II OSK 1180/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-07
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Tomasz Zbrojewski, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydana przez organ I instancji pomimo negatywnego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydana przez organ I instancji pomimo negatywnego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, stanowi rażące naruszenie prawa. Organ wydający decyzję jest związany negatywnym uzgodnieniem i nie może wydać pozytywnej decyzji, jeśli takie uzgodnienie nie zostało uzyskane. W takiej sytuacji stwierdzenie nieważności decyzji jest uzasadnione.Stan faktyczny
Spółka P. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Mimo to, Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji, a następnie utrzymało w mocy własną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. spółka jawna z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 627/17 w sprawie ze skargi P. spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 627/17, oddalił skargę P. spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z [...] kwietnia 2011 r. Spółka wystąpiła do Wójta Gminy J. o ustalenie zakresu raportu dla przedsięwzięcia o nazwie: "[...]", a pismem z [...] kwietnia 2011 r. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (dalej w skrócie "RDOŚ") postanowieniem z [...] października 2013 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Decyzją z [...] listopada 2013 r. organ I instancji odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W toku postępowania odwoławczego Kolegium decyzją z [...] marca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14 uchylił decyzje organów obu instancji oraz postanowienie RDOŚ z [...] października 2013 r.
Kontynuując postępowanie RDOŚ postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., ponownie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Wójt Gminy J. ostateczną decyzją z [...] września 2016 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
Pismem z [...] marca 2017 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z [...] września 2016 r. Wskazał, że podjęcie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji ww. inwestycji, pomimo wydania przez RDOŚ postanowienia z [...] czerwca 2016 r. odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia stanowi przesłankę rażącego naruszenia prawa.
Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a., stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Wójta z [...] września 2016 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] czerwca 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymało w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w sprawie zakończonej decyzją Wójta była przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej w skrócie "ustawa OOŚ"), właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1. W sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia z RDOŚ, organ nie ma możliwości wydania innej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak tylko odmownej. W tej sprawie natomiast Wójt pomimo uzyskania negatywnego postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. w postępowaniu uzgodnieniowym, dokonał w sposób odmienny oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w efekcie [...] września 2016 r. wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez Spółkę. Bezspornie zatem decyzja Wójta rażąco narusza prawo, a w szczególności art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka wniosła o uchylenie obu decyzji Kolegium, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a.; art. 6 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy OOŚ; art. 6 k.p.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. w związku z podważaniem mocy wiążącej prawomocnego wyroku tutejszego Sądu sygn. akt. VIII SA/Wa 549/14 z 20 sierpnia 2014 r. i uznaniem decyzji organu I instancji wykonującej wyrok, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a.; art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a.; art. 15 k.p.a.; art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.; art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 90 k.p.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP; art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 85 ustawy OOŚ; art. 157 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Orzekając o oddaleniu skargi Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z uwagi na rażące naruszenie prawa przy jej wydaniu. W uzasadnieniach rozstrzygnięć organu administracji publicznej wskazane zostały przepisy prawa materialnego rażąco naruszone przy wydaniu decyzji Wójta z [...] września 2016 r. tj. art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Decyzja w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań jest wydawana po uzgodnieniu, czyli osiągnięciu konsensusu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez ten podmiot uniemożliwia wydanie decyzji o treści pozytywnej dla wnioskodawcy. W tej sprawie natomiast Wójt wydał pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie biorąc pod uwagę negatywnego uzgodnienia RDOŚ zapadłego na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ, tj. mimo braku osiągnięcia konsensusu z tym organem. W sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia z RDOŚ, organ nie ma możliwości wydania innej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak tylko odmownej. Wójt mimo uzyskania negatywnego postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. w postępowaniu uzgodnieniowym, dokonał w sposób odmienny oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - do czego wprawdzie był uprawniony - niemniej jednak, w efekcie powyższego wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez skarżącą, która rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący odmowy przeprowadzenia przez SKO dowodu potwierdzającego, że postanowienie RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. przygotował ten sam pracownik, który brał udział w postępowaniu, a który jednocześnie przygotował wniosek do GDOŚ o stwierdzenie nieważności. WSA wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, stanowiącym nadzwyczajny tryb załatwienia sprawy, organ administracji publicznej nie przeprowadza postępowania dowodowego, jak w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Ocenia sprawę tylko pod kątem formalnym, a nie merytorycznym.
Za nietrafny Sąd I instancji uznał także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie do sytuacji, że GDOŚ poprzez czynności administracyjne de facto eliminuje z przestrzeni prawnej, wydany w sprawie indywidualnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14. W wyroku tym wskazano, iż wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający, wyraża się zasadniczo w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Sąd podniósł również, że skoro organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym (tj. Wójt) jest związany postanowieniem uzgodnieniowym, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej. Słusznie więc zauważył organ odwoławczy, że stwierdzenie nieważności decyzji Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach nie eliminuje wyroku tutejszego Sądu, jak również nie powoduje, że ocena stanu prawnego, wskazania co do dalszego postępowania wynikające z tego wyroku przestają być aktualne. Przy wydaniu decyzji SKO nie doszło do naruszenia art. 170 p.p.s.a., ponieważ poprzez stwierdzenie nieważności decyzji wyeliminowano jedynie z obrotu prawnego wadliwy akt. W rezultacie Wójt zobowiązany będzie do powrotu do rozpatrzenia sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd podzielił także pogląd Kolegium, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne. Przedawnienie (upływ czasu) nie obejmuje przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nadto od wydania ocenianej decyzji nie nastąpił znaczny upływ czasu. Odnośnie zaś nieodwracalności skutków prawnych, Sąd podzielił stanowisko SKO, że należy je rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Weryfikowana decyzja Wójta z [...] września 2016 r., nie spowodowała nieodwracalnych skutków prawnych, stanowiących negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.
Reasumując Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w toku postępowania nie uchybił art. 7 k.p.a., art. 77 i art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Fakt wydania przez SKO pierwszej decyzji w terminie 30 dni od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a zaskarżonej, wydanej wskutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, w terminie 4 dni od powołania składu orzekającego, wbrew temu co podnosi skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów art. 6, art. 8, art. 12 k.p.a. Kolegium wydało swoje decyzje na podstawie przepisów prawa, tj. wnikliwie i szybko, zgodnie z zasadą o której mowa w art. 12 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło P. spółka jawna z siedzibą w Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w związku z podważaniem mocy wiążącej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. VIII SA/Wa 549/14 z dnia 20 sierpnia 2014 r. i uznaniem decyzji Wójta Gminy J. wykonującej wyrok, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, i pominięciem faktu, że Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w W., nie wykonał wyroku VIII SA/Wa 549/14;
2. art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., w związku z faktem, że Sąd I instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji SKO w R., nie uwzględnił ewentualnych uchybień w zastosowaniu przepisów prawa materialnego lub procesowego, jakich mógł się dopuścić organ uzgadniający tj. RDOŚ wydając postanowienie z [...] czerwca 2016 r., która to ocena jest kluczowa do oceny wystąpienia przesłanki rażącego naruszenie prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
3. art. 106 § 3 p.p.s.a., w związku z nieprzeprowadzeniem dowodu z urzędu w postaci stanowiska organu wydającego decyzję zn. [...], które to zostało doręczone do Sądu przed wydaniem wyroku w dniu [...] stycznia 2018 r., a w którym organ wydający decyzję środowiskową w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki, którymi się kierował wydając decyzję środowiskową, w sytuacji negatywnego uzgodnienia RDOŚ;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niewypełniający dyspozycji tego przepisu, w szczególności w braku dostatecznego wyjaśnienia motywów jakimi kierował się Sąd uznając, że decyzje wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., jako organ I instancji i II instancji, nie naruszają prawa w zakresie zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten zawsze ma bezwzględne i wiążące zastosowanie dla organu władczo rozpoznającego sprawę bez względu na pozostały materiał dowodowy zebrany przez organ wydający decyzję środowiskową, w tym obejmujący uzyskane opinie organów dysponujących wiedzą specjalistyczną;
2. § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523), poprzez jego niezastosowanie, przy analizie czy wydanie decyzji środowiskowej było zgodne z § 2 rozporządzenia, w którym ustawodawca sformułował zakazy lokalizacji składowisk;
3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sam fakt wydania decyzji w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych przy odmowie uzgodnienia warunków realizowanego przedsięwzięcia przez organ uzgadniający (w tej sytuacji RDOŚ) skutkuje koniecznością uznania decyzji Wójta Gminy J. z [...] września 2016 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji braku przepisu materialnego wskazującego, że zaprezentowanie przez organ I instancji innego stanowiska niż zaprezentowane w postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ jest niedopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Przystępując w pierwszej kolejności do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stwierdzić trzeba, że nie zostały one oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Niezasadny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 (bez wskazania jednostki redakcyjnej) oraz art. 107 § 3 k.p.a. Lektura skargi kasacyjnej dowodzi, że analizowany zarzut, nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia. Tymczasem wymogiem skargi kasacyjnej jest zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie w taki sposób, by korespondowało ono ze sformułowanymi w niej zarzutami. Brak lub nieumiejętne sformułowanie uzasadnienia zarzutu skargi kasacyjnej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny, czyniąc tym samym rozważany zarzut nieskutecznym.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Stawiając zarzut tej treści autor skargi kasacyjnej uważa, że Sąd I instancji w ramach procesu kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. stwierdzającej nieważność decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia powinien zweryfikować w świetle przepisów obowiązującego prawa postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2016 r. Przede wszystkim zaś winien zbadać, czy treść postanowienia uzgodnieniowego, potwierdza wykonanie przez organ uzgodnieniowy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Radomiu z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14. Stanowisko to jest błędne. Podkreślić trzeba, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, natomiast granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie powyższej normy może nastąpić jeżeli Sąd I instancji wykroczy poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, czy też pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyjdzie poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W tej sprawie autor skargi kasacyjnej zdaje się nie dostrzegać, że poddana kontroli Sądu I instancji decyzja Kolegium została podjęta w toku postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności. Celem postępowania nadzorczego jest wyłącznie ocena, czy decyzja objęta tym postępowaniem dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Katalog tych wad ma charakter zamknięty, co determinuje zakres procedowania organu administracyjnego. W toku rozważanego postępowania organ nie gromadzi materiału dowodowego, a co za tym idzie nie przeprowadza żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Jego rola ogranicza się wyłącznie do oceny, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa, jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością. Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest zatem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została już raz rozstrzygnięta decyzją ostateczną. W tym stanie rzeczy, gdyby Sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku dokonał oceny legalności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, tak jak oczekiwała tego skarżąca kasacyjnie, wówczas wyszedłby poza granice tej sprawy, naruszając tym samym art. 134 § 1 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw do postawienia Sądowi I instancji skutecznego zarzutu naruszenia art. 135 p.p.s.a. Przepis ten określa jedynie zakres uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego. Wobec tego nieskorzystanie przez Sąd z przewidzianych w tym przepisie uprawnień, zwłaszcza w sytuacji gdy Sąd I instancji prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi, nie może stanowić o naruszeniu art. 135 p.p.s.a.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim godzi się wyjaśnić, że z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, iż dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Brak przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu nie może być natomiast postrzegany jako naruszenia prawa procesowego w rozumieniu wskazanego przepisu. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może zostać skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a zastosowane przez Sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (np. wyrok NSA z 16 maja 2017 r. II OSK 2309/15 – Lex nr 2468905). W tym stanie rzeczy nieprzeprowadzenie dowodu z urzędu w postaci stanowiska organu wydającego decyzję znak [...], wyjaśniającego przesłanki, którymi kierował się organ wydając decyzję środowiskową, w sytuacji negatywnego uzgodnienia RDOŚ, doręczonego Sądowi przed wydaniem wyroku, nie stanowi naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., tym bardziej, że rzeczone pismo pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny jest wreszcie ostatni z zarzutów procesowych dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie orzeczenia posiada wymagane przepisem ustawy elementy, wobec czego możliwa jest jego kontrola instancyjna i prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, w tym poznanie przesłanek, które stały się podstawą oddalenia skargi z uwagi na zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Zaznaczyć nadto trzeba, że za pośrednictwem, zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać stanowiska Sądu I instancji w zakresie przeprowadzonej przezeń oceny stanu faktycznego, czy rozważań natury prawnej. Wbrew stanowisku wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd wojewódzki nie ma obowiązku ustosunkować się do wszystkich zarzutów skargi i argumentacji przytoczonej na ich poparcie, a jedynie do tych zarzutów, które miały istotne znaczenia w sprawie, co bezspornie uczynił Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zatem kwestie prawidłowości postanowienia uzgodnieniowego, infrastruktury składowiska, realizacji planu gospodarki odpadami, realizowania przez PGE inwestycji celu publicznego – budowy linii napowietrznej i kablowej SN, jako pozostające poza zakresem rozważanego postępowania, nie wymagały ustosunkowania się do nich w motywach zaskarżonego wyroku. Jeśli zaś chodzi o wprowadzenie Spółki w błąd poprzez tzw. "pozorne" przedłużenie terminu załatwienia sprawy, to Sąd I instancji odniósł się do tego zagadnienia w motywach zaskarżonego wyroku na str. 18. Okoliczność, że skarżąca kasacyjnie nie podziela stanowiska Sądu wojewódzkiego w tym zakresie nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie mogły również odnieść zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Zarzut błędnej wykładni art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na wadliwą konstrukcję rozważanego zarzutu, co czyni go nieskutecznym. Mianowicie, warunkiem prawidłowo postawionego zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego jest wykazanie przez autora skargi kasacyjnej, na czym jego zdaniem polegało niewłaściwe zrozumienie treści tego przepisu i jaka powinna być wykładania prawidłowa, a więc, jak prawidłowo przepis ten należy rozumieć. Kontrolowany zarzut warunkom tym nie odpowiada, co zasadniczo uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne ustosunkowanie się do jego treści. Co więcej, lektura uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala przyjąć, że jej autor motywując rozważany zarzut skupił się wyłącznie na wykazaniu wad procesowych i materialnych postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ, oczekując, że Sąd I instancji dokona w zaskarżonym wyroku kontroli jego legalności. Wnoszący skargę kasacyjną nie dostrzega, że zakresem sądowej kontroli objęta była decyzja organu nadzoru orzekająca o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Charakter postępowania nadzwyczajnego, w ramach którego doszło do wydania tej decyzji determinował także zakres sądowej kontroli legalności rozstrzygnięcia. Obowiązkiem Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie nie była zatem kompleksowa kontrola całego postępowania środowiskowego, poprzedzającego wydanie przez organ I instancji decyzji środowiskowej. Trzeba bowiem dostrzegać zasadniczą różnicę pomiędzy zwykłym postępowaniem administracyjnym a postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Zarzut niezastosowania przez Sąd I instancji § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów, podobnie jak i poprzedni zarzut, jest nieskuteczny. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że przepis § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia składa się z trzynastu mniejszych jednostek redakcyjnych, które nie zostały bliżej sprecyzowane przez autora skargi kasacyjnej jako naruszone przez Sąd I instancji. Nie jest zaś rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego konkretyzowanie czy uzupełnianie zarzutów kasacyjnych. Poza tym stawiając zarzut tej treści wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi niedokonanie wykładni § 2 i ponownie skupił się na wykazaniu wadliwości postanowienia uzgadniającego RDOŚ, które o czym była już wcześniej mowa nie jest i nie mogło zostać objęte kontrolą Sądu administracyjnego. Postępowanie nieważnościowe, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję, nie jest kolejną instancją postępowania zwykłego, a jego granice są determinowane przesłankami z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Także zarzut błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach. O rażącym naruszeniu prawa, jak trafnie wywiódł na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W tej sprawie Sąd I instancji w ślad za Kolegium prawidłowo wywiódł, że decyzja Wójta Gminy J. ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pomimo negatywnego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, którym organ I instancji był związany, została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Skarżący kasacyjnie w wywiedzionej skardze kasacyjnej nie zdołał podważyć stanowiska Sądu w tym zakresie. Nadto lektura uzasadnienia rozważanego zarzutu dowodzi, że autor skargi kasacyjnej w ramach zarzutu błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podnosi szereg zarzutów pod adresem prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania nadzorczego. Zarzuca mianowicie naruszenie przepisów: art. 107 § 3 k.p.a., art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., art. 8 Konstytucji RP, art. 12 k.p.a., art. 170 p.p.s.a., art. 15 k.p.a., pominięcie zarzutu wprowadzenia Spółki w błąd treścią pisma Kolegium z [...] kwietnia 2017 r., nieprzeprowadzenie przez organ nadzoru postępowania dowodowego w zakresie powstałych wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego, które powinny zostać uwzględnione przez Sąd w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji i skutkować uchyleniem obu decyzji Kolegium. Tego rodzaju zarzuty, zmierzające niewątpliwie do podważenia przyjętego za podstawę wyroku stanu faktycznego sprawy, powinny zostać sformułowane w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Reasumując poczynione wyżej rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając o oddaleniu skargi P. spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie naruszył przepisów obowiązującego prawa.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło