V SA/Wa 374/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-08
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 z powodu błędnego wykazywania uczniów w systemie informacji oświatowej, w szczególności w zakresie uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, uczniów bez aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz wychowanków internatów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, oddalając skargę Powiatu. Nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. Organy zasadnie uznały, że wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej jako niepełnosprawnych lub korzystających z internatu wymagało posiadania aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz faktycznego przebywania w internacie, a nie jedynie deklaracji woli.Stan faktyczny
Powiat zaskarżył decyzję Ministra Rozwoju i Finansów utrzymującą w mocy decyzję zobowiązującą Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Powodem zobowiązania było zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w systemie informacji oświatowej (SIO) na dzień 30 września 2010 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. sposób kwalifikacji uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, uczniów bez aktualnych orzeczeń oraz wychowanków internatów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat S. (dalej: Powiat, Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister lub Organ) z (...) grudnia 2016 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Ministra Finansów z (...) grudnia 2015 r. nr (...), zobowiązującą Powiat S. do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 623 532,36 zł.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z (...) grudnia 2015 r. Minister zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej części dotacji oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. w wysokości 623.532,36 zł. Decyzja została wydana w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w S. w Powiecie S. w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania wybranymi środkami publicznymi. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z wykazaniem w systemie informacji oświatowej (dalej również "SIO") na dzień 30 września 2010 r. błędnych danych, zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych łącznie o 132,1880 uczniów, a w konsekwencji została zawyżona o kwotę 623.532,36 zł oświatowa subwencja ogólna dla Powiatu za rok 2011.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji z grudnia 2015 r. w zakresie :
- uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej ze względu na niepełnosprawności sprzężone,
- uczniów wykazanych w systemie informacji oświatowej, którzy na dzień sprawozdawczy nie posiadali aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,
- wychowanków internatów wykazanych w systemie informacji oświatowej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Rozwoju i Finansów decyzją z (...) grudnia 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z (...) grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, podzielił oświatową subwencję ogólną na rok 2011 pomiędzy poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659) (dalej: "rozporządzenie z 22 grudnia 2009 r."). Algorytm na podstawie którego dokonano podziału został określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. i przewidywał odrębne wagi, m.in.: P2, P3, P4, P5, P29, P30. Z opisu wag:, P2, P3, P4 wynikało, że mogli przy nich zostać uwzględnieni i wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r., uczniowie/wychowankowie posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujący obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, jeżeli posiadali orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Liczba uczniów szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu została ustalona na podstawie danych wykazanych w SIO. System obejmował bazy danych oświatowych zawierające zbiory danych o uczniach i wychowankach w szkołach prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej określiła terminy wykazywania przez szkoły i placówki oświatowe danych w systemie informacji oświatowej o liczbie uczniów, na 31 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy). Jedyną podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w SIO, według stanu na 30 września 2010 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej, zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Minister ustalił, że dwóch uczniów nie posiadało orzeczeń stwierdzających niepełnosprawności sprzężone. Stwierdził również, że w SIO zostali wykazani uczniowie nieposiadający aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, tj. zgodnie ze stanem w dniu 30 września 2010 r. Organ zakwestionował także ujęcie w SIO i przyporządkowane do wagi P29 wychowanków, którzy zadeklarowali pobyt w internatach, ale faktycznie tam nie przebywali.
Podsumowując Minister wyjaśnił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011, o której Powiat został powiadomiony pismem z (...) lutego 2011 r., nr (...) została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 132,1880 uczniów liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 35.019.827,00 zł. W związku z wykazanymi błędami oświatowa subwencji ogólnej za rok 2011 została zawyżona o kwotę 623.532,36 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 132,1880 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej za 2011 r. wyniosła 34.396.294,64 zł. Kwota 623.532,36 zł stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat na rok 2011, a kwotą ustaloną w wyniku przeprowadzonego postępowania, jest kwotą nienależną i podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej jego wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, tj.:
- art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016r. poz. 198 ze zm.), zwanej dalej "u.d.j.s.t.",
- algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659),
- art. 3 pkt 1a lit. a), art. 3 pkt 18, art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016r. poz. 1943 ze zm.), (dalej: "u.s.o."),
- art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463 ze zm.), (dalej: "u.s.i.o."),
- § 6 pkt 1 lit. k) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746 ze zm.),
- § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 19, poz. 166),
- § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. z 2010r. Nr 228, poz. 1489),
- § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 173, poz. 1072) poprzez przyjęcie, że z orzeczeń wydanych dla uczniów Szkoły Podstawowej nr 8 w S. nr 234 i nr 233 nie wynikała możliwość ich wykazania w systemie informacji oświatowej ze względu na niepełnosprawności sprzężone oraz, że wykazanie ucznia w systemie informacji oświatowej, jako ucznia niepełnosprawnego mogło nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdawczy szkoła posiadała aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
- instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej, w związku przepisami ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej oraz w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. z 2004 r. Nr 277, poz. 2746)
- poprzez przyjęcie, że w systemie informacji oświatowej wg stanu w dniu 30 września 2010 r. Skarżący niewłaściwie wykazał liczbę wychowanków korzystających z zakwaterowania w internacie (bursie);
2. naruszenie prawa proceduralnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art. 77 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) - poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i nieodniesienie się w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji do następujących zgłaszanych przez skarżącego kwestii:
a) możliwości przedawnienia należności objętych decyzją, stosownie do art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t. w związku z działem III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), zwanej dalej "O.p.",
b) zachowania mocy prawnej orzeczeń odpowiednio o potrzebie kształcenia specjalnego, o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz o potrzebie indywidualnego nauczania wydanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 173, poz. 1072), w związku z powołaniem się przez Ministra Finansów na § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 19, poz. 166),
c) naruszenia kompetencji przez Centrum Informatyczne Edukacji poprzez wprowadzenie pojęcia "korzystający" w odniesieniu do wychowanka internatu i w związku z przyjęciem tego pojęcia przez Ministra Finansów, jako podstawę do ustalenia zawyżonej liczby wychowanków internatów,
d) braku znaczenia i skutków wywołanych przez omawiane w treści skargi: orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, brak aktualnych orzeczeń oraz zarządzenia dyrektora o przyjęciu uczniów do internatu, w związku z upływem czasu od udzielenia części oświatowej subwencji ogólnej w 2011 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Przedstawiając powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.
Na wstępie, należy zająć się zarzutem przedawnienia. Nie jest on zasadny, gdyż decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z art. 36 ust. 8 ustawy z 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016r. poz. 198 dalej jako u.d.j.s.t.), nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. W niniejszej sprawie przedawnienie rozpoczęło bieg od dnia 31 grudnia 2010 r. i winno się zakończyć z dniem 31 grudnia 2015 r. Decyzja Ministra Finansów (ustalająca) została wydana w dniu [...] grudnia 2015 roku, a doręczona w dniu 23 grudnia 2015 roku tj., przed upływem biegu przedawnienia.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji Ministra Rozwoju i Finansów nakładającej na Powiat obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. w wysokości 623 532,36 zł.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra, jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. Stanowiły one wystarczającą podstawę do zastosowania w sprawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.
Po przeprowadzeniu analizy zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych przez Powiat w pkt 1 skargi poprzez przyjęcie przez Ministra, że z orzeczeń nr 234 i nr 233 wydanych dla uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w S. im. J. B. nie wynikała możliwość wykazania orzeczeń w SIO ze względu na niepełnosprawności sprzężone oraz, że wykazanie ucznia w SIO jako ucznia niepełnosprawnego mogło nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdawczy, tj. 30 września 2010 r. szkoła posiadała aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, Sąd rozpoznający sprawę stwierdza, że nie są one zasadne.
Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nr 234 z 27 czerwca 2006 r. i nr 233 z 22 maja 2005 r. zostały wydane dla uczniów u których zdiagnozowano odpowiednio upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i choroby przewlekłe oraz upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i ADHD.
Stosownie do art. 71b ust. 1 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym przedmiotową sprawą - kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a u.s.o., tj. niepełnosprawne oraz niedostosowane społecznie, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o.
Zgodnie z art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
Na podstawie art. 71b ust. 3a u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3 mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 u.s.o. oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno- pedagogicznych.
Stosownie do art. 71b ust. 5 u.s.o. starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem ust. 5a, zgodnie z którym jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.
Objęte przedmiotem sprawy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego zostały wydane na podstawie przepisów prawa obowiązujących w momencie ich wydawania, tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz.U. Nr 13, poz. 114 ze zm.), które obowiązywało w okresie 10 marca 2001 r. - 14 października 2008 r. i zostało wydane na podstawie art. 71b ust. 6 u.s.o. Przepisy powołanego rozporządzenia nie precyzowały obowiązku określania w orzeczeniach rodzaju niepełnosprawności, a w szczególności niepełnosprawności sprzężonych. Definicja tego pojęcia została wprowadzona do ustawy o systemie oświaty na mocy art. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 56, poz. 458). Zgodnie zatem z art. 3 pkt 18 u.s.o., który wszedł w życie 22 kwietnia 2009 r. przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem, co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności. Jednakże ustawa zmieniająca nie zawierała regulacji dotyczących orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przed wejściem w życie powołanego wyżej przepisu.
Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania, w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradniach specjalistycznych, są organizowane i działają na zasadach określonych w rozporządzeniu zespoły orzekające, które wydają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dzieci i młodzieży z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w tym o potrzebie zajęć rewalidacyjno- wychowawczych dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. W stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 12 lutego 2001 r. wzorze orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, zawarto sformułowanie "Zespół Orzekający (...) orzeka o potrzebie kształcenia specjalnego (...) z uwagi na (należy określić rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy)". Zatem w sentencji orzeczenia należało wskazać rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, w tym np. występowanie upośledzeń sprzężonych, kwalifikujących do objęcia ucznia specjalną organizacją nauki i metod pracy. Orzeczenia te były wydawane na podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o., a poza sentencją, do ich obligatoryjnych elementów należały: diagnoza, zalecenia i uzasadnienie. Poszczególne elementy orzeczenia były ze sobą powiązane i stanowiły całość rozstrzygnięcia.
Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 lutego 2001 r. w przypadku uwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim - orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, albo orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, według wzorów stanowiących załączniki nr 1-3 do rozporządzenia. W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego - zgodnie z § 7 ust. 2 - określa się zalecaną formę kształcenia specjalnego: w szkole ogólnodostępnej, szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym, szkole specjalnej lub oddziale specjalnym albo w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego, okresu kształcenia w danej szkole albo na czas nieokreślony (§ 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 lutego 2001 r.).
Ponadto - zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 lutego 2001 r. na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, starosta lub jednostka samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 71b ust. 5 i 5a u.s.o., zapewnia dziecku formę kształcenia zalecaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
W okresie od 16 lutego 2005 r. do 31 sierpnia 2011 r. stosowane w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego określenie rodzaju zaburzeń i odchyleń rozwojowych powinno być zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz.U. Nr 19, poz. 166). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1-9 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. przedszkola specjalne, oddziały specjalne w przedszkolach ogólnodostępnych, szkoły specjalne oraz oddziały specjalne w szkołach ogólnodostępnych organizuje się dla dzieci i młodzieży: niesłyszących, słabo słyszących, niewidomych, słabo widzących, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, z chorobami przewlekłymi, z zaburzeniami psychicznymi, niedostosowanych społecznie, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, zagrożonych uzależnieniem, z zaburzeniami zachowania.
Należy też dodać, że o niepełnosprawności sprzężonej, wymienionej w § 2 ust. 1 pkt 9 z dnia 18 stycznia 2005 r., można mówić w przypadku, gdy w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół orzekający wskazał występowanie u ucznia co najmniej dwóch z niepełnosprawności wymienionych w pkt 1-8.
Dodatkowo wskazać należy, że w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9 z 30 września 2010 r. zapisano: "Kategorie uczniów, dla których organizuje się kształcenie specjalne wymienione w tabelach NP1, NP2, NP2a, NP3 i NP4 są zgodnie z kategoriami określonymi w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie iv specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach. W rozporządzeniu rozróżnia się dwie kategorie uczniów/dzieci wymagających stosowania w procesie kształcenia specjalnej organizacji nauki i metod pracy dydaktycznej, objętych kształceniem specjalnym:
- niepełnosprawnych i niedostosowanych społecznie.
Kształcenie specjalne organizuje się dla uczniów niepełnosprawnych, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1-8 przywołanego rozporządzenia: niesłyszących, słabo słyszących, niewidomych, słabo widzących, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznymi, z autyzmem posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną. W przypadku, gdy w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego poradnia wskaże występowanie u ucznia, co najmniej dwóch z wyżej wymienionych niepełnosprawności, mówimy o występowaniu u niego niepełnosprawności sprzężonej, zdefiniowanej w art. 3 pkt 18 u.s.o."
Stosownie do § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. Nr 173, poz. 1072), które weszło w życie 15 października 2008 r., orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, zachowują moc.
W orzeczeniach nr 234 i nr 233 o potrzebie kształcenia specjalnego wskazano tylko jedną niepełnosprawność - upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Choroby przewlekłe i ADHD, które także wskazano w orzeczeniach nie były i nie są niepełnosprawnościami.
Reasumując Minister nie naruszył obowiązujących w omawianym zakresie przepisów prawa stwierdzając, że z orzeczeń nr 234 (upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i choroba przewlekła) oraz nr 233 (upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i ADHD) wydanych dla uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej nr 8 w S. nie wynikało, że u dwóch uczniów zdiagnozowano niepełnosprawności sprzężone. Wskazane w orzeczeniach niepełnosprawności nie stanowiły niepełnosprawności sprzężonych, ponieważ nie zostały enumeratywnie wymienione w § 2 ust. 1 pkt 1-8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach. Uczniowie, których dotyczą orzeczenia nr 234 i nr 233 prawidłowo powinni zostać wykazani w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej jako uczniowie z jedną niepełnosprawnością, a następnie - przy naliczaniu należnej Powiatowi części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 - uwzględnieni przy odpowiednich wagach.
W ocenie Sądu, organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego stwierdzając brak podstaw do wykazania w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu dla Powiatu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, jako uczniów objętych kształceniem specjalnym, uczniów, którzy na dzień 30 września 2010 r. nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, zostali zakwalifikowani do wagi niewynikającej z posiadanego orzeczenia bądź zostali zakwalifikowani do nieodpowiedniej wagi.
Podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu w dniu 30 września 2010 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, stanowią orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydawane na podstawie powołanego w niniejszym uzasadnieniu art. 71b ust. 3 u.s.o., przy czym uczniowie powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej, zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Sąd podziela ocenę organu administracji zgodnie z którą wykazanie ucznia w systemie informacji oświatowej jako ucznia niepełnosprawnego mogło nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdawczy szkoła posiadała aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W toku postępowania administracyjnego Minister ustalił natomiast, że w SIO zostali wykazani uczniowie nieposiadający aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Analizując orzeczenia uczniów stanowiące podstawę do ich uwzględnienia w SIO Minister wskazał, że orzeczenie nr 156 ważne było na pierwszy etap edukacyjny tj. do roku szkolnego 2009/2010, a uczeń uczęszczał w roku szkolnym 2010/2011 do I klasy Gimnazjum Specjalnego nr [...] w S., orzeczenie nr 53 wydane zostało [...] 2010 r. dla uczennicy Gimnazjum Specjalnego nr 5 w S., a więc po okresie sprawozdawczym tj. po 30 września 2010 r., orzeczenie nr 196 ważne było do ukończenia gimnazjum, a uczennica uczęszczała w roku szkolnym 2010/2011 do I klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej nr [...] w S.. Wszystkie wskazane orzeczenia nie były więc aktualne na dzień 30 września 2010 r.
Wyjaśnić należy, iż w przypadku gdy uczeń szkoły albo wychowanek ośrodka miał orzeczenie na pewien okres, etap edukacyjny lub okres nauki w szkole wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, który upłynął powinien był uzyskać następne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ośrodek powinien dokonywać systematycznej weryfikacji posiadania przez swoich podopiecznych stosownych orzeczeń. Obowiązek taki wynika z ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach. Kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych organizuje się wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, z uwagi na niepełnosprawność wskazaną w przepisach prawa oświatowego. Działania przedszkola, szkoły lub placówki w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego zgodnie zobowiązującymi przepisami. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania przedszkole, szkoła, placówka posiada ww. dokument. Posiadanie przez uczniów aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wskazującego na określony rodzaj niepełnosprawności uprawnia placówkę do wykazywania ucznia przy odpowiednich wagach. Dotyczy to zarówno kwestii odpowiedniego etapu edukacyjnego, jak i kwalifikowania uczniów do niepełnosprawności sprzężonych. Termin obowiązywania oraz rodzaj niepełnosprawności określa orzeczenie.
W ocenie Sądu regulacje dotyczące stosowania poszczególnych wag są jednoznaczne - wobec uczniów/wychowanków nieposiadających w dniu sprawozdawczym tj. 30 września 2010 r. odpowiednich orzeczeń lub opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej, nie powinny zostać zastosowane dodatkowe wagi, których zastosowanie jest uwarunkowane posiadaniem orzeczenia lub opinii. Uwzględnianie uczniów/wychowanków w konkretnych wagach powinno następować zgodnie z wymogami określonymi w opisach poszczególnych wag, na podstawie danych zawartych w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej.
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. Nr 173, poz. 1072), w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradniach specjalistycznych, są organizowane i działają na zasadach określonych w rozporządzeniu zespoły orzekające, które wydają m.in. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedostosowanej społecznie, wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 września 2008 r. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole. Zgodnie zaś z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 18 września 2008 r. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole. Etapy edukacyjne w szkole podstawowej to klasy I-III lub IV-VI. Stosownie bowiem do § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 18 września 2008 r. w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się zalecane:
1) warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
2) najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego: w przedszkolu ogólnodostępnym, w tym z oddziałami integracyjnymi, integracyjnym albo specjalnym, szkole ogólnodostępnej, szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym, szkole specjalnej lub oddziale specjalnym, ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym albo w szkole zorganizowanej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii lub specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym.
Na podstawie art. 39 ust. 1 u.s.o., dyrektor szkoły lub placówki m.in. kieruje jej działalnością, sprawuje nadzór pedagogiczny, organizuje kształcenie, wychowanie i opiekę dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy oraz odpowiada za realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia. W związku z tym dyrektor szkoły lub placówki ma obowiązek sprawowania nadzoru nad poprawnością dokumentacji przebiegu nauczania, w tym zapewnienia monitorowania aktualności orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego uczniów, na podstawie których m.in. opracowuje się dla nich indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne, organizuje zajęcia rewalidacyjne oraz organizuje i udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych, konieczność aktualności - na danym etapie edukacyjnym - orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego posiadanego przez ucznia objętego takim kształceniem nie powinna budzić wątpliwości. Jest to bowiem warunek konieczny zapewnienia wychowankowi właściwych, dostosowanych do jego aktualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, oddziaływań. Brak aktualnych orzeczeń stanowi o zaniedbaniach zarówno z punktu widzenia pedagogicznego, jak również organizacyjnego - w zakresie zapewnienia właściwej organizacji pracy szkół i placówek oświatowych. Nieprawidłowości w zakresie organizacji kształcenia specjalnego wiążą się nie tylko z ryzykiem nieprawidłowości w zakresie finansowania zadań oświatowych, ale przede wszystkim mogą skutkować niewłaściwymi oddziaływaniami edukacyjnymi wobec uczniów objętych takim kształceniem. Stąd też powinny być niezwłocznie korygowane w trybie nadzoru pedagogicznego.
Reasumując organ administracji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa stwierdził, że wykazanie ucznia w SIO jako ucznia niepełnosprawnego mogło nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdawczy szkoła posiadała aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Zarówno orzeczenie nr 156, także orzeczenie nr 53, jak również orzeczenie nr 196 nie były aktualne w dniu 30 września 2010 r.
Wskazać również należy, że w okresie objętym stanem faktycznym sprawy nie obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz.U. Nr 228, poz. 1489). Rozporządzenie z dnia 17 listopada 2010 r. weszło w życie 1 września 2011 r., dlatego organy prowadzące postępowanie administracyjne nie mogły naruszyć przepisów powołanego rozporządzenia, w tym § 7.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. z 2004 r. Nr 277, poz. 2746), poprzez przyjęcie przez Ministra, że w SIO wg stanu w dniu 30 września 2010 r. Skarżący niewłaściwie wykazał liczbę wychowanków korzystających z zakwaterowania w internacie (bursie) Sąd stwierdza, że nie jest to zarzut zasadny.
W toku postępowania kontrolnego organ zgromadził materiał dowodowy pozwalający stwierdzić, że w Technikum w Zespole Szkół nr [...] im. K. W. w S. 38 uczniów - według stanu w dniu 30 września 2010 r. - nie korzystało z zakwaterowania w internacie, a jedynie zgłosiło chęć korzystania z internatu w roku szkolnym 2010/2011. Z informacji uzupełniających Powiatu, wniesionych pismem z [...] 2014 r. nr [...] wynikało, że w systemie informacji oświatowej wg stanu na 30 września 2010 r. zostali wykazani wychowankowie internatów m.in. na podstawie deklaracji woli pobytu. Powiat tym samym potwierdził, że część wychowanków uprawnionych do zamieszkania w internacie na podstawie zarządzeń dyrektorów: Zespołu Szkół nr [...] w S. oraz Zespołu Szkół nr [...] w S., w dniu 30 września 2010 r. nie przebywała w placówce. Deklaracja woli pobytu w internacie nie stanowiła podstawy do objęcia wychowanków wagą P29. Stan wychowanków w internacie w dniu 30 września 2010 r. winien być określony na podstawie faktycznej ilości wychowanków przebywających (korzystających) w internacie. W systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2010 r. powinna być ujęta ilość uczniów i wychowanków w oparciu o rzeczywiste dane, a nie o prognozy.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzaju tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225 ze zm.) regulującymi m.in. prowadzenie przez placówki systemu dokumentacji oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania do placówki i z dniem przyjęcia wpisana do księgi wychowanków i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii (Dz. U. Nr 178. poz. 1833 ze zm.) wychowankiem jest osoba przyjęta do placówki i z dniem przyjęcia wpisana do księgi wychowanków. Wychowankiem nie jest osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka wychowawczego oraz nie wpisana do księgi wychowanków. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości finansowania osób niebędących wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Rozporządzenie z dnia 19 lutego 2002 r. określało sposób prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne, a także przez publiczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 3 - 5 i 7 u.s.o., więc m.in. placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej. Do wymienionych placówek należy zaliczyć również internaty.
Stosownie do § 5 rozporządzenia z dnia 19 lutego 2002 r. placówka zapewniająca opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania prowadzi księgę wychowanków, do której wpisuje się: imię (imiona) i nazwisko datę i miejsce urodzenia oraz numer PESEL wychowanka, imiona i nazwiska rodziców (prawnych opiekunów) i adresy ich zamieszkania, adres dotychczasowego miejsca zamieszkania wychowanka, datę przyjęcia wychowanka do placówki oraz datę i przyczynę skreślenia z listy wychowanków, a także nazwę i adres placówki, do której wychowanek został przeniesiony. Wpisów w księdze wychowanków dokonuje się chronologicznie według dat przyjęcia wychowanków. Wychowankiem nie jest osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka wychowawczego oraz nie wpisana do księgi wychowanków. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości finansowania osób niebędących wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej, system informacji oświatowej obejmuje bazy danych oświatowych, w skład których wchodzą m.in. zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według typów lub rodzajów szkół i placówek oświatowych. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o SIO dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 31 marca i 30 września każdego roku.
Sąd stwierdza, iż Organ prawidłowo ustalił, że 38 uczniów w dniu 30 września 2010 r. (termin wykazania danych w SIO) nie zostało przyjętych i nie przebywało w internatach: Zespołu Szkół nr [...] w S. oraz Zespołu Szkół nr [...] w S., w dniu 30 września 2010 r. uczniowie nie zostali w ośrodkach zakwaterowani, nie zostali wpisani do księgi wychowanków i nie podlegali całodobowej opiece.
Zasadnie zatem Minister przyjął, iż nie byli wychowankami w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2011 r. Sąd podziela stanowisko Organu zgodnie z którym nieletni, którzy do dnia 30 września 2010 r., tj. do terminu wykazywania danych w systemie informacji oświatowej nie zostali przyjęci do internatów prowadzonych przez Zespołu Szkół nr [...] w S. oraz Zespołu Szkół nr [...] w S., , a tym samym nie byli wychowankami w dniu 30 września 2010 r., nie korzystali z zakwaterowania w tych placówkach i nie mogli zostać wykazani w systemie informacji oświatowej, a w konsekwencji nie mogli również zostać uwzględnieni przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu na rok 2011 przy wadze P34 przeznaczonej dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystających z zakwaterowania. Algorytm podziału subwencji nie uwzględnia wychowanków, którzy zostali skierowani do placówki, a do niej nie przybyli. Bezpośrednio po przybyciu nieletniego do danego ośrodka zadaniem dyrektora jest powiadomienie właściwych organów, obowiązanych do kontroli spełnienia obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki, o przyjęciu nieletniego do ośrodka.
W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu tym samym nie naruszyły przepisów prawa materialnego.
Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło