III SA/Lu 573/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi i parkowanie pojazdu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania M. R. i W. R., wspólnikom rozwiązanej w dniu [...] grudnia 2013 r. Spółki firma A, zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu marki Volkswagen Passat o nr rejestracyjnym [...], dalej zwanego pojazdem marki Volkswagen Passat albo przedmiotowym pojazdem. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Pismem z dnia [...] października 2011 r. M. R. i W. R. wnieśli do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przyznanie zwrotu wynagrodzenia za dozór pojazdów wymienionych w załączniku do wniosku za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi, powołując się na uchwałę NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. W załączniku wymieniono m.in. przedmiotowy pojazd, który został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym skarżących w dniu [...] marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przekazał wniosek z dnia [...] października 2011 r, Staroście [...], jako organowi właściwemu do rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., Starosta [...], działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania M. R. i W. R., wspólnikom rozwiązanej w dniu [...] grudnia 2013 r. firma A, zwrotu wydatków i wynagrodzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt I Ns [...], Sąd Rejonowy w [...] oddalił wniosek o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Właścicielem tego pojazdu jest nadal osoba fizyczna, która powinna być obciążona kosztami usunięcia pojazdu z drogi i jego przechowywania. Bez orzeczenia o przepadku, organ nie może zwrócić poniesionych wydatków i przyznać wynagrodzenia. Ponadto w dniu usunięcia pojazdu z drogi, tj. w dniu [...] marca 2011 r., spółka nie była wyznaczona przez starostę do usuwania i przechowywania pojazdów na podstawie art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 z późn. zm.), dalej jako "ustawa – Prawo o ruchu drogowym" lub "p.r.d.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów zawartych w zażaleniu, utrzymując w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] kwietnia 2012 r., firma A nie była wyznaczona przez starostę do usuwania z drogi i przechowywania pojazdów, w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 p.r.d.. Podmiot, który nie był wyznaczony przez starostę, podejmujący się usuwania z drogi i przechowywania pojazdów, czyni to na własne ryzyko. Ponadto postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt I Ns [...], Sąd Rejonowy w [...] oddalił wniosek o orzeczenie przepadku przedmiotowego na rzecz Powiatu [...]. Podniósł, że właścicielem tego pojazdu jest nadal osoba fizyczna i to właśnie ona powinna być obciążona wszelkimi kosztami usunięcia pojazdu z drogi i jego przechowywania. Skargę sądową na powyższe postanowienie złożył W. R., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego tj., art. 130a p.r.d., poprzez brak jego zastosowania; II. naruszenie przepisów postępowania, w postaci: a) art. 10 § 1 k.p.a., polegające na pozbawieniu strony przed wydaniem postanowienia możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; b) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy, m. in. niewyjaśnienie czy w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] kwietnia 2012 r. była wyznaczona inna jednostka do usuwania i przechowywania pojazdów w trybie określonym w art. 130a p.r.d. i czy starosta pomimo tego wykonywał obowiązki z art. 130a p.r.d.; c) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji polegające na naruszeniu zasady budzenia zaufania obywatela do państwa i prawa, która nakłada obowiązek prowadzenia postępowania w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy; d) art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji polegające na ich niezastosowaniu i uznaniu, że skarżący może domagać się zwrotu kosztów od właściciela pojazdu (co nie może być zrealizowane wobec niedopuszczalności drogi sądowej w postępowaniu cywilnym) w sytuacji, gdy ustawa nie może zamykać drogi sądowej dla dochodzenia naruszonych wolności i praw; e) art. 6 k.p.a., polegające na nienależytym zastosowaniu przez organy orzekające przepisów prawa, co wiąże się z naruszeniem zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z niespornych okoliczności wynika, że samochód marki Volkswagen Passat został usunięty w drogi w dniu [...] marca 2011 r. i umieszczony na parkingu prowadzonym przez M. R. i W. R., ówczesnych wspólników firma A zwanej dalej firmą skarżącego. W okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. firma skarżącego nie została wyznaczona przez Starostę [...] do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu strzeżonym. Wprawdzie firma skarżącego złożyła stosowną ofertę, jednak nie została ona przyjęta przez Starostę [...], wobec sporu co do wysokości ceny usług. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2012 r. została zawarta umowa pomiędzy Starostą [...] a firmą skarżącego, dotycząca prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z dróg położonych na terenie powiatu [...] (zob. pismo Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r. znajdujące się w aktach administracyjnych). Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy w [...] oddalił wniosek Powiatu [...] o orzeczenie przepadku pojazdu marki Volkswagen Passat (w aktach administracyjnych). W tych okolicznościach, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów orzekających, że spełniona została przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, która nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.. Stosownie do tego przepisu, gdy żądanie (...) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca nie zdefiniował, z jakich przyczyn postępowanie staje się bezprzedmiotowe, stwierdzając jedynie, że muszą to być "uzasadnione przyczyny". Nie jest to zatem pojęcie dookreślone. Przyjmuje się, że dotyczy ono między innymi przeszkód blokujących możliwość wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy sprawa nie może być załatwiona merytorycznie, z powodu braku przepisu prawa materialnego pozwalającego na załatwienie wniesionego podania w formie decyzji lub postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty. W myśl art. 10f p.r.d., do wykonania orzeczenia o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej u.p.e.a., z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. W tej sytuacji, przepisy u.p.e.a. (m.in. art. 102 § 2) nie mogły być zastosowane. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 1 lit. a, przepisy działu II rozdziału 6 tejże ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się w stosunku do ruchomości, które stały się własnością powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu o przepadku. W rozpatrywanej sprawie, własność pojazdu marki Volkswagen Passat nie przeszła na rzecz Powiatu [...], bowiem, o czym była wcześniej mowa wniosek złożony przez Starostę [...] został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sytuacji, gdy właścicielem przedmiotowego pojazdu jest w dalszym ciągu osoba fizyczna, a nie Powiat [...], uzasadniona była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.. Stanowisko składu orzekającego znajduje oparcie w orzecznictwie (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1665/15). Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 130a p.r.d. "poprzez brak jego zastosowania w przedmiotowej sprawie". Pełnomocnik skarżącego nie wskazał, jaka jednostka redakcyjna tego przepisu została naruszona i w jaki sposób. Zwrócić trzeba uwagę, że ów przepis jest bardzo rozbudowany, zawiera wiele ustępów i punktów. Rzeczą sądu nie jest odkodowywanie, o jakie konkretnie przepisy pełnomocnikowi skarżącego chodziło i na czym polega brak ich zastosowania. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia [...] lipca 2017 r. SKO uczyniło zadość obowiązkom wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a., zawiadamiając skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wyjaśnień i wniosków. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień procesowych. Jeśli zarzut ten odniesie się do organu I instancji, to skarżący nie wykazał, jakich konkretnych czynności nie mógł dokonać, w związku z zarzucanym naruszeniem art. 10 k.p.a., które mogło mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały i rozpatrzyły oraz prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w myśl reguł zawartych w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.. Niezrozumiałe jest twierdzenie dotyczące braku ustaleń, czy w okresie od [...] września 2010 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. była wyznaczona inna niż firma skarżącego, jednostka do usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu [...], skoro niesporne jest, że w tym czasie żadna jednostka nie była wyznaczona. Nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy brak ustaleń "(...) czy starosta wykonywał ciążący na nim w myśl art. 130a pkt. 5f ustawy Prawo o ruchu drogowym". Nie mógł odnieść pozytywnego skutku zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji oraz zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., skoro poza przytoczeniem treści tych przepisów, pełnomocnik skarżącego nie uzasadnił, na czym konkretnie polegają owe naruszenia. Polemika, z tak postawionymi zarzutami jest zatem bezprzedmiotowa. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Własność przedmiotowego samochodu nie przeszła skutecznie na rzecz Powiatu [...], a jego właścicielem jest nadal osoba fizyczna, a zatem tylko wobec tej osoby skarżący może podjąć próbę domagania się zwrotu kosztów na drodze postępowania cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.