III OSK 160/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-11

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Przemysław Szustakiewicz, Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, któremu nie przedstawiono propozycji zatrudnienia lub służby w terminie określonym przepisami przejściowymi ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, któremu nie przedstawiono propozycji zatrudnienia lub służby w terminie określonym przepisami przejściowymi ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Brak wydania takiej decyzji stanowi bezczynność organu, podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jako zwolnienie ze służby, które zawsze następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca I.K. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie złożenia propozycji służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, jednak rozpoznał ją merytorycznie z uwagi na wcześniejsze postanowienie sądu powszechnego o niewłaściwości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zobowiązując organ do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego skarżącej, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego I.K. w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; stwierdził, że bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz I.K. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 123/17 w sprawie ze skargi I.K. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] w przedmiocie złożenia propozycji służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i zobowiązuje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego I.K. w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] na rzecz I.K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 123/17 oddalił skargę I.K. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] w przedmiocie złożenia propozycji służby. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do jego treści Sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, - sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego - jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Na gruncie niniejszej sprawy Sąd Rejonowy [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zgodnie z właściwością. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy [...] oddalił zażalenie wniesione na postanowienie SR [...]. W konsekwencji, wobec prawomocnego uznania swojej niewłaściwości przez sąd powszechny, Sąd w niniejszej sprawie, zobligowany był rozpoznać sprawę merytorycznie. Następnie Sąd zwrócił uwagę, że ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 1948, dalej jako "p.w.KAS") w sposób kompleksowy uregulowała zasady kontynuacji zatrudnienia i służby w art. 165 i n. Z jej przepisów wynika, że jedynie propozycja nowych warunków służby przybiera postać decyzji, której zaskarżenie następuje w drodze administracyjnej – art. 169 ust. 4, przez złożenie w terminie 14 dni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skargi do sądu administracyjnego. W pozostałych przypadkach ustawodawca wyłączył drogę administracyjną. Ustawa pozostawiła organowi możliwość przedstawienia funkcjonariuszom nowych warunków służby, nowych warunków zatrudnienia jak też nieprzedstawienia warunków służby, czy też zatrudnienia (art. 165 ust. 7 w zw. z art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS). Wbrew twierdzeniom skarżącej organ nie miał obowiązku przedstawienia propozycji służby. Z bezczynnością organu mamy do czynienia jedynie w sytuacji, gdy organ wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi nie podejmuje decyzji, postanowienia czy innej czynności, do których podjęcia zobowiązują go przepisy prawa. Zatem skarga na bezczynność jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy istniał prawny obowiązek ukształtowania sytuacji prawnej określonego podmiotu, w formach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Jeżeli sytuacja prawna danego podmiotu została ukształtowana bezpośrednio w przepisach prawa, skarga na bezczynność jest niedopuszczalna. Z przepisów prawa materialnego może zatem wynikać, że brak działania organów administracji publicznej w określonym terminie wywołuje wskazane w ich treści skutki, kształtując odpowiednio sytuację prawną jednostki. W takim układzie skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, albowiem organ w ogóle nie miał prawnego obowiązku działania w celu określenia/ustalania praw i obowiązków publicznoprawnych jednostki (B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, 2015r., s. 118). Z treści art. 165 ust. 7 i art. 169 ust. 4 p.w.KAS wynika jednoznacznie, że decyzyjna forma kształtowania sytuacji prawnej funkcjonariusza celnego została pozostawiona wyłącznie dla przedstawienia mu do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji nowych warunków służby. Nieprzedstawienie propozycji służby i propozycji zatrudnienia, stosownie do treści art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS powoduje wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego. Powołana konstrukcja normatywna w sposób bezpośredni, bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek działań prawno-kształtujących, określa sytuację prawną podmiotu pełniącego służbę do dnia 31 sierpnia 2017 r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił ponadto, że możliwość orzekania w sprawie wyłączają również przepisy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy o KAS sądy administracyjne są właściwe jedynie w przypadkach, w których wydano decyzję o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS, bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest niewątpliwie decyzja, o której mowa w wymienionych powyżej przepisach. Z powyższych przepisów wynika zatem jedynie wyjątkowa właściwość sądów administracyjnych w sprawach ze stosunków służbowych, przy czym żadna z opisanych w cytowanym przepisie sytuacji nie miała miejsca. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę na wynikające z art. 5 pkt 2 P.p.s.a. wyłączenie właściwości sądów administracyjnych w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. W ocenie Sądu skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, jednakże z uwagi na stwierdzenie przez sąd powszechny swojej niewłaściwości, Sąd związany był treścią art. 58 § 4 P.p.s.a. i z tego względu rozpoznał skargę merytorycznie, co finalnie doprowadziło do jej oddalenia, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Organowi nie można było bowiem zarzucić bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 albo 9 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 155) poprzez nieuprawnione przyjęcie, że strona przeciwna w dacie wydawania postanowienia nie była zobowiązana do załatwienia sprawy o przedstawienie propozycji służby (i ustalenia ta drogą stosunku służbowego) w drodze decyzji, skoro obowiązek taki nałożył na nią Sąd Okręgowy [...], oddalając, postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] i stosownie do regulacji art. 365 k.p.c. wiążącej stronę przeciwną oraz WSA tworzył po stronie skarżącej roszczenie o załatwienie sprawy w drodze decyzji; 2. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że sprawa ze skargi na bezczynność Dyrektora Izy Administracji Skarbowej [...] polegająca na niezałatwieniu sprawy w przedmiocie pisemnej propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby nie należy do właściwości sądu administracyjnego i posłużenie się tą argumentacją w wyroku rozpoznającym skargę co do istoty, podczas gdy rolą WSA wyrokującego było wypowiedzenie się wyłącznie, czy sprawę załatwiono przed stroną przeciwną czy też nie, a jeżeli nie – to czy nastąpiło to z uchybieniem przepisanego terminu; 3. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w zw. z art. 149 § 1 i art. 57 § 3 P.p.s.a. w części obejmującej obowiązek sądu do rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy polegające na tym, że pomimo sformułowania w skardze, obok żądania stwierdzenia bezczynności, żądania stwierdzenia przewlekłości, skarga w tym ostatnim zakresie nie została załatwiona żadnym orzeczeniem; II. przepisu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 165 ust. 7 w zw. z art. 169 ust. 4 i art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS poprzez pominięcie, że regulacje te przewidują formę decyzji w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. dla sprawy w przedmiocie przedstawienia propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby (czym WSA był już związany na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] lutego 22018 r., sygn. akt [...]), przy czym regulują tak decyzję pozytywną (o przedstawieniu propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby; art. 169 ust. 4 p.w.KAS), jak i decyzję negatywną (o odmowie przedstawienia propozycji określającej owe warunki pełnienia służby; art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS); niewydanie decyzji w przedmiocie przedstawienia propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby (pozytywnej lub negatywnej) w terminie narzuconym przez art. 35 § 4 k.p.a. w zw. z art. 165 ust. 7 p.w.KAS (w wypadku decyzji pozytywnej) oraz art. 35 § 4 k.p.a. w zw. z art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS (w wypadku decyzji negatywnej), tzn. do dnia 31 maja 2017 r., stanowiło bowiem bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. i w konsekwencji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie należy rozpoznać na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm.), albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Badając skargę kasacyjną w zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że skarżąca pozwem z dnia 21 września 2017 r. skierowanym przeciwko Izbie Administracji Skarbowej [...] wniosła do Sądu Rejonowego [...] o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] uznał swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z uwagi na fakt, iż skarżącej nie przedstawiono propozycji służby ani zatrudnienia, jej stosunek służbowy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 pw.KAS. Wygaśnięcie stosunku służbowego należy zaś traktować jak zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 p.w.KAS). Oznacza to zatem, że sprawa dotycząca wygaśnięcia stosunku służbowego nie jest sprawą cywilną, w której przysługuje droga sądowa przed sądem powszechnym, lecz sprawą, w której organem właściwym w zakresie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby jest Szef KAS. Sąd Okręgowy [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] oddalił zażalenie Izby Administracji Skarbowej [...], uznając, że postanowienie Sądu Rejonowego [...] odpowiada prawu, gdyż sprawy dotyczące zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego należą do właściwości organów administracji publicznej. Zasadne zatem było przekazanie sprawy dotyczącej zwolnienia skarżącej ze służby do Szefa KAS zgodnie z właściwością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając skargę I.K. przyjął natomiast, że sprawa dotyczy bezczynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] w przedmiocie braku złożenia propozycji służby. W sprawie zasadnicze znaczenie ma zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w świetle p.w.KAS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] zobowiązany był do wydania decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego wobec funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, którego stosunek służby wygasł z tego względu, że nie przedstawiono mu ani propozycji zatrudnienia, ani propozycji służby. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja obligowała organ do wydania decyzji administracyjnej, do czego również zobowiązał go Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...], a skoro decyzja taka nie została wydana, to tym samym organ pozostaje w bezczynności. Wskazać bowiem należy, że szereg wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących interpretacji i stosowania p.w.KAS zostały rozstrzygnięte uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 1/19. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy tej ustawy wprowadziły trzy rodzaje rozwiązań prawnych dotyczących zmiany stosunku służbowego dotychczasowych funkcjonariuszy Służby Celnej w stosunek służbowy lub stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej powołanej w celu przeprowadzenia reformy szeroko rozumianej administracji skarbowej. Pierwsze rozwiązanie można określić jako kontynuację stosunku służbowego. Następuje ona w następstwie złożenia przez właściwy organ propozycji pełnienia służby na nowych warunkach jej pełnienia (zgodnie z art. 165 ust. 7 w zw. z art. 169 ust. 4 zd. 1 p.w.KAS). Przy czym ustawa wyraźnie stanowi w tym drugim przepisie, że propozycja pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej następuje w drodze decyzji administracyjnej ustalającej warunki pełnienia służby. Drugie rozwiązanie polega na wygaśnięciu dotychczasowego stosunku służbowego. Następuje ono w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. W tym wypadku podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 p.w.KAS w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS. Trzecie rozwiązanie z kolei polega na przekształceniu dotychczasowego stosunku służbowego w stosunek pracy na skutek złożenia dotychczasowemu funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę i jej przyjęcia. Analiza przepisów art. 165 ust. 1, 3 i 7 oraz art. 170 ust. 1-3 i art. 171 ust. 1 p.w.KAS, w zestawieniu z zadaniami zastrzeżonymi dla funkcjonariuszy w ustawie o KAS, prowadzi do wniosku, że ustawodawca wprowadził szczególną, nadzwyczajną podstawę ustawową o charakterze przejściowym, umożliwiającą kontynuację lub przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w stosunek pracy przez przedstawienie funkcjonariuszowi przez właściwy organ w zakreślonym terminie – do dnia 31 maja 2017 r. - propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia lub nowe warunki pełnienia służby, a także konstrukcję normatywną wygaśnięcia z mocy prawa stosunku służby (jak również stosunku pracy). Właściwy organ został uprawniony do złożenia funkcjonariuszom jak i pracownikom zarówno propozycji służby, jak i propozycji zatrudnienia, przy czym ustawodawca organom wymienionym w art. 165 ust. 7 p.w.KAS przyznał autonomiczne prawo do określenia rodzaju propozycji, która ma być przedstawiona konkretnej osobie. Użyty w art. 165 ust. 7 p.w.KAS zwrot "odpowiednio" dotyczy właściwości organu, w którego dyspozycji pozostają pracownicy i funkcjonariusze, którym należy złożyć propozycję i nie ogranicza organu w wyborze rodzaju proponowanej podstawy zatrudnienia. Ustawodawca pozostawił właściwym organom także dalej idące prawo mianowicie prawo do niezłożenia pracownikom lub funkcjonariuszom żadnej propozycji i zakreślił materialnoprawny (zawity) termin realizacji tego uprawnienia do dnia 31 maja 2017 r., jak to wynika z art. 170 ust. 1 i 2 p.w.KAS (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 2316/18). W świetle powyższego nie można zatem uznać (skoro ustawodawca nie nałożył na organy obowiązku przedłożenia propozycji służby lub zatrudnienia), że organ, nie składając takiej propozycji, pozostaje w bezczynności, niemniej jednak powyższe pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji, w której właściwy organ nie wydał decyzji w stosunku do funkcjonariusza, któremu nie przedstawił w terminie do dnia 31 maja 2017 r. propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia lub pełnienia służby. W razie zatem wystąpienia skutku w postaci wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa, zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS zastosowanie znajdzie przepis art. 276 ust. 2 ustawy o KAS, a to z uwagi na brzmienie art. 170 ust. 3 p.w.KAS. Analiza przepisów tej ustawy prowadzi do wniosku, że reguluje ona także sytuację funkcjonariuszy, którym nie została przedłożona do dnia 31 maja 2017 r. stosowna propozycja zatrudnienia lub służby. Jeszcze raz należy podkreślić, że przepis art. 170 ust. 1 p.w.KAS przewiduje skutek wygaśnięcia stosunków służbowych z dniem 31 sierpnia 2017 r. w przypadku funkcjonariuszy, którym nie przedstawiono do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia lub służby. Wygaśnięcie stosunku służbowego jest przewidzianym w przepisie skutkiem prawnym faktu prawnego w postaci braku przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji. Wygaśnięcie stosunku służbowego jest zatem konsekwencją zachowania organu polegającego na selekcji prowadzonej na podstawie przepisu art. 165 ust. 7 p.w.KAS, z zastosowaniem wskazanych w nim kryteriów. Z art. 170 ust. 3 p.w.KAS wynika, że wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. W pełni zatem uprawnione jest stanowisko, że w takiej sytuacji powinna zostać wydana decyzja administracyjna, co wynika wprost z art. 276 ust. 2 ustawy o KAS, zgodnie z którym zwolnienie ze służby następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej. Skoro ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 p.w.KAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej zwolnienie funkcjonariusza ze służby wskutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Podkreślić należy, że obowiązek organu wydania decyzji administracyjnej wobec funkcjonariusza, który nie otrzymał ani propozycji służby, ani propozycji zatrudnienia wynika z art. 170 ust. 1 i ust. 3 p.w.KAS i art. 276 ust. 2 ustawy o KAS. W świetle przedstawionych i omówionych wyżej regulacji prawnych w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było wydanie decyzji dotyczącej stosunku służbowego skarżącej. Niewydanie przez organ decyzji w tym przedmiocie, pomimo istnienia po stronie organu takiego obowiązku, skutkowało oceną, że w tym zakresie organ pozostaje bezczynny. Sprawa bezczynności organu w sprawie funkcjonariusza, którego stosunek służby wygasł, na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w.KAS, podlega właściwości sądów administracyjnych z tego powodu, że jest załatwiana poprzez wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 276 ust. 2 ustawy o KAS. W konsekwencji trafny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w zw. z art. 149 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku, a uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, uwzględnił skargę i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] do wydania decyzji w przedmiocie stosunku służbowego skarżącej, w terminie 14 dni, od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na występujące w sprawie trudności interpretacyjne p.w.KAS.- dlatego, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota: 360 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło