I OSK 2223/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-05

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Iwona Bogucka, Rafał Stasikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego, wydane z powodu wniesienia odwołania po terminie, jest zasadne, jeśli pouczenie o terminie wniesienia odwołania było niekompletne i nie uwzględniało specyfiki doręczeń obwinionemu i jego obrońcy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego było wadliwe, ponieważ pouczenie zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym było niekompletne. Nie wyjaśniało ono w sposób precyzyjny, jak obliczać termin do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy orzeczenie doręczono obwinionemu i jego obrońcy w różnych terminach, co jest kluczowe zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji. Brak prawidłowego pouczenia uniemożliwia skuteczne zastosowanie przepisu o odmowie przyjęcia odwołania z powodu uchybienia terminu.
Stan faktyczny
Skarżący K. Ś. wniósł odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego, które zostało wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Komendant Główny Policji odmówił przyjęcia odwołania, uznając je za wniesione po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Ś. na tę decyzję. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., a także art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., wskazując na niekompletne pouczenie w orzeczeniu dyscyplinarnym i wadliwe ustalenie biegu terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. Ś. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1044/17 w sprawie ze skargi K. Ś. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. Ś. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 stycznia 2018 r., II SA/Wa 1044/17, oddalił skargę K. Ś. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2017 r. nr [...] o odmowie przyjęcia odwołania skarżącego od orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] marca 2017 r. nr [...] o ukaraniu skarżącego karą dyscyplinarną nagany. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że powodem odmowy przyjęcia odwołania była okoliczność wniesienia odwołania po terminie określonym w art. 135k ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa o Policji"). Stosownie bowiem do treści powyższego przepisu postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia i odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (ust. 2). Jednakże na podstawie ust. 3 tego przepisu, który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Przy czym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji). W myśl zaś dyspozycji art. 122 § 1 Kodeksu postępowania karnego, czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna. Terminem zawitym jest zaś m. in. termin do wniesienia środków zaskarżenia (art. 122 § 2 Kodeksu postępowania karnego). Sąd I instancji wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że orzeczenie dyscyplinarne z [...] marca 2017 r. nr [...], pomimo odmowy przez skarżącego jego przyjęcia i pokwitowania odbioru, zostało mu doręczone w dniu 5 kwietnia 2017 r., natomiast jego obrońcy – w dniu 7 kwietnia 2017 r. Termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upłynął zatem 12 kwietnia 2017 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione przez obrońcę skarżącego w dniu 14 kwietnia 2017 r., o czym świadczy data stempla pocztowego, a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem Komendant Główny Policji zasadnie odmówił przyjęcia odwołania. Sąd I instancji wyjaśnił również, że pouczenie co do prawa wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego uregulowane zostało w art. 135j ust. 2 pkt 7 i art. 135k ustawy o Policji i takie też pouczenie zawarte zostało w orzeczeniu dyscyplinarnym. W ocenie Sądu powyższe okoliczności są wystarczające do uznania, że skarżący był prawidłowo pouczony o terminie wnoszenia środków odwoławczych. Co więcej, o treści art. 135f ust. 6 ustawy o Policji skarżący został poinformowany w pouczeniu postanowienia z [...] października 2016 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Natomiast zarzut niedotrzymania terminu zawitego z winy obrońcy nie mógł odnieść skutku procesowego w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu I instancji zarzut taki mógłby być skutecznie zgłoszony we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak wniosku takiego ani pełnomocnik skarżącego, ani też sam skarżący nie wniósł. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., przez oddalenie skargi, podczas gdy Komendant Główny Policji bezzasadnie odmówił przyjęcia do rozpoznania odwołania obrońcy obwinionego od orzeczenia z [...] marca 2017 r. wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. pomimo, że orzeczenie to wbrew dyspozycji art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji zawierało niekompletne pouczenie, pozbawione precyzyjnego i niebudzącego wątpliwości wyjaśnienia skutków złożenia przez obwinionego prośby o doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego pocztą, nie zaś drogą służbową oraz zupełnie wyjątkowego, w porównaniu do innych procedur, sposobu ustalania pierwszego dnia terminu do wniesienia odwołania w przypadku doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego obwinionemu i jego obrońcy w różnych datach, przy czym wymienione uchybienia w pouczeniu obwinionego skutkowały zakwalifikowaniem prośby obwinionego o doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego pocztą jako odmowy jego przyjęcia i pokwitowania odbioru, rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji także niezachowaniem tego terminu przez obrońcę ze skutkiem dla obwinionego, chociaż zgodnie z dyspozycją art. 135f ust. 4 ustawy o Policji obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego; 2. art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czy uzupełniające dowody z dokumentów zawnioskowane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i załączone do niej zostały przez ten Sąd dopuszczone i przeprowadzone, czy też wnioski dowodowe zostały oddalone lub pominięte, a jeżeli dowody te zostały jednak przeprowadzone, to czy Sąd I instancji dał im wiarę i uznał wykazane nimi okoliczności za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pomimo, że zaskarżony wyrok został wydany w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, strony nie były obecne przy rozstrzygnięciu lub pominięciu wniosków dowodowych i nie mały żadnej możliwości zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń do protokołu w trybie art. 105 p.p.s.a., przy czym zaniechanie zgłoszenia wniosku o wpisanie uchybienia przepisom postępowania sądowoadministracyjnego do protokołu pociąga dla strony daleko idące konsekwencje procesowe, polegające, co do zasady, na braku prawa do powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w dniu 5 kwietnia 2017 r. przełożony służbowy skarżącego próbował wręczyć mu osobiście w miejscu pracy przedmiotowe orzeczenie dyscyplinarne. Obwiniony poprosił o doręczenie za pośrednictwem poczty tradycyjnej, jak był przekonany, według ogólnych reguł doręczeń określonych w Kodeksie postępowania karnego, stosowanego w tym zakresie do postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Policji na zasadzie art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Przełożony służbowy skarżącego wysłał orzeczenie dyscyplinarne pocztą, ale jedynie do obrońcy obwinionego. W odniesieniu do obwinionego przyjął doręczenie za skutecznie dokonane z dniem 5 kwietnia 2017 r., w związku z rzekomą odmową jego przyjęcia i pokwitowania odbioru. Odwołanie od przedmiotowego orzeczenia zostało wniesione w terminie 7 dni od daty jego doręczenia pocztą do obrońcy obwinionego, nie zaś od daty uznanej za dzień doręczenia przez przełożonego służbowego skarżącego. O tym, że do skutecznego doręczenia orzeczenia obwinionemu doszło już 5 kwietnia 2017 r., obrońca dowiedział się dopiero w chwili doręczenia mu zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji o odmowie przejęcia odwołania. Niezachowania terminu do złożenia odwołania od omawianego orzeczenia dyscyplinarnego wynikło z niewłaściwego sformułowania zawartego w nim pouczenia o prawie, sposobie i terminie złożenia środka zaskarżenia. Ustawa o Policji nie różnicuje przy tym ani sytuacji procesowej obwinionego, ani obowiązków informacyjnych organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne w zależności od tego, czy obwiniony działa samodzielnie, czy też korzysta z pomocy obrońcy. Pouczenie zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym było sformułowane zbyt ogólnie, bowiem informowało jedynie, że dopuszczalne jest wniesienie odwołania w terminie 7 dni od otrzymania orzeczenia dyscyplinarnego za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego. Nie wyjaśniało precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości konsekwencji złożenia przez obwinionego prośby o doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego pocztą oraz sposobu obliczania terminu do wniesienia odwołania w przypadku jego doręczenia obwinionemu i jego obrońcy w różnych datach. Nie powoływało również ogólnie, ani nie cytowało bezpośrednio art. 135f ust. 6 zd. 2 ustawy o Policji. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania powinno znaleźć się nie tylko w odpisie orzeczenia kierowanym do obwinionego, lecz także w tym wysłanym do jego obrońcy – zob. wyrok NSA z 8 października 2014 r., I OSK 1637/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2017 r., II SA/Wa 2153/16. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji sprzecznie z dyspozycją art. 78 Konstytucji RP i art. 135k ust. 1 ustawy o Policji oraz w sposób pozbawiony podstaw aksjologicznych przyjął rozszerzającą wykładnię wyjątku od powszechnych reguł wnoszenia środków prawnych przez zawodowych obrońców i pełnomocników, ustanowionego w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, przez co niezasadnie ograniczył podstawowe prawo strony w każdym postępowaniu dyscyplinarnym, tj. prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego przez organ I instancji, a w konsekwencji w związku z dyspozycją art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 138 ustawy o Policji, również prawo obwinionego do kwestionowania orzeczenia dyscyplinarnego przed niezależnym sądem. Nadto, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez obwinionego wynikało z okoliczności przez niego niezawinionych. Ani uchybienie organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne w zakresie obowiązku informacyjnego, ani ewentualne niedopatrzenie obrońcy, nie powinny bowiem ostatecznie wywierać negatywnych skutków dla pozycji procesowej oraz możliwości realizacji przez obwinionego uprawnień statuowanych konstytucyjnie i ustawowo szczególnie, że obrońca stosownie do dyspozycji art. 135f ust. 4 ustawy o Policji, może działać wyłącznie na korzyść swojego mocodawcy. Obwiniony złożył przed Komendantem Wojewódzkim Policji w K. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego na podstawie art. 126 § 1 kpk w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Jednak przełożony dyscyplinarny odmówił przywrócenia terminu na mocy postanowienia z [...] czerwca 2017 r. wskazując, że nie jest władny zmienić ani uchylić postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania oraz że wskazane postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania jest ostateczne i podlega zaskarżeniu w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Od powyższego postanowienia z [...] czerwca 2017 r. wniesiono zażalenie do Komendanta Głównego, jednak również i ono nie zostało przez organ dyscyplinarny uwzględnione. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wskazano, że uzasadnienie każdego orzeczenia, szczególnie idącego wbrew żądaniu strony, winno stanowić odbicie procesu myślowego, który doprowadził organ procesowy do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści. Nie jest natomiast rolą stron czy Sądu II instancji domyślanie się motywów podjętego rozstrzygnięcia lub uzupełnianie sporządzonego uzasadnienia własnymi wnioskami. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął milczeniem kwestię zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2020 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, 567, 568, 695 i 875), zawiadomiono strony niniejszego postępowania o zamiarze skierowania skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów w celu przyśpieszenia jej rozpoznania oraz poinformowano, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym możliwe będzie, jeżeli wszystkie strony – w terminie 14 dni od dnia doręczenia powyższego zawiadomienia – wyrażą zgodę. W odpowiedzi na powyższe obie strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu. Za uzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, niezależnie od trafności wszystkich argumentów jego uzasadnienia. Przepis art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji stanowi, że obligatoryjnym elementem orzeczenia dyscyplinarnego jest pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. W wydanym orzeczeniu zawarto pouczenie, że przysługuje od niego prawo wniesienia odwołania do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w terminie 7 dni od daty doręczenia. Pouczenie o takiej treści byłoby wyczerpujące, gdyby doręczenie orzeczenia otwierało termin do wniesienia odwołania liczony samodzielnie dla każdej z osób, którym orzeczenie jest doręczane. Byłoby także wystarczające, gdyby orzeczenie dyscyplinarne, w przypadku ustanowienia obrońcy, było doręczane wyłącznie jemu, z pominięciem obwinionego. W każdym z tych przypadków zawierałoby bowiem jasną wskazówkę, od jakiego momentu rozpoczyna bieg termin do wniesienia środka zaskarżenia. W postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy Policji tak jednak nie jest. Zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, orzeczenia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Rodzi to sytuację, w której osoba otrzymująca orzeczenie nie jest w stanie stwierdzić, czy termin do wniesienia środka zaskarżenia jest jeszcze otwarty i ile wynosi, bez uwzględnienia daty doręczenia orzeczenia drugiemu z uprawnionych do jego otrzymania. W przypadku ustanowienia obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym, termin do złożenia odwołania otwiera się tyko raz, jest liczony od dnia wcześniejszego doręczenia. Na kwestię tę zwraca się uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych od kilku lat, nie jest jasne dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, z jakich powodów organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne względem funkcjonariuszy Policji uważają za zbędne zawarcie w orzeczeniu pouczenia uwzględniającego również przepis art. 135f ust. 6 zdanie drugie. Pouczenie o terminie do wniesienia odwołania, do czego obliguje art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, obejmuje nie tylko informację o długości terminu (którą precyzuje art. 135k ust. 1 ustawy o Policji), ale także informację o początku biegu tego terminu. Jeżeli jest nim dzień wcześniejszego z dwóch doręczeń, to informacja o tej okoliczności powinna zostać zawarta w pouczeniu, dopiero wskazanie na zasadę określoną w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji stanowi o udzieleniu pouczenia o terminie wniesienia środka zaskarżenia. Trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji ustawodawca nie zawarł odesłania do konkretnych przepisów ustawy, co oznacza, że udzielając pouczenie o terminie do wniesienia odwołania organ powinien uwzględnić nie tylko przepis art. 135k ust. 1 in fine, ale również przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, które łącznie regulują kwestie terminu do wniesienia odwołania, gdy orzeczenie doręczane jest zarówno obwinionemu, jak i jego obrońcy. Stanowisko to odpowiada akceptowanej w doktrynie i judykaturze koncepcji normy prawnej jako reguły zachowania konstruowanej z przepisów. Norma prawna nie zawsze zawarta jest w jednej jednostce redakcyjnej określonego tekstu prawnego, podlega rekonstrukcji z całokształtu przepisów prawnych relewantnych dla danej kwestii. Materią do kształtowania normy prawnej mogą być różne przepisy danej ustawy, a nawet przepisy innych ustaw, aktów wykonawczych oraz treść obowiązującej Konstytucji (pkt V ppkt 9 uzasadnienia wyroku TK z 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, OTK-A 7/02/91). Z powyższych względów przyjąć należy, że treści pouczenia, o jakim mowa w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, nie można wyprowadzać jedynie z art. 135k ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, należy mieć na uwadze także treść innych przepisów ustawy pozwalających na pełne zrekonstruowanie treści normy prawnej regulującej kwestie wymaganego pouczenia strony o przysługującym jej środku prawnym. W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów fakt reprezentowania strony przez obrońcę, w tym profesjonalnego pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu, pouczenie stanowi obligatoryjny element orzeczenia i jego skierowanie do osoby uprawnionej nie zależy do statusu tej osoby, w szczególności ustawodawca nie przyjął, że profesjonalni pełnomocnicy nie są pouczani o środkach zaskarżenia. Niewątpliwie adwokatom i radcom prawnym reprezentującym obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być znane przepisy ustawy o Policji, w tym regulacje odnoszące się do sposobu i terminu wnoszenia środków odwoławczych. W ustawie o Policji ustawodawca, przewidując obowiązek zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym takich informacji, nie wprowadził jednak w tym zakresie żadnych wyjątków i ustanowienie przez obwinionego takiego obrońcy nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego wykonania nakazu, o jakim mowa w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela w przedstawionej kwestii stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z: 28 lipca 2016 r., sygn. I OSK 156/15; 22 lutego 2018 r., sygn. I OSK 826/16; z 9 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 3290/18. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że pouczenie zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym, ze względu na swoją niekompletność, nie było prawidłowe i w konsekwencji nie mogło prowadzić, w przypadku wniesienia przez pełnomocnika zgodnie z pouczeniem odwołania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia mu orzeczenia, do skutków prawnych przyjętych przez organ II instancji, tj. do odmowy przyjęcia odwołania. Bez wskazania zdarzenia otwierającego termin do wniesienia odwołania nie można uznać, by strona została w sposób prawidłowy pouczona o przysługującym jej uprawnieniu. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że zdarzenie otwierające bieg terminu do wniesienia odwołania wynika wprost z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, również długość terminu do wniesienia odwołania, jak też tryb jego wniesienia także są uregulowane w ustawie, a mimo to ustawodawca ustanowił nakaz zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym stosownego pouczenia. Nie jest natomiast skuteczny zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarga do Sądu I instancji nie zawiera żądania przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów z dokumentów. W uzasadnieniu skargi, dla potwierdzenia twierdzeń dotyczących złożenia wniosku o przywrócenie terminu, powołano się na dołączone do skargi kserokopie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] czerwca 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu i kserokopię zażalenia na to postanowienie. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji nie było postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu. Zarzut skargi kasacyjnej nie został poparty wykazaniem, że wskazane postanowienie i zażalenie na nie miały istotny wpływ na wynik sprawy i wymagały przeprowadzenia dowodu z ich treści. Podobnie, poza zakresem rozpoznawanej sprawy znajdowały się okoliczności dotyczące orzeczenia nr [...], wydanego w sprawie dyscyplinarnej. Wskazywane w uzasadnieniu skargi do Sądu I instancji zarzuty pod adresem tego orzeczenia i powoływane na ich poparcie materiały nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi na postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania, które ze względu na swój przedmiot, nie zależało od rozstrzygnięcia merytorycznego podjętego w sprawie dyscyplinarnej. Z tych względów Sąd I instancji nie miał podstaw do dopuszczania dowodów z materiałów powoływanych w uzasadnieniu skargi jako dowody na potwierdzenie zawartych w niej tez, wykraczający poza przedmiot postępowania. W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie konieczne elementy i umożliwia merytoryczną kontrolę orzeczenia Sądu I instancji. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, orzekł jak w sentencji. O zasądzeniu od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem strony, który odnosił się wyłącznie do kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te w niniejszej sprawie ograniczają się do kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika będącego adwokatem, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną (§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed sądem I instancji ze względu na brak stosownego wniosku strony (art. 209 p.p.s.a.). Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło