I SA/Ke 673/17
WyrokWSA w Kielcach2018-02-08
Skład orzekający: Ewa Rojek, Artur Adamiec, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia tego obowiązku z powodu nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku zarzutu nieistnienia obowiązku, wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie może prowadzić odrębnego postępowania wyjaśniającego w celu podważenia stanowiska wierzyciela. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynika z używania odbiornika RTV, a nie z posiadania dowodu rejestracji czy otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające uznania za uzasadniony zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty abonamentowej. Skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku, argumentując, że nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co miało skutkować utratą ważności dotychczasowej rejestracji odbiornika RTV. Organy administracji uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując na wiążące stanowisko wierzyciela oraz na to, że obowiązek abonamentowy wynika z używania odbiornika, a nie z formalności związanych z powiadomieniem o numerze identyfikacyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r.: - nr [...]w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
1.1 Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z [...]nr [...] odmawiające M.O. uznania za uzasadniony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
1.2 Organ wyjaśnił, że wierzyciel – P. S.A. wystawiła wobec M.O.tytuły wykonawcze, które skierowano do organu egzekucyjnego - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. M.O. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342), zgodnie z którym operator publiczny zobligowany został do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego posiadaczom imiennych książeczek opłat abonamentowych i powiadomieniu o tym użytkownika poprzez przesłanie zawiadomienia określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia - w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zobowiązana podkreśliła, że nie otrzymała informacji o nadaniu numeru identyfikacyjnego, co w świetle zapisów rozporządzenia oznacza, że nie posiada zarejestrowanego odbiornika rtv.
1.3 Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutu zgłoszonego przez zobowiązaną, a następnie postanowieniem z 16 października 2014 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z 31 grudnia 2015 r. wierzyciel uznał zarzut za nieuzasadniony. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem z 20 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z 21 sierpnia 2017 r. organ egzekucyjny uznał zarzut strony za nieuzasadniony.
1.4 Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej: u.p.e.a. Wskazał, że M.O. wniosła zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 w u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku (zarzut braku doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela jest wiążąca. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. W świetle postanowienia wierzyciela, za nieuzasadniony należało zatem uznać zarzut zobowiązanej, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje obowiązek z tytułu nieuregulowanej opłaty abonamentowej.
1.5 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. opisał, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U z 2014 r., poz. 1204). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 tej ustawy P. S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisu o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym.
W rozpoznanym przez wierzyciela zarzucie nieistnienia obowiązku, tj. nieotrzymania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wskazano, iż zobowiązana dokonała zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv i wydano jej kolejne książeczki opłat.
W związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. wydanego na podstawie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., P. została zobowiązana w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie § 5 ust. 2 do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Rozporządzenie wskazywało również, że dotychczasowe dowody rejestracji odbiorników rtv w formie imiennych książeczek, stanowiły dowód ich zarejestrowania nie dłużej niż dwanaście miesięcy, od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do 13 grudnia 2008 r.). Na mocy rozporządzenia z 25 września 2007 r. nie utraciły ważności dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników rtv dokonane na podstawie przepisów poprzedzających ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, co oznacza, że użytkownicy posiadający przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki rtv, do których M.O. bezspornie należy, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników.
Przepisy rozporządzenia z 25 września 2007 r. nie zawierały dyspozycji dokonania z urzędu przez P. powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonych dotychczasowymi dowodami ich zarejestrowania, a jedynie zobowiązały P. do nadania z urzędu dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Oznacza to ponadto, że dla jego realizacji nie było wymagane powtórne zarejestrowanie odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy, jak również potwierdzenie użytkowania odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy.
Jak wskazał wierzyciel, M.O. została powiadomiona w wymaganym terminie w dniu 31 lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jako użytkownikowi zarejestrowanych odbiorników rtv. Wraz z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników przesłano tzw. "pakiet startowy" zawierający blankiety wpłat z imieniem i nazwiskiem abonenta, jego adres oraz spersonalizowany numer rachunku bankowego dla wpłat rtv. Przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego nigdy nie została przekazana jako zwrotna do P. S.A., a tym samym zasadnie zdaniem wierzyciela przyjęto, że zawiadomienie zostało skutecznie przesłane. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 31 lipca 2008 r. zostało przez stronę załączone do złożonego zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K..
Ponadto wierzyciel nadmienił, że przesłanie przez P. zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. W ocenie organu należało przyjąć, że przesyłka została doręczona zobowiązanej.
2.1 M.O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. Zarzuciła:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez błędne przyjęcie, że wysłanie przez P. S.A. zwykłym listem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest tożsame z doręczeniem zawiadomienia w rozumieniu art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego;
2. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 57 u.p.e.a. poprzez nie wydanie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowienia o podjęciu postępowania zawieszonego postanowieniem z 16 października 2014 r., którego wydanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa było obligatoryjne i istotne dla prawidłowego przeprowadzenia dalszego postępowania, a także umożliwienia stronie podjęcia odpowiednich działań związanych z ochroną swoich praw;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez odmowę uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo nie istnienia obowiązku - wobec okoliczności, że skarżącej nie zostało skutecznie doręczone przez P. S.A. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. i tym samym braku skutecznej rejestracji odbiornika rtv (art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych);
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, wszechstronnego oraz rzetelnego rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolną jego ocenę, co skutkowało wydaniem błędnego postanowienia w przedmiocie odmowy uznania za uzasadniony zarzutu nieistnienia roszczenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K..
2.2 W uzasadnieniu skargi M.O. podniosła, że skoro Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z 16 października
2014 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącej, to przedmiotowe postępowanie winno być przez organ podjęte w formie postanowienia, a skarżąca powinna zostać o tym fakcie zawiadomiona. Żaden przepis u.p.e.a., czy też odpowiednio stosowane przepisy K.p.a. nie przewidują podjęcia zawieszonego postępowania bez wydania postanowienia w tym przedmiocie. Wobec tego, postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z 16 października 2014 r. oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 4 października 2017 r. wydane zostały w czasie, gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone.
2.3 Skarżąca podniosła, że nigdy nie otrzymała zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., a na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, aby zawiadomienie to było jej wysłane i skutecznie doręczone. Tym samym przyjąć należy, że nie powstał wobec niej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych w okresie objętym tytułami wykonawczymi, ponieważ P. S.A. nie przeprowadziła skutecznie procedury rejestracji odbiornika rtv, o której mowa w art. 2 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Dotychczasowy dowód zarejestrowania odbiornika skarżącej w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej stracił ważność po upływie 12 miesięcy od wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia. Od 25 listopada 2008 r. skarżąca nie posiada zarejestrowanego odbiornika, a tym samym roszczenia wobec niej kierowane są bezpodstawne.
Nie przesłanie zawiadomienia listem poleconym stanowi okoliczność obciążającą P. S.A., gdyż brak jest jakiegokolwiek dowodu, że fakt taki nastąpił. Wierzyciel nie jest zatem w stanie udowodnić, że prawidłowo doręczył skarżącej zawiadomienie, a zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu to na P. S.A. ciążył obowiązek wykazania, że przesyłka została doręczona skutecznie, tj. w taki sposób aby adresat mógł zapoznać się z jej treścią. Nie udowodnienie przez wierzyciela wskazanej okoliczności nie może natomiast działać na niekorzyść skarżącej. Za dowód potwierdzający prawidłowe doręczenie zawiadomienia nie może zostać uznany wydruk duplikatu zawiadomienia, gdyż nie wynika z niego okoliczność przesłania pierwotnego zawiadomienia skarżącej ani też fakt jego odbioru przez adresata.
3.1 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił ponadto, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 35 § 1 u.p.e.a. następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Brzmienie tego przepisu wskazuje na okoliczność zawieszenia postępowania we wskazanych czasowo ramach z mocy ustawy. Wydane zatem postanowienie organu egzekucyjnego nie ma żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Ustawodawca wyraźnie przesądził, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w oparciu o przepis art. 35 § 1 u.p.e.a. i jest to zupełnie odmienna sytuacja od tej, gdy zawieszenie postępowania egzekucyjnego ma miejsce na skutek wydania przez organ postanowienia kreującego stan zawieszenia tego postępowania w trybie art. 56 u.p.e.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
4.1 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
4.2 Rozpatrując w tak zakreślonych granicach sprawę Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
4.3 Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., wydane w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do przymusowej realizacji obowiązku uiszczenia przez skarżącą opłaty abonamentowej.
Podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wierzyciel zajmuje stanowisko w formie postanowienia. Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. wyrażający związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela uniemożliwia organowi egzekucyjnemu kontrolę prawidłowości tego stanowiska. Organ ten jest pozbawiony instrumentów prawnych do weryfikacji rozstrzygnięcia wierzyciela. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i zakwestionowania w ten sposób stanowiska wierzyciela.
Ochrona praw zobowiązanego zapewniona jest natomiast przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Skoro postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Kontrola legalności postanowień wierzyciela znajduje uzasadnienie w treści art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. ocenił zatem zgodność z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., ale także postanowień wierzyciela, które stanowiły podstawę i niezbędny element postanowienia bezpośrednio objętego skargą. Dokonując tej kontroli Sąd stwierdził prawidłowość wyrażonych w nich ustaleń i poglądów.
4.4 Zdaniem Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut zobowiązanej dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania przez nią opłat abonamentowych. Zasadnie przyjęto, że skarżąca nie wykazała, aby obowiązek uiszczania przez nią opłat nie istniał.
Zasady uiszczania opłat abonamentowych uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 cyt. ustawy). Jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 7 ust. 3 i 5 cyt. ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, a uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek wyznaczonego operatora.
Powyższe regulacje przesądzają o tym, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników rtv powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Obowiązek ten jest przy tym powiązany z używaniem odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia
2016 r. II FSK 2116/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Opłata jest należna od osoby dokonującej rejestracji odbiornika. Wierzycielowi przysługuje w tym przypadku prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy.
4.5 W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, chybione jest wywodzenie przez skarżącą braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych w okresie objętym tytułami egzekucyjnymi z powodu braku skutecznego zawiadomienia jej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342), dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie (§ 5 ust. 2)
Powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o opłacie abonamentowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Jak podkreślił Naczelny Sad Administracyjny w powołanym wyżej wyroku II FSK 2116/16, wobec takiego brzmienia delegacji nie można przyjąć, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Ustawa o opłacie abonamentowej nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika rtv. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika rtv. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane.
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ustawa o opłatach abonamentowych statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników rtv: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika rtv należy więc odnosić do obowiązku rejestracji a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji.
Z powyższych rozważań wynika, że skarżąca bezzasadnie łączy okoliczność powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z koniecznością otrzymania przez nią zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikującego. Jak wyżej podniesiono, warunkiem istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika rtv, co nie było w sprawie sporne. Należy przy tym wyjaśnić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok II FSK 2116/16).
Innymi słowy, przesłane użytkownikowi zawiadomienie ma charakter jedynie informacyjny, a zatem brak po stronie wierzyciela dowodu potwierdzenia doręczenia powyższego zawiadomienia w żaden sposób nie wpływa na istnienie po stronie skarżącej obowiązku opłaty abonamentu rtv.
Podsumowując niniejsze kwestie, egzekwowany obowiązek istniał, a podnoszone w skardze zarzuty o naruszeniu art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, § 5 rozporządzenia z 25 września 2007 r. i art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. są niezasadne.
4.6 Kolejny zarzut skarżącej dotyczył nie wydania postanowienia o podjęciu postępowania. Zgodnie treścią art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie spornego zarzutu. Treść tego przepisu wskazuje dwa momenty czasowe: początku i końca trwania stanu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Początkiem jest zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu, a końcem wydanie ostatecznego postanowienia w przedmiocie spornego zarzutu. Oznacza to, że podjęcie zawieszonego postępowania następuje po wydaniu ostatecznego postanowienia, którym w przedmiotowej sprawie jest zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 4 października 2017 r. To zaś powoduje, że organ wydając to postanowienie nie miał obowiązku wydawać uprzednio postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 57 § 1 u.p.e.a. są więc bezzasadne.
4.7 Sąd nie podziela także zarzutów o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 K.p.a. organy podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny (art. 80 K.p.a.). Stanowisko organu egzekucyjnego o niezasadności zgłoszonego zarzutu jest w pełni prawidłowe.
4.8 Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło