I SA/Wr 1500/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-10-15

Skład orzekający: Marta Semiczek, Marek Olejnik, Annetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniesienie udziałów lub akcji do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne stanowi zdarzenie neutralne podatkowo na gruncie ustawy o PIT, a opodatkowanie jest odroczone do czasu odkupienia lub zbycia certyfikatów?
Ratio decidendi
Wniesienie udziałów lub akcji do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie stanowi przychodu podatkowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, ponieważ uzyskanie certyfikatu inwestycyjnego nie jest równoznaczne z otrzymaniem pieniędzy lub wartości pieniężnych, a jedynie z zastąpieniem jednych aktywów kapitałowych innymi. Opodatkowanie następuje dopiero w momencie odkupienia lub zbycia certyfikatów.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wniesienia posiadanych udziałów i akcji do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne. Strona uważała, że taka operacja jest neutralna podatkowo, a opodatkowanie nastąpi dopiero w momencie zbycia lub odkupienia certyfikatów. Dyrektor Izby Skarbowej uznał częściowo stanowisko strony za nieprawidłowe, twierdząc, że wniesienie aktywów do funduszu jest odpłatnym zbyciem i stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Sąd uchylił interpretację w zakresie pytań dotyczących neutralności podatkowej wniesienia aktywów i sposobu ustalania kosztów uzyskania przychodu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w zakresie pytania nr 1 i 3 oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie sędzia WSA Marek Olejnik, sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. przy udziale sprawy ze skargi S. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w zakresie pytania nr 1 i 3; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi S. K. (dalej: strona, skarżąca, wnioskodawca) jest interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego z dnia [...] marca 2015 r.(nr [...]), dotycząca przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie skutków restrukturyzacji posiadanych aktywów kapitałowych. Skarżąca przedstawiła we wniosku, następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym. Zainteresowana wraz z mężem w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej jest współwłaścicielem udziałów i akcji w polskich spółkach kapitałowych, w tym pakietu akcji w spółce notowanej na giełdzie papierów wartościowych w Warszawie. Wnioskodawca wraz z mężem rozważają restrukturyzację posiadanych aktywów kapitałowych w taki sposób, aby należące do nich udziały i/lub akcje spółek kapitałowych wnieść do funduszu inwestycyjnego zamkniętego aktywów niepublicznych (dalej: "fundusz"), działającego na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2014 poz. 157, tekst jednolity, dalej: "u.f.i.") i objąć w zamian certyfikaty inwestycyjne emitowane przez fundusz, korzystając z możliwości wpłaty na certyfikaty inwestycyjne w formie bezgotówkowej. Wartość obejmowanych przez wnioskodawcę (wraz z żoną) certyfikatów inwestycyjnych w zamian za posiadane aktywa kapitałowe będzie ustalona przez fundusz w oparciu o wycenę wnoszonych aktywów kapitałowych ustalanej zgodnie z przepisami u.f.i. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania. 1. Czy wniesienie do funduszu udziałów i/lub akcji w spółkach należących do wnioskodawcy w zamian za wydanie certyfikatów inwestycyjnych funduszu jest zdarzeniem neutralnym podatkowo na gruncie ustawy o PIT, natomiast opodatkowanie jest odroczone do czasu odkupienia certyfikatów inwestycyjnych lub ich zbycia? 2.Czy w momencie uzyskania przychodu z tytułu odkupienia, zbycia certyfikatów lub w inny sposób unicestwienia certyfikatów inwestycyjnych otrzymanych w zamian za aktywa kapitałowe, Wnioskodawca jako koszt uzyskania przychodów z tego tytułu będzie mógł wykazać koszty poniesione "historycznie" na nabycie aktywów kapitałowych ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o PIT w takiej proporcji, w jakiej umarzane lub zbywane certyfikaty inwestycyjne lub w inny sposób unicestwiane certyfikaty będą pozostawać do całego pakietu certyfikatów inwestycyjnych objętych w zamian za wniesione do funduszu, aktywa kapitałowe? 3.Czy w przypadku uznania, że wniesienie akcji/udziałów do funduszu nie jest neutralne podatkowo i tym samym powoduje konieczności rozpoznania przychodu już w momencie objęcia certyfikatów inwestycyjnych: a) jako koszt uzyskania tego przychodu w zeznaniu podatkowym składanym po zakończeniu roku, w którym nastąpi wniesienie aktywów kapitałowych do funduszu, w którym ten przychód zostanie wykazany, jako koszt uzyskania tego przychodu wnioskodawca wykaże koszty "historyczne" poniesione na nabycie aktywów kapitałowych ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o PIT; natomiast b) w momencie odkupienia certyfikatów inwestycyjnych, ich zbycia na rzecz osoby trzeciej lub unicestwienia w inny sposób, jako koszt uzyskania przychodu z tego tytułu strona skarżąca wykaże kwotę jaka stanowiła podstawę opodatkowania w momencie wniesienia tych aktywów do funduszu? Zdaniem wnioskodawcy - w odniesieniu do pytania pierwszego - wniesienie na poczet wpłat na certyfikaty inwestycyjne w funduszu zamkniętym udziałów w spółce z o.o. i/lub papierów wartościowych w postaci akcji i objęcie w zamian certyfikatów inwestycyjnych o łącznej wartości odpowiadającej wartości wynikającej z wyceny dokonanej przez fundusz nie kreuje przychodu podatkowego w momencie objęcia tych certyfikatów. Opodatkowanie, będzie odroczone do czasu odkupienia certyfikatów inwestycyjnych od wnioskodawcy przez fundusz lub ich odpłatnego zbycia. Strona skarżąca przytoczyła treść art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. , poz. 361 ze zm. - dalej u.p.d.o.f.) oraz art. 128 ust. 1 u.f.i. i wywiódł, że wniesienie udziałów (akcji) do funduszu w zamian za wydanie pakietu certyfikatów inwestycyjnych nie skutkuje powstaniem przychodów z któregokolwiek z przytoczonych w tym przepisie tytułów. W szczególności przeniesienie na fundusz udziałów i akcji w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie jest podlegającym opodatkowaniu uzyskaniem przychodu z tytułu udziału w funduszu kapitałowym (art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT), nie jest uzyskaniem przychodu należnego z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o PIT) oraz nie jest otrzymaniem udziałów o określonej wartości w związku z wniesieniem udziałów i akcji w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki prawa handlowego (art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). Zdaniem wnioskodawcy, na dzień objęcia certyfikatów inwestycyjnych nie osiągnie przychodu w rozumieniu art. 11 ust 1 ustawy o PIT, bowiem nie uzyska żadnego konkretnego przysporzenia finansowego, o którym mowa w powołanym art. 11 ust. 1 ustawy PIT, nastąpi jedynie zastąpienie jednych aktywów kapitałowych w postaci udziałów i akcji innymi aktywami kapitałowymi w postaci certyfikatów inwestycyjnych. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący powołał wyroki sądów administracyjnych m.in. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1047/09, wyrok NSA z 8 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1479/11, wyrok w WSA w Krakowie z 7 czerwca 2013 r. I SA/Kr 441/13, w wyroku WSA w Krakowie z 13 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2051/1. W zakresie pytania nr 2 strona skarżąca uznała, że jako koszt uzyskania tego przychodu wykaże wydatki poniesione na nabycie aktywów kapitałowych, które zostały wniesione w zamian za certyfikaty inwestycyjne ustalone w zależności od sposobu nabycia tych aktywów i zgodnie z właściwymi przepisami ustawy o PIT, w szczególności art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. - gdy udziału/akcje zostały nabyte za gotówkę lub zgodnie z art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f. - gdy zostały nabyte w inny sposób, np. w wyniku aportu. Koszty nabycia certyfikatów inwestycyjnych ustalone zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o PIT wnioskodawca wykaże i rozliczy w zależności od sposobu zbycia certyfikatów: -w przypadku odpłatnego zbycia certyfikatów na rzecz osoby trzeciej, przychód i koszt uzyskania tego przychodu wnioskodawca wykaże samodzielnie w składanym po zakończeniu roku podatkowego, w którym certyfikaty inwestycyjne zostaną odpłatnie zbyte na rzecz osoby trzeciej, zeznaniu PIT-38. Dochód z tytułu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych stosownie do art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, należy opodatkować według stawki 19%. Dochodu uzyskanego z tego tytułu nie łączy się ani z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych według skali podatkowej, ani z dochodami z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanymi 19% podatkiem liniowym (art. 30b ust. 5 ustawy o PIT); -w przypadku, gdy certyfikaty inwestycyjne zostaną nabyte przez fundusz celem umorzenia lub w inny sposób przez ten fundusz unicestwione, koszty nabycia tych certyfikatów wnioskodawca przedstawi do uwzględnienia funduszowi inwestycyjnemu. Wynika to z szczegółowych zasad opodatkowania udziału w funduszach kapitałowych przewidzianych w ustawie o PIT. Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy. Obowiązek pobrania tego podatku spoczywa - zgodnie z art. 41 ust, 4 ustawy o PIT - na podmiocie dokonującym wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 30a ust. 1. Podatek od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się zgodnie z art. 30a ust. 6, po pomniejszeniu przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e. Należy również wskazać, że dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich. W zakresie pytania trzeciego w przypadku uznania, że stanowisko w zakresie pytania 1 jest nieprawidłowe, czyli uznanie, że opodatkowanie procesu inwestycyjnego ma miejsce dwa razy: po raz pierwszy w momencie opłacenia certyfikatów inwestycyjnych udziałami i akcjami, a po raz drugi w momencie ich odpłatnego zbycia na rzecz osoby trzeciej lub przedstawienia do wykupu funduszowi inwestycyjnemu powoduje, że jedynym uzasadnionym sposobem rozliczenia kosztów nabycia byłoby uznanie, że koszty z tytułu uzyskania przychodów również należy rozliczyć w tych dwóch etapach. Po raz pierwszy na moment objęcia certyfikatów, następnie po raz drugi na moment odkupienia certyfikatów inwestycyjnych lub ich zbycia. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 24 marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający z upoważnienia Ministra Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe - w odniesieniu do kosztów uzyskania przychodu na moment objęcia certyfikatów inwestycyjnych za aktywa kapitałowe oraz nieprawidłowe - w pozostałej części. W uzasadnieniu organ powołał 3 ust. 1 art. 7 ust. 1 i ust. 2art. 28 u.f.i. i stwierdził, że wniesienie udziałów/akcji spółek kapitałowych do funduszu inwestycyjnego jest równoznaczne z wpłatą do funduszu. Wniesienie przedmiotowych udziałów/akcji do funduszu inwestycyjnego powoduje zmianę ich właściciela - właścicielem staje się bowiem fundusz inwestycyjny - stąd mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem wniesionych udziałów/akcji. Wniesienie przez wnioskodawcę udziałów/akcji do funduszu inwestycyjnego zamkniętego będzie równoznaczne z ich odpłatnym zbyciem. Nastąpi bowiem przeniesienie własności wnoszonych udziałów/akcji. Strona skarżąca otrzyma w zamian certyfikaty inwestycyjne w ilości odpowiadającej wartości udziałów/akcji, która zostanie określona poprzez wycenę dokonaną przez fundusz inwestycyjny. Wartość otrzymanych certyfikatów inwestycyjnych odpowiadająca wartości wnoszonych przez wnioskodawcę udziałów/akcji w spółce kapitałowej stanowić będzie podlegający opodatkowaniu przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ stwierdził, że skoro konsekwencją wniesienie do funduszu udziałów i/lub akcji w spółkach należących do wnioskodawcy w zamian za wydanie certyfikatów inwestycyjnych funduszu będzie przeniesienie własności udziałów/akcji w spółce kapitałowej poprzez wniesienie powołanych walorów (wpłatę) do funduszu inwestycyjnego po stronie wnioskodawcy zostanie rozpoznany przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód stanowić będzie wartość otrzymanych certyfikatów inwestycyjnych odpowiadająca wartości wniesionych przez stronę udziałów/akcji, zaś koszty należy ustalić stosownie do wydatków poniesionych na nabycie wnoszonych do funduszu aktywów kapitałowych. Organ w zakresie skutków podatkowych określenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu odkupienia, zbycia certyfikatów lub w inny sposób unicestwienia certyfikatów inwestycyjnych otrzymanych w zamian za aktywa kapitałowe, powołując art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 30b ust. 2, art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. stwierdził, że zarówno w przypadku odpłatnego zbycia certyfikatów na rzecz osoby trzeciej, jak i nabycia przez fundusz celem umorzenia lub w inny sposób unicestwienia tych certyfikatów, koszty ustala się na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Koszt uzyskania przychodu stanowić będzie wysokość faktycznie poniesionych wydatków na nabycie certyfikatów, a więc w tym przypadku wartość rynkowa wniesionych do funduszu udziałów/akcji, a nie koszty "historyczne" poniesione na nabycie aktywów kapitałowych, jak wskazał wnioskodawca. Nie może w takiej sytuacji kosztu stanowić również kwota, która została wykazana jako przychód na etapie opłacenia certyfikatów udziałami łub akcjami. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia, prawa strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. W skardze skarżący wniósł o uchylenie interpretacji w części pytania pierwszego i trzeciego, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a) w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi w postaci akcji lub udziałami stanowi odpłatne zbycie, pomimo tego że brak jest możliwości ustalenia przychodu należnego w takim przypadku, a który to przychód należny musi wystąpić aby powołany przepis mógł być zastosowany. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zarówno w przypadku odpłatnego zbycia certyfikatów na rzecz osoby trzeciej, jak i nabycia przez fundusz celem umorzenia lub w inny sposób unicestwienia tych certyfikatów, koszty uzyskania przychodów mogą zostać ustalone na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.of. w sytuacji gdy przepis ten stanowi, iż koszt ustala się w oparciu o wysokość faktycznie poniesionych wydatków na nabycie certyfikatów a nie w oparciu o abstrakcyjną wartość jaką – zdaniem organu - ma być wartość rynkowa wniesionych do funduszu udziałów czy akcji. Dodatkowo strona zarzuciła naruszenie art. 14c § 1 w zw. z art. 14h i art. 121 § 1 O.p. przez wieloznaczne i niejasne udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące kosztu uzyskania przychodów w przypadku uznania, że inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z opodatkowaniem na dwóch etapach. W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o udzielenie interpretacji oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że w zakresie odpowiedzi na pytanie pierwsze podobna sprawa była przedmiotem orzekania Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1479/11 i stanowisko tam zawarte podziela skład orzekający w rozstrzyganej sprawie. Z punktu widzenia prawa podatkowego istotnym zagadnieniem rozważanej problematyki jest ocena prawna: czy uzyskanie (objęcie) certyfikatów inwestycyjnych z tytułu dokonania na nie wpłaty udziałami lub papierami wartościowymi stanowi przychód podatkowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. zbycie praw majątkowych w zakresie udziałów w spółkach kapitałowych oraz papierów wartościowych stanowi podatkowe źródło przychodów. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., który stanowi uszczegółowienie regulacji prawnej art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., prawnie znaczące dla wskazanego w ostatnim z wymienionych zapisów prawnych źródła przychodu jest: odpłatne zbycie udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych, stanowiące/powodujące przeniesienie własności tych udziałów i papierów wartościowych. Na podstawie przywoływanej i przytaczanej powyżej normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f.: opodatkowaniu podlega przychód, chociażby tylko należny, uzyskany ze zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Z tytułu przenoszącej własność udziałów i papierów wartościowych umowy wpłaty na certyfikaty inwestycyjne zapisujący się na certyfikaty uzyskuje świadczenie wzajemne w postaci uzyskania (objęcia) certyfikatu. Należy więc dokonać oceny prawnej: czy uzyskanie (objęcie) certyfikatu inwestycyjnego stanowi przychód podatkowych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. posługuje się tylko terminami: przychód, przychód należny, pojęcia prawnego przychodu jednak nie definiuje. Legalną definicję przychodu podatkowego zawiera art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z nią przychodami są co do zasady otrzymane lub postawione w roku podatkowym do dyspozycji osoby fizycznej: pieniądze i wartości pieniężne, równowartość w pieniądzu świadczeń w naturze oraz równowartość w pieniądzu innych nieodpłatnych świadczeń. W myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. Nr 84, poz. 386) jednostką pieniężną w Polsce jest złoty, dzielący się na 100 groszy. Pieniądzem są także waluty obce, niebędące co prawda w kraju prawnym środkiem płatniczym, lecz pozyskiwane przez podatnika z takiego lub innego tytułu. Waluty obce mogą mieć charakter pieniądza narodowego lub międzynarodowego (na przykład euro w krajach Unii Europejskiej). Wartości pieniężne nie są co prawda zdefiniowane w samej ustawie podatkowej, ale na gruncie polskiego prawa publicznego celowe jest sięgnięcie w tym zakresie do terminologii prawa dewizowego (por. ustawę z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe - (Dz. U. Nr 160, poz. 1063, zastąpioną przez ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe, Dz. U. Nr 141, poz. 1178) i zawartego w nich pojęcia tzw. wartości dewizowych. Na gruncie prawa dewizowego obok walut obcych występują dewizy, czyli wszelkie dokumenty bankowe i finansowe opiewające na waluty obce (na przykład weksle, czeki, akredytywy, przekazy, polecenia przelewu), zastępujące funkcjonalnie te pierwsze. Wartości pieniężne można najogólniej określić jako wszelkie substytuty pieniądza krajowego i zagranicznego, umożliwiające wywiązywanie się z podjętych zobowiązań pieniężnych, mogące w określonych sytuacjach przewidzianych przez prawo być zamienianymi na pieniądz będący prawnym środkiem płatniczym. Certyfikat inwestycyjny jest pochodnym instrumentem finansowym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz w art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f. Pochodny instrument finansowy w postaci certyfikatu inwestycyjnego, pomimo tego, że odnosi się do niego określona, wyceniana przez fundusz inwestycyjny wartość (art. 8 u.f.i.), nie jest niewątpliwie polskim lub zagranicznym pieniądzem ani też wartością dewizową. Pochodny instrument finansowy w postaci certyfikatu inwestycyjnego nie stanowi też wartości pieniężnej z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ nie jest, tak w ogólności jak i w obrocie gospodarczym, substytutem pieniądza. Podkreślić w tym kontekście należy, że wartość certyfikatu inwestycyjnego nie jest określana w obrocie gospodarczym, ale wyceny jej dokonuje fundusz inwestycyjny (art. 8 u.f.i.). W przypadku wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wartość tych aktywów, zgodnie z 128 ust. 2 u.f.i., wyceniana jest nie umownie, ale według metody przyjętej przez fundusz inwestycyjny dla wyceny aktywów netto. Ponadto, jak stanowi o tym art. 121 ust. 8 u.f.i., zbycie certyfikatu inwestycyjnego imiennego statut funduszu może uzależnić od zgody zgromadzenia inwestorów, oznaczając: formę udzielenia zgody, termin do wskazania nabywcy w przypadku odmowy zgody, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia zgłoszenia zamiaru zbycia, cenę lub sposób jej określenia oraz termin zapłaty ceny; statut funduszu może też w inny sposób ograniczyć zbycie, oznaczając termin oraz szczegółowy tryb i warunki stosowania takiego ograniczenia. Powyższe wskazuje, że pochodny instrument finansowy w postaci certyfikatu inwestycyjnego nie zastępuje pieniądza, nie stanowi postaci jego zamiennika czy substytutu, a więc nie jest wartością pieniężną, o której mowa w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Podkreślić także należy, że zapisujący się na certyfikaty inwestycyjne: z tytułu wpłaty dokonywanej udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i papierami wartościowymi uzyskuje (obejmuje) certyfikaty, nie realizuje zaś – przyszłych do tej czynności – praw z tytułu uzyskania (objęcia certyfikatu). Uzyskanie certyfikatu inwestycyjnego za wpłaty udziałów i papierów wartościowych nie jest tożsame z realizacją prawa z certyfikatu. W ustawie podatkowej – nazywane zbyciem - przeniesienie własności udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i papierów wartościowych ( art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.) jest także odróżnione od zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wnikających (art. 17 ust. 1 pkt 10 i art. 17 ust. 1b u.p.d.o.f.). Z przedstawionych i rozważonych powyżej powodów prawnych należało więc ocenić, że: dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ uzyskanie (objęcie) z tytułu tych wpłat certyfikatów inwestycyjnych nie stanowi przychodu podatkowego, o którym w wymienionych przepisach mowa. Wnosząca skargę trafnie zarzuciła w niej naruszenie podatkowego prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., ponieważ błędna wykładnia i nieprawidłowa ocena możliwości zastosowania wymienionego przepisu doprowadziła organ do niezasadnej konstatacji o powstaniu na jego podstawie obowiązku podatkowego w podatkowym stanie faktycznym rozpoznanej sprawy. W związku z zaprezentowanym wyżej stanowiskiem w zakresie odpowiedzi na pytanie pierwsze zawartej w zaskarżonej interpretacji, odpowiedź na pytanie trzecie nie powinna przez organ zostać udzielona. W ponownym postępowaniu organ rozpozna sprawę, uwzględniając przy tym zaprezentowaną i uzasadnioną powyżej ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych powodów, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w zakresie pytania pierwszego i trzeciego. Orzeczenie w zakresie kosztów postępowania sądowego uzasadnione jest na podstawie art. 200 p.p.s.a, na które składają się wysokość wpisu (200zł), koszty zastępstwa procesowego (240zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło