I SA/Sz 1035/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-15
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bocznice kolejowe stanowiące infrastrukturę prywatną, wykorzystywaną przez właściciela do własnych potrzeb transportowych, ale udostępnianą licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu, podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że bocznice kolejowe stanowiące infrastrukturę prywatną, które są udostępniane licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kluczowe jest udostępnianie infrastruktury przewoźnikom, a nie jej własność czy status infrastruktury prywatnej, ponieważ ustawodawca nie wyłączył wprost infrastruktury prywatnej z tego zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą zwolnienia z podatku od nieruchomości dla bocznic kolejowych stanowiących infrastrukturę prywatną, ale udostępnianych licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. Prezydent Miasta uznał, że bocznice te, jako infrastruktura prywatna, nie podlegają zwolnieniu, ponieważ przepisy ustawy o transporcie kolejowym wyłączają stosowanie regulacji dotyczących udostępniania infrastruktury do infrastruktury prywatnej. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej [...] z siedzibą w B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. G. i E. K. S..A.., dalej "spółka", wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pisemnej indywidualnej interpretacji prawa podatkowego co do zastosowania zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2016 r. poz. 71 ze zm.), dalej "u.p.o.l.".
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:
Podstawowym przedmiotem działalności wnioskodawcy w ramach O. Z. E. D. O. jest wytwarzanie, dystrybucja i obrót energii elektrycznej oraz produkcja, dystrybucja i obrót ciepła w oparciu m.in. o następujące jednostki organizacyjne mieszczące się w S.: E. P. (dalej: E. P. i E. S. (dalej: E. S.). W procesie produkcyjnym, realizowanym przez spółkę wykorzystywane są różnego rodzaju materiały. Z tego względu przy każdej jednostce produkcyjnej spółki zlokalizowane są bocznice kolejowe, których głównym celem jest zagwarantowanie sprawnego transportu odpowiedniej ilości materiałów przeznaczonych do procesu produkcji oraz wywozu pyłów z procesu spalania.
Bocznice kolejowe zlokalizowane przy E. P. oraz E. S. tworzą linie kolejowe normalnotorowe, tj. o szerokości [...] mm i nie są wykorzystywane do przewozu osób.
1. Bocznica kolejowa zlokalizowana przy E. P.
Przy E. P. zlokalizowana jest bocznica kolejowa E. P., która jest bocznicą szlakową, odgałęziająca się od toru nr [...] w [...] km linii kolejowe nr [...] P.- S. na zwrotnicy rozjazdu nr [...] na posterunku odgałęziającym S. W..
Spółka jako użytkownik wyżej wskazanej bocznicy kolejowej posiada świadectwo bezpieczeństwa, wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Świadectwo bezpieczeństwa jest dokumentem potwierdzającym zdolność bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych na bocznicy. Dodatkowo w celu ustalenia zasad i organizacji bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego na bocznicy opracowano Regulamin Pracy Bocznicy Kolejowej E. P.. Wskazany regulamin został uzgodniony z zarządcą infrastruktury kolejowej [...] za pośrednictwem, którego bocznica kolejowa spółki została włączona do sieci kolejowej PKP [...] L. K. S..A..
Bocznica kolejowa E. P. jest udostępniana licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu, wchodzącemu w skład grupy PKP. W ramach udostępnienia bocznicy kolejowej E. P. przewoźnik kolejowy dokonuje przejazdów oraz manewrów pociągów oraz innych pojazdów kolejowych z wykorzystaniem wszystkich torów i rozjazdów składających się na bocznicę kolejową. W konsekwencji licencjonowany przewoźnik kolejowy w kompleksowy sposób obsługuje transport kolejowy na rzecz spółki w oparciu o całą infrastrukturę kolejową.
Bocznica Kolejowa E. P. jest położona na kilku działkach ewidencyjnych, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako Ba - tereny przemysłowe. Przy czym grunty bezpośrednio zajęte pod elementy infrastruktury kolejowej zajmują część całej powierzchni działek ewidencyjnych, na których położone są elementy infrastruktury kolejowej mogą być również zajęte przez inne budynki lub budowle niezwiązane z infrastrukturą kolejową.
2. Bocznice kolejowe zlokalizowane przy E. S.
Przy E. S. zlokalizowana jest bocznica kolejowa E. S. nr [...], odgałęziająca się w stacji S. P. C. od toru nr [...], rozjazdem 356 w km 0,501 linii kolejowej nr [...] S. P. C. od toru nr [...], rozjazdem nr [...] w km [...] linii kolejowej nr [...] S. P. C. [...] P. C. [...], zarządzanej przez PKP [...] L. K. S.A.
Dodatkowo przy E. S. zlokalizowana jest również bocznica kolejowa E. S. nr [...], odgałęziająca się w stacji S. P. C. SPA - S. P. C. SPC, zarządzanej przez [...]
Wnioskodawca jako użytkownik powyższych bocznic kolejowych posiada świadectwo bezpieczeństwa, wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Świadectwo bezpieczeństwa jest dokumentem potwierdzającym zdolność bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych na bocznicy. Dodatkowo w celu ustalenia zasad i organizacji bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego na bocznicy opracowano Regulamin Pracy Bocznicy Kolejowej E. S. nr [...] oraz Regulamin Pracy Bocznicy Kolejowej E. S. nr [...]. Wskazane regulaminy zostały uzgodnione z zarządcą infrastruktury kolejowej [...] za pośrednictwem którego bocznice kolejowe zlokalizowane przez E. S. zostały włączone do sieci kolejowej PKP [...] L. K. S.A.
Bocznice kolejowe E. S. nr [...] oraz E. S. nr [...] są udostępniane licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu z grupy PKP. W ramach udostępnienia bocznicy kolejowej E. S. nr [...] oraz E. S. nr [...] przewoźnik kolejowy dokonuje przejazdów oraz manewrów pociągów oraz innych pojazdów kolejowych z wykorzystaniem wszystkich torów i rozjazdów kolejowy w kompleksowy sposób obsługuje transport kolejowy na rzecz spółki w oparciu o całą infrastrukturę kolejową zlokalizowaną przy E. S..
Bocznice Kolejowe E. S. są położone na kilku działkach ewidencyjnych, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako Ba - tereny przemysłowe. Przy czym grunty bezpośrednio zajęte pod elementy infrastruktury kolejowej zajmują część całej powierzchni działek ewidencyjnych, na których położone są elementy infrastruktury kolejowej. Dodatkowo działki ewidencyjne, na których położone są elementy infrastruktury kolejowej mogą być również zajęte przez inne budynki lub budowle niezwiązane z infrastrukturą kolejową.
W związku z powyższym spółka zadała następujące pytania:
1. czy opisane bocznice kolejowe zlokalizowane przy E. P. oraz E. S., stanowiące infrastrukturę kolejową oraz udostępniane licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, podlegają od 1 stycznia 2017 roku zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.?
2. czy zwolnienie w podatku od nieruchomości z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. obejmuje całe działki ewidencyjne, na których faktycznie znajdują się elementy infrastruktury kolejowej?
Zdaniem spółki:
1. bocznice kolejowe zlokalizowane przy E. P. oraz E. S. podlegają od 1 stycznia 2017 r. zwolnieniu w podatku od nieruchomości, gdyż wypełnione zostały wszystkie przesłanki z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., mianowicie stanowią infrastrukturę kolejową i są udostępniane licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.
2. zwolnieniu w podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podlegają całe działki ewidencyjne, na których faktycznie znajdują się elementy infrastruktury kolejowej.
Spółka przedstawiła szerokie uzasadnienie swojego stanowiska.
Prezydent Miasta wydał w dniu 2 października 2017 r. interpretację indywidualną nr [...] w której uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny podał, że obowiązek podatkowy i zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości normuje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Na podstawie art, 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub
b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Zdaniem organu, analiza powyższego przepisu wskazuje na zwolnienie ściśle określonych kategorii gruntów, budynków i budowli stanowiących infrastrukturę kolejową w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, jeżeli spełniony został co najmniej jeden z trzech wymienionych w przepisie podatkowym warunków. Z przedstawionego przez spółkę stanu faktycznego wynikało, że przedmiotem analizy jest spełnienie warunku określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a u.p.o.l., czyli udostępnianie przewoźnikom kolejowym.
Organ interpretacyjny podał, że w przedmiotowej sprawie ustawodawca w zakresie infrastruktury kolejowej odsyła do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Zatem rozumienie pojęć zawartych w interpretowanym przepisie należy szukać w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1727 ze zm.), dalej "u.t.k.". Organ interpretacyjny podał, że ustawodawca w art. 4 u.t.k. na potrzeby ustawy określił trzy rodzaje infrastruktury: infrastruktura kolejowa - elementy określone w załączniku nr [...] do ustawy; infrastruktura nieczynna - infrastruktura kolejowa, na której zarządca infrastruktury nie dopuścił ruchu kolejowego; infrastruktura prywatna - infrastruktura kolejowa wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób. Organ interpretacyjny podał, że załącznik nr [...] "Wykaz elementów infrastruktury kolejowej" stanowi, iż w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem, że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Następnie wymienione zostały w pkt 1-12 poszczególne składniki infrastruktury kolejowej. Organ interpretacyjny przywołał: definicję bocznicy kolejowej z art. 4 pkt 10 u.t.k.; definicję zarządca infrastruktury z art. 4 pkt 7 u.t.k.; definicję sieci kolejowej z art. 4 pkt 4 u.t.k.; definicję przewoźnika kolejowego z art. 4 pkt 9 u.t.k.
Organ interpretacyjny podał, że ustawodawca zdecydował, że do infrastruktury prywatnej przepisy ustawy o transporcie kolejowym stosuje się w ograniczonym zakresie, co wynika z art. 3 ust. 3 u.t.k. "Przepisów rozdziałów 2-2b, 4a, 4b, 5b-6b, 7-8, 10 oraz art. 17a-17b, art. 18a-18f, art. 23-23J, z wyjątkiem art. 5 ust. 1-2b oraz art. 25g, nie stosuje się do infrastruktury prywatnej oraz do przedsiębiorców wykonujących na niej przewozy". Zatem do infrastruktury prywatnej nie stosuje się mi.in. regulacji zawartych w rozdziale 6 ustawy, w tym art. 29 u.t.k.
Organ interpretacyjny wskazał, że z analizy przytoczonych przepisów wynika, iż grunty oraz budynki i budowle posadowione na tym gruncie, wymienione w punktach 1-12 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie kolejowym tworzące bocznicę kolejową, będą stanowiły infrastrukturę kolejową. Jednak, aby móc skorzystać ze zwolnienia przewidzianego wart. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. infrastruktura ta musi być udostępnienia przewoźnikom kolejowym. Jednocześnie należy wskazać, że udostępnianie infrastruktury kolejowej nie może się odbywać na innych zasadach niż określone w ustawie o transporcie kolejowym. Udostępnianie infrastruktury w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym nie dotyczy infrastruktury prywatnej. Organ podał, że na podstawie przedstawionego stanu faktycznego opisane bocznice kolejowe znajdujące się na nieruchomościach spółki stanowią jej infrastrukturę prywatną i są wykorzystywane tylko i wyłącznie do realizacji własnych potrzeb spółki. Organ interpretacyjny wskazał, że opisane bocznice kolejowe nie mogą być uznane za udostępnione przewoźnikom kolejowym w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Zdaniem organu, licencjonowany przewoźnik kolejowy świadczy tylko usługi w zakresie transportu kolejowego na rzecz spółki. Spółka podała, że udostępnianie bocznic kolejowych polega na dokonywaniu przez licencjonowanego przewoźnika kolejowego przejazdów oraz manewrów pociągów oraz innych pojazdów kolejowych z wykorzystaniem wszystkich torów i rozjazdów składających się na bocznicę kolejową. Zdaniem organu, regulacje związane z udostępnianiem infrastruktury kolejowej wynikają z rozdział 6 ustawy o transporcie kolejowym -"Udostępnianie infrastruktury kolejowej i opłaty za korzystanie z infrastruktury kolejowej". Zgodnie z art. 29 u.t.k. udostępnianie infrastruktury kolejowej polega m.in. na rozpatrywaniu wniosków aplikanta o przydzielenie zdolności przepustowej, przydzielaniu aplikantowi zdolności przepustowej, w tym: przydzielaniu trasy pociągu, przydzielaniu zdolności przepustowej dla wykonania manewrów lub postoju pojazdów kolejowych, umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu wskazanemu przez aplikanta wykorzystania przydzielonej zdolności przepustowej, umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu skorzystania z pozostałych usług, o których mowa w ust. 1 załącznika nr [...] do ustawy. Przydzielenie zdolności przepustowej polega natomiast na określeniu przedziału czasu zarezerwowanego dla aplikanta w celu umożliwienia przejazdu lub postoju pojazdów kolejowych. Przydzielenie zdolności przepustowej dla wykonania manewrów może polegać na określeniu przedziału czasu, w którym zarządca umożliwi aplikantowi wykonanie manewrów. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 u.t.k. do infrastruktury prywatnej nie stosuje się m. in. przepisów rozdziału 6 ustawy o transporcie kolejowym. Zatem opisany we wniosku sposób wykorzystywania bocznic kolejowych zlokalizowanych na gruntach spółki, do świadczenia przez licencjonowanego przewoźnika wchodzącego w skład grupy PKP usług transportowych nie jest udostępnianiem infrastruktury kolejowej w rozumieniu u.t.k. W stanie faktycznym opisanym we wniosku o interpretację sytuacja jest inna. To spółka jako podmiot zainteresowany usługami transportowymi świadczonymi przez przewoźnika kolejowego zwraca się do niego o wykonanie przewozów z wykorzystaniem bocznic kolejowych stanowiących jej własność. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zaistniał niezbędny warunek do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości w postaci udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom. Opisane we wniosku bocznice kolejowe są infrastrukturą kolejową prywatną i według organu, nie można uznać je za udostępniane licencjonowanym przewoźnikom w rozumieniu u.t.k. (infrastruktura prywatna nie podlega udostępnianiu). Zatem stanowisko spółki, przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa organ uznał za nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny podał, że przedmiotem zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., są m.in. grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Grunty tak jak budynki i budowle muszą spełniać jeszcze jeden z trzech przedstawionych w przepisie warunków:
a) jeżeli jest udostępniany przewoźnikom kolejowym lub
b) jest wykorzystywany do przewozu osób, lub
c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Wykaz elementów infrastruktury kolejowej zawiera załącznik nr [...] do ustawy o transporcie kolejowym, z którego wynika, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą grunty, oznaczone, jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. Organ interpretacyjny potwierdził, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą całe działki ewidencyjne wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie ich części. Grunty te, jako elementy infrastruktury kolejowej będą podlegały zwolnieniu, tylko w przypadku (tak jak budynki i budowle stanowiące infrastrukturę kolejową), gdy będą spełniały dodatkowo jeszcze jeden z trzech ww. warunków. Organ interpretacyjny podał, że stanowisko spółki, iż zwolnieniu w podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podlegają całe dziatki ewidencyjne, na których faktycznie znajdują się elementy infrastruktury kolejowej jest nieprawidłowe. Spółka swojej ocenie prawnej nie uwzględniła dodatkowych niezbędnych warunków, jakie muszą być spełnione, aby grunty w postaci działek ewidencyjnych podlegały zwolnieniu. Organ zgodził się ze spółką, że zwolnienia od podatków są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zatem przedstawiona wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zakresie zwolnienia infrastruktury kolejowej świadczy o tym, że zwolnienie nie może dotyczyć wszystkich bocznic kolejowych i gruntów, lecz tylko tych, które spełniają wszystkie przesłanki wynikające z interpretowanego przepisu.
Spółka złożyła skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.t.k.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy możliwości objęcia zwolnieniem z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. bocznic kolejowych wchodzących w skład prywatnej infrastruktury kolejowej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 pkt 1 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub
b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Powyższy przepis wskazuje, że zwolnieniu podlegają elementy infrastruktury kolejowej, które muszą spełniać co najmniej jeden z 3 warunków wymienionych w lit. a-c.
Spółka uważała, że spełnia warunek określony w art. 7 ust.1 pkt 1 lit.a- udostępnia przedmiotowe bocznice przewoźnikowi [...] W stanie faktycznym spółka podała, że bocznice nie są wykorzystywane do przewozu osób oraz iż szerokość torów jest normatywna (1435 mm), tj. niespełnione były warunki z lit. b-c ww. przepisu.
Zdaniem organu, zwolnienie z ww. przepisu stosuje się wyłącznie do transportu publicznego. Organ uznał, że sformułowanie zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a u.p.o.l.- "udostępnianie przewoźnikom kolejowym" ww. infrastruktury kolejowej musi być oparte o rozumienie tego pojęcia na gruncie przepisów u.t.k. Organ wskazał, że na podstawie art. 3 ust. 3 u.t.k. przepisów m.in. rozdziału 6, w tym art. 29 u.t.k., który określa na czym polega udostępnianie infrastruktury kolejowej, nie stosuje się do infrastruktury prywatnej oraz przedsiębiorców wykonujących na niej przewozy. Organ podał, że art. 4 pkt 1c u.t.k. definiuje infrastrukturę prywatną jako infrastrukturę kolejową wykorzystywaną wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub zarządcy innych niż przewóz osób. Organ stanął na stanowisku, że infrastruktura prywatna, w skład której wchodzą bocznice nie korzysta ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Wskazać należy, że definicja gruntu, budynku i budowli jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zawarta jest w art. 1a u.p.o.l.
Ustawodawca wprowadził w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zwolnienie określonej grupy gruntów, budynków i budowli z podatku od nieruchomości przez ich przynależność do infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów u.t.k.
Stosownie do art. 4 pkt 1 u.t.k. infrastrukturę kolejową tworzą elementy określone w załączniku nr [...] do ustawy.
Z załącznika nr [...] Wykaz elementów infrastruktury kolejowej, wynika, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania:
1) tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek;
2) obrotnice i przesuwnice;
3) podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp;
4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp;
5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów;
6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego;
7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych;
8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne;
9) przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego;
10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa;
11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi;
12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11.
W sprawie niesporne było, że przedmiotowe bocznice stanowią budowle oraz że są połączone z liniami kolejowymi zarządzanymi przez [...].
W obecnym stanie prawnym, tj. od 1 stycznia 2017 r. bocznice kolejowe wchodzą w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów u.t.k. Definicję bocznicy kolejowej zawiera art. 4 pkt 10 u.t.k. i jest to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej.
W uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmiany do u.t.k od 1 stycznia 2017 r. (Sejm RP VIII kadencji Nr druku: 840) wskazano, że celem projektowanej nowelizacji było dostosowanie krajowych norm prawnych w zakresie transportu kolejowego do zmiany prawa Unii Europejskiej wprowadzonej postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 32), zwaną dalej "dyrektywa 2012/34/UE" oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Definicję infrastruktury kolejowej ujednolicono z definicją zawartą w dyrektywie 2012/34/UE:
- wprowadzono odesłanie do nowego załącznika nr [...] do ustawy (u.t..k), który wzorem dyrektywy określa składniki infrastruktury kolejowej (w sposób bardziej uporządkowany niż dyrektywa);
- wyeliminowano wzajemne definiowanie infrastruktury kolejowej przez obszar kolejowy oraz obszaru kolejowego przez infrastrukturę kolejową - pozostawiono definiowanie obszaru kolejowego przez infrastrukturę kolejową.
W związku z powyższym:
- poprawiono definicję zarządcy infrastruktury; w związku z tym, że zgodnie z dyrektywą 2012/34/UE różne funkcje zarządcy mogą być wykonywane przez różne podmioty, konieczne było wskazanie, który z tych podmiotów jest zarządcą; definicja wskazuje, że zarządcą jest ten podmiot, który zarządza infrastrukturą; jednocześnie w ustawie określono zakres zadań zarządcy oraz które z nich mogą być podzlecane;
- poprawiono definicję linii kolejowej; wyróżnikiem linii kolejowej będzie przystosowanie drogi kolejowej do prowadzenia ruchu pociągów, tj. spełnianie wyższych, niż w odniesieniu do manewrów, wymogów w zakresie zabezpieczenia ruchu kolejowego; nie oznacza to, że linia kolejowa nie będzie mogła być wykorzystywana do prowadzenia manewrów; ponadto określono, że zarządca infrastruktury jest odpowiedzialny za określenie składników linii kolejowej;
- poprawiono definicję bocznicy kolejowej; ponadto wskazano, że zarządca infrastruktury jest odpowiedzialny za nadanie drodze kolejowej statusu bocznicy kolejowej;
- poprawiono definicję sieci kolejowej; uzupełniono jej zakres o bocznice kolejowe i inne drogi kolejowe;
- dodano wyłączenie ze stosowania niektórych przepisów ustawy w odniesieniu do infrastruktury wykorzystywanej wyłącznie do własnych potrzeb (wprowadzono pojęcie infrastruktury prywatnej);
- dodano wyłączenie ze stosowania niektórych przepisów ustawy w odniesieniu do infrastruktury kolejowej znajdującej się na terenie warsztatów naprawczych taboru kolejowego, wagonowni lub lokomotywowni;
- zmieniono zakres wyłączenia ze stosowania przepisów ustawy w odniesieniu do bocznic kolejowych (rozszerzono zakres stosowania o rozdział 6 w związku z obowiązkiem udostępniania bocznic kolejowych stanowiących dojazd do obiektów infrastruktury usługowej).
Skutkiem wprowadzonych zmian:
- bocznica kolejowa jest infrastrukturą kolejową;
- użytkownik bocznicy kolejowej jest szczególnym przypadkiem zarządcy infrastruktury.
W poprzednim stanie prawnym kwestia ta stanowiła zagadnienie sporne. Jednakże ukształtowała się linia orzecznicza, która wykluczyła bocznice jako część infrastruktury kolejowej, która mogła korzystać ze zwolnienia zawartego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a u.p.o.l. Przepis ten do 31 grudnia 2016 r. miał brzmienie: "zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym". Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.k. wówczas obowiązującym, przez pojęcie infrastruktury kolejowej należało rozumieć linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Do końca 2016 r. uznawano, że bocznice stanowią część drogi kolejowej, lecz nie stanowią części linii kolejowych, a w związku z tym nie podlegają zwolnieniu z art. 7 u.p.o.l. (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 130/11)
Podkreślić należy, że orzeczenia sądów administracyjnych wydane w poprzednim stanie prawnym wyjaśniały kwestię "udostępniania infrastruktury kolejowej" jako faktycznego udostępniania jej przewoźnikowi kolejowemu (por. wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2945/12; z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 2945/12). Zdaniem Sądu, przywołane wyroki zachowują aktualność w tej kwestii również w obowiązującym stanie prawnym.
W sprawie niesporne było, że [...] są jednocześnie zarządcą infrastruktury i przewoźnikiem kolejowym oraz, że przedmiotowe bocznice stanowią infrastrukturę prywatną.
Podkreślić należy, że art. 3 ust. 3 u.t.k. zawiera wyłączenie ze stosowania większości przepisów u.t.k. w odniesieniu do infrastruktury, która spełnia definicję infrastruktury prywatnej (wykorzystywanej wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej zarządcy lub właściciela- art. 4 pkt 1c), w tym wskazanego przez organ art. 29 u.t.k. Przepis ten odnosi się do udostępnia infrastruktury kolejowej przez zarządcę tej infrastruktury i nie ma wpływu na zastosowanie omawianego zwolnienia.
Zdaniem Sądu, zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 jest przedmiotowe i kwestia własności infrastruktury kolejowej pozostaje poza zakresem ww. zwolnienia. Gdyby ustawodawca chciał wyłączyć z ww. zwolnienia infrastrukturę prywatną, której częścią są przedmiotowe bocznice mógłby to uczynić przy omawianej nowelizacji art. 7. Ustawodawca mógł wprowadzić zapis, że ww. zwolnienie nie dotyczy infrastruktury prywatnej. Ustawodawca ograniczył się zaś wyłącznie do wskazania, że zwolnieniu podlegają grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu u.t.k. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1c u.t.k., infrastruktura prywatna to też infrastruktura kolejowa, choć wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób.
Na marginesie można wskazać, że nowym brzmieniem art. 7 u.p.o.l. zajmowały się już sądy administracyjne (WSA w Kielcach wyrok z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 531/17; WSA w Gliwicach wyrok z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 970/17).
Przywołane przez Sąd orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że organ, wydając zaskarżoną naruszył art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę wykładnię art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. zaprezentowana przez Sąd.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz.153). Skarżącej przyznano kwotę [...]zł, na która składa się kwota [...]zł tytułem wpisu sądowego, kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło