II OSK 1652/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-30
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Robert Sawuła, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zmieniająca decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która została wydana na podstawie decyzji pierwotnej, która następnie została stwierdzona nieważnością z powodu rażącego naruszenia prawa, również podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja zmieniająca decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, będąca przedmiotowo zależna od decyzji pierwotnej, również podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli decyzja pierwotna została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu rażącego naruszenia prawa. Brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowi rażące naruszenie prawa, które obciąża zarówno decyzję pierwotną, jak i zmieniającą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Pierwotna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została stwierdzona nieważnością z powodu rażącego naruszenia prawa. Następnie decyzja ją zmieniająca również została stwierdzona nieważnością. Strony postępowania, w tym spółka przekształcona z pierwotnego przedsiębiorcy, kwestionowały prawidłowość tych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Maciej Busz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Op 563/17 w sprawie ze skarg [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N., I. Sz., W. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2017, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną
II OSK 1652/18
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 13.02.2018r. o sygn. II SA/Op 563/17 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] złożone przez [...] Sp. z o.o. z/s w N. (zwana dalej także Spółką), I. Sz. oraz W. Sz.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] ustalono I. Sz. prowadzącej działalność gospodarczą jako [...] z siedzibą w K. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: [...] z siedzibą w K. na działce nr [...]. Na wniosek inwestora decyzją (dalej zwaną także decyzja zmieniającą) z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Burmistrz N. orzekł o zmianie powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., zwane dalej SKO lub Kolegium, działając w granicach związania wyrokiem WSA w Opolu z 29 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 113/15, ostateczną decyzją z [...] grudnia 2015 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdziło nieważność w/w decyzji z [...] lipca 2013 r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla w/w przedsięwzięcia.
W konsekwencji z urzędu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza N. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], zmieniającej jego wcześniejszą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] lipca 2013 r. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm., dalej u.i.o.ś.), zarówno wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i zmiana takiej decyzji, poddane są takim samym wymogom materialnoprawnym. Decyzja środowiskowa z dnia [...] lipca 2013 r. rozstrzygająca o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - usunięta z obrotu prawnego - jest elementem stanu prawnego będącego podstawą dla decyzji następczej, tj. zmieniającej ją decyzji z dnia z [...] lutego 2014 r.
Elementem determinującym rozstrzygnięcie zarówno decyzji poprzedzającej, jak i decyzji zmieniającej, był tożsamy stan prawny. Skoro decyzja poprzedzająca została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, to wada ta obarczała również decyzję ją zmieniającą. W takiej sytuacji kwalifikowana wada prawna wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyka w równym stopniu obie decyzje. Tym samym decyzję Burmistrza N. z [...] lutego 2014 r. zmieniającą jego wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. należało wyeliminować z obrotu prawnego, gdyż – podobnie jak decyzja ją poprzedzająca - jest dotknięta wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W. Sz. i I. Sz. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2016 r.
Organ odwoławczy ustalił, że I. Sz. i W. Sz. przysługuje przymiot strony postępowania, gdyż brali oni udział w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. jako współwłaściciele nieruchomości nr [...], na której realizowane miało być planowane przedsięwzięcie. Kolegium wskazało, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, że zarówno wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i zmiana takiej decyzji, poddane zostały takim samym wymogom materialnoprawnym, co oznacza, że decyzja poprzedzająca jest elementem stanu prawnego będącego podstawą dla decyzji następczej (zmieniającej). Skoro decyzja poprzedzająca została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, to wada ta obarczała również decyzję ją zmieniającą. Wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej wyeliminowana została podstawa, w oparciu o którą wydano decyzję zmieniającą. Decyzja ta nie jest bowiem decyzją samodzielną mogącą funkcjonować w oderwaniu od decyzji pierwotnej. Nie można zatem pozostawić w obrocie prawnym decyzji zmieniającej niejako decyzję już "nieistniejącą".
Kolegium stwierdziło ponadto, że skoro [...] w O. odmówił uzgodnienia warunków do zmiany decyzji, to zaistniała sytuacja tożsama z sytuacją mającą miejsce przy wydawaniu decyzji pierwotnej. W sprawie decyzji pierwotnej wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który w wyroku z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 113/15, uznał, że decyzja Burmistrza N. z dnia [...] lipca 2013 r. dotknięta była wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z powodu rażącego naruszenia art. 80 ust. 1 u.i.o.ś. Dlatego Kolegium przyjęło, że również decyzja zmieniająca ww. decyzję dotknięta jest tą samą wadą i w sposób rażący narusza art. 80 ust. 1 i art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Powołując się na art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 77 ust. 1 i art. 80 ust. 1 u.i.o.ś Kolegium wyjaśniło, że odmowa uzgodnienia organu współdziałającego, także na etapie wydawania decyzji zmieniającej, nie pozwala na pozytywne załatwienie sprawy, gdyż wynik postępowania akcesoryjnego jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne, czyli w tym wypadku Burmistrza N. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej było także naruszenie przez Burmistrza N. art. 80 ust. 2 zd. 1 u.i.o.ś. wobec braku oceny co do zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutkowało koniecznością stwierdzenia rażącego naruszenia, nie tylko art. 80 ust. 2 zd. 1 u.i.o.ś., ale również art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a. Nadto decyzja pierwotna została wydana na podstawie raportu, który nie spełniał wymogów określonych w art. 66 ust. 1 i ust. 5 u.i.o.ś.
Niezasadny jest zarzut skierowania decyzji do podmiotów niebędących stronami postępowania, gdyż [...] Sp. z o.o. także przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu i została ona w nim uwzględniona jako strona oraz wykazana w rozdzielniku decyzji jako podmiot, któremu winna być ona doręczona. Fakt niedoręczenia Spółce zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2016 r. nie przesądza o wadliwości merytorycznej zapadłego rozstrzygnięcia, gdyż W. Sz., będący stroną niniejszego postępowania, któremu prawidłowo doręczono zaskarżoną decyzję, pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o., a decyzja została doręczona mu na adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako adres siedziby Spółki. Tym samym nie sposób przyjąć, aby Spółka, pomimo braku prawidłowego doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji w przedmiotowej sprawie, nie wiedziała o toczącym się postępowaniu lub sposobie jego zakończenia.
Na powyższą decyzję odrębne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wnieśli [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N.(zwana dalej także Spółką), I. Sz. oraz W. Sz. Tożsame w treści skargi zaskarżonej decyzji zarzucały naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewskazanie oznaczenia strony, będącej adresatem decyzji, a także niedostrzeżenie tego uchybienia w stosunku do decyzji z dnia [...] października 2016 r. oraz naruszenie art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach w związku z art. 71 i art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i błędne przyjęcie, że istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. z dnia [...] lutego 2014 r.
Wnosząc o uchylenie obydwu decyzji Kolegium skarżący podnosili, że decyzja została skierowana do I. Sz., gdy tymczasem stroną wydanej decyzji powinna być Spółka [...] Sp. z o.o. - powstała w wyniku przekształcenia działalności, na którą wydano decyzję objętą postępowaniem, a której w ogóle nie oznaczono w decyzji jako strony. Na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach oraz art. 71 i art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś. skarżący wyjaśnili, że [...] I. Sz., której następcą prawnym jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N., prowadziła działalność od [...] r. a pozwolenie wynikające z decyzji Marszałka Województwa O. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] nie jest pierwszym, lecz kolejnym zezwoleniem dla zrealizowanego przedsięwzięcia nieulegającego zmianie - a zatem niewymagającym uzyskania decyzji środowiskowej (art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś.).
W odpowiedzi na wniesione skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o ich oddalenie. Na rozprawie skarżący podtrzymali skargę i wywody w niej zawarte akcentując, że Kolegium nieprawidłowo określiło strony postępowania, a W. Sz. w ogóle takiego przymiotu nie posiadał. W. Sz. oświadczył, że jest współwłaścicielem wszystkich nieruchomości objętych decyzją środowiskową, na których prowadzona była działalność gospodarcza przez I. Sz. Wskazał też, że nie doszło do przeniesienia decyzji środowiskowych z 2013 i 2014 r. na Spółkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyjaśnił w uzasadnieniu swego wyroku z dnia 13.02.2018r. o sygn. II SA/Op 563/17, że jego ocena sprowadzała się do rozważenia istnienia przesłanek nieważności decyzji objętej weryfikacją wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (stosowanej w niniejszej sprawie w jej brzmieniu przyjętym w Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm., tj. sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 1 czerwca 2017 r., zwanej k.p.a.). i prawidłowości przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.
Sąd Wojewódzki wskazał, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, iż stroną takiego postępowania jest zarówno strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, jak również, zgodnie z art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Organy prawidłowo przyznały skarżącym przymiot strony tego postępowania. I. Sz. oraz W. Sz. przysługiwał bowiem przymiot strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., jako współwłaścicielom nieruchomości nr [...], na której realizowane miało być przedmiotowe przedsięwzięcie. Na rozprawie W. Sz. potwierdził też, że nadal jest współwłaścicielem wszystkich nieruchomości objętych decyzją środowiskową. Decyzja zmieniająca dotyczyła natomiast ustalenia środowiskowych uwarunkowań I. Sz. prowadzącej działalność gospodarczą w ramach wskazanego przedsięwzięcia. Zarówno I. Sz., jak i W. Sz. mieli interes prawny w niniejszej sprawie wynikający w przypadku W. Sz. z prawa własności nieruchomości objętej decyzją środowiskową, a w przypadku I. Sz. z faktu bycia adresatem decyzji środowiskowej.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego interes prawny przysługiwał uznanej za stronę postępowania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. Nie jest on jednak związany z przejęciem przez Spółkę praw wynikających z decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym na skutek przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez I. Sz. w spółkę prawa handlowego, lecz wynika z przejęcia przez Spółkę praw związanych z działką nr [...], na której prowadzona jest działalność w zakresie przedsięwzięcia objętego środowiskowymi uwarunkowaniami, których dotyczyła przedmiotowa decyzja zmieniająca. Skarżąca Spółka ma interes prawny w niniejszej sprawie, jako spółka przekształcona, na którą przeszły inne prawa i obowiązki przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jako strona postępowania wszczętego w przedmiocie przeniesienia przedmiotowej decyzji zmieniającej decyzję środowiskową. Interes ten nie wynika natomiast z sukcesji uniwersalnej - dla której charakterystyczne jest następstwo prawne, w wyniku którego poprzednik przestaje istnieć.
Wydając decyzję z dnia [...] października 2016 r. Kolegium nie sprostało obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie oznaczyło Spółki jako strony postępowania. Naruszenie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem decyzja z dnia [...] października 2016 r., jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja, wydane zostały przez ten sam organ. Kolegium wydając zaskarżoną decyzję uwzględniło to, że Spółce przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu i uznało ją za stronę postępowania, której doręczono zaskarżoną decyzję. Zaistniała pierwotnie wadliwość postępowania została więc wyeliminowana.
Ponadto W. Sz., będący stroną niniejszego postępowania, któremu prawidłowo doręczono decyzję z dnia [...] października 2016 r., pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, a wskazana decyzja została mu doręczona na adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako adres siedziby Spółki. Spółka, pomimo braku prawidłowego doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji z dnia [...] października 2016 r. (utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną do sądu) wiedziała więc o toczącym się postępowaniu i nie została pozbawiona w nim udziału w takim zakresie, który uniemożliwił jej obronę swych praw i mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Spółka nie wskazała, aby brak prawidłowego zapewnienia jej czynnego udziału miał wpływ na brak możliwości podjęcia przez nią w postępowaniu nieważnościowym konkretnych działań. Zaistniała wadliwość nie przesądzała też o wadliwości merytorycznej zapadłego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowań i nie mogła mieć żadnego wpływu na jej legalność.
Zarzuty związane z wydaniem decyzji w przedmiocie gospodarowania odpadami nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, która dotyczyła ustalenia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję środowiskową. Powołano się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organu, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wadą kwalifikowaną obarczona będzie również decyzja ją zmieniająca, jako przedmiotowo zależna od tej decyzji. Skoro decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, to wada ta obarczała również decyzję ją zmieniającą.
Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej, ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, wyeliminowana została podstawa do wydania decyzji zmieniającej. Decyzja zmieniająca nie jest bowiem decyzją samodzielną mogącą funkcjonować w oderwaniu od decyzji pierwotnej. W sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej brak jest aktu mogącego podlegać zmianie. Decyzja zmieniająca nie zawiera ustaleń w zakresie wszystkich obligatoryjnych wymagań i warunków decyzji środowiskowej, a jedynie zmienia część z tych ustaleń, co w przypadku nieważności decyzji środowiskowej powoduje, że decyzja zmieniająca nie może być uznana za akt zupełny, określający środowiskowe uwarunkowania.
Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmówił uzgodnienia warunków do zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., więc analogicznie, jak w przypadku decyzji pierwotnej, decyzja zmieniająca wydana została z rażącym naruszeniem art. 80 ust. 1 i art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Podzielono pogląd wyrażony w wyroku WSA w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 113/15, że choć postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany. Dlatego odmowa uzgodnienia organu współdziałającego na etapie wydawania decyzji zmieniającej, nie pozwalała na pozytywne załatwienie sprawy, a wydana w takiej sytuacji decyzja zmieniająca rażąco narusza art. 80 ust. 1 i art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.
Odnosząc się do stanowiska organu, że decyzja zmieniająca jest obarczona brakiem dokonania – stosownie do art. 80 ust. 2 zd. 1 u.i.o.ś. - oceny co do zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wydaniem decyzji pierwotnej w oparciu o raport, który nie spełniał wymogów określonych w art. 66 ust. 1 i ust. 5 u.i.o.ś. Sąd zauważył, że organ nie dokonał w tym zakresie wyczerpującej oceny co do kwalifikacji tych naruszeń jako skutkujących wydaniem decyzji zmieniającej z rażącym naruszeniem prawa, w tym nie odniósł się do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji zmieniającej.
Reasumując Sąd Wojewódzki przyjął, że choć zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 10 § 1 k.p.a., to nie były to naruszenia mogące skutkować uwzględnieniem skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w ustawowym terminie wniosła I. Sz. na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 174 pkt 1 i 2 w związku z art. 175 § 1 i art. 177§ 1, a także art. 176 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 200, art. 203 oraz art. 209p.p.s.a. wniosła o przyznanie jej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się rozprawy.
Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) w związku z art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 lutego 2018r., sygn. akt: II SA/Op 563/17 zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak dostrzeżenia przez Sąd I instancji, że organ administracyjny nie wskazał oznaczenia strony, będącej adresatem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o sygn. akt: [...] z dnia [...] czerwca 2017r., a także niedostrzeżenie tego uchybienia w stosunku do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2016r. o sygnaturze: [...].
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach w związku z art. 71 oraz art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I Instancji ich niewłaściwego niezastosowania i błędnego przyjęcie przez organ administracyjny, że istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. o sygn. akt: [...] z dnia [...] lutego 2014r. zmieniającej decyzję o sygn. akt: [...] z dnia [...] lipca 2013r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczy dwóch różnych podmiotów: 1.I. Sz. prowadzącej [...] - I. Sz. oraz 2.[...] Sp. z o.o.
Kolegium skierowało decyzję do I. Sz., gdy stroną wydanej decyzji powinna być Spółka [...] Sp. z o.o. I. Sz. nie powinna zostać uznana za stronę niniejszego postępowania. Firma [...] została przekształcona w Spółkę [...] Sp. z o.o. Przekształcenie nastąpiło w trybie art. 551 § 5 oraz art, 5841 - 58413 Kodeksu Spółek Handlowych. Spółka [...] Sp. z o.o. z mocy prawa wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki Firmy [...], tzn. stała się stroną wszystkich wydanych decyzji, zezwoleń oraz zawartych umów, porozumień i ugód.
Pomimo wniosku o przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na Spółkę [...] Sp. z o.o., organ administracyjny nie wydał stosownej decyzji działając bezprawnie i popadając w zwłokę, a obecnie brak przeniesienia decyzji przez organ jest podnoszony jako argument przeciwko wywiedzionej przez skarżącą skardze. Dlatego stroną w postępowaniu administracyjnym powinna być [...] Sp. z o.o.
W myśl art.42 ustawy o odpadach "Do wniosków, o których mowa w ust. 1 i 2, dołącza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie jest wymagana".
Jednocześnie zgodnie z art. 71 u.i.o.ś. "1. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. 2. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1. przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2. przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko".
Zgodnie z art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś. "Wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem zezwoleń, o których mowa w ust. 1 pkt 21, nie stosuje się, w przypadku gdy jest to drugie lub kolejne zezwolenie dla zrealizowanego przedsięwzięcia nieulegającego zmianie".
Firma [...], której następcą prawnym jest Spółka [...] Sp. z o.o., prowadziła działalność od [...]r. Pozwolenie wynikające z decyzji Marszałka Województwa O. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] nie jest pierwszym, lecz kolejnym zezwoleniem dla zrealizowanego przedsięwzięcia nieulegajacego zmianie - a zatem niewymagającym uzyskania decyzji środowiskowej (art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś.).
Sąd I instancji nie odniósł się do argumentacji podnoszonej przez skarżącą na rozprawie, że RDOŚ w O. odmawiając postanowieniem z dnia [...].04.2011r., nr: [...] uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. działalność już prowadzona przez [...] nie spełnia definicji realizacji planowanego przedsięwzięcia i dlatego brak podstaw do dokonania uzgodnienia warunków realizacji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmawiając uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na mocy postanowienia z dnia [...].06.2013r., nr: [...] stwierdził, że zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Stacja demontażu pojazdów w K. nie jest planowanym przedsięwzięciem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś, co oznacza brak możliwości ustalenia dla niej środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia. Przedmiotowa inwestycja była kolejną, a nie pierwszą inwestycja, a zatem nie wymagała decyzji środowiskowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Oznacza to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej. Strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej (tak wyrok NSA z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 792/18, LEX nr 2635998). Czyni tak nie tylko poprzez przywołanie poszczególnych przepisów, ale i określenie, na czym polegało ich naruszenie. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty skargi kasacyjnej oparto o obie podstawy z art. 174 p.p.s.a., t.j. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. (pkt 2).
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł argumentów przemawiających za stwierdzeniem nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również w granicach skargi kasacyjnej powodów uzasadniających uchylenie zaskarżonego wyroku.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, stanowiącym formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rażącym naruszeniem prawa jest przekroczenie prawa, czyli naruszenie w sposób oczywisty i jednoznaczny przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu jest wyłącznie rozpatrzenie sprawy w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest postępowaniem w nowej sprawie, w której organ administracji nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji. Rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Inne kwestie dotyczące istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną w trybie nadzwyczajnym decyzji pozostają poza zakresem orzekania. Konieczność wyeliminowania decyzji w tym trybie musi dotyczyć ustalenia w niej nie jakichkolwiek wad, ale wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W tym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania oczywistych uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. Stwierdzenia nieważności należy dokonywać wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdzie zaistnienie przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a., nie budzi najmniejszych wątpliwości. Wady decyzji wymienione wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1 - 6 k.p.a. oraz wady nieważności wynikające z przepisów odrębnych mają charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje skutek w postaci ułomnego stosunku prawnego. Istniejące wady tkwią zaś w samej decyzji i godzą w elementy podmiotowe stosunku prawnego, jak i w jego przedmiot lub też w podstawę prawną. Nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad następuje w drodze wznowienia postępowania.
Przepisy K.p.a. nie definiują pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Jego treść została ukształtowana przez doktrynę i orzecznictwo, gdzie wskazuje się, że o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa. Wada decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie odnosi się tylko do przepisów stanowiących jej podstawę prawną i jako takich wymienionych w niej, lecz dotyczy ona stanu prawnego sprawy, wyznaczonego faktami prawotwórczymi niezbędnymi w stosowaniu prawa co do określonego podmiotu i przedmiotu tej sprawy.
Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz, tzn. od dnia wejścia do obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. To jednak, że decyzja działa ex tunc nie przesądza jeszcze o tym, że jest ona pod każdym względem, zarówno w sferze materialnoprawnej, jak i formalnoprawnej, wyłącznie aktem o charakterze deklaratoryjnym. Moc obowiązująca w czasie decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, nie zamyka się bowiem tylko w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2041/14, dostępny na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc na grunt kontrolowanej sprawy Sąd orzekający pierwszej kolejności rozpoznał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem gdy postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego zostanie uznany za nieusprawiedliwiony, NSA może przystąpić do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.
Sąd orzekający nie podzielił zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że organ administracyjny nie wskazał oznaczenia strony, będącej adresatem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o sygn. akt: [...] z dnia [...] czerwca 2017r., a także niedostrzeżenie tego uchybienia w stosunku do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2016r. o sygnaturze: [...]
Wbrew temu zarzutowi Sąd I instancji szczegółowo i wnikliwie opisał w uzasadnieniu swego wyroku tę kwestię i ją wyjaśnił, przedstawiając na jej poparcie przekonywującą argumentację, którą Sąd Naczelny podziela i która znajduje oparcie w przepisach prawa.
Sąd Wojewódzki słusznie wskazał, że z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, aby objęta postępowaniem nieważnościowym decyzja zmieniająca została przeniesiona na skarżącą [...] Sp. z o.o. w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 72a u.i.o.ś. Postępowanie w tym przedmiocie, wszczęte na wniosek Spółki otrzymany przez organ dnia [...] lutego 2016 r., postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. zostało zawieszone. Sąd I instancji prawidłowo uznał więc, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o zmianie podmiotowej po stronie podmiotu, na rzecz którego wydana została decyzja objęta stwierdzeniem nieważności. Bezzasadne są w związku z tym zarzuty dotyczące nieprawidłowego uznania za stronę postępowania I. Sz. oraz zarzuty zmierzające do wykazania, że błędnie została ona wskazana w komparycji kwestionowanych decyzji jako podmiot, do którego została skierowana decyzja objęta stwierdzaniem nieważności.
Sąd Wojewódzki trafnie przyjął, że skarżąca Spółka ma interes prawny w niniejszej sprawie, jako spółka przekształcona, na którą przeszły inne prawa i obowiązki przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jako strona postępowania wszczętego w przedmiocie przeniesienia przedmiotowej decyzji zmieniającej decyzję środowiskową. Interes ten nie wynika natomiast z sukcesji uniwersalnej - dla której charakterystyczne jest następstwo prawne, w wyniku którego poprzednik przestaje istnieć.
Nieuwzględnienie legitymacji skarżącej Spółki na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania przez Kolegium decyzji z dnia [...] października 2016 r. (utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną), przez brak wskazania Spółki w tej decyzji jako strony, której należało doręczyć decyzję, było naruszeniem procesowym, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Ponadto należy wskazać, że decyzja organu II instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. została doręczona skarżącej Spółce, co konwalidowało wcześniejsze uchybienie procesowe. Istotne jest także to, że W. Sz., będący stroną niniejszego postępowania, któremu prawidłowo doręczono decyzję z dnia [...] października 2016 r., pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, a wskazana decyzja została mu doręczona na adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako adres siedziby Spółki. Spółka ta, pomimo formalnie braku prawidłowego doręczenia jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji z dnia [...] października 2016 r. (utrzymanej w mocy zaskarżoną do sądu decyzją Kolegium z [...] czerwca 2017 r.) faktycznie wiedziała więc o toczącym się postępowaniu i nie została pozbawiona w nim udziału w takim zakresie, który uniemożliwił jej obronę swych praw i mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że Spółka nie wykazała, aby brak prawidłowego zapewnienia jej czynnego udziału miał wpływ na brak możliwości podjęcia przez nią w postępowaniu nieważnościowym konkretnych działań. Zaistniała wadliwość nie przesądzała też o wadliwości merytorycznej zapadłego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowań i nie mogła mieć żadnego wpływu na legalność tego rozstrzygnięcia.
Odnośnie drugiego zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach w związku z art. 71 oraz art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji ich niewłaściwego niezastosowania i błędnego przyjęcia przez organ administracyjny, że istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. o sygn. akt: [...] z dnia [...] lutego 2014r. zmieniającej decyzję o sygn. akt: [...] z dnia [...] lipca 2013r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia należy wskazać, że nie miał on istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i z tego względu nie powstała potrzeba dokonania jego oceny. Zaistniała bowiem konieczność stwierdzenia nieważności kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych na podstawie zupełnie innych przesłanek, o których poniżej.
Na rozstrzygnięcie sprawy nie miały wpływu przepisy art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach w zw. z art. 71, art. 72 ust. 2a pkt 2 u.i.o.ś., gdyż na gruncie niniejszej sprawy kluczowe jest wskazane przez Sąd Wojewódzki wiążące stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12 (publ. CBOSA), zgodnie z którym stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Trafne i logiczne jest twierdzenie, że w przypadku stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wadą kwalifikowaną obarczona będzie również decyzja ją zmieniająca, jako przedmiotowo zależna od tej decyzji. Z samej bowiem istoty decyzja zmieniająca ma charakter akcesoryjny wobec decyzji pierwotnej. Decyzja zmieniająca nie może więc istnieć bez istnienia decyzji pierwotnej (głównej), której istnienie jest warunkiem istnienia decyzji ją zmieniającej. Ponadto jak wynika z art. 87 u.i.o.ś., zmiana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poddana została takim samym wymogom materialnoprawnym, jak wydanie pierwotnej decyzji środowiskowej. Uznać więc trzeba, że decyzja środowiskowa jest elementem stanu prawnego będącego podstawą dla decyzji następczej (zmieniającej). W konsekwencji wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwotnej ze skutkiem ex tunc (wstecznym), czyli od dnia wydania decyzji pierwotnej, musi prowadzić do wniosku, iż w chwili obecnej, ani też w chwili wydania decyzji zmieniającej, nie było w obrocie prawnym decyzji, która mogłaby podlegać zmianom. Nie można tym samym pozostawić w obrocie prawnym decyzji zmieniającej decyzję pierwotną już "nieistniejącą".
Ponadto, co trafnie zauważył Sąd I instancji, jako odrębną podstawę stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej należy wskazać fakt, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmówił uzgodnienia warunków do zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., co skutkuje tym, że jak w przypadku decyzji pierwotnej, decyzja zmieniająca wydana została z rażącym naruszeniem art. 80 ust. 1 i art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. Odmowa uzgodnienia organu współdziałającego na etapie wydawania decyzji zmieniającej, nie pozwalała na pozytywne załatwienie sprawy, a wydana w takiej sytuacji decyzja zmieniająca rażąco narusza art. 80 ust. 1 i art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w prawomocnym już wyroku z dnia 29.06.2019r. o sygn. II SA/Op 113/15, rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję własną z [...] marca 2014 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. z [...] lipca 2013 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia uchylił obydwie decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji Burmistrza N. z [...] lipca 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do późniejszego stwierdzenia jej nieważności.
W przywołanym wyroku trafnie wskazano, że na podstawie art. 77 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji m.in. uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W niniejszej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, ponieważ: wnioskowana stacja jest instalacją istniejącą, w raporcie nie przeprowadzono wymaganej analizy wariantowej, jest źródłem konfliktów społecznych oraz wydaje się naruszać ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią, jednocześnie precyzując, iż do uzgodnień i opinii nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, § 5 i § 6 k.p.a. Przyjmuje się, iż uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący. Oznacza to, że w tym przypadku organy współdziałające powinny osiągnąć konsensus co do warunków realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, ale jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1289/09; z dnia 17 września 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 822/09; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 625/10 – publ. CBOSA)
Ponadto w art. 3 pkt 8 lit. b) u.i.o.ś., w którym zdefiniowano pojęcie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdzono, że rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień. Treść przytoczonych przepisów jednoznacznie stanowi, że organ decyzyjny zobligowany jest do uzyskania i uwzględnienia uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje, a konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę co do istoty. Odmowa uzgodnienia organu współdziałającego nie pozwala na pozytywne załatwienie sprawy, gdyż wynik postępowania akcesoryjnego jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne.
Sąd orzekający podkreśla, że kwestia wpływu braku przedmiotowych uzgodnień istotna była w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Została ona ostatecznie rozstrzygnięta w tamtym postępowaniu. Ponieważ kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] orzekającej o zmianie powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., wiążący dla organów orzekających w niniejszej sprawie był fakt stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia i leżące u jego podstaw przesłanki.
Z przyczyn wskazanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło