I OSK 710/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-26

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Wojciech Jakimowicz, Marcin Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu kwatery tymczasowej przydzielonej funkcjonariuszowi Służby Więziennej może zostać wydana, jeśli kwatera ta w istocie realizowała jego ustawowe prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, a prawo to nie zostało w inny sposób zaspokojone?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów obu instancji, uznając, że decyzja o opróżnieniu kwatery tymczasowej nie może być wydana, jeśli kwatera ta w rzeczywistości realizowała ustawowe prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, a prawo to nie zostało w inny sposób zaspokojone. Sąd podkreślił, że nazwa lokalu (kwatera tymczasowa) jest mniej istotna niż ustawowe uprawnienie funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej C. M. otrzymał kwaterę tymczasową w 2010 r. na czas pełnienia obowiązków służbowych. Po zwolnieniu ze służby w 2015 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej nakazał opróżnienie kwatery, co zostało utrzymane w mocy przez Ministra Sprawiedliwości. C. M. zaskarżył decyzję, argumentując, że kwatera ta w istocie realizowała jego prawo do lokalu mieszkalnego, o które się ubiegał od lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Marcin Kamiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Zientala, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 767/15 w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 767/15 oddalił skargę C. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. przydzielił z dniem 1 sierpnia 2010 r. C. M. kwaterę tymczasową zlokalizowaną przy ul. J. w W. F. na czas pełnienia obowiązków służbowych w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, iż z uwagi na niezwykle trudną sytuację mieszkaniową funkcjonariuszy Centralnego Zarządu Służby Więziennej przedmiotowy lokal mieszkalny może być przydzielony wyłącznie w formie kwatery tymczasowej. Od przedmiotowej decyzji C. M. nie złożył odwołania. Decyzją personalną z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej zwolnił C. M. z dniem 27 lutego 2015 r. ze służby w Służbie Więziennej w związku z pisemnym zgłoszeniem skarżącego wystąpienia ze służby. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, działając na podstawie art. 190 pkt 1 w związku z art. 192 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1415 i 1822), dalej zwana ustawą o Służbie Więziennej oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 911 oraz z 2011 r. Nr 137, poz. 1414), polecił opróżnienie przez C. M. kwatery tymczasowej położonej w W. przy ul. J., w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Od powyższej decyzji C. M. złożył odwołanie. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że C. M. został zwolniony ze Służby Więziennej z dniem 27 lutego 2015 r. na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, tj. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. Minister wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667 z późn. zm.), funkcjonariusze Służby Więziennej zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Służby Więziennej, natomiast nie mają prawa do kwater tymczasowych. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 190 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu kwatery tymczasowej wydaje się w przypadkach m.in. ustania stosunku służbowego funkcjonariusza albo przeniesienia go do służby w innej miejscowości. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. organ wskazał, że zarówno ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (art. 92 ust. 3), jak i wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 95 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz normy powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 35, poz. 304), przewidywały instytucję kwatery tymczasowej. Organ odwoławczy nie podzielił także stanowiska, że przydzieloną kwaterę tymczasową należy uznać za zrealizowanie prawa do lokalu mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. M. podniósł, że Minister Sprawiedliwości nie rozstrzygnął czy w okresie, gdy był funkcjonariuszem Służby Więziennej posiadał prawo do przyznania lokalu mieszkalnego oraz czy decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. wydana została zgodnie z przepisami ustawy z 1996 r. o Służbie Więziennej. Skarżący podniósł, że w 2010 r. nie rozważał terminu przejścia na zaopatrzenie emerytalne oraz że nie zrzekł się uprawnień do lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że zarówno w świetle art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, jak i pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, tj. na podstawie art. 170 ust. 1, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Ustawa z 1996 r. niedookreśla co należy rozumieć przez lokal mieszkalny, jaka jest definicja tymczasowej kwatery, a także jaki jest sposób realizacji prawa do lokalu mieszkalnego. Podobnie ustawa milczała o trybie przydzielania kwatery tymczasowej i kręgu podmiotowym uprawnionych do jej otrzymania funkcjonariuszy, wskazując w art. 85 ust. 4, że funkcjonariusz w służbie tymczasowej może otrzymać tymczasową kwaterę. Z kolei art. 92 ust. 3 stanowi, że funkcjonariusz przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu, otrzymuje kwaterę tymczasową. Tym samym ustawa z 1996 r. nie zabraniała przydzielania tymczasowych kwater. W wyniku porozumienia między Ministerstwem Sprawiedliwości a Centralnym Zarządem Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2010 r. do dyspozycji Służby Więziennej został przekazany budynek będący hotelem pracowniczym, z lokalami przeznaczonymi na kwatery tymczasowe, w którym taką kwaterę tymczasową przydzielono C. M. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. niezbicie wynika, że przydzielony skarżącemu z dniem 1 sierpnia 2010 r. lokal mieszkalny ma formę kwatery tymczasowej, co było konsekwencją niezwykle trudnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariuszy CZSW. Skarżący dopiero pismem z dnia 6 lutego 2015 r. wystąpił do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o przyznanie mu lokalu mieszkalnego, którym według jego oczekiwań miałaby być zajmowana przez niego kwatera tymczasowa. Wniosek ten musiałby zostać zrealizowany przez zmianę statusu tego mieszkania z kwatery tymczasowej na lokal mieszkalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej przydzielił z dniem 1 sierpnia 2010 r. C. M. kwaterę tymczasową zlokalizowaną przy ul. J. w W. F. Powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna oraz nadal znajduje się w obiegu prawnym, natomiast skarżący decyzją personalną z dnia [...] stycznia 2015 r. został zwolniony ze służby z dniem 27 lutego 2015 r. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. WSA w Warszawie stwierdził, że skoro skarżący zajmował kwaterę tymczasową i został zwolniony ze Służby Więziennej to na mocy art. 190 pkt 1 ustawy, opróżnienie tej kwatery było zasadne. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż w latach 1994 – 2010 wielokrotnie zwracał się również w formie pisemnej o przydzielenie lokalu mieszkalnego, Sąd I instancji zauważył, że nie świadczy to o tym, że w wyniku tego lokal zmienił swój pierwotny charakter, tzn. niejako samoistnie zmienił się status kwatery tymczasowej na lokal mieszkalny. Natomiast fakt takich starań, podstawa prawna wskazana w decyzji, którą lokal został przydzielony mogłaby, w ocenie Sądu I instancji, ewentualnie mieć znaczenie przy próbie wzruszenia decyzji o przyznaniu kwatery tymczasowej w trybie nadzwyczajnym. Z opisanych wyżej względów WSA w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł C. M. wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2015 r., ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku - o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 190 pkt 1, art. 170 i art. 171 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez wadliwe uznanie, że skarżący decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2010 r. miał przyznaną kwaterę tymczasową w W. przy ul. J., a co za tym idzie opróżnienie tej kwatery winno nastąpić na podstawie art. 190 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, 2. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez wydanie wyroku jedynie na podstawie wybranych dokumentów nie zaś na podstawie całości akt sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skoro skarżącemu była przydzielona kwatera tymczasowa na czas służby w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej w W. to z chwilą ustania stosunku służbowego spełniona jest przesłanka do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery tymczasowej, w sytuacji gdy organ przyznając skarżącemu kwaterę tymczasową w istocie zrealizował jego prawo do lokalu mieszkalnego bowiem tylko takie uprawnienie przysługiwało skarżącemu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 26 stycznia 2018r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że popiera skargę kasacyjną. Dodatkowo wyjaśnił, że poprzednio pracował w Areszcie Śledczym w S. W 1994r za jego zgodą został przeniesiony z urzędu na stałe do W. W przedmiotowym lokalu zamieszkuje 14 lat wraz żoną i dziećmi. W ciągu 21 lat wielokrotnie występował o przyznanie kwatery stałej, wnioski załatwiano negatywnie. Nie miał przyznanego lokalu służbowego w żadnym innym czasie poza datą przydziału spornego mieszkania oraz lokalem o charakterze hotelowym przy R. w W. Minister Sprawiedliwości wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W niniejszej sprawie decydujące znaczenie miało właściwe odkodowanie norm odnoszących się do przysługującego funkcjonariuszowi służby więziennej prawa do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 170 ust.1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Członkom rodziny funkcjonariusza wymienionym w art. 176 przysługuje prawo do zamieszkania w przydzielonym funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnym. W myśl art. 171 ustawy prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się poprzez przydział lokalu albo przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego zwanego pomocą finansową. Ustawa o Służbie Więziennej nie przewiduje innej formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w służbie stałej w miejscu pełnienia służby chyba, że funkcjonariusz został przeniesiony do pełnienia służby z innej miejscowości w której miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ustawa w takiej sytuacji przewiduje w przepisie art. 175 ust.1 pkt.1 i 2, że funkcjonariuszowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości, który w poprzednim miejscu pełnienia służby zajmuje przydzielony mu decyzją administracyjną lokal mieszkalny, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w miejscu pełnienia służby, jeżeli zwolni zajmowany lokal mieszkalny w dotychczasowej miejscowości pełnienia służby, albo zwróci przyznaną mu pomoc finansową, o której mowa w art. 184 ust.1. Funkcjonariusz przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości, który nie zwolni lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust.1pkt.1 oraz funkcjonariusz, który nie zwrócił pomocy finansowej, o której mowa w ust.1 pkt 2 może otrzymać w nowym miejscu pełnienia kwaterę tymczasową. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z redakcji powyższego przepisu wynika, że w przypadku funkcjonariusza przeniesionego do pełnienia służby w innej miejscowości mogą wystąpić dwie sytuacje. Pierwsza z nich, gdy funkcjonariusz został przeniesiony do pełnienia służby z miejscowości, w której nie posiadał lub zwolnił lokal mieszkalny przydzielony mu decyzją administracyjną, wówczas przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Druga, gdy funkcjonariusz w poprzednim miejscu pełnienia służby ma zrealizowane podstawowe prawo do lokalu mieszkalnego i z tego prawa nie rezygnuje. Taki funkcjonariusz może otrzymać kwaterę tymczasową na czas pełnienia służby w miejscowości, do której został przeniesiony, przeniesienie ma w takiej sytuacji charakter krótkotrwały. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniając decyzję nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego należy regulację prawną będącą podstawą jej wydania ocenić w aspekcie prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym wypadku ochrona zagwarantowanych ustawą o Służbie Więziennej podstawowych praw funkcjonariusza byłaby iluzoryczna. W niniejszej sprawie przy ocenie uprawnień C. M. do lokalu mieszkalnego mieć należało na względzie także przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207. poz.1761). To na podstawie przepisów tej ustawy(art. 85 ust.1 i 2) skarżącemu przyznano kwaterę tymczasową na czas pełnienia obowiązków służbowych w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej w W. Zauważyć należy, że przepis art. 85 ust.1 i 2, będący podstawą prawną decyzji z dnia [...] lipca 2010r. stanowił o prawie funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego. Nie regulował przesłanek przyznania kwatery tymczasowej. Pod rządami unormowań ustawy z 1996r. funkcjonariuszowi w służbie stałej, przeniesionemu z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości nie przysługiwał lokal mieszkalny tylko wówczas, jeśli w poprzednim miejscu zamieszkania zajmował lokal mieszkalny lub dom na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy najmu, a po przeniesieniu nie zwolnił lokalu, czy domu bądź jeśli nie zwrócił uzyskanej wcześniej na mocy art. 90 pomocy finansowej. Regulacje w tym względzie stanowił odpowiednik przepisu art. 175 ust.1 i 2 ustawy obecnie obowiązującej to jest przepis art.92 ust.1-3 ustawy z 1996r. Dokonując oceny praw skarżącego do lokalu mieszkalnego rozważyć należało, czy w chwili przydziału spornego lokalu skarżący C. M. miał zrealizowane, w poprzednim miejscu zamieszkania prawo do lokalu mieszkalnego, domu które uzyskał w drodze decyzji administracyjnej, umowy najmu względnie czy przyznano mu pomoc finansową na uzyskanie lokalu. Decyzja z dnia [...] lipca 2010r. nie zawiera ustaleń w tym przedmiocie poza lakonicznym zapisem, że skarżący posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w innej miejscowości niż miejsce pełnienia służby. Jeśli prawo do lokalu mieszkalnego nie zostało w żaden sposób zrealizowane organy winny były przyjąć, że kwatera tymczasowa przydzielona w dniu [...] lipca 2010r. przy ulicy J. urzeczywistniała w istocie uprawnienie funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieistotna jest wskazana w decyzji przydziałowej nazwa lokalu lecz ustawowe uprawnienie funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Z tej przyczyny decyzję o opróżnieniu kwatery tymczasowej na podstawie art. 190 ust.1 można byłoby wydać w stosunku do funkcjonariusza, jednak wyłącznie wówczas, jeśli faktycznie przysługiwałoby mu prawo do lokalu o statusie kwatery tymczasowej. Nie może być adresatem powołanej przez organy normy prawnej z art. 190 ust.1 taki funkcjonariusz, w odniesieniu do którego organ służby więziennej nie zrealizował praw do lokalu mieszkalnego z art. 170 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej, a wcześniej z art. 85 ust.1 i 2 ustawy z 1996r. i w to miejsce przyznał wbrew obowiązkowi ustawowemu lokal o charakterze tymczasowego przydziału. Jeśli zaś organ poprzez przyznanie kwatery tymczasowej decyzją z dnia [...] lipca 2010r. zrealizował w istocie prawo do lokalu mieszkalnego, to brak podstaw by w obrocie funkcjonowała decyzja o opróżnieniu tej kwatery, która ze swej istoty pozbawia należnego prawa do lokalu mieszkalnego. Identyczne stanowisko zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2011r. w sprawie o sygnaturze I OSK 1302/10. Wprawdzie wyrażona w tym wyroku ocena prawna oparta została wyłącznie na poprzednio obowiązujących przepisach, odnoszących się do funkcjonariuszy służby więziennej, w tym ustawę z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej, jednak jak wykazano powyżej przepisy ustawy z 2010r i 1996r. zawierają zbliżone co do istoty uregulowania, zapewniające funkcjonariuszowi prawo do lokalu mieszkalnego. Z kolei zaś sam przydział spornego lokalu nastąpił na podstawie uregulowań ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej. Prawo funkcjonariusza służby więziennej do lokalu mieszkalnego zagwarantowane było również ustawą z dnia 10 grudnia 1959r. o Służbie Więziennej (Dz.U.1984.29.149 ze zm.). stanowił o tym przepis art. 31 ust.1. Zgodnie z jego treścią funkcjonariuszowi przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełnił służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, na zasadach i według norm określonych przez Ministra Sprawiedliwości w zarządzeniu dnia 20 maja 1992 r. w sprawie zasad i norm przydziału funkcjonariuszom Służby Więziennej lokali mieszkalnych będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych więziennictwa(Dz.Urz.MS.1992.4.27). Mając na względzie poczynione rozważania za zasadny uznać należało zarzut naruszenia przepisu art. 190 pkt.1 ustawy o Służbie Więziennej, zarówno przez błędną wykładnię jak i zastosowanie. Rację przyznać należało także tym wywodom skargi kasacyjnej, które w przepisach art. 170 i 171 ustawy z 2010r oraz w przepisie art. 85 ust.1 i 2 upatrywały gwarancji dla funkcjonariusza w służbie stałej w odniesieniu do przysługiwania mu prawa do lokalu mieszkalnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie dopuszczono się naruszenia przepisów art. 133 § 1 P.p.s.a., kontrolowany wyrok wydano w oparciu o całość, a nie jedynie część akt administracyjnych. Decydujące znaczenie dla wyniku sprawy miał fakt, że zarówno organy jak kontrolowany sąd odczytywały istotne w sprawie regulacje w oderwaniu od zagwarantowanych ustawami o Służbie Więziennictwa podstawowych praw funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, skutkiem czego było również niepoczynienie wszystkich, niezbędnych w okolicznościach sprawy ustaleń faktycznych Powyższe skutkować musiało nie tylko uchyleniem zaskarżonego wyroku, ale także decyzji organów obu instancji zgodnie z art. 188 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę należy mieć na względzie poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, szczególnie zaś ustawową powinność organów polegającą na konieczności urzeczywistnienia uprawnień funkcjonariusza służby więziennej do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Rozpoznanie sprawy zainicjować winno w pierwszej kolejności uzupełnienie ustaleń odnoszących się do zajmowania przez C. M., w poprzednim miejscu zamieszkania, przed przeniesieniem do służby w innej miejscowości lokalu mieszkalnego lub domu, przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej bądź umowy najmu, a także ewentualnego przyznania i zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło