II FZ 163/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1370/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r. w sprawie I SA/Gl 1370/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę E. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 września 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia wysokości należności z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2011 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz złożenia dokumentu wskazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i określającego sposób reprezentacji skarżącej, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a."). Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 3 stycznia 2018 r. Brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie. Przy piśmie z dnia 23 stycznia 2018 r., złożonym osobiście w dniu 25 stycznia 2018 r. w siedzibie Sądu, organ nadesłał złożone za jego pośrednictwem pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 10 stycznia 2018 r. wraz z wymaganymi załącznikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że przesyłka zawierająca odpis zarządzeń została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 stycznia 2018 r. W związku z tym, termin przewidziany na uzupełnienie braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 stycznia 2018 r. Przepisy P.p.s.a. nie przewidują uzupełniania braków formalnych skargi za pośrednictwem organu, którego decyzję zaskarżono. Tryb ten dotyczy jedynie wniesienia skargi, o czym stanowi art. 54 § 1 P.p.s.a. Tym samym za datę skutecznego złożenia dokumentów wskazanych w wezwaniu należało uznać dzień 25 stycznia 2018 r., kiedy Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 10 stycznia 2018 r. wraz z załącznikami, składając go osobiście w siedzibie Sądu. Oznacza to, że uzupełnienie braku formalnego skargi było spóźnione Z uwagi na powyższe, Sąd odrzucił skargę zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pełnomocnik spółki wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu jej braków formalnych, pomimo wadliwego i nieprecyzyjnego wezwania do ich uzupełnienia, w postaci zaniechania wskazania organu właściwego, do którego powinno zostać wniesione pismo z uzupełnieniem braków formalnych, a w przypadku uznaniu powyższego zarzutu za niezasadny, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu jej braków formalnych, przy braku uprzedniego wezwania spółki do osobistego podpisania skargi we własnym imieniu, zważywszy, że pełnomocnik nie wykazał się w terminie umocowaniem do złożenia skargi w jej imieniu (zarzut ewentualny). Mając powyższe na względzie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa wg. norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu zaistniałego na gruncie niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez przesłanie w terminie wyznaczonym w zarządzeniu przewodniczącego wydziału Sądu na adres organu żądanych przez Sąd dokumentów może być uznane za prawidłowe. Zdaniem strony, pogląd Sądu pierwszej instancji jakoby w świetle art. 54 § 1 P.p.s.a. pośrednictwo organu dotyczyło jedynie pierwotnie składanej skargi, spółka uznała za nieuzasadniony, argumentując, że nie została prawidłowo pouczona odnośnie do wniesienia uzupełnienia braków formalnych skargi. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że w świetle przepisów P.p.s.a. nie jest możliwe uzupełnienie braków skargi za pośrednictwem organów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko prezentowane przez spółkę jest całkowicie chybione. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Z całokształtu unormowań powołanej ustawy jednoznacznie wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi ściśle określony w ustawie wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Ustawodawca w art. 54 § 1 P.p.s.a. przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ (pośrednik) jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może znajdować zastosowania w sytuacjach nie przewidzianych przez ustawodawcę. Jak każde odstępstwo od zasady, pośrednictwo organu musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa np. art. 87 § 3 P.p.s.a. W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie przyjął za datę uzupełnienia braków formalnych skargi dzień 25 stycznia 2018 r., tj. datę skutecznego przekazania dokumentów wskazanych w wezwaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Tym samym odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braków zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. należało ocenić jako w pełni uzasadnione. Odnośnie do twierdzenia jakoby Sąd był zobowiązany wobec nieterminowego działania pełnomocnika, wezwać samą stronę do usunięcia braków formalnych skargi, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi przez pełnomocnika, mimo skierowania do niego jednoznacznie brzmiącego wezwania, precyzyjnie określającego rygor jego niewykonania, stanowi podstawę odrzucenia skargi w świetle powołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Na gruncie przepisów P.p.s.a. brak jest podstaw do wzywania strony, aby podpisała skargę, w sytuacji, gdy pełnomocnik spóźnił się z nadesłaniem pełnomocnictwa i KRS-u, a z okoliczności rozpatrywanej sprawy jednoznacznie wynika, że skarga została wniesiona przez radcę prawnego reprezentującego spółkę. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.