. A. winno również nastąpić umową kupna sprzedaży, a nie umową darowizny. Pełnomocnik Skarżącej wskazał również, że z dokumentacji elektronicznej prowadzonej w firmie A. wynika, że w dniu [...] października 2015 r. faktury sprzedaży pojazdów nie zostały wystawione na rzecz firmy M.
Decyzją z dnia [...] września 2017 r., Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, że zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy transakcje sprzedaży udokumentowane fakturami z [...] grudnia 2015 r. nr [...] faktycznie miały miejsce, a w konsekwencji czy w/w faktury stanowią podstawę do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego.
Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że faktury z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] oraz nr [...] nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych w nich wskazanych. W sprawie ustalono, że w dniu [...] października 2015 r. wspólnicy spółki A. s.j (J. H. i D. H.) sporządzili protokół przekazania-przejęcia składników majątkowych, zgodnie z którym środki trwałe przeszły na własność J. H. Następnie "A." spółka jawna J. H., D. H., na podstawie faktur VAT nr [...], w których wskazano jako datę wystawienia i datę dokonania dostawy/wykonania usługi – [...] października 2015 r. dokonała dostawy jednego ciągnika rolniczego, dziesięciu ciągników samochodowych i czternastu naczep ciężarowych na rzecz firmy "M." W dniu [...] listopada 2015 r. została zawarta umowa darowizny, pomiędzy małżonkami J. i E. H. (podlegający ustawowej wspólności majątkowej) a ich córką M. A., której przedmiotem były rzeczy ruchome o łącznej wartości rynkowej 456.000 zł w postaci 10 ciągników samochodowych i 11 naczep siodłowych, które wcześniej były przedmiotem dostawy na rzecz J. H. na podstawie faktur z [...] października 2015 r. W dniu [...] listopada 2015 r. ww. umowa darowizny została zgłoszona w Urzędzie Skarbowym w S., zaś w dniach [...] listopada 2015 r. oraz [...] listopada 2015 r. Skarżąca złożyła do Starostwa Powiatowego w S. wnioski o rejestrację 17 pojazdów, gdzie jako dowód własności przedłożyła umowę darowizny, uchwałę wspólników A. s.j. oraz protokół przekazania-przejęcia. Dowody rejestracyjne pojazdów zgłoszonych do rejestracji Skarżąca odebrała w dniach [...] listopada 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r.
W dniu [...] grudnia 2015 r. darczyńcy p. J. H. z małżonką E. H. złożyli oświadczenie, iż uchylają się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych [...] listopada 2015 r. ze skutkiem ex tunc, z uwagi na to że działali pod wpływem błędu w rozumieniu art. 84 kodeksu cywilnego, co do prawa mającego zastosowanie do składników przedmiotów darowizny w chwili jej dokonania. W tym samym dniu tj. [...] grudnia 2015 r. wystawione zostały faktury VAT nr [...] na łączną wartość 512.910 zł, w tym kwota netto 417.000 zł i podatek VAT 95.910 zł, na których, jako sprzedawca figuruje firma M. a nabywca H. Przedmiotem dostawy wg ww. faktur miało być 10 ciągników samochodowych i 11 naczep ciężarowych, które [...] listopada 2015 r. były przedmiotem darowizny. Jako sposób zapłaty wskazano przelew w terminie do [...] grudnia 2015 r. Następnie [...] grudnia 2015 r. została zawarta umowa darowizny, pomiędzy małżonkami J. i E. H. a ich córką M. A. środków pieniężnych o wartości 513.000 zł., z których to środków Skarżąca opłaciła faktury wystawione w dniu [...] grudnia 2015 r.
Przedstawiony powyżej chronologiczny ciąg zdarzeń oraz wskazane dowody i fakty, traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu, zdaniem organu odwoławczego, pozwalają na uznanie za logiczną i uzasadnioną konstatację, że J. H. nie dokonał spornych transakcji sprzedaży uwzględnionych na fakturach nr [...], tj. [...] grudnia 2015 r. Przedmiotowe faktury nie mogą zatem stanowić podstawy do odliczenia przez Skarżącą wynikającego z nich podatku naliczonego. Środki transportu przeszły bowiem na własność Skarżącej na podstawie umowy darowizny z [...] listopada 2015 i na tej też podstawie były zgłoszone do rejestracji w Starostwie Powiatowym w S.
Organ, odnosząc się do zarzutów odwołania, stwierdził, że nie mogły one wpłynąć na zmianę podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał, że nie sposób uznać za prawdziwe twierdzeń pełnomocnika Skarżącej, iż faktury VAT nr [...] wystawione zostały przez firmę A. sp. j. nie wcześniej niż [...] listopada 2015 r., a potwierdzeniem tego ma być faktura VAT z [...] listopada 2015 r. Nr [...] za poradę prawną wystawiona przez M. W. z K. na rzecz A. sp.j. Z faktury tej nie wynika czego dotyczyła porada prawna, ponadto porady tej zasięgnięto już po sporządzeniu protokołu przejęcia - przekazania podpisanego przez obu wspólników spółki A. tj. przez D. H. i J. H. ([...] października 2015 r.), po wystawieniu przez spółkę A. faktur nr [...] ([...] października 2015 r.) i po dokonaniu darowizny przez małżonków J. i E. H. na rzecz Skarżącej ([...] listopada 2015 r.). Ponadto z oświadczenia J. H. z dnia [...] listopada 2016 r. wynika, że nie jest prawdą, jakoby nie posiadał w dniu [...] listopada 2015 r. wiedzy o wyborze formy prawnej przeniesienia własności ciągników i naczep nie tylko w dniu [...] października 2015 roku, ale także w dniu [...] listopada 2015 roku.
Organ analizując istotę błędu, o którym mowa w art. 84 kodeksu cywilnego uznał, że w przedmiotowej sprawie on nie wystąpił. Błąd polega zwykle na fałszywym wyobrażeniu o właściwościach przedmiotu, jego stanie prawnym, skutkujące tym, że oświadczenie nie odpowiada rzeczywistej woli składającego. Małżonkowie J. i E. H. zgodnie z prawem mogli darować córce środki transportowe nabyte uprzednio przez J. H. do jednoosobowej działalności gospodarczej oraz byli świadomi co do treści czynności prawnej. Zorientowanie się o innych możliwościach rozporządzania majątkiem nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia się od skutków oświadczenia woli (darowizny).
Na powyższą decyzję, pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając naruszenie:
– art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) , poprzez niepodjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia i błędną ocenę zaistniałych w sprawie stanów faktycznych, wyprowadzenie błędnych wniosków ukierunkowanych do obrony przyjętych w pierwszej instancji założeń, że czynności spornych dokonano w celu obejścia prawa, brak pogłębionej analizy i oceny dowodów zebranych w sprawie;
– art. 84 kodeksu cywilnego, który dawał, w stanie faktycznym, podstawę do uchylenia się od błędu co do stanu prawnego własności przedmiotów darowizny, popełnionego przez darczyńcę, a organy pierwszej i drugiej instancji wbrew faktom i logice uważają, że błędu nie popełniono;
– art. 88 ust. 3a pkt. 4a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej powoływana jako u.p.t.u.), który błędnie zastosowano uznając, że czynności z faktur "nie zostały dokonane" i "nie odzwierciedlają zdarzeń w nich wskazanych".
Wskazując na powyższe, pełnomocnik Skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, stwierdzając iż wystąpiły w sprawie przesłanki do odliczenia podatku naliczonego w kwocie 95 910,00 zł na podstawie art. 86 u.p.t.u., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik wniósł również o dopuszczenie dowodu w postaci oświadczenia uzupełniającego oświadczenie byłej księgowej firmy A. z dnia [...] lipca 2017 r. oraz wydruku z tabeli aktywności użytkownika zapisującej wszystkie operacje na dokumentach uprawnionych użytkowników programu.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. na rozprawie Sąd dopuścił zgłoszone w skardze dowody w poczet materiału dowodowego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy ustalenia, czy Skarżącej przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający
z zakwestionowanych a wystawionych [...] grudnia 2015 r. przez M. dwóch faktur VAT nr [...], dokumentujących dostawę 10 ciągników samochodowych i 11 naczep ciężarowych. Zdaniem organów powyższe faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, tj. nabycia ciągników samochodowych i naczep ciężarowych, bowiem Skarżąca nabyła ich własność [...] listopada 2015 r. na podstawie umowy darowizny. Z kolei zdaniem Skarżącej, jej rodzice (darczyńcy) skutecznie uchylili się od skutków prawnych umowy darowizny powołując się na błąd co do prawa, składając oświadczenie w dniu [...] grudnia 2015 r., a zatem ich wolą była sprzedaż ww. pojazdów na rzecz Skarżącej a nie jej darowanie.
W ocenie Sądu, mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, rację w powyższym sporze należy przyznać organom.
Stosownie do art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. z tytułu nabycia towarów
i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
W świetle art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawo do odliczenia podatku od towarów
i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne
tak od strony formalnej jak i materialnej. Oznacza to, że muszą odzwierciedlać transakcje zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Od tej zasady u.p.t.u. przewiduje szereg wyjątków, a jeden z nich uregulowany został w art. 88 ust. 3a
pkt 4 lit. a. Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury
i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące
lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Niewątpliwie, prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika. Pamiętać przy tym należy, że podatek od towarów i usług w swej konstrukcji obciążać ma konsumpcję. Dlatego też jego ciężarem ekonomicznym nie powinni być obciążani podatnicy VAT, z takim jednak zastrzeżeniem, że wykorzystują zakupione towary i usługi do prowadzenia działalności opodatkowanej. W świetle cytowanych regulacji nie ulega zatem wątpliwości, że aby podmiot będący podatnikiem podatku od towarów i usług mógł obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu sprzedaży towarów i usług, nabycie towaru (usługi) ujęte w fakturze musi mieć związek z sprzedażą opodatkowaną. Sam fakt posiadania oryginału danego dokumentu nie przesądza o prawdziwości zdarzeń z niego wynikających. Źródłem prawa do odliczenia podatku naliczonego nie jest sama faktura, lecz nabycie towaru lub usługi i wykorzystanie do wykonywania czynności opodatkowanych. Tylko faktura rzetelna od strony podmiotowej i przedmiotowej,
tzn. dokumentująca rzeczywistą czynność opodatkowaną podatnika, przez niego wykonaną i udokumentowaną tą fakturą, daje jej odbiorcy uprawnienie do odliczenia wykazanego w niej podatku.
Podkreślenia wymaga, że prawo do odliczenia podatku naliczonego, jakkolwiek o fundamentalnym charakterze dla systemu VAT opartego na neutralności tego podatku, może doznać wyjątku w tych wszystkich przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub w celu nadużycia prawa. Wielokrotnie zwracał na to uwagę swoich orzeczeniach Trybunał Sprawiedliwości UE, który akcentował, że dla stwierdzenia nadużycia wymagane jest, po pierwsze, aby transakcje, pomimo iż spełniają formalnie przesłanki przewidziane w odpowiednich przepisach VI Dyrektywy i ustawodawstwa krajowego transponującego tę Dyrektywę, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem tych przepisów. Po drugie, z ogółu obiektywnych okoliczności powinno również wynikać, że zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej. Podmioty nie mogą bowiem powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie. W rzeczywistości zatem nie można poszerzać zakresu uregulowania wspólnotowego tak, aby objąć nim nadużycia podmiotów gospodarczych, to znaczy transakcje, które nie są przeprowadzane w ramach zwykłych transakcji handlowych, lecz wyłącznie w celu nadużycia korzyści przewidzianych w prawie wspólnotowym. Walka z oszustwem, unikaniem opodatkowania i ewentualnymi nadużyciami jest celem uznanym i wspieranym przez VI Dyrektywę. Przesłanki te nie zostają spełnione w przypadku transakcji stanowiących nadużycie i sądy krajowe dokonują oceny ich rzeczywistej treści i znaczenia, wskazując przy tym całkowicie pozorny charakter tych transakcji, jak również powiązania natury prawnej, ekonomicznej i osobowej pomiędzy podmiotami biorącymi udział w schemacie optymalizacji podatkowej (por. wyrok ETS z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie Halifax plc, sygn. C-255/02, dostępny w bazie LEX nr 175869, pkt 68-71 i pkt 81, wyrok ETS z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 oraz z dnia 6 kwietnia 1995 r.
w sprawie C-4/94).
Odnosząc powyższe rozważania do realiów sprawy, Sąd podziela stanowisko organów, że zgromadzone dowody wskazują, że faktury wystawione w dniu [...] grudnia 2015 r. przez M. nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych, bowiem w tym dniu J. H. nie dysponował już ujawnionymi w fakturach pojazdami jak właściciel.
Z akt sprawy wynika, że wspólnicy spółki A. s.j (J. H. i D. H. – rodzice Skarżącej) w dniu [...] października 2015 r. podjęli uchwałę o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej i dokonaniu podziału majątku spółki in natura w równych częściach (k. 80 akt adm.). Na podstawie protokołu przekazania-przejęcia z dnia [...] października 2015 r. określone środki trwałe spółki A. s.j w postaci ciągnika rolniczego, ciągników siodłowych i naczep ciężarowych przeszły na własność J. H. W tym też dniu, A. Sp. j., z uwagi na ustną opinie radcy prawnego kwestionującą podział majątku ww. spółki, wystawiła na rzecz M. faktury VAT nr [...], których przedmiotem dostawy były jeden ciągnik rolniczy, dziesięć ciągników samochodowych oraz czternaście naczep ciężarowych. Jako datę dostawy i wystawienia faktur VAT wskazano dzień [...] października 2015 r.
Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. została zawarta umowa darowizny, pomiędzy małżonkami J. i E. H. (podlegający ustawowej wspólności majątkowej) a ich córką M. A. (Skarżącą), której przedmiotem były rzeczy ruchome o łącznej wartości rynkowej 456.000 zł w postaci 10 ciągników samochodowych i 11 naczep siodłowych, które wcześniej były przedmiotem dostawy na rzecz J. H. na podstawie faktur z [...] października 2015 r. oraz protokołu przekaznia-przejęcia. W dniu [...] listopada 2015 r. ww. umowa darowizny została zgłoszona w Urzędzie Skarbowym w S., zaś w dniach [...] listopada 2015 r. Skarżąca, wskazując jako dowód własności ww. umowę darowizny, uchwałę wspólników A. s.j. oraz protokół przekazania-przejęcia, złożyła do Starostwa Powiatowego w S. wnioski o rejestrację 17 pojazdów. Dowody rejestracyjne pojazdów Skarżąca odebrała w dniach [...] listopada 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r.
W dniu [...] grudnia 2015 r. darczyńcy p. J. H. z małżonką E. H. złożyli oświadczenie, iż uchylają się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych [...] listopada 2015 r. ze skutkiem ex tunc, z uwagi na to że działali pod wpływem błędu w rozumieniu art. 84 kodeksu cywilnego, co do prawa mającego zastosowanie do składników przedmiotów darowizny w chwili jej dokonania. W tym samym dniu tj. [...] grudnia 2015 r. wystawione zostały faktury VAT nr [...] na łączną wartość 512.910 zł, na których, jako sprzedawca figuruje firma M. a nabywca H.. Przedmiotem dostawy wg ww. faktur miało być 10 ciągników samochodowych i 11 naczep ciężarowych, które [...] listopada 2015 r. były przedmiotem darowizny. Wskazać należy, że jako datę dostawy towaru wskazano dzień [...] listopada 2015 r., zaś jako sposób zapłaty wskazano przelew w terminie do [...] grudnia 2015 r. Następnie [...] grudnia 2015 r. została zawarta umowa darowizny, pomiędzy małżonkami J. i E. H. a Skarżącą środków pieniężnych o wartości 513.000 zł., z których to środków Skarżąca w terminie późniejszym opłaciła faktury wystawione w dniu [...] grudnia 2015 r.
W ocenie Sądu, zgodzić się należało z organami, że powyższy ciąg zdarzeń traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu pozwalają na przyjęcie, że w dniu [...] grudnia 2015 r. firma M. nie mogła dokonać dostawy ciągników samochodowych i naczep ciężarowych na rzecz Skarżącej (udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami VAT), bowiem pojazdy te w tymże dniu, były już własnością Skarżącej na podstawie skutecznie udzielonej darowizny. Tym samym zakwestionowane faktury VAT nie mogły stanowić podstawy do odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego, bowiem nie dokumentowały rzeczywistego obrotu gospodarczego.
Ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że rodzice Skarżącej prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki A. postanowili zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej i składniki majątku przekazać firmie Skarżącej. W tym celu w formie protokołu przekazania – przejęcia w dniu [...] października 2015 r. przenieśli własność tychże składników na rzecz J. H. Za ustną poradą radcy prawnego, który zakwestionował powyższy sposób przeniesienia majątku, wystawione również zostały w dniu [...] listopada 2015 r. faktury VAT przenoszące własność pojazdów na rzecz firmy M. Następnie w dniu [...] listopada 2015 r. rodzice przekazali w formie darowizny (składniki majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa stanowią majątek wspólny małżonków) własność 10 ciągników samochodowych i 11 naczep siodłowych o łącznej wartości 456.000 zł na rzecz Skarżącej. Nie ulega zatem wątpliwości, że wolą rodziców Skarżącej było przeniesienia na jej rzecz prawa własności ciągników siodłowych i naczep ciężarowych, którzy to rodzice jako formę przeniesienia własności wybrali umowę darowizny. O powyższym świadczą późniejsze czynności podejmowane przez Skarżącą, która umowę darowizny zgłosiła do Urzędu Skarbowego oraz powołując się na jej treść, złożyła wnioski o przerejestrowanie otrzymanych pojazdów. Skarżąca nabyte składniki majątku ujęła również w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a zatem nie ulega zatem wątpliwości, że otrzymanie pojazdy traktowała jak swoją własność.
Odnosząc się do oświadczenia p. J. i E. H. z dnia [...] grudnia 2015 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych [...] listopada 2015 r. w umowie darowizny ze skutkiem ex tunc, z uwagi na to że działali pod wpływem błędu w rozumieniu art. 84 k.c., co do prawa mającego zastosowanie do składników przedmiotów darowizny w chwili jej dokonania, wyjaśnić należy że nie mogło ono wpłynąć na rzetelność (formalną i materialną) faktur wystawionych [...] grudnia 2015 r. dokumentujących sprzedaż pojazdów na rzecz Skarżącej. Wyjaśnić należy, że błędem w rozumieniu art. 84 k.c. jest mylne wyobrażenie o istniejącym stanie rzeczy bądź mylne wyobrażenie o treści złożonego oświadczenia woli. Błąd polega zazwyczaj na fałszywym wyobrażeniu o właściwościach przedmiotu bądź jego stanie prawnym, skutkujące tym, że oświadczenie nie odpowiada rzeczywistej woli składającego. Tymczasem po stronie państwa H. nie może być mowy o jakikolwiek błędzie czy to względem przedmiotu czy też co do prawa, bowiem na dzień [...] listopada 2015 r. mieli oni świadomość, że są właścicielami środków transportowych oraz mieli zgody zamiar przekazania ich własności na rzecz córki. Powyższe wynika wprost z treści zawartej umowy darowizny, o czym sami zapewnili w pkt II tejże umowy. Ich wolą było przeniesienie własności tychże pojazdów w drodze darowizny, co potwierdza nie tylko treść umowy darowizny z dnia [...] listopada 2015 r. ale również późniejsze zachowanie darczyńców, którzy w dniu [...] grudnia 2015 r. zawarli kolejną umowę darowizny (tym razem środków pieniężnych), z których miał być sfinansowany rzekomy zakup środków transportowych przez Skarżącą, nabytych na podstawie faktur z dnia [...] grudnia 2015 r.
Wskazać przy tym należy, że na kwestionowanych fakturach VAT z [...] grudnia 2016 r. J. H. jako datę dostawy a zatem przeniesienia prawa własności środków transportowych wskazał dzień [...] listopada 2015 r., a zatem miał on świadomość i wiedzę, że w tymże dniu sporne pojazdy stanowiły już jego własność. Skoro nabycie pojazdów od spółki A. nastąpiło w trakcie trwania wspólności majątkowej, konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że stanowiły one współwłasność małżeńską państwa H. Tym samym nie można uznać za skuteczne uchylenie się darczyńców od swego oświadczenia zawartego w umowie z dnia [...] listopada 2015 r., bowiem w świetle art. 84 § 2 k.c. nie można mówić w tym wypadku o błędzie, ani co do przedmiotu darowizny ani co do prawa. Późniejsze uzyskanie wiedzy, co do korzyści podatkowych związanych z inną formą przeniesienia prawa własności składników majątkowych na rzecz Skarżącej nie może stanowić przesłanki do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli w trybie art. 84 k.c.
Podnoszona w skardze okoliczność związana z uzyskaniem porady prawnej w dniu [...] listopada 2015 r. od Kancelarii P. a w konsekwencji wystawienie faktur VAT nr [...] najwcześniej po tym dniu, nie mogła mieć istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Wskazać przede wszystkim należy, że w przedmiotowa sprawa nie dotyczyła prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług przez M. ani A. s.j., dlatego też kwestia daty wystawienia i prawidłowego rozliczenia tychże faktur była poza przedmiotem zainteresowania organów w przedmiotowej sprawie. Okoliczność, czy p. J. H. nabył własność ciągników siodłowych i naczep ciężarowych na podstawie faktur datowanych na dzień [...] listopada 2015 r. czy też na podstawie protokołu przekazania – przejęcia ma drugorzędne znaczenie, bowiem nie budzi wątpliwości, że w dniu [...] listopada 2015 r. (daty dokonania darowizny) składniki majątkowe stanowiły własność rodziców Skarżącej. Zaznaczyć należy, czego najwyraźniej nie dostrzega Skarżący, że faktury VAT mogą być wystawiane w terminie późniejszym niż data dostawy (przeniesienia własności rzeczy), dlatego też powyższa kwestia nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Wbrew twierdzeniom skargi, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa twierdzenie pełnomocnika Skarżącej, jakoby z faktu dokonania pierwszej transakcji w formie umowy sprzedaży (pomiędzy A. s.j. i M. ) również kolejne muszą być dokonane w tej samej formie. Podmiot, który nabył własność składników majątkowych – tutaj cięgników siodłowych i naczep ciężarowych - w drodze umowy sprzedaży może nimi dysponować w dowolny sposób, a zatem może je dalej odsprzedać, ale również może je darować, wynająć a nawet zniszczyć. Jako właściciel ma najszersze prawo do dysponowania rzeczą, dlatego też nabycie prawa własności na podstawie umowy sprzedaży nie może stanowić przesłanki do "unieważnienia" czy też uczynienia "bezskuteczną" późniejszą umowę darowizny.
Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 122 o.p., art. 84 k.c. oraz art. 88 ust. 3a pkt 4a u.p.t.u. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. W sprawie podjęto wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należy też dodać, że zebrane dowody zostały poddane wszechstronnej ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że Skarżąca własność ciągników samochodowych i naczep ciężarowych nabyła na podstawie umowy darowizny a nie sprzedaży, dlatego też wystawione w dniu [...] grudnia 2015 r. faktury VAT, dokumentujące rzekomą sprzedaż tychże pojazdów, jako niedokumentujące rzeczywistego obrotu gospodarczego, nie mogły stanowić podstawy do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło