II SA/Po 1093/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-02-22

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak – Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika w ramach istniejącego stosunku pracy, skutkujące zmniejszeniem wynagrodzenia, stanowi utratę dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która powinna być uwzględniona przy ustalaniu kryterium dochodowego do przyznania świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika w ramach istniejącego stosunku pracy, skutkujące zmniejszeniem wynagrodzenia, stanowi utratę dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd uznał, że przy ustalaniu dochodu M. G. konieczne było uwzględnienie faktycznej wysokości dochodu uzyskiwanego w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia, w tym świadczenia z tytułu zasiłku macierzyńskiego, a nie wyłącznie dochodu z miesiąca następującego po miesiącu uzyskania dochodu.
Stan faktyczny
Skarżący Ł. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, argumentując, że jego dochód uległ obniżeniu z powodu zmniejszenia wymiaru czasu pracy. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie faktycznych dochodów jego żony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] 2017r., nr [...], wydaną na podstawie art. 2, art. 5, art. 7, art. 10, art. 28, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, art. 6, art. 104, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.), odmówił przyznania Ł. M. świadczenia wychowawczego na B. M. ur. 20 lipca 2016 r. Decyzja wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] 2017 r., która uchylono wcześniejszą decyzję wydaną w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 grudnia 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż dochód rodziny wnioskodawcy w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. [...] zł na osobę w rodzinie (art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Dalej organ omówił zasady wyliczenia tego dochodu wskazując na stosowne regulacje prawne. Wyjaśniono również, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia 18 kwietnia 2017r. Prezydent Miasta K. ustalił, iż Ł. M. od dnia 14 stycznia 2013 r. jest zatrudniony w firmie D. na stanowisku spedytora. Umowy zawarte były na okres: od dnia 14 stycznia 2013 r. do dnia 28 lutego 2013 r. oraz od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. oraz od dnia 1 lipca 2013 r. na czas nieokreślony. W dniu 29 września 2016 r. zawarto porozumienie zmieniające umowę o pracę pomiędzy D. a Ł. M.. W miejsce dotychczasowych warunków umowy dotyczących wymiaru czasu pracy w pełnym wymiarze wprowadzono [...] etatu. Pozostałe warunki łączącej strony umowy o pracę pozostały bez zmian. Nie zmienił się rodzaj wykonywanej przez Ł. M. pracy, nie było także faktycznej przerwy w zatrudnieniu. Zatem w przypadku wnioskodawcy nie miał miejsca fakt utraty i uzyskania zatrudnienia, a tym samym utraty i uzyskania dochodu w myśl ustawy o świadczeniach wychowawczych. Odwołanie od decyzji wniósł Ł. M. podnosząc, iż od miesiąca października 2016 r. nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej jego rodziny, z uwagi na fakt, że z powodu "cięć" w firmie D. , której jest pracownikiem, nastąpiło obniżenie jego wymiaru czasu pracy z pełnego na [...]. Z tego powodu nastąpiło obniżenie jego wynagrodzenia do kwoty [...]zł netto miesięcznie. Nastąpiło więc obniżenie dochodu na członka rodziny w miesiącu i dochód ten w chwili obecnej wynosi [...] zł netto na osobę. Tym samym spełnione jest kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, a wynoszące [...] zł netto miesięcznie na osobę. Strona wskazała, iż utrata dochodu nie następuje tylko w sytuacji utraty pracy, za utratę dochodu należy także uznać sytuację utraty dochodu w jego dotychczasowej wysokości. Odwołujący podniósł, że organ winien dokonać analizy sytuacji finansowej jego rodziny również w oparciu o zmiany, jakie zaszły w wysokości dochodu każdego z jej członków, nawet gdy nie nastąpiła utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K.. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące wyliczeń dochodu Ł. M. w 2014 r. oraz dochodu matki dziecka z uwzględnieniem dochodu utraconego przez nią z tytułu utraty zatrudnienia w firmach N. Sp. z o.o. i F. Sp. z o.o. oraz dochodu uzyskanego przez M. G. z tytułu zatrudnienia w firmie A. Sp. z o.o. i otrzymanego wynagrodzenia za wrzesień 2015 r. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przez organ I instancji utraty realnego dochodu w związku z zmniejszeniem wymiaru etatu do ľ, Kolegium stwierdziło, iż wprowadzenie do ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy. Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W ocenie Kolegium nie można zaakceptować stanowiska organu I instancji, intepretującego pojęcie utraty dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia, którym posługuje się art. 2 pkt 19 lit. c cyt. ustawy, w taki sposób, iż sprowadza się ono jedynie do sytuacji, gdy ta utrata związana jest z całkowitym zaprzestaniem świadczenia pracy, a w konsekwencji do braku podstaw do uwzględnienia jako dochodu utraconego obniżenia wynagrodzenia, które nastąpiło od października 2016 r. w ramach tego samego stosunku pracy. Kolegium zauważyło, że sądy administracyjne stoją na stanowisku, iż pojęcie utrata zatrudnienia obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do tego dochodzi w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Na podstawie przedłożonych dokumentów Kolegium następnie dokonało weryfikacji dochodu i ustaliło, że dochód rodziny wnioskodawcy za 2014 rok (17.315,91 zł) po odliczeniu dochodu utraconego przez M. G. z tytułu utraty zatrudnienia w N. Sp. z o.o. i F. Sp. z o.o. - w wysokości [...] zł oraz dochodu utraconego przez Ł. M. - w wysokości [...] zł i doliczeniu dochodu uzyskanego przez M. G. z tytułu zatrudnienia w Firmie A. Sp. z o.o. za wrzesień 2015 r. w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenia Ł. M. za październik 2016 r. w wysokości [...] zł - wyniósł miesięcznie [...] zł, a w przeliczeniu na osobę [...] zł. W konsekwencji Kolegium uznało, że nie zostało spełnione kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na syna B. M., co oznacza, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Ł. M. zarzucił naruszenie: - art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, poprzez pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z rachunku bankowego M. G. za okres od grudnia 2015 r. do grudnia 2016 r. i w konsekwencji oparcie decyzji tylko na części zebranego w sprawie materiału dowodowego, - art. 8 K.p.a. polegającego na tym, że wydana decyzja nie pogłębia zaufania do organów władzy publicznej, gdyż nie uwzględnia ona całokształtu sytuacji materialnej jego rodziny, - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. z 23 maja 2017 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu świadczenia wychowawczego na mojego syna B. M.. Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy uwzględnił co prawda utratę dochodu skarżącego, spowodowaną zmniejszeniem wymiaru etatu w firmie D. . Jednakże nie uwzględniono faktu, że M. G. nie otrzymywała co miesiąc tej samej kwoty wynagrodzenia. Organ przyjął dochód M. G. z września 2015 r. w wysokości [...] zł. Sarżący w odwołaniu z dnia 30 stycznia 2017 r. podniósł, że M. G. od grudnia 2015 r. do lipca 2016 r. znajdowała się na zwolnieniu lekarskim i we wskazanym okresie pobierała świadczenie w każdym miesiącu w innej wysokości. Natomiast od lipca 2016 r. M. G. znajdowała się na urlopie macierzyńskim i z tego tytułu pobierała świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł lub [...] zł. Skarżący zauważył, że nie była to ta sama kwota, jak we wrześniu 2015 r., którą to kwotę organ przyjął za podstawę dochodu rodziny. Skoro Kolegium uznało, iż należy uwzględnić utratę dochodu skarżącego z powodu zmniejszenia wymiaru etatu, to jednocześnie organ II instancji powinien uwzględnić także okoliczność, że M. G. również uzyskiwała, w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, świadczenie niższe od tego, które organ uwzględnił w zaskarżonej decyzji. Gdyby organ II instancji prawidłowo ocenił zgromadzone dowody, to stwierdziłby, że dochód rodziny wnioskodawcy nie przekracza [...] zł miesięcznie na osobę, a tym samym, że spełnione jest kryterium dochodowe wskazane w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko Ł. M. uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j Dz.U. z 2017 r. poz. 1851 ze zm.). Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 4 ust. 1 celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2) Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. (ust. 3). Ustawodawca określił ponadto, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jedynie w sytuacji gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, chyba, że członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – wówczas kryterium dochodowe, od którego uzależniono prawo do świadczenia na pierwsze dziecko, określono na kwotę 1200 zł (art. 5 ust. 3 i 4). W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do kwestii prawidłowego ustalenia, czy dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę określoną w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 1, 2 i 4 powoływanej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Z kolei dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Zaznaczyć również należy, iż stosownie do art. 48. ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na ten pierwszy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Definicja pojęcia "utrata dochodu" został zawarta w art. 2 pkt 19 i oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.); Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 20 uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ` nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Sposób uwzględniania utraty lub uzyskiwania dochodu określono w art. 7 ust. 1- 3 powoływanej ustawy. I tak: 1. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. 2. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. 3. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, iż wskazane w zaskarżonej decyzji wyliczenia organu dochodu uzyskanego przez skarżącego w roku kalendarzowym 2014 r. należy uznać za prawidłowe. Sąd podziela stanowisko organu II instancji o konieczności ustalenia rzeczywistej sytuacji dochodowej rodziny osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze, a tym samym, iż obniżenie wynagrodzenia – nawet w ramach tego samego stosunku pracy – niewątpliwie prowadzi do ograniczenia środków pieniężnych rodziny, a tym samym do ograniczenia środków na pokrycie kosztów związanych z wychowywaniem dziecka. Z tych też przyczyn winno być traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r. o sygn. akt II SA/Po 774/16 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo uznało, iż w konsekwencji zmniejszenia do ľ wymiaru etatu na który zatrudniony był Ł. M. w firmie D. , doszło w październiku 2016 r. do utraty dochodu po stronie skarżącego. Prawidłowo też organy ustaliły, iż dochód uzyskany przez M. G. w 2014r. jest dochodem utraconym. M. G. na dzień złożenia wniosku o świadczenie wychowawcze była zatrudniona w firmie A. Sp. z o.o. Sp.k. Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostaje natomiast, w jakiej uzyskiwany przez nią dochód powinien być uwzględniony na potrzeby przyznania wnioskowanego świadczenia. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, iż M. G. od grudnia 2015 r. do lipca 2016 r. znajdowała się na zwolnieniu lekarskim i we wskazanym okresie pobierała świadczenie w każdym miesiącu w innej wysokości. Natomiast od lipca 2016 r. przebywała na urlopie macierzyńskim i z tego tytułu pobierała świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł lub [...] zł.. Skarżący zaznaczył, iż okoliczność ta była podnoszona już w toku postępowania w odwołaniu z dnia 30 stycznia 2017 r. Odnosząc się do powyższego należy ponownie przywołać treść art. 7 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Zdaniem Sądu z językowej wykładni przytoczonego przepisu należy wywieść, iż jego zastosowanie w okolicznościach danej sprawy wymaga ustalenia dwóch kwestii: po pierwsze ustalenia, że członek rodziny (dziecko) uzyskał dochód po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (tu po roku 2014), a po wtóre czy "dochód ten jest uzyskiwany" w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Tylko przy spełnieniu obydwu warunków możliwe jest zastosowanie tej normy prawnej, co wymaga podkreślenia, określającej niekorzystnie dochód na podstawie nie średniego dochodu, lecz wyłącznie poprzez powiększenie dochodu o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Powyższe oznacza, iż przy ustalaniu dochodu M. G. koniecznym było ustalenie, czy w okresie na jaki ustalane było prawo skarżącego do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, uzyskiwała ona nadal dochód, który organ uznał za uzyskany – tj. dochód z tytułu podjętego w 2015 r. zatrudnienia w firmie A. Sp. z o.o. Sp k. Dla spełnienia celu świadczenia wychowawczego konieczne jest bowiem takie rozumienie art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, które nie ograniczy się jedynie do tożsamości źródła uzyskania dochodu, lecz uwzględni specyfikę i okoliczności danej sprawy, w tym możliwe różnice uzyskiwanego dochodu związane ze zmianą okoliczności faktycznych i prawnych. Oznacza to, iż zgodnie z oświadczeniami skarżącego, pomimo tego, że M. G. nadal pozostawała w stosunku pracy, z którego uzyskiwała dochód od sierpnia 2015r., uwzględnić należy okoliczność, że od grudnia 2015 r. korzystała z długotrwałego zwolnienia lekarskiego, a od lipca 2016r. pozostawała na zasiłku macierzyńskim. Zatem w sposób czasowy, ale długotrwały, dochód związany z tym samym stosunkiem zatrudnienia nie był tym dochodem, co dochód przyjęty dla oceny sytuacji dochodowej rodziny – za miesiąc wrzesień 2015 r. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie, uwzględniając specyficznie długi okres pomiędzy rokiem 2014, a ustalaniem dochodu dla potrzeb ustalenia prawa do świadczenia w grudniu 2016r., także z uwagi na porównanie treści art. 7 ust. 2 i 3 ustawy, należy opowiedzieć się za takim rozumieniem uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, który będzie odpowiadał faktycznej wysokości dochodu uzyskiwanego w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Taka interpretacja pozwala na pełniejszą realizację dyrektywy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tym rodzinom, których dochód na osobę nie przekracza określonej kwoty - realnie w okresie na jaki ustalane jest świadczenie, a nie wyłącznie w roku poprzedzającym ten okres (por. wyrok NSA z 5 października 2017 r. sygn. akt I OSK 817/17 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 168/17 –dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W świetle powyższego, ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy obowiązany jest ponownie podjąć czynności zmierzające do ustalenia dochodu rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę. Uwzględni przy tym, że M. G. od dnia 24 sierpnia 2015 r. uzyskała dochód spowodowany uzyskaniem zatrudnienia, jednakże jak podaje skarżący w okresie od lipca 2016r. do chwili złożenia wniosku 30 grudnia 2016 r. otrzymywała nie wynagrodzenie za pracę, lecz świadczenie z tytułu zasiłku macierzyńskiego, na podstawie stosownych przepisów. W tych okolicznościach sprawy nie można jednoznacznie twierdzić, iż w okresie, na który ubiegała się o przyznanie świadczenia, uzyskiwała dochód, który był uzyskany we wrześniu 2015r., a tym samym zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegający na niewyczerpującym ustaleniu wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy za zasadny. Zaznaczyć też należy, iż z jednej strony w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej fakt, wysokość oraz okres pobierania przez M. G. zasiłku macierzyńskiego, brak jest jednak też odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] 2017r., na treść którego skarżący powołuje się w skardze, a które niewątpliwie było wniesione w sprawie. Organ odwoławczy winien zatem uzupełnić akta sprawy oraz, w razie konieczności, uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do ustalenia wysokości dochodu uzyskiwanego przez M. G. w okresie, na który skarżący ubiega się o świadczenie wychowawcze. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (punkt I sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na wysokość zasądzonej od organu odwoławczego kwoty składa się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480,00 złotych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło