II SA/Ke 859/17
WyrokWSA w Kielcach2018-01-30
Skład orzekający: Dorota Chobian, Krzysztof Armański, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przystosowanie istniejącego otworu poszukiwawczego na studnię do poboru wód podziemnych, które nastąpiło po zatwierdzeniu projektu robót geologicznych i wykonaniu odwiertu, ale przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego i decyzji środowiskowej, stanowi "lokalizowanie nowego ujęcia wód podziemnych" w rozumieniu rozporządzenia ustanawiającego strefę ochronną ujęcia wody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że "lokalizowanie nowego ujęcia wód podziemnych" w rozumieniu rozporządzenia ustanawiającego strefę ochronną ujęcia wody następuje na etapie wydawania pozwolenia wodnoprawnego, a nie na etapie zatwierdzania projektu robót geologicznych czy wykonania odwiertu. Zatwierdzenie projektu robót geologicznych i wykonanie odwiertu nie przesądza o powstaniu ujęcia wody i nie stanowi jego "lokalizacji" w rozumieniu przepisów prawa wodnego i geologicznego. W związku z tym, przystosowanie istniejącego otworu do poboru wód podziemnych, które miało miejsce po wejściu w życie rozporządzenia ustanawiającego strefę ochronną, stanowiło naruszenie zakazu lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych, co uzasadniało odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przystosowaniu istniejącego otworu poszukiwawczego na studnię do poboru wód podziemnych. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, uznając, że przedsięwzięcie jest sprzeczne z rozporządzeniem ustanawiającym strefę ochronną ujęcia wody podziemnej, które zakazuje lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych na tym terenie. Spółka argumentowała, że lokalizacja ujęcia nastąpiła już w 2014 roku, przed wejściem w życie rozporządzenia, a zatwierdzenie projektu robót geologicznych i wykonanie odwiertu nie stanowi "lokalizacji" nowego ujęcia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018r. sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. Spółki komandytowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2017r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania [...] Polska sp. z o.o. spółka komandytowa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 4 sierpnia 2017r. znak: RIT.6220.2.5.2017 odmawiającą [...] Polska sp. z o.o. spółka komandytowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: "Wykonanie urządzenia (studni wierconej) do poboru wody podziemnej na terenie działki nr [...] w m. Oblęgorek, gmina S., powiat kielecki, woj. świętokrzyskie, dla Ośrodka Negocjacyjnego K.".
Uzasadniając decyzję Kolegium podniosło, że – jak wynikało ze stanowiska organu I instancji – spółka [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w Kielcach w dniu 31 maja 2017r. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację w/w przedsięwzięcia.
Z informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia stanowiącej załącznik do wniosku wynikało, że przedsięwzięcie polegać będzie na przystosowaniu otworu poszukiwawczo rozpoznawczego, wykonanego w 2014r. na działce Nr [...] w m. Oblęgorek, należącej do małżeństwa M. i K. K., na studnię umożliwiającą pobór wód podziemnych. Woda z tej studni będzie zaopatrywać obiekty nowobudowanego na działce nr 490 w Oblęgorku Ośrodka Negocjacyjnego "K.". Organ I instancji ustalił również, że uwzględniając szczegółowe kryteria zawarte w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71 z późniejszymi zm.), zakwalifikował planowaną inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ujętych w § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia. Dalej organ wskazał, że dla terenu, na którym jest planowane przedsięwzięcie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalony uchwałą Nr III/6/10 z dnia 28 grudnia 2010r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrz. Nr 107 z dnia 26 kwietnia 2011r. poz. 1142) w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Oblęgorek na obszarze gminy S. oraz Uchwały Nr V/26/2011 Rady Gminy w S.ie z dnia 14 marca 2011r. w sprawie zmiany uchwały Nr III/6/10 Rady Gminy w S.ie z dnia 28 grudnia 2010r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Oblęgorek na obszarze gminy S.. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] r. znak: [...] działka Nr [...] , na której planowane jest przedsięwzięcie, położona w miejscowości Oblęgorek, znajduje się na terenach oznaczonych symbolem MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zdaniem organu I instancji, z przywołanych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że planowane przedsięwzięcie nie jest zgodne z ustaleniami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w/w uchwałami. Aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Nr III/6/10 z dnia 28 grudnia 2010r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Oblęgorek na obszarze gminy S. w dziale II, rozdziale 3. (Zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego), § 11 ust. 4 pkt 1) wskazuje, że teren objęty zmianą planu położony jest częściowo w granicach pośredniej strefy l, zewnętrznej ochrony ujęcia wód podziemnych, w obrębie której obowiązuje m.in. zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych. Uchwałą Nr V/26/2011 Rady Gminy w S.ie z dnia 14 marca 2011r. w sprawie zmiany uchwały Nr III/6/10 Rady Gminy w S.ie z dnia 28 grudnia 2010r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Oblęgorek na obszarze gminy S. zgodnie z § 1 załącznika Nr 1 do uchwały Nr 111/6/10 Rady Gminy w S.ie z dnia 28 grudnia 2010r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Oblęgorek na obszarze gminy S. oznaczenia uzupełniono o "wewnętrzny teren ochrony pośredniej ujęcia wód podziemnych", zgodnie z załącznikiem graficznym Nr 1 do uchwały Nr V/26/2011 Rady Gminy w S.ie z dnia 14 marca 2011r. Według organu, powyższa zmiana wskazuje, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów i budynków, jako działka Nr [...] leży w granicach pośredniej strefy zewnętrznej ochrony ujęcia wód podziemnych. Organ wyjaśnił także, że Rozporządzeniem Nr 30/2016 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 5 września 2016r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS" w Oblęgorku, ustanowiono bezpośrednią i pośrednią strefę ochronną ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS" w Oblęgorku. W § 3 tego rozporządzenia określono zakazy lokalizacji pewnych przedsięwzięć dla terenu ochrony pośredniej, wśród których jest m.in. zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych, z wyjątkiem studni zastępczych lub awaryjnych istniejącego ujęcia wody, czy ujęć wykorzystywanych do zwykłego korzystania z wód. Zdaniem organu I instancji, planowane przedsięwzięcie nie mieści się w określonych wyjątkach, ponieważ nie będzie to studnia zastępcza lub awaryjna, jak również nie będzie wykorzystywana do zwykłego korzystania z wód, o którym mowa w art. 36 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121). Z powyższych powodów organ I instancji odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła spółka [...] Polska, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy wybudowany na działce nr [...] otwór poszukiwawczo - rozpoznawczy, który ma zostać przystosowany na studnię umożliwiającą pobór wód podziemnych, leży w granicach pośredniej strefy zewnętrznej ochrony ujęcia wód podziemnych, a przez to błędne przyjęcie, że lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Oblęgorek,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) § 3 ust. 1 pkt 10 Rozporządzenia Nr 30/2016 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 5 września 2016 roku, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że planowane przedsięwzięcie jest nowym ujęciem wodnym, a w związku z tym przyjęcie, iż Rozporządzenie to ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie,
2) art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez wydanie decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, pomimo tego, że przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowi podstawę do jej uchylenia w całości.
Rozpatrując odwołanie Kolegium stwierdziło, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z wnioskiem i kartą informacyjną należy do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt. 2 ustawy, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 70 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. 2016 poz. 71. ze zm.), dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może zostać stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.
Mając na uwadze fakt, że decyzja, której domaga się wnioskodawca, określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, logicznym wydaje się wniosek, że pozytywna decyzja, o jakiej mowa w art. 71 i nast. ustawy, może być wydana tylko wówczas, gdy realizacja przedsięwzięcia na danym terenie jest dopuszczalna, to znaczy nie zakazują jej przepisy odrębne, w szczególności takie, których celem - podobnie jak w przypadku postępowania uregulowanego w ustawie - jest ochrona środowiska naturalnego człowieka. Mimo, iż ustawa określając przypadki wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawiera odesłania do przepisów odrębnych (za wyjątkiem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został uchwalony), to jednak ratio legis uregulowań w niej zawartych, którym jest ochrona środowiska naturalnego, nakazuje sięgać do innych przepisów, a zwłaszcza tych, które w sposób bezwzględnie obowiązujący zakazują lokalizowania na danym terenie pewnych inwestycji - właśnie ze względu na ochronę środowiska. Dlatego też przypadków opisanych w art. 80 ust. 2 i 81 ust. 1 i 2 ustawy, w których organ właściwy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, nie należy traktować jako katalogu zamkniętego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że u podstaw wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, musi leżeć założenie, że z punktu widzenia ochrony środowiska inwestycja objęta wnioskiem jest w ogóle dopuszczalna. O dopuszczalności tej decyduje nie tylko raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także uregulowania zawarte w innych obowiązujących powszechnie aktach prawnych, które w niektórych przypadkach zakazują lokalizacji pewnych inwestycji na terenach objętych szczególną ochroną ze względu na zachowanie jakości zasobów naturalnych środowiska przyrodniczego. Organ odwołał się w tym zakresie do stanowiska wyrażonego przez WSA w Kielcach w wyroku z dnia 14.04.2010r., sygn. akt II SA/Ke 34/10. Reasumując, wydanie decyzji środowiskowej jest dopuszczalne w razie jej zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (z wyjątkami określonymi w art. 80 ust. 2 – które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie) i gdy nie zakazują jej przepisy odrębne.
W dniu 5 września 2016r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie na podstawie przepisu art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1121 ze zm.) wydał Rozporządzenie Nr 30/2016 w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS" w Oblęgorku. Okolicznością bezsporną jest, że działka nr [...] położona jest w pośredniej strefie ochronnej ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS". W § 3 ust. 1 pkt 10 Rozporządzenia ustalono zakaz lokalizowania na terenie ochrony pośredniej nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem studni zastępczych lub awaryjnych istniejącego ujęcia wody oraz ujęć wykorzystywanych do zwykłego korzystania z wód. Planowane przedsięwzięcie nie mieści się w ramach zwykłego korzystania z wód w rozumieniu art. 36 ustawy Prawo wodne.
Z uzasadnienia Rozporządzenia Dyrektora RZGW w Krakowie z dnia 5 września 2016r. wynika, iż ujęcie wody "URSUS" jest głównym źródłem zasilającym wodociąg wiejski zaopatrujący w wodę mieszkańców miejscowości Oblęgorek i Oblęgór w gminie S., a utworzenie strefy ochronnej dla ochrony jakościowej wody i ochrony zasobowej oraz egzekwowanie ograniczeń w jej użytkowaniu powinno dać techniczną możliwość eksploatacji ujęcia z zachowaniem dotychczasowych parametrów jakościowych i ilościowych wody. Zakaz lokalizacji nowych ujęć wód podziemnych ma na celu ochronę zasobów ilościowych ujęcia.
Zdaniem odwołującego się wskazany wyżej zakaz dotyczy tylko nowych ujęć wodnych, podczas gdy ujęcie takie na działce nr [...] powstało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w okresie gdy nie obowiązywały strefy ochronne ujęcia wody podziemnej ze źródła "USRSUS", co potwierdza, zdaniem skarżącego, decyzja Starosty Kieleckiego z dnia [...] r. znak: [...] oraz decyzja Starosty Kieleckiego z dnia [...] 2017r. znak: [...].
Pierwszą z tych decyzji Starosta Kielecki zatwierdził, sfinansowany przez [...] Sp. z o.o. S.K.A., projekt robót geologicznych dla wykonania ujęcia wód podziemnych z utworów triasowych na działce nr [...] w Oblęgorku oraz piezometrów na działkach nr 490 i [...] w Oblęgorku dla potrzeb projektowanego Ośrodka Negocjacyjnego "K." w Oblęgorku, w zakresie określonym w decyzji. Następnie decyzją z dnia 22 lutego 2017r. znak: [...] Starosta Kielecki zatwierdził "Dokumentację hydrogeologiczną ujęcia wód podziemnych z utworów triasowych na działce nr [...] w Oblęgorku dla projektowanego Ośrodka Negocjacyjnego "K.". Z treści decyzji wynika, iż dokumentacja zawiera wyniki ustalenia wydajności eksploatacyjnej ujęcia wykonanego w 2014r. (studnia o głębokości 70,0 m). W ramach realizacji robót geologicznych wykonano również trzy otwory obserwacyjne, które zostały zafiltrowane i przystosowane do roli piezometrów obserwacyjnych.
Zdaniem organu zatwierdzenie projektu prac geologicznych umożliwiało przeprowadzenie rozpoznawczych prac geologicznych dla realizacji docelowego przedsięwzięcia polegającego na budowie urządzenia (studni wierconej) do poboru wody podziemnej. Przeprowadzenie prac rozpoznawczych i wytworzenie w następstwie ich realizacji dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia wód nie doprowadziło do realizacji inwestycji polegającej na wykonaniu nowego ujęcia wody. Takie też stanowisko zostało zawarte w decyzji Starosty Kieleckiego z dnia 22 lutego 2017r., gdzie wyjaśniono, że zatwierdzenie dokumentacji hydrogeologicznej nie warunkuje przyszłego korzystania z wód z przedmiotowego ujęcia przez [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., gdyż będzie to przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego na podstawie ustawy Prawo wodne. Dopiero zatem uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, co wymaga uprzednio uzyskania decyzji środowiskowej, będzie oznaczało zlokalizowanie nowego ujęcia wód podziemnych.
Tym samym w ocenie organu chybione są zarzuty odwołania zasadzające się na argumentacji, że przedmiotowa inwestycja nie może być traktowana jako nowa ale jako już istniejąca i w związku z tym nie objęta zakazem, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 10 Rozporządzenia Nr 30/2016 Dyrektora RZGW w Krakowie z dnia 5 września 2016r. Mając zatem na uwadze, że planowana inwestycja jest sprzeczna z powołanym wyżej Rozporządzeniem stanowiącym akt prawa miejscowego, uzasadniona była zatem odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak było w związku z tym podstaw do odnoszenia się do zarzutów odwołania dotyczących nie wyjaśnienia przez organ I instancji kwestii lokalizacji studni w aspekcie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. sp. komandytowa w Kielcach zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:
1. § 3 ust. 1 pkt. 10 Rozporządzenia Nr 30/2016 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 5 września 2016 roku, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że planowane przedsięwzięcie jest lokalizacją nowego ujęcia wodnego, a w związku z tym przyjęcie, iż Rozporządzenie to ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie;
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, 77 § 1, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia lokalizacji ujęcia wody (otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego, zlokalizowanego na terenie działki [...] w miejscowości Oblęgorek), w aspekcie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 80 kpa i 107 § 3 kpa poprzez niedokonanie właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i zaniechanie odniesienia się do zarzutów odwołania dotyczących nie wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji kwestii lokalizacji studni w aspekcie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3. art. 138 § 1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również
o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji.
Uzasadniając swe stanowisko skarżąca spółka podniosła, że w całości nie podziela stanowiska orzekających w sprawie organów, że planowana inwestycja polegająca na przystosowaniu otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego, wykonanego w 2014 roku na terenie działki [...] w miejscowości Oblęgorek, należącej do małżeństwa M. i K. K., na studnię umożliwiającą pobór wód podziemnych, jest sprzeczna z obowiązującym na jej terenie zakazem przewidzianym w § 3 ust. 1 pkt 10) Rozporządzenia nr 30/2016 Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS" w Oblęgorku z dnia 5 września 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2016 r. poz. 2709). Przepis ten stanowi, że na terenie ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych, z wyjątkiem: studni zastępczych lub awaryjnych istniejącego ujęcia wody, ujęć wykorzystywanych do zwykłego korzystania z wód. Określony w tym przepisie zakaz dotyczy lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych, z naciskiem na słowo lokalizowania.
W rozpoznawanej sprawie lokalizacja ujęcia nastąpiła już w 2014 roku, z chwilą zatwierdzenia przez organ administracji geologicznej, w drodze decyzji, projektu robót geologicznych dla wykonania ujęcia wód podziemnych z utworów triasowych na działce nr [...] w Oblęgorku oraz piezometrów na działkach nr 490 i [...] w Oblęgorku dla potrzeb projektowanego Ośrodka Negocjacyjnego "K." w Oblęgorku, a już najpóźniej z momentem zrealizowania odwiertu. W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia kiedy ostatecznie zostanie zrealizowana całość budowli stanowiącej ujęcie, ale kiedy doszło do określenia lokalizacji tego ujęcia. Skarżąca odwołała się w tym zakresie do stanowiska zawartego w wyroku WSA w Gdańsku wydanym w sprawie o sygn. II SA/Gd 25/16. Dalej skarżąca podniosła, że w 2014 roku w ogóle nie obowiązywały strefy ochronne ujęcia wody ze źródła "URSUS" w Oblęgorku, bowiem stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw strefy ochronne ujęć wody ustanowione przed dniem 1 stycznia 2002 r. wygasły z dniem 31 grudnia 2012 roku. Mimo wygaśnięcia wyżej opisanych stref ochronnych skarżąca uwzględniła prawie pewną reaktywację tych stref przez Gminę i w związku z tym możliwie precyzyjnie wyznaczono miejsce wykonania otworu poszukiwawczo-rozpoznawczego (przyszłej studni), aby znalazła się poza tymi strefami. Tym samym, zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 10 wyżej powołanego rozporządzenia nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż lokalizacja przedmiotowego ujęcia wody nastąpiła jeszcze w 2014 roku a rozporządzenie weszło w życie dopiero w 2016 roku. Wykonanie studni głębinowej (kopanej lub wierconej) składa się z dwóch następujących po sobie czynności: wykonania odwiertu oraz jego obudowy. Również z przepisów Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.2016.1131 tj. z dnia 2016.07.28) oraz ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku - Prawo wodne (Dz.U. Dz.U.2017.1121 t.j. z dnia 2017.06.09) wynika, że wybudowanie ujęcia wody podziemnej o głębokości powyżej 30 m następuje w dwóch formalnoprawnych etapach. W pierwszym etapie zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze następuje zatwierdzenie przez organ administracji geologicznej, w drodze decyzji, projektu robót geologicznych, których wykonanie nie wymaga uzyskania koncesji. W przedmiotowej sprawie taki projekt został zatwierdzony przez Starostę Kieleckiego decyzją z dnia 17 czerwca 2014 roku, znak: GP.6530.5.2014. Już zatwierdzony projekt robót geologicznych o głębokości mniejszej niż 100 m upoważnia wnioskodawcę do wykonania odwiertu (odwiertów) hydrogeologicznych. W niniejszej sprawie odwierty hydrogeologiczne zrealizowano w listopadzie 2014 roku. Z przeprowadzonych prac geologicznych, w celu ustalenia zasobów oraz właściwości wód podziemnych, uprawniony geolog sporządza, na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 maja 2014r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, dokumentację hydrogeologiczną. W przedmiotowej sprawie dokumentacja hydrogeologiczna w dniu 22 lutego 2017 roku została zatwierdzona przez Starostę Kieleckiego decyzją znak: [...]. W tym miejscu został zakończony pierwszy formalny etap wybudowania ujęcia wody podziemnej powyżej 30 m. Uzyskanie decyzji środowiskowej, a następnie pozwolenia wodnoprawnego rozpoczyna drugi formalnoprawny etap budowania ujęcia wody podziemnej. Uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego kończy formalnoprawny proces realizacji ujęcia wody podziemnej zlokalizowanego już jednak na etapie zatwierdzenia projektu robót geologicznych. Ponadto, odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, zdaniem skarżącej przedsięwzięcie, którego niniejsza sprawa dotyczy, w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czego niestety organ drugiej instancji w ogóle nie wyjaśnił ani nie zbadał zamieszczając jedynie w uzasadnieniu krótkie stwierdzenie, iż nie znalazł podstaw do odnoszenia się do zarzutów odwołania dotyczących nie wyjaśnienia przez organ I instancji kwestii lokalizacji studni w aspekcie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Bezspornym w sprawie był fakt, że przedmiotowe przedsięwzięcie, jako dotyczące urządzenia umożliwiającego pobór wód podziemnych o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10m³ na godzinę, zalicza się do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 70 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. 2016 poz. 71. ze zm.). Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1405), dalej jako "u.i.ś.", decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane m.in. dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Sąd w niniejszym składzie podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z dnia 14 kwietnia 2010r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 34/10, jak też w wydanym w tej sprawie postanowieniu o zawieszeniu postępowania z dnia 17 lutego 2010r. (powtarzane w kolejnych wyrokach tego Sądu m.in. z dnia 30 stycznia 2013r. w sprawie II SA/Ke 812/12, z dnia 24 października 2012r. w sprawie II SA/Ke 587/12 czy z dnia 28 grudnia 2011r. w sprawie II SA/Ke 449/11), do którego odwołano się także w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym pozytywna decyzja, o jakiej mowa w art. 71 u.i.ś., może być wydana tylko wówczas, gdy realizacja przedsięwzięcia na danym terenie jest dopuszczalna, to znaczy nie zakazują jej przepisy odrębne, w szczególności takie, których celem - podobnie jak w przypadku postępowania uregulowanego w ustawie - jest ochrona środowiska naturalnego człowieka. Mimo, iż ustawa, określając przypadki wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zawiera odesłania do przepisów odrębnych (za wyjątkiem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został uchwalony), to jednak ratio legis uregulowań w niej zawartych, którym jest ochrona środowiska naturalnego, nakazuje sięgać do innych przepisów, a zwłaszcza tych, które w sposób bezwzględnie obowiązujący zakazują lokalizowania na danym terenie pewnych inwestycji - właśnie ze względu na ochronę środowiska. Dlatego też przypadków opisanych w art. 80 ust. 2 i 81 ust. 1 i 2 u.i.ś., w których organ właściwy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, nie należy traktować jako katalogu zamkniętego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że u podstaw wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, musi leżeć założenie, że z punktu widzenia ochrony środowiska inwestycja objęta wnioskiem jest w ogóle dopuszczalna. O dopuszczalności tej decyduje nie tylko raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także uregulowania zawarte w innych obowiązujących powszechnie aktach prawnych, które w niektórych przypadkach zakazują lokalizacji pewnych inwestycji na terenach objętych szczególną ochroną ze względu na zachowanie jakości zasobów naturalnych środowiska przyrodniczego.
Sytuacja taka ma miejsce w niniejszym przypadku wobec wydania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w dniu 5 września 2016r. rozporządzenia nr 30/2016 w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS" w Oblęgorku (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2016 r. poz. 2709). W § 3 ust. 1 pkt 10 tego rozporządzenia przewidziano zakaz lokalizowania na terenie ochrony pośredniej nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem studni zastępczych lub awaryjnych istniejącego ujęcia wody oraz ujęć wykorzystywanych do zwykłego korzystania z wód. Utworzenie strefy ochronnej na podstawie powyższego rozporządzenia ma służyć ochronie jakościowej i ilościowej wód podziemnych.
Bezspornym jest, że działka nr [...] znajduje się w pośredniej strefie ochronnej ujęcia wody podziemnej ze źródła "URSUS" (por. k. 7 akt admin.), jak również że nie zachodzą w niniejszym przypadku wyjątki przewidziane w pkt a) i b) w/w przepisu rozporządzenia. W szczególności nie chodzi tu bowiem o studnię zastępczą bądź awaryjną, a biorąc pod uwagę rodzaj przedsięwzięcia i średnie zapotrzebowanie na wodę określone w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, nie można także mówić, że ujęcie będzie służyć do zwykłego korzystania z wód (por. art. 33 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne, Dz.U. z 2017r., poz. 1566).
W ocenie Sądu niezasadne jest stanowisko skarżącej spółki, zgodnie z którym powyższy zakaz, przewidziany w § 3 ust. 1 pkt 10 tego rozporządzenia, w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania z uwagi na fakt, iż – jak twierdzi skarżąca – do lokalizacji planowanego ujęcia doszło już w 2014r. na podstawie decyzji Starosty Kieleckiego z dnia [...] r. znak: [...] zatwierdzającej projekt robót geologicznych dla wykonania ujęcia wód podziemnych na w/w działce nr [...] , a najpóźniej w czasie dokonania odwiertu na podstawie tej decyzji, co miało miejsce także w 2014r., a zatem w czasie kiedy w/w rozporządzenie (ani żadne inne ustanawiające podobną strefę) nie obowiązywało.
Jakkolwiek rozporządzenie nie definiuje pojęcia "lokalizowania", to jednak analiza treści w/w decyzji Starosty Kieleckiego z dnia 17 czerwca 2014r. prowadzi do wniosku, że nie zawiera ona szczegółowej lokalizacji ujęcia wody, a określa jedynie ogólnie numery działek, na których będą mogły być wykonane określone w niej roboty. Co więcej, decyzja ta zatwierdza jedynie projekt robót geologicznych mających na celu wykonanie m.in. otworów obserwacyjnych, otworu studziennego, badań laboratoryjnych, pomiaru zalegania zwierciadła wody. Chodzi tu zatem o prace o charakterze stricte geologicznym, co potwierdza treść art. 79 i nast. ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2126 ze zm.), na podstawie których m.in. w/w decyzja została wydana. Jak wynika zresztą z art. 79 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy projekt robót geologicznych, o jaki tu chodzi, ma określać jedynie przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne. Nie sposób tu zatem mówić o lokalizacji ujęcia wody skoro decyzja zatwierdzająca projekt wyznacza jedynie przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne.
Wyniki uzyskane na podstawie tak określonych prac są gromadzone w sporządzanej dokumentacji hydrologicznej, następnie zatwierdzanej przez właściwy organ. Zarówno przy tym z decyzji wydanej w dniu 17 czerwca 2014r., jak i decyzji zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną wynika, że wykonanie ujęcia wody na podstawie pierwszej z tych decyzji, jak i zatwierdzenie dokumentacji hydrogeologicznej, nie powoduje prawa do korzystania z wód, jak i nie warunkuje przyszłego z nich korzystania, będzie to bowiem przedmiotem odrębnego postępowania. Wykonanie prac geologicznych nie przesądza więc o tym, że w danym miejscu powstanie ujęcie wody.
Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest fakt, że zarówno w świetle przepisów obecnie obowiązującej, powołanej wyżej ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne, jak i poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001r. (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1121 ze zm.), do szczegółowej lokalizacji urządzenia wodnego dochodzi dopiero w treści pozwolenia wodnoprawnego – na podstawie sporządzonego uprzednio operatu, gdzie określa się nie tylko nazwę lub numer obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych, ale także dokładne współrzędne geograficzne urządzenia (por. art. 403 ust. 2 pkt 12 i art. 409 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy z dnia 20 lipca 2017r. i art. 128 ust. 1 pkt 6 i art. 132 ust. 2 pkt 2a ustawy z dnia 18 lipca 2001r.). Urządzeniem wodnoprawnym jest zaś – zgodnie z art. 16 pkt 65 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r. urządzenie lub budowla służąca do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym m.in. obiekt służący do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych.
W świetle powyższych uregulowań nie ulega zatem w ocenie Sądu wątpliwości, że do zlokalizowania ujęcia wody dochodzi właśnie na etapie wydania pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś na etapie zatwierdzenia i wykonania robót geologicznych, gdzie określenie lokalizacji ma charakter ogólny, nienormatywny
(w sensie lokalizacji ujęcia) i niewiążący (pozwalający, jak w niniejszym przypadku, na dowolne obranie - jedynie faktycznego - miejsca odwiertu w ramach wyznaczonej przestrzeni robót), a poza tym odnosi się nie do obiektu służącego do ujmowania wód – jak to wynika z w/w regulacji – ale do wykonania prac geologicznych.
Z powyższych względów argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W dacie orzekania przez organy obowiązywało bowiem w/w rozporządzenie z dnia 5 września 2016r., mające charakter aktu prawa miejscowego, statuujące zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych w miejscu, gdzie miało znajdować się przedmiotowe przedsięwzięcie. Mając zaś na uwadze powyższe rozważania, tego rodzaju zakaz sam w sobie, niezależnie od postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powodował konieczność wydania w tym przypadku decyzji odmownej we wnioskowanym zakresie. Zarzuty skargi dotyczące braku ustaleń co do zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem są więc nieuzasadnione.
Ponieważ zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło