VIII SA/Wa 627/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-31
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał pozytywną decyzję pomimo negatywnego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji wydał pozytywną decyzję pomimo negatywnego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Negatywne uzgodnienie organu współdziałającego jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie główne i uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji.Stan faktyczny
Spółka uzyskała decyzję Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy składowiska odpadów, mimo negatywnego uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji, uznając, że wydanie pozytywnej decyzji wbrew negatywnemu uzgodnieniu stanowi rażące naruszenie prawa. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję SKO za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo-Produkcyjnego "[...]" Ł., W., N., W. spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy", "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy J. (dalej: "Wójt") z [...] września 2016 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowo - Produkcyjne "[...]" Ł., W., N., W. Sp. j. z siedzibą w Z. (dalej: "Spółka") o nazwie: "Budowa składowiska odpadów zawierających azbest na terenie działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] w miejscowości G. P., gm. J., powiat [...], województwo [...]".
Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:
W dniu [...] kwietnia 2011 r. Spółka złożyła do Wójta wniosek o ustalenie zakresu raportu dla ww. przedsięwzięcia, a pismem z 26 kwietnia 2011 r. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (dalej jako "RDOŚ") postanowieniem z [...] października 2013 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W związku z powyższym, Wójt decyzją z [...] listopada 2013 r. odmówił zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium decyzją z [...] marca 2014 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14 uchylił decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta, a także postanowienie RDOŚ z [...] października 2013 r.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, w trakcie którego RDOŚ postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. ponownie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, Wójt ostateczną decyzją z [...] września 2016 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla ww. przedsięwzięcia.
Pismem z 8 marca 2017 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej jako "GDOŚ"), na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej jako "ustawa OOŚ") w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 k.p.a., wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z [...] września 2016 r.
W uzasadnieniu wniosku GDOŚ stwierdził, że Wójt nie był właściwy kwestionować zapisy postanowienia uzgodnieniowego. Jedynie organ II instancji, w przypadku postępowania odwoławczego jest uprawniony, by dokonać kontroli takiego postanowienia. Postanowienie RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. odmawiające uzgodnienia warunków realizacji omawianego przedsięwzięcia ma charakter wiążący, a wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji ww. inwestycji, pomimo takiego stanowiska organu współdziałającego stanowi przesłankę rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższe przemawia za koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. SKO, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a. orzekło o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji Wójta z [...] września 2016 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez Spółkę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Kolegium m.in. podniosło, że w niniejszej sprawie funkcjonuje w obrocie prawnym postanowienie RDOŚ z [...] czerwca 2016 r., w którym organ ten odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych SKO zauważyło, że uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Oznacza to, że w tym przypadku organy współdziałające powinny osiągnąć konsensus co do warunków realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, ale jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi. Kolegium podkreśliło zatem, że wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje, a konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę co do istoty.
SKO nie zgodziło się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu ocenianej decyzji Wójta, że wydany w przedmiotowej sprawie wyrok tutejszego Sądu z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt. VIII SA/Wa 549/14 dopuszcza możliwość wydania decyzji wbrew negatywnemu uzgodnieniu. Podniosło, że Wójt może nie podzielać stanowiska organu uzgadniającego, ale weryfikacja i analiza przez niego procesu "uzgadniania" może sprowadzać się, nie do wydania decyzji pozytywnej wbrew negatywnemu uzgodnieniu lecz do przedstawienia organowi uzgadniającemu swojej argumentacji popartej zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym z wnioskiem o ponowne rozważenie zajętego w sprawie stanowiska - wypracowanie konsensusu. Na poparcie powyższego, Kolegium zacytowało w obszerny sposób ww. wyrok. Konkludując, przyznało rację GDOŚ, że odmowa uzgodnienia organu współdziałającego nie pozwala na pozytywne załatwienie sprawy, gdyż wynik postępowania akcesoryjnego jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne, czyli w tym wypadku Wójta. Wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje ugruntowany pogląd, że uzgodnienie jest wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż decyzja Wójta z [...] września 2016 r. o środowiskowych uwarunkowaniach narusza w sposób rażący prawo, co bezpośrednio wpływa na prawidłowość wydanej decyzji. Jednocześnie Kolegium uznało, że weryfikowana decyzja Wójta nie spowodowała nieodwracalnych skutków prawnych, stanowiących negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa tj.:
1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. poprzez orzeczenie z pominięciem istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, i nieuwzględnienie wyjaśnień wniesionych przez stronę, a zawartych w piśmie z 3 kwietnia 2017r.;
2) art. 6 k.p.a. w związku z art. 80 ustawy OOŚ, w związku z orzeczeniem nieważności decyzji środowiskowej wydanej w I instancji, wbrew enumeratywnym przesłankom uprawniającym organ I instancji do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a wynikających z ww. ustawy, które w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły;
3) art. 6 k.p.a. w związku z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") w związku z podważaniem mocy wiążącej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 549/14 z 20 sierpnia 2014 r. i uznaniu decyzji organu I instancji wykonującej wyrok, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa;
4) art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez faktyczną odmowę oceny materiału dowodowego w postępowaniu "nieważnościowym" z powołaniem na to, iż materiał dowodowy objęty wnioskiem strony nie ma związku z rozpatrywaną sprawą;
5) art. 6 w związku z art. i art. 9 k.p.a. w związku z wprowadzeniem strony w błąd treścią pisma z 14 kwietnia 2017 r., że w sprawie nie wypowiedziały się jeszcze wszystkie strony, co wywołało przeświadczenie, że materiał dowodowy nie jest jeszcze kompletny i tym samym przedstawiciel Spółki nie mógł ponownie zapoznać się z aktami sprawy, gdyż SKO już 27 kwietnia 2017 r., tj. kilka dni po doręczeniu zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy wydało decyzję;
6) art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a. - w związku z wydaniem decyzji w sprawie szczególnie skomplikowanej, której akta sprawy liczą kilkaset stron w terminie zaledwie 30 dni, licząc od zawiadomienia o wszczęciu postępowania;
7) art. 10 k.p.a. - w związku z połączeniem czynności zawiadomienia o wszczęciu postępowania z zawiadomieniem o możliwości zapoznania się z aktami;
8) art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 90 k.p.a., w związku z odstąpieniem od przeprowadzenia rozprawy, nie dokonaniem szczegółowego zbadania i rozważenia wszystkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., co z kolei zapewnia realizację ogólnej zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
9) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - w związku z błędnym przyjęciem, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji braku przepisu materialnego wskazującego, że zaprezentowanie przez organ I instancji innego stanowiska niż zaprezentowane w postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ jest rażącym naruszeniem prawa, ponadto brakiem weryfikacji wniosku złożonego przez GDOŚ;
10) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. - poprzez dopuszczenie do sytuacji, że GDOŚ poprzez czynności administracyjne de facto eliminuje z przestrzeni prawnej, wydany w sprawie indywidulanej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 549/14 z 20 sierpnia 2014 r.;
11) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP - w związku z wykorzystaniem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, do obrony prawnej postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2016 r., wydanego przez pracownika, który brał udział w wydaniu uchylonego przez tutejszy Sąd poprzedniego postanowienia RDOŚ z [...] listopada 2013 r.;
12) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 85 ustawy OOŚ, w związku z błędnym wskazaniem, że doszło do naruszenia przepisu art. 85 ustawy OOŚ;
13) art. 157 § 2 k.p.a. w związku z pomieszaniem dwóch trybów inicjujących postępowanie: wnioskowego i z urzędu, a co jest następstwem braku weryfikacji wniosku złożonego przez GDOŚ.
Kolegium utrzymując w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2017 r., stwierdziło, że jakkolwiek niektóre z ww. zarzutów Spółki uznaje za słuszne, to jednak nie miały one wpływu na zasadność wydania ww. decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wójta z [...] września 2016 r. Przypomniało, że inicjatorem postępowania nieważnościowego był GDOŚ, a Kolegium po dokonaniu wstępnej analizy jego wystąpienia kierowanego na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy OOŚ, uznało za zasadne wszczęcie postępowania nieważnościowego. SKO przytoczyło brzmienie art. 76 ust. 1 ustawy OOŚ, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, GDOŚ kieruje wystąpienie, którego treścią może być w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Natomiast stosownie do art. 76 ust. 3 ustawy OOŚ, GDOŚ przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sądem administracyjnym. SKO stwierdziło, że jakkolwiek inicjatorem postępowania nieważnościowego był GDOŚ, to jednak postępowanie to wszczęte zostało przez Kolegium z urzędu. Skoro bowiem GDOŚ posiada prawa strony w postępowaniu administracyjnym, czyli dopiero w toczącym się postępowaniu występuje na prawach strony, to nie można jednocześnie uznać, że jest podmiotem posiadającym identyczne uprawnienia z tymi jakie posiada strona postępowania, w szczególności w zakresie możliwości kierowania wiążących wniosków o wzruszanie decyzji ostatecznej w trybie nieważnościowym. Zdaniem Kolegium nie zmienia to jednak faktu, że po wszczęciu przez SKO postępowania, o czym powiadomiono zawiadomieniem z dnia 27 marca 2017 r., GDOŚ przysługiwały już uprawnienia strony w tym postępowaniu. W ocenie SKO powyższe okoliczności nie miały wpływu na zasadność prowadzenia przez Kolegium postępowania, jak również wydania decyzji w trybie nadzwyczajnym.
Dalej organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 156 k.p.a. Wskazał, że prowadząc niniejsze postępowanie na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dokonał ponownej analizy pod kątem obarczenia decyzji Wójta z [...] września 2016 r. wadą rażącego naruszenia prawa, prowadzącą do konieczności stwierdzenia jej nieważności.
SKO zauważyło, że podstawą prawną ocenianej decyzji Wójta były przepisy art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 ustawy OOŚ oraz § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j. t. Dz. U. z 2016r., poz. 71, dalej jako "rozporządzenie"), zgodnie z którymi organ określa środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Kolegium uznało za bezsprzeczne, że w sprawie zakończonej decyzją Wójta była przeprowadzana ocenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W takim zaś przypadku, tj. jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy OOŚ, właściwy organ - czyli Wójt - wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ww. ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Kolegium zauważyło, że stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy OOŚ, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania decyzji m.in. uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Zwróciło uwagę, że uzgodnienie, inaczej mówiąc zgoda, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Dalej wskazało na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14, którego ocena prawna wiąże organ rozpatrujący także niniejszą sprawę o nieważność decyzji Wójta, cytując fragmenty tego wyroku.
W ocenie Kolegium wskazania wynikające z powołanego wyroku są jednoznaczne i oczywiste. Przede wszystkim organ prowadzący postępowanie główne nie ma możliwości uchylenia postanowienia uzgodnieniowego. Co więcej, Wójt w sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia z RDOŚ nie miał możliwości wydania innej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak tylko odmownej. Nie zwalniało to go jednak z przeprowadzenia szczegółowej analizy materiału dowodowego i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego, pod kątem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Odmiennie kształtują się natomiast możliwości organu II instancji, który w prowadzonym postępowaniu odwoławczym posiadałby uprawnienia do badania legalności wydanego postanowienia uzgadniającego RDOŚ. Do takiej sytuacji jednak w przedmiotowej sprawie nie doszło.
Kolegium zauważyło, że Wójt mimo uzyskania negatywnego postanowienia RDOŚ, wydanego w dniu [...] czerwca 2016 r. w postępowaniu uzgodnieniowym, dokonał w sposób odmienny oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (do czego mógł być uprawnionym), ale w efekcie wydał decyzję z [...] września 2016 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez Spółkę.
W ocenie SKO, nie ulega wątpliwości, że badana decyzja Wójta rażąco narusza prawo, a w szczególności art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Wójt wydał bowiem pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie biorąc pod uwagę negatywnego uzgodnienia RDOŚ zapadłego na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Uzgodnienie jest zaś wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie główne. Uzgodnienie to nic innego jak zgoda organu na wydanie określonej treści rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji pozytywnej w sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia od organu specjalistycznego jest natomiast niedopuszczalne.
Kolegium rozpoznając ponownie sprawę uznało ponadto, że nie wystąpiły przesłanki negatywne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne. Przede wszystkim przedawnienie (upływ czasu) nie obejmuje przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Co nie pozostaje bez znaczenia, od wydania ocenianej decyzji nie nastąpił znaczny upływ czasu. Odnośnie zaś nieodwracalności skutków prawnych, SKO wyjaśniło, że należy je rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Nieodwracalność skutków prawnych związana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu, którego organ administracji nie może odwrócić, działając w granicach przysługujących mu kompetencji.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w okolicznościach niniejszej sprawy weryfikowana decyzja Wójta z [...] września 2016 r., nie spowodowała nieodwracalnych skutków prawnych, stanowiących negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Nie zgodził się ze Spółką, że przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, poprzez ujęcie planowanej inwestycji, zarówno w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, jak i w Planie Zagospodarowania Przestrzennego województwa [...]. Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia (stwierdzenie nieważności) pozostaje także, w ocenie Kolegium, kwestia podniesiona w tym piśmie, że stwierdzenie nieważności decyzji będzie się wiązało z szeregiem poważnych negatywnych następstw o charakterze gospodarczym i społecznym, takich jak chociażby brak możliwości pozyskania przez województwo [...] środków na usuwanie i utylizację azbestu.
Odnosząc się zaś do postawionych zarzutów organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpoznając sprawę wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, a sporządzone uzasadnienie decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. spełniało wymogi stawiane art. 107 k.p.a. Wskazał, że art. 80 ustawy OOŚ, w istocie wymienia przesłanki uprawniające organ I instancji do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania, co nie oznacza, że rozumiane mogą być one dowolnie. Jeśli w sprawie zapadło negatywne uzgodnienie RDOŚ, to Wójt prowadzący postępowanie główne nie ma możliwości wydania decyzji pozytywnej.
SKO zastosowało się do art. 170 p.p.s.a. który mówi o mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, a przy kontroli w trybie nadzwyczajnym nie uchylano się od wytycznych Sądu w zakresie oceny prawnej i dalszego postępowania zawartych w wyroku z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14, które są wiążące do organów - zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 90 k.p.a. z powodu odstąpienia od przeprowadzenia rozprawy oraz zarzucanego nie dokonania szczegółowego zbadania i rozważenia wszystkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Kolegium przypomniało, że w postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi postępowania zmierzającego do ponownego rozpatrzenia wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. SKO nie ocenia także zasadności i prawidłowości podjętego przez RDOŚ postanowienia uzgodnieniowego. Jeśli jednak wydane w sprawie uzgodnienie jest negatywne, to Wójt nie ma możliwości wydania decyzji pozytywnej, tj. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Nie są przy tym istotne intencje jakimi kieruje się Wójt, jak również odmienna ocena stanu faktycznego i prawnego w stosunku do tej jaką zaprezentował RDOŚ. Nadto Kolegium rozpatrując sprawę w postępowaniu nieważnościowym nie miało obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jak również argumentacji przytaczanej przez Spółkę. Wnioskowane przeprowadzenie rozprawy w żaden sposób nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy, to jest do wykazania zaistnienia lub niezaistnienia przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 k.p.a. Pismo RDOŚ z [...] października 2016 r., w którym w ocenie Spółki wybiórczo informowano GDOŚ o prawdopodobieństwu wydania decyzji obarczonej wadą nieważności także nie miało znaczenia dla załatwienia sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że nie można przyznać racji Spółce, iż Kolegium stwierdziło rażące naruszenie prawa, w sytuacji braku przepisu prawa materialnego wskazującego, że zaprezentowanie przez organ I instancji innego stanowiska niż wynika z postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ jest rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnienia tej kwestii wynikają wprost z uzasadnienia organu odwoławczego, w którym wskazano konkretne przepisy, tj. art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Za nietrafny uznać należy zarzut, jakoby stwierdzenie nieważności decyzji nastąpiło bez weryfikacji wniosku złożonego przez GDOŚ. Niesłusznym jest teza, że wydając zaskarżoną decyzję naruszono art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. - poprzez dopuszczenie do sytuacji, że GDOŚ poprzez czynności administracyjne de facto eliminuje z przestrzeni prawnej, wydany w sprawie indywidualnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14. Stwierdzenie nieważności decyzji Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach nie eliminuje wyroku ww. Sądu, jak również nie powoduje, że ocena stanu prawnego, wskazania do dalszego postępowania wynikające z tego wyroku przestają być aktualne. Poprzez stwierdzenie nieważności decyzji wyeliminowano jedynie z obrotu prawnego wadliwy akt. W tej sytuacji Wójt zobowiązany będzie do powrotu do rozpatrzenia sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka (dalej jako "skarżąca"), która pismem z 14 lipca 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2017 r. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. poprzez orzeczenie z pominięciem istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, i nieuwzględnienie zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
2) art. 6 k.p.a. w związku z art. 80 ustawy OOŚ, w związku z utrzymaniem w mocy orzeczenia stwierdzającego nieważności decyzji środowiskowej wydanej w I instancji, wbrew enumeratywnym przesłankom uprawniającym organ I instancji do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a wynikających z ustawy OOŚ, które w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły;
3) art. 6 k.p.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. w związku z podważaniem mocy wiążącej prawomocnego wyroku tutejszego Sądu sygn. akt. VIII SA/Wa 549/14 z 20 sierpnia 2014r. i uznaniu decyzji organu I instancji wykonującej wyrok, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa;
4) art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez faktyczną odmowę oceny materiału dowodowego w postępowaniu "nieważnościowym" z powołaniem na to, że materiał dowodowy objęty wnioskiem strony nie ma związku z rozpatrywaną sprawą;
5) art. 6 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w związku z nie uchyleniem skarżonej decyzji w sytuacji wprowadzenia strony w błąd treścią pisma z dnia 14 kwietnia 2017r., że w sprawie nie wypowiedziały się jeszcze wszystkie strony, co wywołało przeświadczenie, że materiał dowodowy nie jest jeszcze kompletny i tym samym przedstawiciel skarżącej nie mógł ponownie zapoznać się z aktami sprawy, gdyż SKO już [...] kwietnia 2017r. (kilka dni po doręczeniu zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy wydało decyzję), a fakt wprowadzenia w błąd strony postępowania został potwierdzony przez SKO w uzasadnieniu decyzji;
5) art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a. - w związku z wydaniem decyzji w sprawie szczególnie skomplikowanej, której akta sprawy liczą kilkaset stron na etapie odwoławczym w terminie zaledwie 4 dni od powołania składu orzekającego;
6) art. 15 k.p.a. - w związku z nierozpoznaniem zarzutów skarżącej na etapie odwołania, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów, nie wskazaniem w uzasadnieniu, z którymi zarzutami organ się zgadza, jak również przyznania sobie przez organ odwoławczy prawa do pominięcia do rozpatrzenia niektórych zarzutów skarżącej;
7) art. 80 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego (brak oceny zgromadzonego materiału dowodowego, brak ustalenia stanu faktycznego) i poprzestaniu na kontroli decyzji organu pierwszej instancji i to wyłącznie w granicach zarzutów odwołania, brak ustosunkowania się do konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej;
8) art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 90 k.p.a., w związku z odstąpieniem od przeprowadzenia rozprawy, nie dokonaniem szczegółowego zbadania i rozważenia wszystkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 156 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., co z kolei zapewnia realizację ogólnej zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
9) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - w związku z błędnym przyjęciem, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji braku przepisu materialnego wskazującego, że zaprezentowanie przez organ I instancji innego stanowiska niż zaprezentowane w postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ jest rażącym naruszeniem prawa, ponadto brakiem weryfikacji wniosku złożonego przez GDOŚ;
10) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. - poprzez dopuszczenie do sytuacji, że GDOŚ poprzez czynności administracyjne de facto eliminuje z przestrzeni prawnej, wydany w sprawie indywidulanej wyrok tutejszego Sądu z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14;
11) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP - w związku z wykorzystaniem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, do obrony prawnej postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2016 r., wydanego przez pracownika, który brał udział w wydaniu uchylonego przez Sąd poprzedniego postanowienia RDOŚ z [...] listopada 2013 r.;
12) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, które to dowody miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowiły punkt wyjściowy dla oceny stopnia naruszenia prawa, a w szczególności dowodu potwierdzającego, że postanowienie RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. przygotował ten sam pracownik, który brał udział w postępowaniu, a który jednocześnie przygotował wniosek do GDOŚ o stwierdzenie nieważności;
13) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 85 ustawy OOŚ, w związku z błędnym wskazaniem, że doszło do naruszenia przepisu art. 85 ustawy OOŚ;
14) art. 157 § 2 k.p.a. w związku z pomieszaniem dwóch trybów inicjujących postępowanie: wnioskowego i z urzędu, a co jest następstwem braku weryfikacji wniosku złożonego przez GDOŚ, a fakt ten został zaaprobowany przez organ odwoławczy. Powyższe skutkuje naruszeniem zasady obiektywizmu i bezstronności.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Oceniając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Kolegium jest zgodna z prawem. Przy wydaniu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w takiej sytuacji sąd administracyjny może uchylić decyzję organu administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena prawidłowości decyzji SKO wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. utrzymującej w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta z [...] września 2016 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez skarżącą o nazwie: "Budowa składowiska odpadów zawierających azbest na terenie działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] w miejscowości G. P., gm. J., powiat [...], woj. [...]".
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, podkreślić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji niewątpliwego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.
Z treści art. 156 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wyjaśnić należy, że kontrola decyzji w postępowaniu nieważnościowym sprowadza się jedynie kwestii, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Spornym w niniejszej sprawie pozostaje, czy przy wydaniu decyzji Wójta z [...] września 2016 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez skarżącą doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu ww. przepisu, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA: z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 513/09, z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 453/16, wszystkie publ. cbosa). Nie każde naruszenie prawa zasługuje na to, aby zakwalifikować je jako "rażące". Stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA: z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13, wszystkie publ. cbosa).
W ocenie Sądu SKO prawidłowo stwierdziło nieważność ww. decyzji Wójta z uwagi na rażące naruszenie prawa przy jej wydaniu. Nie można przyznać racji skarżącej, że Kolegium stwierdziło rażące naruszenie prawa w sytuacji braku przepisu prawa materialnego wskazującego, że zaprezentowanie przez organ I instancji innego stanowiska niż wynika z postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ jest rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniach rozstrzygnięć organu administracji publicznej wskazane zostały bowiem przepisy prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ, które to zostały rażące naruszone przy wydaniu decyzji Wójta z [...] września 2016 r.
W myśl art. 80 ust. 1 ustawy OOŚ, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy OOŚ, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie takiej decyzji zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Według § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t.
Na zasadzie art. 77 ust. 1 ustawy OOŚ, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji między innymi uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (podkreślenie Sądu).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni zgadza się z poglądem SKO, że badana decyzja Wójta rażąco narusza prawo, tj. art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ. Jak bowiem wynika z ww. przepisów, decyzja w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań jest wydawana po uzgodnieniu, tj. osiągnięciu konsensusu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Powyższe oznacza, że odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez ten podmiot uniemożliwia wydanie decyzji o treści pozytywnej dla wnioskodawcy. Uzgodnienie jest wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie główne. Uzgodnienie oznacza zgodę organu na wydanie określonej treści rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji pozytywnej w sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia od organu specjalistycznego jest natomiast niedopuszczalne. Zakwestionowanie postanowienia o uzgodnieniu inwestycji jest możliwe tylko w drodze odwołania od decyzji. Organ rozstrzygający obowiązany jest zaś wydać rozstrzygnięcie odpowiadające treści uzgodnienia.
Tymczasem Wójt wydał pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie biorąc pod uwagę negatywnego uzgodnienia RDOŚ zapadłego na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy OOŚ, tj. mimo braku osiągnięcia konsensusu z tym organem. Organ prowadzący postępowanie główne (tj. w tym przypadku Wójt) nie ma zaś możliwości uchylenia postanowienia uzgodnieniowego. W sytuacji uzyskania negatywnego uzgodnienia z RDOŚ nie ma też możliwości wydania innej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak tylko odmownej. Nie zwalnia to go jednak z przeprowadzenia szczegółowej analizy materiału dowodowego i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego, pod kątem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wójt mimo uzyskania negatywnego postanowienia RDOŚ, wydanego w dniu [...] czerwca 2016 r. w postępowaniu uzgodnieniowym, dokonał w sposób odmienny oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - do czego wprawdzie był uprawniony - niemniej jednak, w efekcie powyższego wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia zamierzonego przez skarżącą, która rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyjaśnić należy, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej. Wynik tego postępowania jest jednak wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi.
W związku z powyższym, za niezasadny należy uznać zarzut skarżącej dotyczący odmowy przeprowadzenia przez SKO dowodu potwierdzającego, że postanowienie RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. przygotował ten sam pracownik, który brał udział w postępowaniu, a który jednocześnie przygotował wniosek do GDOŚ o stwierdzenie nieważności. Powyższe nie miało bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia obecnie kontrolowanego przez Sąd. Ponadto, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, stanowiącym nadzwyczajny tryb załatwienia sprawy, organ administracji publicznej nie przeprowadza takiego postępowania dowodowego, jak w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Ocenia bowiem sprawę pod kątem formalnym, a nie merytorycznym.
Za nietrafny uznać należy zarzut, że wydając zaskarżoną decyzję naruszono art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. - poprzez dopuszczenie do sytuacji, że GDOŚ poprzez czynności administracyjne de facto eliminuje z przestrzeni prawnej, wydany w sprawie indywidualnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14.
Przede wszystkim zauważyć wypada, że w ww. wyroku wskazano, iż wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający, wyraża się zasadniczo w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Sąd wskazał również, że skoro organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym (tj. Wójt) jest związany postanowieniem uzgodnieniowym, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej.
Słusznie więc zauważył organ odwoławczy, że stwierdzenie nieważności decyzji Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach nie eliminuje ww. wyroku tutejszego Sądu, jak również nie powoduje, że ocena stanu prawnego, wskazania do dalszego postępowania wynikające z tego wyroku przestają być aktualne. Przy wydaniu decyzji SKO nie doszło do naruszenia art. 170 p.p.s.a., bowiem poprzez stwierdzenie nieważności decyzji wyeliminowano jedynie z obrotu prawnego wadliwy akt. W tej zaś sytuacji Wójt zobowiązany będzie do powrotu do rozpatrzenia sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd podziela też pogląd Kolegium, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne. Przede wszystkim przedawnienie (upływ czasu) nie obejmuje przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Od wydania ocenianej decyzji nie nastąpił również znaczny upływ czasu. Odnośnie zaś nieodwracalności skutków prawnych, prawidłowo SKO wyjaśniło, że należy je rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Nieodwracalność skutków prawnych związana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu, którego organ administracji nie może odwrócić, działając w granicach przysługujących mu kompetencji. Weryfikowana decyzja Wójta z [...] września 2016 r., nie spowodowała nieodwracalnych skutków prawnych, stanowiących negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy, mając na uwadze art. 7 k.p.a. podjął wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrał i ocenił w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, nie uchybiając tym samym art. 77 i art. 80 k.p.a. Następnie zaś w przekonywujący sposób, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.(uzasadnienie decyzji) w związku z art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) uzasadnił swoją decyzję, odnosząc się w szczegółowy sposób do wszystkich istotnych zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Kolegium nie uchybiło również art. 15 k.p.a., bowiem stosownie do zasady dwuinstancyjności postępowania, dwukrotnie rozpoznało sprawę dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta.
Fakt wydania przez SKO pierwszej decyzji w terminie 30 dni od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a zaskarżonej, wydanej wskutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, w terminie 4 dni od powołania składu orzekającego, wbrew temu co podnosi skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 12 k.p.a. Powyższe oznacza zaś, że Kolegium wydało swoje decyzje na podstawie przepisów prawa, tj. wnikliwie i szybko, zgodnie z zasadą o której mowa w art. 12 k.p.a.
Zauważyć przy tym wypada, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do § 3 ww. artykułu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na zasadność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło