I OSK 1817/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Miasta [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2269/17 o odrzuceniu skargi Miasta [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z 20 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił jako niedopuszczalną skargę Miasta [...], reprezentowanego przez Prezydenta [...], na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] 2017 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] 2008 r. zatwierdzającej podział nieruchomości [...], położonej w [...] w [...]. Sąd I instancji uznał, że Prezydent [...], który wydał w postępowaniu administracyjnym decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości jest organem gminy, który działa jedynie w granicach i na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie. Nie posiada zatem legitymacji do wniesienia skargi na rozstrzygnięcia wydane w postępowaniach zwykłych i nadzwyczajnych (odwoławczych, nieważnościowych) odnoszących się do jego decyzji, przez organ wyższego stopnia. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, skarga wniesiona przez Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta [...], jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta [...], zastąpione przez radcę prawnego podniosło następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i jej odrzucenie mimo wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji naruszającej przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego wobec braku stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] oraz braku podstaw do odrzucenia skargi; 2. naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że w rozpoznawanej sprawie Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta, działającego jako organ wykonawczy gminy, nie posiada interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. i nie ma legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym; 3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi mimo braku podstaw do stwierdzenia, że wniesienie skargi przez Miasto [...] reprezentowane przez Prezydenta było niedopuszczalne; 4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, w szczególności złożonej przez Miasto [...] skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] 2008 r. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zdołały skutecznie podważyć słuszności stanowiska zajętego przez Sąd I instancji, że w przedstawionej sprawie Miasto [...] nie posiadało legitymacji do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydaną w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. W tej kwestii zasadnie Sąd I instancji odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15 (ONSAiWSA z 2016 Nr 4, poz. 54), w której przyjęto, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.), oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1445). W sprawie, w której podjęto wskazaną wyżej uchwałę odszkodowanie zostało ustalone za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, natomiast niniejsza sprawa obejmuje kwestię nieważności decyzji wydanej na etapie wcześniejszym, tj. zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości celem wydzielenia działek ewidencyjnych przeznaczonych pod inwestycję drogową. Pomimo tych odmienności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko zajęte w powyższej uchwale należy w rozpoznawanej sprawie uwzględnić. Stosownie do treści powołanego w skardze kasacyjnej art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Mimo szeroko zakreślonej w powołanym przepisie legitymacji procesowej do wniesienia skargi, Prezydent Miasta [...] nie jest uprawniony do wniesienia skargi, w sytuacji gdy w postępowaniu administracyjnym wydał decyzję administracyjną jako organ administracji publicznej. Organom tym nie służy prawo złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem nie obejmuje ich pojęcie "każdy" użyte w powołanym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 818/05). Zgodzić się należy, że uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje kosztem znacznego ograniczenia jego dominium. Niemniej należy pamiętać, że jest to następstwem celowego działania ustawodawcy. W przedmiotowej sprawie Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta [...], było organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w I instancji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości, co do którego toczyło się postępowanie nieważnościowe zakończone decyzją objętą wniesioną skargą. W tej sytuacji Miasto [...] nie było stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie ma statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji należy uznać, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę Miasta [...] reprezentowanego przez jego Prezydenta, z uwagi na jej niedopuszczalność. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty pozostawały nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.