III FSK 1111/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1069/18 w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r. nr 1401-IEW-4.4123.116.2017.3.MS w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. o sygn. akt III SA/Wa 1069/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") w sprawie ze skargi K. P. (dalej: "Skarżąca"), oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor") z dnia 8 lutego 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Legionowie (dalej: ,,organ pierwszej instancji") z dnia 6 czerwca 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Skargę kasacyjną od wyroku WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca, który zaskarżyła ten wyrok w całości. Wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA. Wniosła o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z póżn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") dowodu uzupełniającego z następującego dokumentu: Karta "Historia zdrowia i choroby K. P." - na okoliczność stanu zdrowia w okresie, gdy Skarżąca składała żądanie dosyłania przesyłek i przekazów pocztowych oraz gdy nastąpiło domniemanie doręczenia decyzji organu pierwszej instancji oraz na okoliczność dołożenia należytej staranności przez Skarżącą (biorąc po uwagę jej stan zdrowia) w celu przekierowania korespondencji od organów podatkowych. Skarżąca wniosła o zasądzenie na Jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. Stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Skarżąca zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a w związku z art. 150 § 1 pkt. 1, § 2 i § 4 w związku z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "o.p."), polegającym na tym, że: - WSA pomimo braku na kopercie i na potwierdzeniu odbioru podpisu doręczyciela, braku adnotacji w dokumencie potwierdzenia odbioru o niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p., braku informacji, że zawiadomienie (awizo) pozostawiono w skrzynce we wskazanych w adnotacji dniach, oraz braku awiza w skrzynce pocztowej oraz umieszczenia na kopercie adnotacji "dosłać L. ul. L. [...", bezzasadnie uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia 6 czerwca 2017 r. została prawidłowo doręczona Skarżącej, zgodnie z art. 150 § 1 pkt. 1. i § 2 o.p. oraz, że wywołała skutek określony w 150 § 4 o.p. - co w konsekwencji doprowadziło WSA do bezzasadnego uznania, iż Skarżąca ze swej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji i do bezpodstawnego oddalenia przez WSA skargi i utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora z dnia 8 lutego 2018 r.; 2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 146 o.p. w związku z art. 162 § 1 o.p., polegającym na tym, że: - WSA bezzasadnie uznał, że Skarżąca nie poinformowała o zmianie swojego miejsca zamieszkania, podczas gdy Skarżąca w dniu 22 marca 2017 r. złożyła żądanie dosyłania przesyłek i przekazów pocztowych na adres ul. L. [...], [...] L. w związku z Jej tymczasowym przebywaniem poza miejscem zamieszkania (ul. A. [...], [...] J.) i tym samym dołożyła należytej staranności w celu przekierowania korespondencji - co w konsekwencji doprowadziło WSA do bezzasadnego uznania, iż Skarżąca ze swej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji i do bezpodstawnego oddalenia przez WSA skargi i utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora z dnia 8 lutego 2018 r. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pismem procesowym z dnia 17 października 2022 r. Skarżąca uzupełniła argumentację zarzutów skargi kasacyjnej, załączając jednocześnie dowód w postaci odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 9 listopada 2022 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Strony zostały poinformowane o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej, zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W niniejszej sprawie organ wydał postanowienie dnia 8 lutego 2018 r., w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii, czy okoliczności przywołane w tym wniosku uprawdopodobniają brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał wniosek odnośnie przeprowadzenia dowodów uzupełniających z wyżej wskazywanych dokumentów, gdyż nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozpatrywanej sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a w związku z art. 150 § 1 pkt 1, § 2 i § 4 w związku z art. 162 § 1 o.p. Należy przyjąć, że WSA słusznie przyjął, że organ odwołując się do stosownego orzecznictwa, prawidłowo stwierdził, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że wyłącznie z winy operatora pocztowego nie doszło do skutecznego doręczenia jej decyzji, na skutek błędu popełnionego przez pracowników Urzędu Pocztowego w J., którzy w wyniku przeoczenia, pomimo adnotacji na kopercie o odesłaniu pod adres w L. nie przekierowali i nie dosłali ww. korespondencji na właściwy jej adres. Skarżąca miała świadomość, co do toczącego się wobec niej postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości zlikwidowanej spółki, z uwagi na doręczenie Stronie w dniu 11.01.2017 r. postanowieniem z dnia 19.12.2016 r. o jego wszczęciu. W toku przedmiotowego postępowania Skarżąca osobiście odbierała kierowaną do niej korespondencję. Miała również świadomość, iż do dnia 11.05.2017 r. może spodziewać się wydania decyzji w przedmiocie jej odpowiedzialności lub ewentualnego postanowienia o przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Ponadto Skarżąca nie dopełniła obowiązku informowania organów podatkowych o zmianie danych adresowych dotyczących miejsca zamieszkania pomimo planowania nieobecności pod adresem wskazanym urzędowi trwającym aż od 22.03.2017 r. do 22.03.2018 r. W odniesieniu do dowodów i twierdzeń Skarżącej w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, WSA zasadnie podzielił w całości stanowisko organu. Przekierowanie przez Urząd Pocztowy korespondencji w postępowaniu podatkowym na inny adres niż adres wskazany organowi do doręczeń, spowodowałoby naruszenie przepisów dotyczących doręczeń zawartych w o.p. Przepisy te nie przewidują takiej instytucji. Pisma mają być doręczane pod wskazany przez Stronę adres do doręczeń. Zgodnie z art. 146 o.p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń; w razie niedopełnienia tego obowiązku, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 o.p., a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca zdawała sobie sprawę z trwającego postępowania podatkowego, planowała nieobecność pod adresem wskazanym Urzędowi trwającą ok. 1 roku. Nie podjęła niezbędnych działań mających na celu zapewnienie jej prawidłowego doręczenia korespondencji, w szczególności zgodnie z ustawowym obowiązkiem nie zawiadomiła o tym Urzędu. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że uprawdopodobniła ona brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Bogusław Woźniak Sławomir Presnarowicz Paweł Borszowski