II FZ 560/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. [...] z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 990/17 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi M. [...] z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 11 września 2017 r. M. [...] z siedzibą w O. (dalej: skarżąca) reprezentowana przez prezesa zarządu wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 25 lipca 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. Z uwagi na brak odnotowania wpływu środków pieniężnych tytułem wpisu sądowego od skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 listopada 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującego wpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. W reakcji na powyższe pismem z 27 grudnia 2017 r. skarżąca wystąpiła o zwolnienie tejże od kosztów sądowych przez wzgląd na trudną sytuację majątkową spółki. Rzeczony wniosek został następnie uzupełniony na formularzu PPPr. Postanowieniem z 21 lutego 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rzeczone rozstrzygnięcie w ramach pierwszej instancji zostało następnie zaskarżone przez skarżącą pismem z 20 marca 2018 r. zatytułowanym "zażalenie", które następnie zostało potraktowane przez sąd pierwszej instancji jako sprzeciw. Z uwagi na brak zamieszczenia pod treścią ww. środka zaskarżenia własnoręcznego podpisu prezesa zarządu, pismem z 27 marca 2018 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez jego podpisanie bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza. Przesyłka sądowa zawierająca rzeczone wezwanie została doręczona skarżącej 13 kwietnia 2018 r. Pismem z 7 maja 2018 r., nadanym w placówce pocztowej 9 maja 2018 r., skarżąca reprezentowana przez prokurenta uzupełniła braki formalne sprzeciwu, w treści pisma wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności z uwagi na fakt, iż w okresie 17 – 30 kwietnia 2018 r. prezes zarządu chorował i był pozbawiony możliwości zareagowania na wystosowane do spółki wezwanie. Do pisma dołączono zaświadczenie lekarskie lekarza sądowego nr [...]. Postanowieniem z 17 maja 2018 r. sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został skarżącej doręczony 7 czerwca 2018 r. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone przez skarżącą. Postanowieniem z 4 lipca 2018 r. sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw skarżącej, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, co wobec odmówienia tejże jego przywrócenia skutkowało koniecznością odrzucenia środka zaskarżenia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 31 lipca 2017 r. skarżąca zaskarżyła rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona podniosła, iż kwestionowane orzeczenie pozostaje w sprzeczności z logiką oraz przyzwoitością wobec nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu z powodu choroby prezesa zarządu potwierdzonej zaświadczeniem lekarza sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 258 § 2 p.p.s.a. sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania wpadkowego jest wyłącznie ocena prawidłowości wydania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu, nie zaś zasadność odmowy przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. Należy wszak wskazać, iż przedmiotem zaskarżenia zażaleniem z 31 lipca 2018 r. jest postanowienie z 4 lipca 2017 r., co bezsprzecznie wynika z treści dokumentu. Odnosząc się zatem do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż rzeczone postanowienie w pełni odpowiada prawu. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo procesowe winno zawierać podpis strony bądź jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z uwagi na fakt, iż skarżąca wystąpiła w toku postępowania o przyznanie tejże prawa pomocy ze sprzeciwem niezawierającym własnoręcznego podpisu prezesa zarządu, którego dane widniały w treści pisma, zasadnie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych środka zaskarżenia w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem tutejszego Sądu, termin do uzupełnienia braków formalnych pism procesowych, o którym mowa w przytoczonej powyżej regulacji art. 49 § 1 p.p.s.a., jest przepisem ustawowym niepodlegającym przedłużeniu (jedynie tytułem przykładu: postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2008 r. II OZ 721/08). Możliwym jest jego przywrócenie na zasadach ogólnych, co wobec niezaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji w tym przedmiocie, nie miało miejsca w sprawie. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż termin, do którego skarżąca uprawniona była do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, upłynął 20 kwietnia 2018 r. Pismo skarżącej zawierające podpisany sprzeciw zostało zaś nadane w placówce pocztowej 9 maja 2018 r., tj. po upływie wyznaczonego 7-dniowego terminu. Skoro zatem skarżąca nie uzupełniła braków formalnych sprzeciwu w terminie, prawidłowym było rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu tegoż pisma procesowego na mocy art. 259 § 2 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.