II FSK 1711/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-16

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Bogdan Lubiński, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące funkcji budynku (np. jako "dom letniskowy") są wiążące dla organu podatkowego przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości, czy też organ ten może samodzielnie ustalać faktyczną funkcję budynku na podstawie innych dowodów?
Ratio decidendi
Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, w tym dotyczące funkcji budynku, mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego bez zmiany tych wpisów w ewidencji. Organ podatkowy nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego sposobu użytkowania budynku, jeśli jego funkcja jest już określona w ewidencji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku, któremu w ewidencji gruntów i budynków przypisano funkcję "dom letniskowy". Organ pierwszej instancji (WSA) uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że ewidencja nie jest wystarczająca do ustalenia charakteru budynku i że należy badać faktyczne zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zarzuciło WSA błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie wiążącego charakteru ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. Zasądził od Skarżących na rzecz SKO zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędziowie NSA Bogdan Lubiński, WSA (del.) Marek Olejnik, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1383/16 w sprawie ze skargi E.J. i K.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od E.J. i K.J. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku kwotę 775 (słownie: siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1383/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy E.J. i K.J. (dalej jako "Skarżący"), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako "SKO") z dnia 31 sierpnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. (dalej jako "Wójt") z dnia 27 stycznia 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że ww. decyzją z dnia 27 stycznia 2016 r. Wójt ustalił Skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 2 272 zł, w tym od budynków rekreacyjnych w kwocie 1 523,71 zł i od gruntów rekreacyjnych w kwocie 748,71 zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Skarżący, kwestionując wysokość naliczonego podatku od nieruchomości i opodatkowanie budynku jako "budynku rekreacyjnego/letniskowego" zamiast jako "budynku mieszkalnego". Wskazaną na wstępie decyzją SKO uchyliło w całości decyzję Wójta i ustaliło Skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 1 915 zł. SKO zaznaczyło, że w aktach sprawy znajduje się informacja z rejestru gruntów i wypis z kartoteki budynków z dnia 16 lipca 2015 r., z których wynika, że będący przedmiotem sporu grunt o pow. 0,1593 ha (działka nr [...]) oznaczony jest w ewidencji gruntów i budynków jako "B" - tereny mieszkaniowe, zaś budynek o pow. 198,40 m2 sklasyfikowany został - według Klasyfikacji Środków Trwałych - jako budynek mieszkalny, według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - budynek mieszkalny jednorodzinny, główna funkcja - dom letniskowy. Przed zmianą dokonaną na wniosek Skarżących w 2015 r. grunt ten był oznaczony jako "Bi" - inne tereny zabudowane, zaś budynek jako "pozostały budynek niemieszkalny". W aktach sprawy znajduje się złożona przez Skarżących w dniu 24 lutego 2015 r. informacja w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r., w której do opodatkowania wykazali - "grunty rekreacyjne (letniskowe)" - 1 593 m2, "budynki mieszkalne" - 198,40 m2. SKO podkreśliło, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.g.k.", podstawą opodatkowania gruntów i budynków są każdorazowo informacje wynikające z ewidencji gruntów i budynków, dotyczące rodzajowej klasyfikacji danego gruntu oraz funkcji budynku. Przy opodatkowywaniu gruntu należy zatem brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie albo w jakim charakterze jest on wykorzystywany. SKO dodało, że na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków ustawodawca wskazał wprost w art. 7a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.o.l." Zauważyło też, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.). Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - powoływanego dalej jako "rozporządzenie", gdzie w § 68 ust. 3 wyjaśniono, że grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się, m.in. na tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem "B" oraz inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem "Bi". Tym samym SKO doszło do wniosku, że skoro w niniejszej sprawie w ewidencji gruntów w dacie wydania przez Wójta zaskarżonej decyzji działka została sklasyfikowana jako teren mieszkaniowy, to zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. oraz § 1 pkt 1 lit. c) uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia 23 października 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2015 r. poz. [...]) - powoływanej dalej jako "Uchwała", należało przyjąć dla niej stawkę jak dla gruntów pozostałych, a nie jak dla gruntu przeznaczonego w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy na cele rekreacyjne (letniskowe). Odnosząc się natomiast do kwestii opodatkowania spornego budynku o pow. 198,40 m2 SKO stwierdziło, że art. 21 ust. 1 u.p.g.k. przesądza, iż o kwalifikacji (dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości) konkretnego obiektu budowlanego do kategorii budynków mieszkalnych decydują funkcje tego budynku wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady, o sposobie kwalifikacji budynku dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania budynku, ile jego funkcja (przeznaczenie) wskazane w ewidencji budynków. SKO podało, że analizowana na gruncie rozpatrywanej sprawy ewidencja budynku zawiera w swojej treści informacje o zakwalifikowaniu danego obiektu stosownie do funkcjonujących w prawie administracyjnym klasyfikacji obiektów budowlanych, w tym także budynków. Klasyfikacja ta zawiera trzy pozycje: według Klasyfikacji Środków Trwałych to budynek mieszkalny, według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - budynek mieszkalny jednorodzinny, a główna funkcja to dom letniskowy. Zdaniem SKO, zasadnicze znaczenie dla przypisania konkretnemu budynkowi określonej funkcji na gruncie podatku od nieruchomości ma funkcja określona jako "główna" w ewidencji budynków. Wniosek taki znajduje oparcie w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., który przy wymiarze podatku odsyła do ewidencji gruntów i budynków. Ta z kolei na potrzeby ewidencji budowlanej określa budek jako "letniskowy". SKO dodało, że pozostałe ewidencje, tj. środków trwałych oraz Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie są klasyfikacjami prowadzonymi według zasad ewidencji gruntów i budynków, są one bowiem prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1068) i to na potrzeby tego celu klasyfikuje się zawarte w niej obiekty budowlane. Akty te nie stanowią przepisów prawa podatkowego i nie mogą być wykorzystywane do ustalania wymiaru podatków. Aktem takim jest jedynie ww. rozporządzenie, stosownie do którego wpis funkcji głównej budynku to "budynek letniskowy". SKO zwróciło uwagę, że wobec uchylenia § 65 rozporządzenia, zdezaktualizował się pogląd, że budynki letniskowe należy zaliczyć do mieszkalnych. Aktualnie, jeżeli organ prowadzący ewidencję budynków, jako jego funkcję główną - kierując się dokumentacją budowlaną - wskaże funkcję letniskową, to na gruncie prawa od tego rodzaju obiektu naliczyć należy podatek od nieruchomości. Tym samym, w takiej sytuacji nie można tego budynku zaliczyć do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. Następnie SKO odwołało się do art. 5 ust. 1 u.p.o.l. oraz § 1 pkt 2 Uchwały. W świetle treści powyższych przepisów stwierdziło, że skoro prawo miejscowe różnicuje stawki podatku dla budynków mieszkalnych oraz rekreacyjnych (letniskowych), tj. tych mieszkalnych, które spełniają jako podstawową funkcję letniskową, jako dwie odrębne kategorie budynków (pomimo tego, że ustawodawca zdaje sobie sprawę z tego, że budynek letniskowy jest także budynkiem mieszkalnym), należy przyjąć, że opodatkowanie podatkiem od nieruchomości stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych będzie możliwe jedynie w sytuacji, gdy w ewidencji gruntów i budynków budynek zostanie oznaczony jako posiadający główną funkcję - mieszkalny. Tym samym, ponieważ ewidencja gruntów i budynków kwalifikuje w niniejszej sprawie sporny budynek jako dom letniskowy (główna funkcja), to powinien on zostać opodatkowany stawką podatkową przewidzianą w Uchwale dla tego rodzaju obiektów ("budynków rekreacyjnych (letniskowych)"). W skierowanej do Sądu skardze Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy dla określenia stawki opodatkowania budynku będącego przedmiotem opodatkowania, zapisy w ewidencji gruntów i budynków są podstawą ustalenia charakteru tego budynku (mieszkalny czy pozostały). W pierwszej kolejności Sąd odwołał się do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Na ich podstawie wywiódł, że maksymalna stawka ustawowa od tzw. "pozostałych budynków" jest 10 razy wyższa od stawki mającej zastosowanie do budynków mieszkalnych. W związku z tym zrozumiałe dla Sądu było, że ustalenie, iż dany budynek należy zaliczyć do budynków mieszkalnych, a więc opodatkowanych preferencyjnie, jest bardzo ważne dla ochrony interesu podatnika. Następnie powołując się na treść art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Sąd podkreślił, że co do zasady podziela stanowisko organów podatkowych, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Jednakże, w ocenie Sądu, dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków nie są wystarczające dla ustalenia charakteru budynku będącego przedmiotem opodatkowania. Sąd zaznaczył, że ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 5 lutego 2015 r. wynika, że główna funkcja spornego budynku została określona jako "dom letniskowy". Nie podzielając stanowiska organów podatkowych uznał, że sam ten fakt nie przesądza, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) u.p.o.l. Sąd doszedł bowiem do wniosku, że na gruncie niniejszej sprawy istotne jest, że u.p.o.l. rozróżnia, m.in. takie kategorie budynków jak mieszkalne i pozostałe, nie posługując się przy tym pojęciem budynku letniskowego czy rekreacyjnego. W powołanej ustawie w ogóle brak jest definicji legalnej użytych w ww. przepisie pojęć. W tej sytuacji stwierdził, że zgodnie z regułami wykładni przepisów prawnych należy zastosować wykładnię językową. I tak, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego, za "dom mieszkalny" uznaje się "budynek służący lub nadający się do mieszkania", zaś za "mieszkanie" - "pomieszczenie, w którym stale się mieszka". Definicje te, zdaniem Sądu, wskazują na dwa aspekty determinujące uznanie danego obiektu za dom mieszkalny, tj. walory techniczne i spełniane przez niego funkcje. Uwarunkowania techniczne obiektu nie są więc jedyną przesłanką kwalifikacyjną i nie mogą przesądzić o uznaniu danego obiektu za budynek mieszkalny bądź pozostały w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. W ocenie Sądu, dokonana wykładnia językowa jest prawidłowa, bowiem doprowadziła do wyników, które korespondują z celem, jaki miała realizować badana norma. Sąd podkreślił też, że analiza zawartych w art. 5 u.p.o.l. stawek prowadzi do wniosku, że założeniem prawodawcy było mniejsze obciążenie fiskalne obiektów zaspokajających podstawowe potrzeby życiowe. Nie bez znaczenia dla powyższej argumentacji jest również charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem o charakterze majątkowym i wymaga uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Sąd wskazał, że prezentowany przez niego pogląd, sprowadzający się do tezy, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, jest powszechnie prezentowany w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie. Dodał, że został on także zaprezentowany w dwóch uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 i z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02. W uchwałach tych uznano, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Sąd podał, że wprawdzie ww. uchwały dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002, niemniej wskazania w nich zawarte odnoszące się do opodatkowania domków letniskowych podatkiem od nieruchomości zachowały w zasadniczej mierze nadal swą aktualność, pomimo zmian prawnych, jakie nastąpiły w przepisach u.p.o.l. Sąd przyjął więc, że dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe powinny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniego rodzaju. Dodał, że aby uznać dany budynek za budynek mieszkalny należy ustalić, czy zaspakaja on podstawowe potrzeby mieszkaniowe właściciela i osób mu bliskich. W konsekwencji, zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy nie upoważniał organów podatkowych do jednoznacznego stwierdzenia, że należący do Skarżących dom jest domkiem rekreacyjnym, a nie budynkiem mieszkalnym nadającym się do zamieszkania przez cały rok i w ten sposób wykorzystywanym. Sąd zaznaczył, że organy podatkowe ograniczyły się wyłącznie do analizy danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, a pominęły przytoczony powyżej pogląd, że dom letniskowy może być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, jeżeli jest on przeznaczony do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika. W skardze kasacyjnej SKO, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyło wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciło naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj.: a) art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zarzucenie organom obu instancji niedokonania ustaleń faktycznych w zakresie funkcji będącego przedmiotem opodatkowania budynku w oparciu o sposób jego użytkowania, podczas gdy funkcja ta wynikała z dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania wiarygodności; naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem dokonywanie ustaleń wbrew treści dokumentów urzędowych dopuszczalne jest jedynie po obaleniu domniemania ich wiarygodności; Sąd nie wykazał braku wiarygodności ewidencji budynków w zakresie funkcji, a jednak nakazał prowadzenie ustaleń wbrew jej treści; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez zarzucenie organom obu instancji niedokonania ustaleń faktycznych w zakresie funkcji będącego przedmiotem opodatkowania budynku w oparciu o sposób faktycznego użytkowania budynku, podczas gdy funkcja budynku wynikała z zaklasyfikowania go w ewidencji budynków jako letniskowy; naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem wobec mocy wiążącej ewidencji budynków w postępowaniu podatkowym, prowadzenie postępowania podatkowego, pomimo dokonanej i niekwestionowanej klasyfikacji w ewidencji, było bezprzedmiotowe i zbędne; 2) prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l., w zw. z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., w zw. z § 1 pkt 2 lit. e) Uchwały, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że budynek sklasyfikowany w ewidencji budynków jako dom letniskowy, wobec mocy wiążącej ewidencji budynków, może zostać opodatkowany podatkiem od nieruchomości przy ustaleniu jego funkcji w oparciu o faktyczny sposób korzystania z budynku. Na tej podstawie SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że w pełni analogiczny problem prawny na tle zbliżonego stanu faktycznego, jak w sprawie niniejszej, tj. dotyczący opodatkowania stosowną stawką podatku od nieruchomości budynku (położonego również w gminie K.), któremu w ewidencji gruntów i budynków przypisano jako funkcję główną - "dom letniskowy", był przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt II FSK 1438/17, w którym uwzględniono skargę kasacyjną SKO w Gdańsku uchylając zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i oddalając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wraz uzasadniającą je argumentacją przedstawione w ww. wyroku. Należy zatem za trafną uznać argumentację SKO zaprezentowaną w skardze kasacyjnej co do wiążącego charakteru ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko to pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09). Co prawda, od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13 - jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3108/12, "art. 21 ust. 1 u.p.g.k. należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów". Stanowisko powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, w pełni podziela. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podatkowe nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia i wykazania okoliczności związanych z faktycznym sposobem użytkowania spornego budynku w 2016 r., tj. czy ów budynek służył Skarżącym do zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące, np. powierzchni, czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne. Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1581/12). Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Podobny pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby [...] zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej." Natomiast odnosząc się jeszcze do eksponowanej w wyroku Sądu pierwszej instancji tezy, że dla ustalenia właściwej stawki podatkowej, zasadniczym i miarodajnym kryterium (pozwalającym ustalić podstawową funkcję danego budynku) powinna być - podlegająca ustaleniu przez organy podatkowe - okoliczność zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu towarzyszących, stwierdzić należy, że powołane w tym wyroku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 oraz z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt. 3/02), z których tezę taką wywiedziono, wydane zostały jeszcze w okresie, w którym ewidencje gruntów i budynków (w zakresie dotyczącym budynków) nie zostały jeszcze w praktyce wdrożone. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a także naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 u.p.g.k. okazały się trafne, bowiem Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że organy podatkowe powinny - niezależnie od zapisów ewidencji gruntów i budynków - ustalić rzeczywistą funkcję budynku letniskowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ podatkowy nie miał prawa dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tj. analizować jego faktycznego wykorzystania, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków, co też uczynił, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Składowi orzekającemu znany jest również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 950/17, w którym na tle analogicznego stanu faktycznego i prawnego zaprezentowane zostało stanowisko przeciwne, tj. zbieżne ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, którego to jednak stanowiska, ze względów przedstawionych wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający niniejszej sprawie nie podziela. Mając na względzie powyższe i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a. - uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz oddalił skargę. O zwrocie kosztów postępowania w sprawie orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło