V SA/Wa 791/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... lutego 2017 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania na rok 2016 oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor OR ARiMR") z [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. (dalej: "Kierownik BP ARiMR") z [...] października 2016 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne o przyznanie F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca") płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 15 czerwca 2016 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 w przypadku przeniesienia posiadania gruntów od podmiotów G. spółka z o.o. i F. Tego samego dnia został złożony przez Skarżącą wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 r. od tych samych podmiotów. W dniu 14 lipca 2016 r. Skarżąca złożyła pismo o treści: "Działając w sprawie, jako Prezes Zarządu spółki F. sp. z o. o., wycofuję wniosek "transferowy" złożony 15 czerwca 2016 r. dotyczący płatności bezpośredniej, płatności rolnośrodowiskowych oraz ONW za rok 2016 z tytułu przejęcia zobowiązań PROW i ONW od spółki G. spółka z o.o. i F. Decyzją z 26 października 2016 r. Kierownik BP ARiMR umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 w stosunku do Skarżącej na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie organu strona postępowania cofając wniosek wyraziła wolę odstąpienia od żądania rozstrzygnięcia decyzją o istocie sprawy, dotyczącej jej interesu prawnego, tj. przyznania bądź odmowy przyznania płatności za rok 2016. W odwołaniu Skarżąca podniosła, że celem pisma z dnia 14 lipca 2016 r. było wycofanie wniosku o przyznanie płatności za rok 2015 r. To, że Skarżąca wskazała rok 2016 r. było efektem oczywistej omyłki pisarskiej. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że w przedmiotowej sprawie na podstawie wniosku z 15 czerwca 2016 r. F. spółka z o.o. skutecznie wstąpiła do toczącego się postępowania i stała się stroną tego postępowania w miejsce podmiotów G. spółka z o.o. i F. Doszło zatem do zmiany strony postępowania. Postępowanie toczyło się w stosunku do podmiotu F. Spółka z o.o. Następnie w dniu 14 lipca 2016 r. wnioskodawca złożył pisemne oświadczenie o wycofaniu wniosku złożonego w dniu 15 czerwca 2016 r. dotyczącego płatności bezpośredniej, płatności rolnośrodowiskowej oraz ONW za rok 2016 z tytułu przejęcia zobowiązań od spółki G. spółka z o.o. i F. Oświadczenie przedłożone przez stronę spowodowało skuteczne wycofanie jej żądania do rozpatrzenia wniosku. Organ przywołał treść art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przesłanką umorzenia postępowania było wycofanie wniosku strony, a więc zaistniała bezprzedmiotowość postępowania z powodu wycofania żądania przez stronę (art. 105 § 2 k.p.a.). W ocenie organu oświadczenie strony z 14 lipca 2016 r. było czytelne i nie budziło żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zatem nie sposób uznać, aby w sprawie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej. Organ uznał, że popełnienie pomyłki, na którą powołuje się strona, nie powoduje nieważności złożonego oświadczenia. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie: 1) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie zamiaru strony składającej wniosek z dnia 14 lipca 2016 r., a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie strony do władzy publicznej i nieuwzględniający słusznego interesu strony; 2) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie strony do władzy publicznej; 3) art. 105 § 2 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie błędnego uznania, że skarżący wniósł u umorzenie postępowania administracyjnego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2016. Skarżąca powołała się na pismo z 10 sierpnia 2016 r., w którym potwierdziła umocowanie E. S. m.in. do odbioru płatności przyznanych skarżącemu od ARiMR, co świadczyło o woli kontynuowania postępowania zmierzającego do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2016. Podniosła, że dopiero z chwilą otrzymania decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] października 2016 r., dowiedziała się, że w piśmie z dnia 14 lipca 2016 r. omyłkowo wskazano, iż cofnięcie wniosku dotyczy płatności za rok 2016, podczas gdy zamiarem składającego pismo było wyłączenie Skarżącej z postępowania dotyczącego płatności rolnośrodowiskowej za rok 2015. Skarżąca zarzuciła organowi drugiej instancji, że nie przeprowadził żadnego postępowania w przedmiocie faktycznego zamiaru, do jakiego zmierzała strona postępowania, składając pismo z 14 lipca 2016 r. Omyłka we wniosku wynikała z faktu, że tego samego dnia było składanych kilka wniosków. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia (powinno być: "decyzji") w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu rację mają organy orzekające, że Skarżąca skutecznie cofnęła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2016 i w związku z powyższym umorzenie postępowania było zasadne. Na wstępie przypomnieć należy, że art. 105 k.p.a. ustanawia dwie ogólne zasady umarzania postępowania administracyjnego: pierwszą przewidzianą w § 1, dotyczącą działania organu ex officio, ze skutkiem obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, wobec jego bezprzedmiotowości i drugą, unormowaną w § 2 – dopuszczającą stosowanie zasady względnej dyspozycyjności, z pozostawieniem po stronie organu administracyjnego uznania co do umorzenia postępowania Zgodnie z treścią przepisu z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Cofnięcie wniosku o przyznanie płatności spowodowało, że postępowanie toczące się w sprawie o ich przyznanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności rolnych wszczynane jest wyłącznie na wniosek podmiotu. Oznacza to, że z chwilą cofnięcia wniosku zachodzi obiektywna przeszkoda w dalszym prowadzeniu postępowania polegająca na braku wniosku uprawnionego podmiotu, czyli właściwy organ załatwiający taką sprawę zobligowany jest wydać decyzję o umorzeniu danego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z 2 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2463/10, Lex nr 1145603, wyrok NSA z 14 września 2011 r. II OSK 1339/10, Lex nr 1132074, CBOSA). Po złożeniu wniosku transferowego Skarżąca była jedynym wnioskodawcą w sprawie dotyczącej płatności bezpośredniej, płatności rolnośrodowiskowej oraz ONW za rok 2016. Oświadczenie cofające wniosek oznaczało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., bowiem strona zrezygnowała z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. W sprawie administracyjnej nastąpiło skuteczne cofnięcie wniosku inicjującego postępowanie co spowodowało, że organ administracji publicznej stracił kompetencję do dalszego prowadzenia postępowania które winno zostać umorzone. Natomiast przepis art. 105 § 2 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym ma zastosowanie do postępowań wszczynanych z urzędu lub na wniosek, w których bierze udział więcej niż jeden podmiot. Sąd w składzie niniejszym podziela te poglądy reprezentowane w doktrynie, które głoszą, że skoro podmiot jest dysponentem swojego żądania (wniosku) do czasu rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną, załatwiającą jego wniosek co do istoty (np. udzielającą płatności rolnośrodowiskowych albo odmawiającą uwzględnienia wniosku), może ten wniosek cofnąć i to w całości lub też w części, która daje się jednoznacznie wyodrębnić. Ma wówczas zastosowanie art. 105 § 1, a nie § 2, a więc organ załatwiający sprawę powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w zależności od treści stanowiska wnioskodawcy. Powyższe konkluzje znajdują oparcie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego przykładem jest m.in. teza zawarta w uzasadnieniu wyroku z 9 marca 2012 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 394/11: "cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego jest równoznaczne z brakiem żądania uprawnionego podmiotu do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, co oznacza, że przedmiot postępowania oznaczony we wniosku, przestaje istnieć. Inaczej rzecz ujmując z chwilą cofnięcia wniosku odpada jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot), co obliguje organ do umorzenia postępowania (tzw. obiektywna konieczność umorzenia postępowania) na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla jakich doszło do cofnięcia wniosku". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że umorzenie przez organ pierwszej instancji postępowania miało oparcie w obowiązujących przepisach. Nie ma natomiast racji Dyrektor OR ARiMR uznając, że w sprawie miał zastosowanie przepis z art. 105 § 2 k.p.a. Nie ma to jednak wpływu na ogólną ocenę decyzji, która co do meritum jest prawidłowa i utrzymuje w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje Kierownika BB ARiMR nie uznając argumentów Skarżącej o popełnieniu oczywistej omyłki bądź błędu pisarskiego. Oczywistą omyłką pisarską jest omyłka widoczna, niezamierzona niedokładność, błąd pisarski lub inna podobna usterka w tekście. Za oczywistą omyłkę pisarską uznaje się także omyłkę, która nie jest widoczna w treści samego dokumentu, jest jednak omyłką wynikającą z porównania treści pozostałych dokumentów. Oczywista omyłka pisarska polega w szczególności na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej niedokładności przypadkowej. W ocenie Sądu, w zakresie tego pojęcia mieszczą się zatem tylko takiego rodzaju niedokładności, które widoczne są dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy. Oznacza to, że ich poprawienie nie wywołuje zmiany merytorycznej treści oświadczenia woli wykonawcy. Oczywista omyłka pisarska jest wynikiem przeoczenia lub innej wady procesu myśloworedakcyjnego. Poprawienie oczywistej omyłki nie może prowadzić do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli, a do tego zmierza Skarżąca wnosząc o uznanie, że Jej oświadczenie o cofnięciu wniosku dotyczyło roku 2015. Oświadczenie cofające wniosek było czytelne, dotyczyło wniosków złożonych 15 czerwca 2016 r. z tytułu przejęcia zobowiązań za rok 2016 ("...wycofuję wniosek "transferowy" złożony 15 czerwca 2016 r. dotyczący płatności bezpośredniej, płatności rolnośrodowiskowych oraz ONW za rok 2016 z tytułu przejęcia zobowiązań PROW i ONW od spółki G. spółka z o.o. i F. Także powoływanie się na ustalenia z podmiotami, od których Skarżąca przejęła zobowiązania PROW i ONW a dotyczące roku 2015 nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Skarżąca podnosi że zawarła w dniu 12 czerwca 2016 r. dwie umowy dzierżawy w związku z przejęciem zobowiązania rolnego od F. i G. Sp. z o.o. z tytułu realizacji programu PROW i ONW. Zgodnie z uzgodnieniami pomiędzy Skarżącą oraz F. i G. Sp. z o.o., Skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do płatności rolnośrodowiskowych za okres poprzedzający przejęcie zobowiązań wobec ARiMR. Właśnie dążenie do realizacji tych uzgodnień było przyczyną złożenia wniosku z dnia 14 lipca 2016 r. - Skarżąca nie miała intencji uzyskania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2015. Nie było jednak zamiarem Skarżącej unicestwienie postępowania zmierzającego do uzyskania płatności za rok 2016, co było przecież związane z przejęciem zobowiązań wobec ARiMR. Jednakże ze znajdującej się w aktach sprawy umowy Skarżącej z G. Sp. z o.o. nie wynika, by między stronami umowy zostały poczynione jakiekolwiek ustalenia dotyczące płatności za rok 2015. Skarżąca powołuje się także na okoliczność, że 10 sierpnia 2016 r. skierowała do organu pismo, w którym potwierdziła umocowanie E. S. m.in. do odbioru płatności przyznanych Skarżącej od ARiMR, co świadczyło o woli kontynuowania postępowania zmierzającego do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2016. Sąd nie może ustosunkować się do tego zarzutu, ponieważ Skarżąca nie powoływała się na takie pismo w postępowaniu administracyjnym, nie ma go też w aktach administracyjnych. Nie są także zasadne zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ rozpatrując sprawę ponownie zebrał i rozpatrzył całość materiału dowodowego i dokonał jego oceny w uzasadnieniu. W ocenie Sądu żaden z zarzutów skargi nie jest zasadny, w związku z czym mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.