II SA/Lu 1071/17

WyrokWSA w Lublinie2018-02-13

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Jacek Czaja, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, istnieje podstawa do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., jeśli skarżący twierdzą, że odszkodowanie zostało wypłacone jedynie za część zbywanej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość można ustalić, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania. W niniejszej sprawie zgromadzone dowody, w tym akty notarialne i operaty techniczne, jednoznacznie potwierdziły, że poprzednik prawny skarżących sprzedał Skarbowi Państwa nieruchomość o łącznej powierzchni 1266 m2 (działki nr [...] i [...]) za ustaloną cenę. Twierdzenia skarżących o zbyciu większej powierzchni nieruchomości (2395,56 m2) i wypłaceniu odszkodowania tylko za część tej powierzchni, opierały się na błędnym zapisie w akcie notarialnym z 1960 r., który został sprostowany w późniejszym akcie z 1967 r. Organy prawidłowo zastosowały przepisy k.p.a. i u.g.n.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia odszkodowania za nieruchomość o powierzchni 1132,56 m2, twierdząc, że ich poprzednik prawny zbył większą działkę na rzecz Skarbu Państwa, za którą otrzymano odszkodowanie tylko za część. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą wypłaty odszkodowania, uznając, że nie nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez odszkodowania. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., w tym pominięcie dokumentów wskazujących na większą powierzchnię działki oraz niepoinformowanie o sprostowaniu aktu notarialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. W., I. W., J. W., W. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania J. W., I. W., J. W. i W. W. (dalej także: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], orzekającą o odmowie wypłaty skarżącym odszkodowania za nieruchomość o powierzchni 1132,56 m2, położoną w P. przy ul. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za opisaną nieruchomość, czego żądali skarżący, będący spadkobiercami K. W. (dalej także: poprzednik prawny skarżących). Organ odwoławczy podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza jednoznacznie, że nie nastąpiło pozbawienie praw do tej nieruchomości bez odszkodowania, a zatem nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących. Zdaniem Wojewody, wskazany przez skarżących grunt – dawna działka nr [...], o powierzchni 1132,56 m2, za którego zbycie domagają się oni obecnie ustalenia prawa do odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2016 r. poz. 2147 ze zm.; dalej: "u.g.n."), nie stanowił własności poprzednika prawnego skarżących, nie mógł więc być przez niego sprzedany Skarbowi Państwa. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej skarżący zarzucili naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 "i innych" przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a."), wskutek niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym pominięcia dokumentów, na których "widnieje większa powierzchnia działki gruntu nr [...], tj. 2395,56 m2" oraz pominięcia okoliczności, że skarżący nie wiedzieli o sprostowaniu aktu notarialnego, naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie zasługiwał na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. W świetle zatem tego przepisu możliwe jest ustalenie prawa do odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże wymaga to stwierdzenia, że doszło do pozbawienia strony bądź jej poprzednika prawnego prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz że wywłaszczenie to nastąpiło bez ustalenia odszkodowania. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 1967 r., sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w P., będącego sprostowaniem aktu, umowy zbycia nieruchomości z dnia [...] listopada 1966 r., Rep A nr [...], jest bezsporne w sprawie, że na mocy aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] listopada 1966 r., którego to aktu nie odnaleziono, poprzednik prawny skarżących – K. W. sprzedał na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 772 m2 oraz jako działka nr [...] o powierzchni 494 m2. Łączna powierzchnia działek wykupionych przez Skarb Państwa od wskazanej wyżej osoby wyniosła 1266 m2, za którą zapłacono cenę [...] zł. Wykupu dokonano w oparciu o decyzję Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady N. w P. z dnia [...] września 1964r., znak: [...], o lokalizacji szczegółowej – na budowę ul. [...] w P.. Przedmiotem sporu jest natomiast stwierdzenie, czy istotnie – jak twierdzą skarżący – ich poprzednik prawny był właścicielem działki nr [...] o powierzchni 2 398,56 m2, którą zbył w całości na rzecz Skarbu Państwa, przy czym odszkodowanie wypłacono mu jedynie za część tej nieruchomości, o powierzchni 1 266 m2, stanowiącą opisane wyżej działki nr [...] i [...]. Wskazać należy, że w świetle dokonanej przez organy obu instancji analizy dokumentacji zgromadzonej w toku prowadzonego postępowania, w tym operatu technicznego z badania stanu prawnego nieruchomości oznaczonej w latach 1960-1965 jako działka nr [...], w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1960 r., na mocy którego poprzednik prawny skarżących nabył własność działki nr [...], nie uwzględniono prowadzonych wówczas rejestrów gruntów miasta P. (operat techniczny [...] [...]). W operacie tym stan posiadania działki nr [...] o powierzchni 1266 m2 był udokumentowany protokołem granicznym, w którym strony – ówcześni właściciele S. i J. O., wpisani na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] września 1931 r., potwierdzili przebieg granic wykazany na szkicach polowych i mapach. Zgodnie z tym operatem działka nr [...] graniczyła z działką nr [...], będącą w posiadaniu Zarządu Miejskiego w P. i nie przylegała do działki lasu w posiadaniu "Instytutu". Operat techniczny nr [...] dotyczący wywłaszczenia działek pod budowę ul. [...] i operat nr 214.14.[...]/65 dotyczący wywłaszczenia działek pod budowę Osiedla [...] przy [...] w P., zostały sporządzone na podstawie operatu technicznego - [...] [...]. Mając powyższe na uwadze, za oczywisty błąd należy uznać zawarty w akcie notarialnym Repertorium A numer [...] z dnia [...] sierpnia 1960 r. zapis, zgodnie z którym jako powierzchnię działki nr [...] podano 2 398,56 m2. Nie budzi wątpliwości, że S. i J. O. nie mogli mocą omawianego aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1960 r. sprzedać poprzednikowi prawnemu skarżących działki, która miała powierzchnię 2 398,56 m2. Niewątpliwie – jak wskazano wyżej – działka, którą mieli oni w posiadaniu na dzień [...] sierpnia 1960 r. miała powierzchnię 1266 m2, co S. i J. O. poświadczyli w protokole granicznym w dniu [...] listopada 1945 r. Niekwestionowane przy tym, a szczególnie istotne w sprawie jest, że opisany stan potwierdza treść aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] lutego 1967 r., w części dotyczącej sprostowania aktu notarialnego numer [...] z dnia [...] listopada 1966 r., gdzie zawarty jest zapis: "Jak wynika z planu i rejestru pomiarowego z dnia [...] września 1965 roku numer [...], znajdujących się przy wniosku dz. Zd. [...] z dnia [...] lutego 1967 roku, ogólna powierzchnia nieruchomości K.-E. W. w P. przy ulicy [...] wynosi 12 dwanaście arów 66 sześćdziesiąt sześć metrów kwadratowych, w tym powierzchnia działki numer [...] wynosi 7 siedem arów 72 siedemdziesiąt dwa metry kwadratowe i powierzchnia działki numer [...] wynosi 4 cztery ary 94 dziewięćdziesiąt cztery metry kwadratowe. Przyjąć zatem należy, że aktem nr rep. [...] K.-E. W. sprzedał Skarbowi Państwa działkę gruntu numer [...] w P. przy ulicy [...] obszaru nie 11 jedenaście arów 90 dziewięćdziesiąt metrów kwadratowych, lecz jedynie obszaru 7 siedem arów 72 siedemdziesiąt dwa metry kwadratowe, pozostając nadal właścicielem działki gruntu numer [...] mającej obszaru 4 cztery ary 94 dziewięćdziesiąt cztery metry kwadratowe. Ta ostatnia działka nie ma urządzonego zbioru dokumentów". W dalszej części aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1967 r., dotyczącej ustalenia ceny sprzedaży, znajdują się wyjaśnienia i sprostowania w zakresie omyłki w powierzchni nieruchomości (§ 4 aktu notarialnego). Prawidłowo zatem przyjęły organy obu instancji, że zgromadzone w toku przeprowadzonego postępowania dowody potwierdzają jednoznacznie, że K. W. nabył w 1960 r. działkę nr [...] o pow. 1266 m2 i tę właśnie nieruchomość, oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 494 m2 i [...] o pow. 772 m2, sprzedał Skarbowi Państwa w latach 1966-1967. Z powyższego wynika, że podniesione w rozpoznawanej sprawie zarzuty skarżących opierają się na nieporozumieniu. Stwierdzić należy, że organy administracji ustaliły należycie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, stosownie do art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., czemu dały wyraz w uzasadnieniach swych decyzji, których treść spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organy zapewniły skarżącym prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji innych przepisów postępowania, w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie zatem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącym ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość o powierzchni 1132,56 m2, położoną w P. przy ul. [...]. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło