I SA/Wa 1638/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. S., K. J., A. S., A. C. i M. J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 104/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. sumy pieniężne na rzecz J. S., K. J., A. S., A. C. i M. J. w kwocie po 500 (pięćset) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta J. S., K. J., A. S., A. C. i M. J. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S., K. J., A. S., A. C. i M. J. – zwani dalej "skarżącymi" wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 czerwca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 104/15 wydanego w sprawie dotyczącej nieruchomości [...] przy ul. [...]. W skardze wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi W. grzywny; 2) stwierdzenie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; 5) zasądzenie od Prezydenta W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że sprawa o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...] nie została załatwiona do dnia wniesienia skargi, pomimo wydania już przez Sąd wyroku stwierdzającego bezprawne blokowanie skarżącym realizacji ich słusznych praw oraz pomimo uprzednich wezwań, w tym wezwania z 16 lipca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem", przed Prezydentem W. prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Zgodnie z art. 215 ust. 2 ugn jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Wyrokiem z 29 czerwca 2015 r. sygn. akt. I SAB/Wa 104/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Istotnym w sprawie pozostaje to, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m. in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować li tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżących jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 sierpnia 2017 r. sygn. akt l SAB/Wa 526/16 w tej sytuacji wystarczającą sankcją dla organu jest uznanie, że jego bezczynność w załatwieniu sprawy miała charakter rażący. Nałożenie na organ obowiązku zapłacenia grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bowiem zasadniczym środkiem dyscyplinującym ten organ do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" dają Sądowi kompetencję do oceny zasadności zarówno nałożenia sankcji finansowej, jak i miarkowania jej wysokości, co uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy. W odniesieniu do nich nie można pominąć także faktu znanego Sądowi z urzędu, że Prezydent W. prowadzi kilka tysięcy spraw o odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie dekretu, a zatem obiektywny osąd prowadzi do wniosku, że nakładanie na organ przez Sąd w każdej tego typu sprawie sankcji finansowych ze środków publicznych byłoby nieuzasadnione, a przede wszystkim nie spełniałoby roli wskazanej w przepisie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 29 czerwca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 104/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 30 maja 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w W.przy ul. przy ul. [...], w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 8 lutego 2016 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 104/15 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent W. otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 7 października 2015 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 Ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Sądu z 29 czerwca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 104/15 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu wyroku Sądu z 29 czerwca 2015 r. nie podjął w sprawie żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że od otrzymania prawomocnego wyroku Sądu wydanego w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, do momentu orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na niewykonanie powyższego wyroku minęło już ponad 2 lata i 4 miesiące. Jednocześnie organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z 29 czerwca 2015 r., będąc w znacznej zwłoce w załatwieniu sprawy odszkodowawczej, nie realizował obowiązku z art. 36 § 1 Kpa. Wobec tego Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku Sądu z 29 czerwca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W opisanej wyżej sytuacji Sąd uznał również za zasadne przyznanie od organu sum pieniężnych w wysokości po 500 zł dla każdego ze skarżących. Na wysokość orzeczonych sankcji finansowych miały wpływ takie okoliczności jak to, że wniosek o odszkodowanie zalega w aktach administracyjnych ponad 6 lat i 7 miesięcy, organ, pomimo otrzymania prawomocnego wyroku Sądu stwierdzającego kwalifikowaną przewlekłość postępowania odszkodowawczego nie podjął w sprawie żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a także nie realizował obowiązku z art. 36 § 1 Kpa. Jednocześnie Sąd przy wymiarze grzywny i sum pieniężnych miał na uwadze także to, że sprawy o odszkodowania za przejęcie tzw. nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ opierają się na przesłankach odnoszących się do okoliczności o odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do wyjaśnienia. Poza tym Sąd wziął po uwagę wskazane przez organ i powszechnie znane powody tak długiego procedowania w tego typu sprawach. Sądowi wiadomym jest z urzędu to, że Prezydent W. ma do rozpatrzenia wiele tego typu spraw, w tym spraw znacznie starszych. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 Ppsa (pkt 1-3 wyroku) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).