II OZ 494/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 27/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z instalacją telekomunikacyjną postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 27/18 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Ww. decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], nakazującą [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej (oznaczonej nr [...]) wraz z instalacją telekomunikacyjną usytuowaną [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skardze [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek podano, że w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, przy jednoczesnym braku wstrzymania jej wykonania, istnieje rzeczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonanie rozbiórki na podstawie decyzji obarczonej wieloma wadami stanowić będzie dla skarżącej realną szkodę, w szczególności spółka będzie zmuszona ponieść koszty demontażu stacji bazowej, których by nie poniosła, gdyby organ wydał prawidłową decyzję. Skarżąca wskazała ponadto na szkodę w postaci utraconych korzyści, bowiem nie będzie mogła świadczyć usług telekomunikacyjnych z wykorzystaniem zakwestionowanej przez organ stacji bazowej nr [...]. Co więcej, przedmiotowa stacja bazowa jest spółce niezbędna do prowadzenia działalności gospodarczej, na co wskazuje fakt wykorzystywania inwestycji na cele związane ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. W ocenie Sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stwierdził, że przedstawione we wniosku argumenty nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż nie powodują niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie wnioskodawcy. Dokonanie wydatkowania środków finansowych rzadko ma charakter nieodwracalny i w niniejszej sprawie skarżąca – w razie uwzględnienia skargi – będzie mogła domagać się naprawienia ewentualnej szkody na zasadach ogólnych. Sąd podkreślił, że we wniosku nie wykazano, jakie konkretnie szkody może ponieść skarżąca na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie wykazano, czy szkody owe mogą być "znaczne" w realiach niniejszej sprawy. Nie uzasadniono też, że realizacja nakazanej skarżącej rozbiórki może być takim trudnym do odwrócenia skutkiem, przed którego wystąpieniem należy ochronić stronę skarżącą wstrzymując wykonanie decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że w realiach niniejszej sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej spółce znacznej szkody, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu skargi. W oparciu o powyższe strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia jego autor podniósł, że Sąd winien uwzględnić specyfikę sprawy, a mianowicie fakt, że skarżąca będzie zmuszona przystąpić do demontażu legalnie zainstalowanej i funkcjonującej stacji bazowej telefonii komórkowej. Będzie to wiązało się dla skarżącej nie tylko z koniecznością poniesienia istotnych kosztów, opiewających na co najmniej kilkanaście tysięcy, ale także z utratą korzyści generowanych przez prawidłowo funkcjonującą stację. Strona nie zgodziła się z oceną Sądu, że możliwość późniejszego domagania się przez spółkę roszczeń odszkodowawczych w całości zabezpieczy jej interes. Wskazała, że z uwagi na charakter i przedmiot działalności spółki nie można traktować tej inwestycji jednostkowo. Wyjaśniła, że ewentualny demontaż stacji bazowej wywoła skutki dla całej sieci telekomunikacyjnej. Powstanie wówczas obszar wyłączony spod zasięgu działania tej stacji. Inne znajdujące się w pobliżu stacje bazowe telefonii komórkowej będą musiały "przejąć" użytkowników obsługiwanych dotychczas przez stację objętą rozbiórką, co może spowodować znaczy spadek jakości usług. W ocenie skarżącej ewentualne przywrócenie stacji do stanu pierwotnego po korzystnym wyroku nie będzie tak oczywiste, jak zdaje się przyjmować Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi to o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek skarżącej powinien zostać uwzględniony, bowiem uprawdopodobniła ona (choć dopiero na etapie postępowania zażaleniowego) niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi fakt, że wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki będzie stanowiło pewne uszczuplenie w majątku skarżącej, co automatycznie nie oznacza jednak, że rodzi to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Twierdzenia strony odnoszące się do tych przesłanek wstrzymania wykonania aktu powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podała natomiast żadnych informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej ani nie przedstawiła stosownych dokumentów, na których oparł swoją argumentację. Dopiero takie informacje pozwoliłyby Sądowi ocenić, czy istotnie poniesienie kosztów rozbiórki przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, szacowanych przez stronę na kwotę kilkunastu tysięcy (złotych – przyp. Sądu), będzie wiązało się z wyrządzeniem spółce szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście jej ogólnej sytuacji finansowej. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestia ta nie była na tyle oczywista, by nie wymagała od strony żadnej aktywności przy uzasadnianiu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Pominąć bowiem nie można, co jest okolicznością powszechnie znaną, że skarżąca spółka jest operatorem sieci telefonii komórkowej występującej pod marką [...] i w związku z tym musi dysponować majątkiem po wielokroć przekraczającym szacowane koszty rozbiórki przedmiotowej stacji bazowej. Spółka sama zresztą informuje na swojej stronie internetowej [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienia zasługiwała natomiast argumentacja zażalenia odnosząca się do negatywnych skutków rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej dla funkcjonowania sieci telefonii komórkowej. Dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma fakt, że skarżąca świadczy usługi telekomunikacyjne za pośrednictwem własnej sieci telefonii komórkowej na rzecz abonentów. Rozbiórka przedmiotowej stacji bazowej dla użytkowników z obszaru objętego jej zasięgiem spowoduje dla nich straty w postaci braku lub osłabienia łączności dotyczące zarówno połączeń głosowych, jak i dostępu do Internetu. Należy mieć na uwadze, że wiele służb publicznych korzysta z usług telefonii komórkowej, stąd utrata lub istotne ograniczenie zasięgu sieci wskutek wykonania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej może wiązać się z niemożnością niezwłocznego zgłoszenia właściwym służbom wypadku komunikacyjnego, przestępstw, pożarów czy wezwania pomocy medycznej osobie poszkodowanej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez nią ochrony tymczasowej. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.