III SA/Wa 559/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-15
Skład orzekający: Sylwester Golec, Barbara Kołodziejczak – Osetek, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego biegnie od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, czy od dnia zadysponowania przez organ egzekucyjny zajętymi środkami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego biegnie od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, a nie od dnia zadysponowania przez organ egzekucyjny zajętymi środkami. Zajęcie rachunku bankowego jest czynnością egzekucyjną, natomiast przekazanie wyegzekwowanej kwoty wierzycielowi jest czynnością materialno-techniczną, która nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości A. sp. z o.o. wniósł skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący zarzucił, że niedopuszczalne było zajęcie kwot przekazanych na rachunek bankowy przez Sąd Rejonowy tytułem zaliczki na poczet kosztów postępowania upadłościowego. Organ egzekucyjny oddalił skargę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, uznając, że termin ten rozpoczął bieg od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący kwestionował sposób liczenia terminu, twierdząc, że powinien on być liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o zadysponowaniu przez organ egzekucyjny zajętymi środkami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości A. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ("NUS") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A. Sp. z o. o. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za 06/2015r. oraz tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy G. ("Wójt") nr [...], [...], [...], [...]. [...] obejmujących należności z M. podatku od nieruchomości od osób prawnych za 07-12/2015r. oraz z tytułu podatku rolnego od osób prawnych za 07/12/2015.
Organ egzekucyjny, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego m.in. w R. S. A., na podstawie zawiadomienia z dnia 19 maja 2016r. Nr 1440-EA- ER.511.784.2016/B A.
Z uwagi na wyegzekwowanie całej dochodzonej kwoty i zakończenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny skierował do zobowiązanego oraz pozostałych dłużników zajętych wierzytelności zawiadomienia o uchyleniu zajęć.
Skarżący T. S. Syndyk Masy Upadłości A. Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej, pismem z 21 czerwca 2016r. wniósł w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną ni 1244976. zarzucając:
• naruszenie art. 8 § 1 pkt 10 u.p.e.a.. względnie
* art. 32 ust. 5 zd. 1 ustawy Prawo upadłościowe.
Jego zdaniem, niedopuszczalne było zastosowanie środka egzekucyjnego i pobranie w ramach zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zgromadzonych na tym rachunku kwot niepodlegających egzekucji, tj. kwot przekazanych na rachunek bankowy przez Sąd Rejonowy tytułem zaliczki na poczet kosztów w przedmiocie ogłoszenia upadłości A. Sp. z o.o.
NUS, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jego zdaniem, zawiadomienie z dnia 19 maja 2016r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w R. S. A. zostało doręczone Spółce w dniu 24 maja 2016r., zaś pismo z dnia 21 czerwca 2016r. stanowiące skargę na czynność egzekucyjną (nr [...]) Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zostało wniesione po upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia.
Skarżący, zażaleniem z 20 września 2016r., wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym ustaleniu terminu do wniesienia skargi na skutek wadliwego określenia zaskarżonej czynności, czym organ naruszył art. 54 § 1 i 4 u.p.e.a poprzez uznanie, że skarga została dokonana z przekroczeniem terminu.
Podniósł, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego jako początkowy dzień terminu do wniesienia skargi błędnie przyjął dzień doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący informację o czynności organu i zaliczeniu (zadysponowaniu) pobraną kwotę powziął z pierwszego pisma Naczelnika kierowanego do A. po dokonaniu czynności tj. z zawiadomienia o uchyleniu zajęcia nr [...] z dnia [...] maja 2016r., doręczonego w dniu 7 czerwca 2016r. i termin do wniesienia skargi - dochowany w sprawie - upłynął dnia 21 czerwca 2016r. i został dochowany poprzez nadanie skargi w placówce pocztowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. ("DIS") postanowieniem z [...] grudnia 2016r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 18 i 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r. poz. 599 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Zdaniem DIS, zawiadomienie z dnia 19 maja 2016r. Nr 1440-EA- ER.511.784.2016/BA (czynność egzekucyjna nr [...]) o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w R. S. A. zostało doręczone Spółce w dniu 24 maja 2016r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru) zatem w tym dniu Spółka została poinformowana o podjętej przez organ egzekucyjny czynności. Ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia skargi, który biegł od 25 maja 2016r. upłynął w dniu 7 czerwca 2016r. Pomimo, iż przedmiotowe zawiadomienie zawierało stosowane pouczenie o możliwości i terminie wniesienia skargi na zajęcie egzekucyjne, skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona za pośrednictwem poczty w dniu 21 czerwca 2016r. (skan książki nadawczej Spółki oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej - śledzenie przesyłek), a więc po upływie przewidzianego prawem terminu do jej wniesienia.
Strona, w skardze z 4 stycznia 2017r., zarzuciła istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że termin na wniesienie skargi w sprawie powinien być liczony od dnia otrzymania zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, co doprowadziło do uznania, że skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona z uchybieniem terminu, a rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, podczas gdy termin do wniesienia skargi winien być liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o zadysponowaniu przez organ egzekucyjny zajętymi środkami, co oznacza, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie mogło się ostać. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia; o rozważenie przez Sąd uchylenia na zasadzie art. 135 p.p.s.a. postanowienia organu I instancji, gdyż jest ono obarczone tożsamą wadliwą oceną w zakresie uchybienia terminu do wniesienia skargi, co zaskarżone postanowienie; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.
DIS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należy oddalić.
2. Podstawą skargi jest przekonanie Strony o wadliwym sposobie liczenia terminu na wniesienie skargi na czynności egzekucyjne, zastosowanym przez organy administracji.
3. Zdaniem Sądu, nietrafny jest pogląd, że termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne powinien być liczony w sprawie od dnia doręczenia zawiadomienia o zadysponowaniu przez organ egzekucyjny zajętymi środkami.
4. Sąd wskazuje, że Skarżąca kwestionuje, w drodze skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a., czynność egzekucyjną NUS polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, tj. czynność przewidzianą w § 1a pkt 2 u.p.e.a.
5. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie, zgodnie z którym za czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z analizowanej treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a. nie wynika, aby przez czynność egzekucyjną rozumieć wszelkie czynności organu egzekucyjnego podejmowane w ramach toczącego się postępowania, ale tylko takie, które zmierzają, dążą do określenia jakiegoś celu, którym może być zastosowanie lub realizacja środka egzekucyjnego. Nie są czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze zastosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. Komentarz, P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji, LexisNexis, wydanie 5, str. 26 - por wyrok z 11 października 2016 r., II FSK 712/16, CBOSA). W sprawie został natomiast zastosowany środek egzekucyjny wymieniony w art.la pkt 12 lita tire 4 u.p.e.a., którego zakres został precyzyjnie określony przez ustawodawcę.
6. Środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego został zastosowany w drodze zajęcia rachunku bankowego i w dacie wskazanej w art. 54 § 4 u.p.e.a. możliwe jest wniesienie przewidzianej prawem skargi. Dopiero kolejnym etapem jest przekazanie przez organ egzekucyjny wierzycielowi wyegzekwowanej kwoty. Dlatego zasadnym jest uznanie, że zaliczenie kwot było (jedynie) czynnością materialno-techniczną, a nie egzekucyjną. W konsekwencji termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne nie biegł od daty "potrącenia" należności.
7. Informacje, o których mowa w pkt 5 uzasadnienia wynikają również z pkt 2 i 3 pouczenia zawiadomień o zajęciu doręczanych wielokrotnie Stronie, również- zaskarżonego. Zawiadomienie zawierało stosowane pouczenie o możliwości i terminie uniesienia skargi na zajęcie egzekucyjne.
8. Skoro zawiadomienie z dnia 19 maja 2016r. Nr 1440-EA- ER.511.784.2016/BA (czynność egzekucyjna nr [...]) o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w R. S. A. zostało doręczone Spółce w dniu 24 maja 2016r. (zpo - k. 60 akt administracyjnych) zatem w tym dniu Spółka została poinformowana o podjętej przez organ egzekucyjny czynności. Brak jest wad w przyjęciu poglądu, że ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia skargi, który biegł od 25 maja 2016r. upłynął w dniu 7 czerwca 2016r., natomiast skarga została wniesiona za pośrednictwem poczty w dniu 21 czerwca 2016r., wpłynęło 27 czerwca 2016 r., a więc po upływie przewidzianego prawem terminu do jej wniesienia.
9. Sąd z urzędu zauważa, że Stronie nie poinformowała ani o wszczęciu postępowania upadłościowego, ani o zmianie adresu do doręczeń - mimo prowadzonej z nią korespondencji, zawartej w aktach sprawy.
10. Skoro skarga na czynności egzekucyjne wniesiona została po upływie 14-u dni, dopuszczalne było rozważanie zastosowania art. 61 a § 1 k.p.a. (w zw. z art. 18 u.p.e.a.) obowiązującego od 2011 r i "odmowa wszczęcia postępowania". Z uwagi jednak na to, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się, co do zasady, bez udziału woli dłużnika, to, zdaniem Sądu, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, trafniej odzwierciedla intencje ustawodawcy i istotę instytucji z art. 54 § 1 u.p.e.a. - oddalenie skargi na czynność egzekucyjną.
11. Do rozwagi Skarżącej należy pozostawić to, czy wobec faktu, że w skardze nie jest kwestionowana czynności zajęcia rachunku bankowego, lecz czynność zaspokojenia się ze środków tam zgromadzonych, nie powinien on usiłować skorzystać z wniosku o wyłączenie spod egzekucji opisanego w art. 13 u.p.e.a. (zob. wyrok z 14 marca 1997 r., I SA/Gd 166/96, CBOSA).
12.. Dlatego Sąd nie może uwzględnić zarzutu naruszenia art. 54 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
13. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, w uzasadnieniu oznaczona także jako "p.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło