VII SAB/Wa 56/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, sędzia WSA Mirosława Kowalska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Zdrowia I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Zdrowia do wydania aktu, II. stwierdza, że Minister Zdrowia pozostawał w bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, IV. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz [...] kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem [...] maja 2017 r., po rozpatrzeniu zarzutów [...] w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] listopada 2015 r odmówił uwzględnienia zarzutów Dnia 15 maja 2017 r. [...] złożył do Ministra Zdrowia, za pośrednictwem organu wojewódzkiego zażalenie na ww. postanowienie. Zażalenie zostało doręczone Ministrowi Zdrowia 29 maja 2017 r. W dniu 8 września 2017 r. skarżący złożył do Ministra Zdrowia ponaglenie na niezałatwienie w terminie zażalenia. [...] złożył 15 września 2017 r. skargę na bezczynność Ministra Zdrowia w rozpatrzeniu ww. zażalenia, wnosząc m.in. o zobowiązanie organu do go rozpatrzenia w terminie 14 dni od doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. W dniu 15 września 2017r. skarżący skargę na bezczynność Ministra Zdrowia w rozpatrzeniu opisanego zażalenia. Minister Zdrowia postanowieniem z [...] października 2017 r. znak [...] rozpoznał ww. zażalenie utrzymując w mocy postanowienie [...] PWIS z [...] maja 2017 r. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że [...] października 2017 r. wydał postanowienie i zostało ono wysłane do skarżącego 13 października 2017 r. Dodał, że opóźnienie wynikło z charakteru oraz ilości spraw wpływających do organu. Obecnie toczy się kilka tysięcy spraw z zażaleń na postanowienia organów egzekucyjnych dot. obowiązku poddania dzieci obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Zdaniem organu opóźnienie spowodowane zostało czynnikiem od niego niezależnym. W razie nie podzielenia przez Sąd ww. argumentów Minister wniósł o uznanie, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzekając w sprawie ze skargi na bezczynność należy więc przede wszystkim ocenić, czy w dacie wnoszenia skargi oraz w dacie wyrokowania organ administracji pozostawał w stanie bezczynności i w tym zakresie ewentualnie zobowiązać organ do wydania aktu lub podjęcia czynności, bądź też umorzyć postępowanie jeżeli bezczynność ustała po wniesieniu skargi. O ile sąd stwierdzi istnienie stanu bezczynności przynajmniej w dacie wniesienia skargi, powinien orzec również, czy w związku ze stwierdzoną bezczynnością miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz czy zasadne jest wymierzenie grzywny. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie organ po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność wydał w dniu [...] października 2017 r. akt administracyjny rozstrzygający zażalenie skarżącego. Natomiast skarga została wniesiona 15 września 2017 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd dotyczący orzekania w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W takim przypadku postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Jednakże po zmianie art. 149 p.p.s.a. dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) przyjmuje się, że obowiązek umorzenia postępowania dotyczy tylko rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu. Z art. 149 p.p.s.a. wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt wydane zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jeżeli zatem do dnia orzekania przez sąd, organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, a to w niniejszej sprawie nastąpiło, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Z tych względów Sąd postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu umorzył. Nie zwalnia to natomiast Sądu od orzeczenia, czy w dacie wniesienia skargi stan bezczynności istniał, a jeżeli tak, to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa, a także ewentualnie o orzeczeniu grzywny lub przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Wobec powyższego należy stwierdzić że organ w dacie złożenia skargi pozostawał bezczynności. Skarżący zażalenie złożył bowiem 15 maja 2017 r., które Minister otrzymał 29 maja 2017 r. Do dnia wniesienia skargi tj. 15 września 2017 r., nie wydał jednak rozstrzygnięcia, ani nie podjął żadnych czynności. Stan ten trwał zatem 3 miesiące i 17 dni. Terminy załatwiania spraw określone są w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zatem dla niniejszej sprawy termin jej załatwienia wynosi 1 miesiąc. W tej sprawie organ nie podejmował czynności również po złożeniu ponaglenia 8 września 2017 r. Dopiero po blisko miesiącu od złożenia skargi wydał rozstrzygnięcie, zatem po 4 miesiącach i 13 dniach od dnia wniesienia zażalenia. Z powyższego zestawienia niewątpliwie wynika, że organ pozostawał w bezczynności. Za bezczynność przyjmuje się bowiem stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. w terminach przewidzianych przepisami. Niemniej – zdaniem Sądu - bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Organ w niniejszej sprawie dopuścił się prawie 3 i pół miesięcznej zwłoki przy załatwianiu zażalenia, nie był to zatem na tyle długi okres, aby uznać że bezczynność miała charakter rażący. Sąd miał przy tym na uwadze, że – jak podniesiono w odpowiedzi na skargę - przed organem toczy się kilka tysięcy spraw z zażaleń na postanowienia organów egzekucyjnych dot. obowiązku poddania dzieci obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Stąd organ mógł mieć kłopoty z terminowym załatwieniem sprawy. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 166 (pkt I wyroku) i art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a (pkt II i III wyroku) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369). O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt IV wyroku).