I OSK 1912/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-08
Skład orzekający: Wiesław Morys, Jolanta Rudnicka, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie złożone na podstawie art. 75 K.p.a. może stanowić wystarczający dowód do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez PKP S.A., jeśli nie zachowały się dokumenty potwierdzające ustanowienie prawa zarządu tą nieruchomością?Ratio decidendi
Oświadczenie złożone na podstawie art. 75 K.p.a. może być podstawą do stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością jedynie w sytuacji, gdy prawo to zostało uprzednio ustanowione, a dokumenty je potwierdzające zaginęły. Samo faktyczne władanie nieruchomością lub jej wykorzystywanie pod infrastrukturę kolejową nie jest wystarczające do wykazania istnienia prawa zarządu w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku braku udokumentowanego prawa zarządu, nieruchomość mogła zostać skomunalizowana z mocy prawa.Stan faktyczny
PKP S.A. wniosła o nieodpłatne nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego działki gruntu, powołując się na posiadanie jej w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ administracji odmówił, wskazując na brak dowodów potwierdzających istnienie prawa zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę PKP S.A., opierając się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach stwierdzających nabycie własności tej nieruchomości przez gminę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną PKP S.A. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej PKP S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1578/16 w sprawie ze skargi PKP S.A. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 marca 2017r., sygn. akt II SA/Kr 1578/16 oddalił skargę PKP S.A. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie powołując się na art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.- dalej "u.g.n."), art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2014 r., poz. 1160 ze zm.), w związku z art. 4 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego działki nr 2130/2 o pow. 14.81 ha, obr. Ł., gm. W. oraz prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych wymienionych w wykazie środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Wierzchosławice z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], o odmowie nieodpłatnego przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz Polskich Kolei Państwowych S. A. Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie działki nr 2130/2, o pow. 14.81 ha, obr. Ł., gm. W.
Organ podkreślił, że dla ustalenia kwestii ewentualnego nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990r. niezbędne jest zbadanie, czy w powyższej dacie jej poprzednik prawny przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe posiadało objęte wnioskiem nieruchomości w zarządzie. Organ wskazał, że w dniu 1 sierpnia 1985 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), która wprowadziła do porządku prawnego instytucję zarządu. Kolegium podkreśliło, że w trakcie postępowania nie wykazano ani faktu oddania przedmiotowej nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu Polskie Koleje Państwowe, ani istnienia przed dniem 1 sierpnia 1985r. prawa użytkowania przedsiębiorstwa objętej wnioskiem nieruchomości.
Organ podał, że zgodnie ust. 3 § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 120 z późn. zm.) w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a. potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Organ podkreślił jednak, że oświadczenie stron złożone zgodnie z art. 75 k.p.a. może odnieść skutek tylko w przypadku, gdy dokumenty wymienione w art. 1 § 4 istniały, choć się nie zachowały. Tymczasem już z treści samego wniosku wynika, że dokumenty takie nie istniały, a prawo zarządu działki nr 2130/2, obr. Ł., gm. W. wywodzone jest z uwarunkowań historycznych.
Na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [..] listopada 2016 r. PKP S.A. w Warszawie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc, że tryb postępowania wskazany w art. 200 ust. 1 u.g.n. dotyczy zarówno gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, jak będących własnością gminy. Podkreślono, że w sprawie zostało złożone oświadczenie zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzające przekazanie PKP przedmiotowego terenu w zarząd. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, który nie wyjaśnia w jaki sposób można przesądzić o istnieniu prawa zarządu bez dokumentów wymienionych w § 4 w/w rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1578/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Sąd zauważył, że organ II instancji odwołał się do dwóch orzeczeń sądów administracyjnych – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1268/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 704/13. W ocenie Sądu choć wyroki te zapadły w odrębnej sprawie administracyjnej, to jednak ściśle się wiążą ze sprawą niniejszą. Wobec tego Sąd uznał, że należy uwzględnić treść art. 170 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Sąd zauważył, że w/w wyroki dotyczyły skargi PKP Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie na decyzję z dnia [...] maja 2012 r., którą Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę Wierzchosławice, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej W., obręb Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 2130/1 o pow.0,0068 ha i nr 2130/2 o pow. 14,81 ha powstałe z podziału działki nr 2130, objętej księgą wieczystą nr [...] PKP S.A. w Warszawie. Sąd podkreślił, że skarżąca brała zatem udział w postępowaniu, w którym przedmiotem było stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności tej samej działki, której dotyczyła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Tarnowie z dnia [...] listopada 2016 r. Zdaniem Sądu stwierdzenie w ostatecznych i prawomocnych decyzjach administracyjnych nabycia z mocy prawa własności m. in. działki nr 2130/2, obr. Ł. przez Gminę W. wyklucza możliwość ustalenia, że działka ta znajdowała się w zarządzie PKP. Istnienie zarządu byłoby bowiem przesłanką negatywną komunalizacji nieruchomości, która to przesłanka została jednak wykluczona przez organy administracji publicznej oraz przez sądy administracyjne obu instancji.
Sad wskazał, że jak wynika z uzasadnień wyroków sygn. akt I SA/Wa 1268/12 i sygn. I OSK 704/13, w postępowaniu zakończonym uwłaszczeniem Gminy Wierzchosławice na spornej nieruchomości podejmowano szereg działań, zmierzających do odnalezienia ewentualnych dokumentów, potwierdzających ustanowienie zarządu na rzecz PKP S.A. Dokumenty takie nie zostały odnalezione, wobec czego ustalono ostatecznie, że takie prawo nie przysługiwało PKP S.A. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne w tym zakresie stały się także prawomocne, ponieważ zaakceptowały je i podzieliły sądy administracyjne obu instancji. W takim przypadku ani organy administracji publicznej, ani Sąd rozpoznający sprawę obecnie nie miały i nie mają podstaw do przyjmowania ustaleń odmiennych bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a.
Sąd przypomniał, że w niniejszej sprawie PKP S.A. w Warszawie nie podnosiła zarzutów dotyczącego nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy administracji publicznej, nie wskazywała też na istnienie nowych dowodów w postaci dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, które mogłyby prowadzić do wniosku, że na spornej nieruchomości ustanowiony został zarząd, a tym samym naprowadzać na możliwość wzruszenia decyzji komunalizacyjnej i powstania zagadnienia wstępnego. Takim nowym dowodem w przekonaniu strony skarżącej miało być jej oświadczenie, złożone zgodnie z art. 75 k.p.a. Byłby to jedyny nowy dowód w stosunku do materiału zgromadzonego w postępowaniu uwłaszczeniowym przez Wojewodę i Komisję, a ocenionym przez Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu niemniej jednak dopuszczenie możliwości wykazania zarządu za pomocą tego oświadczenia stałoby w sprzeczności z treścią art. 206 u.g.n., a wydane w tym zakresie rozporządzenie przekracza w § 4 ust. 3 ustawową delegację. W ocenie Sądu gdyby Wójt Gminy Wierzchosławice i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniły wniosek PKP S.A. na podstawie dowodu z takiego oświadczenia, tego rodzaju rozstrzygnięcie nie mogłoby ostać się w obrocie prawnym z uwagi na naruszenie art. 206 u.g.n.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła PKP S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. zrzeczono się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 czerwca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, 77, 78 i 80 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i niedostrzeżenie braku dokonania właściwych ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości, bądź inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości,
II. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 K.p.a. nie jest wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego,
III. przepisów prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 u.g.n., § 4 ust. 1 pkt 6, a także § 4 ust. 3 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się stanowiskiem Sądu, że w trybie z art. 75 K.p.a. można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości zostało ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność.
Powołując się na orzecznictwo wskazano, że skoro poprzednicy prawni PKP S.A. dysponowali swoistym tytułem prawnym (prawem zarządu) do nieruchomości, to nie mieli oni obowiązku uzyskania gruntów państwowych w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości, zawartej za zezwoleniem tego organu. Podniesiono ponadto, że o tym, iż ustawodawca przewidział, że PKP posiadało grunty Skarbu Państwa nie legitymując się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej, świadczy przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.).
Dodatkowo podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość została zabudowana infrastrukturą kolejową, co świadczy o wadliwości zaskarżonego wyroku, albowiem z tego względu nieruchomość ta mogła i musiała pozostawać w zarządzie PKP, nie zaś jakiegokolwiek innego podmiotu, czy też innej jednostki organizacyjnej albo przedsiębiorstwa Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzeczono się rozprawy. Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do tego, że – zdaniem skarżącej – niezasadnie nieuwzględnione zostało oświadczenie złożone w trybie art. 75 K.p.a., skutkiem czego uznano, że PKP S.A. nie legitymowała się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości.
Wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 200 ust. 1 u.g.n. stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje, jeżeli państwowe lub komunalne osoby prawne posiadały w tym dniu określone grunty w zarządzie. Nie może być zatem wątpliwości co do tego, że warunkiem wymaganym do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali było posiadanie gruntów objętych wnioskiem w zarządzie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a udowodnienie tej okoliczności spoczywa na podmiocie zainteresowanym. Pamiętać przy tym należy, że prawo zarządu mogło zostać ustanowione tylko w ściśle określony sposób, przede wszystkim zaś w drodze decyzji organu administracji lub ściśle określonych umów o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Samo faktyczne władanie gruntami nie determinuje w sposób konieczny istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu. Wykazanie zarządu przez państwowe i komunalne osoby prawne jest dokonywane w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. W świetle § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wojewoda lub organ wykonawczy gminy stwierdza fakt przysługiwania państwowym osobom prawnym zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie co najmniej jednego z wymienionych w pkt1-10 dokumentów. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 K.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym, o czym stanowi § 4 ust. 3 rozporządzenia. Jednak w trybie przepisu § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy uprzednio prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność, a taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Polskie Koleje Państwowe nie przedstawiły ani decyzji, ani umowy, ani żadnego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, które potwierdzałyby, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie czy użytkowaniu PKP. Ma to w niniejszej sprawie decydujące znaczenie, gdyż o zarządzie lub użytkowaniu nie świadczy samo przeznaczenie gruntu lub wykorzystywanie gruntu pod infrastrukturę kolejową. Wobec tego nie można czynić zarzutu Sądowi I instancji, że niezasadnie uznał, iż nie zostało wykazane istnienie po stronie PKP zarządu przedmiotową nieruchomością.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwale NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że: "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)".
Zauważyć także należy – na co wskazał Sąd I instancji – że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 704/13 została oddalona skarga kasacyjna PKP S.A. od wyroku WSA, sygn. akt I SA/Wa 1268/12. Przedmiotem sprawy było nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę – m. in. działki nr 2130/2 położonej w jednostce ewidencyjnej W., obręb Ł., a więc nieruchomości będącej również przedmiotem niniejszego postępowania. W w/w sprawie o sygn. akt I OSK 704/13 zostało przesądzone, że PKP nie wykazała, aby nieruchomość ta pozostawała w jej zarządzie. Uznano także, że organy administracyjne podjęły wszelkie niezbędne kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. PKP zaś kwestionując zasadność komunalizacji nieruchomości m. in. działki nr 2130/2 nie wykazała właściwymi dowodami, aby nieruchomość ta należała do niej.
W odniesieniu do wyroków, na które powołano się w skardze kasacyjnej wskazać należy, że wyrokiem sygn. I OSK 3515/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji oraz decyzje organów obu instancji z powodu niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy skomunalizowana nieruchomość "należała do" terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. NSA wskazał, że PKP wnioskowało o przeprowadzenie dowodu z akt wywłaszczeniowych dla wykazania tytułu przedmiotowych działek, a dowodu tego organ nie przeprowadził. Stan faktyczny sprawy przedstawiony w w/w wyroku znacznie zatem odbiega od stanu faktycznego w sprawie niniejszej. Natomiast wyrok wydany w sprawie sygn. I OSK 3397/15, na który również wskazywała skarga kasacyjna stanowi odosobniony pogląd w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, którego to poglądu skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela. Podgląd wyrażony w tym wyroku jest też sprzeczny z w/w uchwałą z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16.
W odniesieniu do zastosowania w niniejszej sprawie art. 34 ustawy z 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, który to przepis powołano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazać należy, że zarówno ten przepis, jak i przepis art. 34a ustawy nie dotyczą gruntów, których komunalizacja nastąpiła z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych) lecz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1417/11).
Skoro zatem istnienia zarządu nie można domniemywać, o czym była już mowa powyżej, to – wobec okoliczności niniejszej sprawy – nie można uznać za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 200 ust. 1 u.g.n oraz § 4 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. Nie doszło też do naruszenia art.75 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zebrany i oceniony w sposób prawidłowy, w związku z czym zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis ten miałby bowiem zastosowanie tylko i wyłącznie w sytuacji, w której Sąd I instancji stwierdziłby naruszenie przepisów prawa, a pomimo tego nie uchyliłby zaskarżonej decyzji. Jeżeli jednak – z uzasadnionych powodów wskazanych powyżej – Sąd ten uznał, że do takich naruszeń nie doszło, to wtedy nie można skutecznie zarzutu naruszenia art.1451 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Mając zatem na uwadze stan faktyczny i okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło