II SA/Po 774/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-11-24

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obniżenie wynagrodzenia pracownika w ramach istniejącego stosunku pracy, w wyniku wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy, stanowi "utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co powinno skutkować odliczeniem utraconego dochodu przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obniżenie wynagrodzenia pracownika w ramach istniejącego stosunku pracy, w wyniku wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy, stanowi "utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W związku z tym, organ odwoławczy powinien uwzględnić ten utracony dochód przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, aby odzwierciedlić rzeczywistą sytuację dochodową rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił, że organ błędnie nie uwzględnił utraty dochodu w związku ze zmianą warunków zatrudnienia i obniżeniem wynagrodzenia, a także błędnie doliczył dochód z gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego; uchyla zaskarżoną decyzję Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. M. z dnia 6 maja 2016 r. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko: M. M. ur. [...] 2012 r. oraz przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko K. M., ur. [...] 2014 r., na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości 500,- zł miesięcznie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż rodzina wnioskodawcy składa się z czterech osób. Łączny dochód rodziny w 2014r. wyniósł [...] zł 10 gr., na który składały się: - dochody M. M. w wysokości [...] zł 03 gr. >>Informacje uzyskane drogą elektroniczną zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.z 2016 r. poz.195)<<; - dochody A. M. w wysokości [...] zł 90 gr. >>Informacje uzyskane drogą elektroniczną zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.z 2016 r. poz.195)<<; - dochód utracony M. M. z roku 2014 w wysokości [...] zł 29 gr. rocznie (umowa zlecenie nr [...]/14 z dnia 31 grudnia 2013r. zawarta z B. D., umowa zlecenie nr [...]/14 z dnia 30 czerwca 2014r zawarta z B. D., umowa zlecenie nr [...]/15 z dnia 31 grudnia 2014r. zawarta z B. D. oraz aneks nr [...] do umowy zlecenia dokumentujący utratę dochodów). dochód uzyskany M. M. w wysokości [...] zł miesięcznie tytułem: umowa zlecenie numer [...]/2015 z dnia 01 sierpnia 2015r. zawarta z P. . Zgodnie z rachunkiem [...]/2015 wydanym przez G. M. Pośrednictwo Księgowe "GALMIR" wysokość wynagrodzenia z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. wrzesień 2015r. wyniósł [...] zł. dochody M. M. w wysokości [...] zł 17 gr. z tytułu gospodarstwa rolnego (oświadczenie członka rodziny o wysokości dochodu niepodlegającego opodatkowaniu, który został uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z dnia 06 maja 2016). Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195), świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Tymczasem miesięczny dochód rodziny M. M., po odliczeniu dochodu utraconego i doliczeniu dochodu uzyskanego, w przeliczeniu na osobę wyniósł 850 zł 66 gr. Przekroczenie kryterium dochodowego uniemożliwia przyznania świadczenia na pierwsze dziecko. Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na M. M. wniósł M. M. podnosząc, iż w okresie o 1 marca 2009 r. do 31 sierpnia 2014 r. był zatrudniony w O. Sp. z o.o. Z dniem 1 września 2014 r. , na podstawie art. 231 Kodeksu pracy nastąpiło przejście części zakładu pracy na rzecz K. Sp. z o.o. (aktualnie K. Sp. z o.o.). W dniu 21 września 2015 r. nowy pracodawca wypowiedział mu dotychczasowe warunki płacy. Po okresie wypowiedzenia M. M. kontynuował zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, lecz na nowych warunkach obejmujących obniżenie wynagrodzenia. W jego ocenie oznaczało to utratę z dniem 1 stycznia 2016 r. dochodu o około [...] zł. netto, która to kwota powinna zostać uwzględniona przez organ I instancji. Ponadto podniósł, iż do dochodu doliczono dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 0,7838 ha przeliczeniowych, co jest niezgodne z definicją gospodarstwa rolnego zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, po omówieniu przebiegu postępowania i wskazaniu podstawy prawnej orzekania w sprawie świadczenia wychowawczego, organ wyjaśnił, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że w roku 2014 rodzina wnioskodawcy uzyskała dochód w łącznej wysokości [...] zł. Na dochód ten złożył się dochód A. M. w kwocie [...]zł, dochód M. M. z tytułu zatrudnienia w kwocie [...]zł , dochody M. M. z tytułu umowy zlecenia trwającej do 30.06.2015r. w kwocie [...]zł - jest to dochód utracony, oraz dochód M. M. z gospodarstwa rolnego w łącznej kwocie [...]zł. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Zgodnie z treścią obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 23 września 2014r., dochód ten w 2014r. wyniósł 2.506,00 zł. Zatem dochód rodziny strony z 2014 roku z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wyniósł kwotę 1.964,17 zł (0,7838 ha przelicz. x 2.506,00 zł). W niniejszej sprawie dochód rodziny za rok 2014 po uwzględnieniu dochodu utraconego M. M. wyniósł [...] zł. Średni miesięczny dochód rodziny strony w 2014r. to zatem kwota [...]zł (37.831,81 zł : 12 m-cy), a średnia miesięczna kwota przypadająca na osobę w rodzinie to [...] zł (3.152,65 zł : 4 osoby). Do tak obliczonego dochodu należało doliczyć nowo uzyskany dochód przez M. M. z tytułu zawartej umowy zlecenia z firmą "GALMAR" w okresie od 01 sierpnia 2015r. do 3 czerwca 2016. za miesiąc wrzesień 2015 roku, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy w wysokości w wysokości [...] zł, średnia miesięczna kwota przypadająca na osobę w rodzinie to [...] zł (250,00 zł : 4 osoby). Łączny średni miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę według organu II instancji wynosi [...] zł (788,16 zł + [...] zł). Kwota ta przekracza ustawowe kryterium dochodowe, tj. 800,00 zł uprawniające do otrzymywania przez stronę świadczenia wychowawczego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego utraty z dniem 1 stycznia 2016 r. dochodu w skutek wypowiedzenia przez pracodawcę warunków płacy organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z treścią z art. 2 pkt 19 lit. c) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem Kolegium utrata zatrudnienia oznacza utratę pracy świadczonej na podstawie umowy o pracę lub innych umów, nie oznacza natomiast zmiany warunków pracy i płacy, polegającej na obniżeniu, czy podwyższeniu wynagrodzenia, przy trwaniu stosunku pracy. Gdy z osobą wnioskującą o przyznanie świadczenia wychowawczego bądź członkiem rodziny rozwiązany zostanie stosunek pracy lub zostanie rozwiązana inna z umów wymienionych w art. 2 pkt 21) ustawy, czyli w sytuacji, gdy osoba ta utraci jedno ze źródeł dochodu mające umocowanie w określonym stosunku prawnym, to wówczas może odliczyć dochód utracony. Analiza przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci: art. 2 pkt 19 i pkt 21, art. 7 ust. 1 nie daje podstaw do uznania, że w przypadku obniżenia wynagrodzenia za pracę przy trwającym stosunku pracy następuje utrata dochodu w rozumieniu art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 19 lit. c omawianej ustawy. W sytuacji gdy treść przepisu prawa według jego brzmienia literalnego nie nasuwa wątpliwości nie ma potrzeby posiłkować się wykładnią celowościową i funkcjonalną. Skoro w niniejszej sprawie nie doszło do wypowiedzenia umowy o pracę lecz zmiany warunków pracy i płacy w drodze porozumienia stron. Stosunek pracy M. M. trwa nieprzerwanie do chwili obecnej. Zmiana warunków pracy i płacy, jeśli nie towarzyszyło jej ustanie jednej umowy o pracę i nawiązanie kolejnej, nie skutkuje ani utratą, ani też uzyskaniem zatrudnienia, nie może być rozpatrywana w kategoriach utraty lub uzyskania dochodu - w znaczeniu, jakie tym pojęciom nadaje ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta K. doliczył dochód M. M. z gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,7838 ha przeliczeniowego powołując art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Tymczasem z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2014r. Nr [...] wynika, że M. M. posiada gospodarstwo rolne o łącznej pow. 1,2239 ha fizycznych, a 0,7838 ha przeliczeniowych. Zatem bezspornie łączna powierzchnia gospodarstwa przekracza 1 ha, a organ I instancji słusznie uwzględnił dochód z gospodarstwa rolnego. Na zakończenie Kolegium zaznaczyło, że w przypadku ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego ustawodawca nie pozostawia organom administracyjnym swobody w ich przyznawaniu. Konstrukcja tych przepisów bezspornie wskazuje na osiągnięty dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie niższy niż kwota wskazana w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w rozpatrywanej sprawie kwota 800,00 zł). Świadczenie to przyznawane jest wyłącznie na podstawie obiektywnych i prawnie zdefiniowanych kryteriów, bez możliwości uwzględnienia okoliczności o charakterze indywidualnym, czy osobistym. Organ administracji publicznej nie może według swojego uznania przyznać świadczenia wychowawczego kierując się zasadami współżycia społecznego, czyli słuszności w sytuacji nawet bardzo ciężkich okoliczności życiowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M. podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. W ocenie skarżącego w jego przypadku doszło do zmiany zatrudnienia bowiem zmienił się pracodawca, który po pewnym czasie zmienił warunki zatrudnienia, w skutek czego doszło do obniżenia wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącego. Utrata lepiej płatnego zatrudnienia na rzecz gorzej płatnego stanowi niewątpliwie utratę zatrudnienia. Skarżący zaznaczył, iż od 2009 r. pracuje na tym samym stanowisku i posiada ten sam zakres obowiązków realizowany w tym samym wymiarze czasu pracy, podczas gdy jego wynagrodzenie za wykonywaną pracę zostało obniżone przez wypowiedzenie zmieniające do tzw. najniższej krajowej (1850 zł brutto ) z kwoty 2270 zł brutto. Skarżący nie zgadza się także z ustaleniami dotyczącymi doliczenia do dochodu rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego ponieważ jego gospodarstwo ma mniej niż 1 ha przeliczeniowy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesionej zarzuty okazały się trafne. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko M. M. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 185 ze zm.). Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 4 ust. 1 celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2) Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. (ust. 3). Ustawodawca określił ponadto, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jedynie w sytuacji gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, chyba, że członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – wówczas kryterium dochodowe, od którego uzależniono prawo do świadczenia na pierwsze dziecko, określono na kwotę 1200 zł (art. 5 ust. 3 i 4). W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do kwestii prawidłowego ustalenia, czy dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę określoną w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 1, 2 i 4 powoływanej ustawy, ilekroć jest w niej mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Z kolei dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Zaznaczyć również należy, iż stosownie do art. 48. ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na ten pierwszy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Definicja pojęcia "utrata dochodu" został zawarta w art. 2 pkt 19 i oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.); Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 20 uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ` nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Sposób uwzględniania utraty lub uzyskiwania dochodu określono w art. 7 ust. 1- 3 powoływanej ustawy. I tak: 1. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. 2. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. 3. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, iż wskazane w zaskarżonej decyzji wyliczenia organu dochodu uzyskanego przez skarżącego oraz członków jego rodziny w roku kalendarzowym 2014 r. należy uznać za prawidłowe. Na dochód ten składało się wynagrodzenie uzyskane przez M. M. z tytułu zatrudnienia w kwocie [...]zł oraz dochód uzyskany tytułem zatrudnienia przez A. M. [...] zł. Do kwoty tej organy prawidłowo dodały kwotę [...]tytułem dochodu uzyskanego przez M. M. z posiadanego gospodarstwa rolnego. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1381, z 2014 r. poz. 40 oraz z 2015 r. poz. 1045). Przez gospodarstwo rolne rozumie się gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 2 pkt 7 powołanej ustawy). Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016.r, poz. 617 ze zm.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Alternatywa zawarta w tym przepisie oznacza, iż aby uznać, że obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne ( z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza), będących własnością lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, stanowi gospodarstwo rolne, nie jest wymagane, aby jednocześnie tzw. powierzchnia fizyczna jak też przeliczeniowa gruntu przekraczała 1 ha. Wystarczy, aby chociaż jedna z tych rodzajów powierzchni przekraczała 1 ha. Taka też sytuacja ma miejsce w przypadku skarżącego, który, co jest bezsporne, posiada gospodarstwo rolne o pow. 1.2239 ha fizycznych, co stanowi 0,7838 ha przeliczeniowych. Zauważyć jednocześnie należy, iż regulacja zawarta w art. 7 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci określa jedynie sposób obliczania dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, lecz nie modyfikuje definicji gospodarstwa rolnego określonej w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Innymi słowy, z art. 7 ust. 4 nie wynika, aby dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego o pow. mniejszej niż 1 ha przeliczeniowy nie był uwzględniany przy ustalaniu dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w związku z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.Dz.U. z 2016 poz. 1518 ze zm.). Tym samym mając na względzie treść powołanego art. 7 ust. 4 oraz obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2015 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (M.P. z 2015 r. 861) stwierdzić należy, iż organy prawidłowo obliczyły i uwzględniły dochód skarżącego uzyskany w 2014 r. z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Dalej zauważyć należy, iż Sąd podziela stanowisko organów, że od tak ustalonego dochodu rodziny skarżącego za 2014 r. należało, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, odjąć dochód utracony w 2015 r. z tytułu wygaśnięcia umowy zlecenia zawartej z firmą D. B. w wysokości [...] zł. Zgodzić się też należy z organami, iż przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącego uwzględnić należało uzyskanie dochodu od 1 sierpnia 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z firmą "G. " Dochód ten zgodnie z treść art. 7 ust. 3 powołanej ustawy ustalono na 250 zł miesięcznie, co daje kwotę 62,5 zł na członka rodziny. Sąd nie podzielił jednak stanowiska organu odwoławczego, iż brak było podstaw do uwzględnienia jako dochód utraconego obniżenia z dniem 1 stycznia 2016 r. zarobków M. M. w skutek wypowiedzenia mu przez pracodawcę dotychczasowych warunków wynagrodzenia. Sąd nie podziela przyjętej przez ten organ wykładni przepisu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skoro ustawodawca definiuje, że pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to przyjąć należy, iż to ostatnie pojęcie obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do tego doszło – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Nie można zaakceptować stanowiska organu, że utrata zatrudnienia oznacza wyłącznie utratę zatrudnienia rozumianego jako zaprzestanie świadczenia pracy na rzecz konkretnego pracodawcy. Zaznaczyć należy, iż wprowadzone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zasady uwzględniania utraty dochodów przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, służą przede wszystkim ustaleniu rzeczywistej wysokości tego dochodu, a w przypadku rodziny skarżącego dochód ten niewątpliwie na skutek wypowiedzenia zmieniającego obniżył się. Celem przedmiotowej ustawy jest pomoc państwa w wychowywaniu dzieci, a jak wynika z jej art. 5 ust. 3, szczególnym wsparciem objęte są rodziny uzyskujące niższe dochody w przeliczeniu na członka rodziny. Zasadne jest zatem ustalenie rzeczywistej sytuacji dochodowej danej rodziny. Stanowisko zaprezentowane przez Sąd zgodne jest z linią orzeczniczą części sądów administracyjnych, wypracowaną na gruncie przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (zawierających podobne definicje dochodu utraconego), w której kładzie się nacisk na konieczność ustalenia rzeczywistej sytuacji dochodowej rodziny osoby ubiegającej się o świadczenia udzielane na podstawie tych ustaw (por. m.in. wyrok NSA z 14 listopada 2012 r. o sygn. akt I OSK 759/12, wyrok WSA w Białymstoku z 19 września 2006 r. o sygn. akt II SA/Bk 241/06, wyrok WSA w Poznaniu z 20 kwietnia 2011 r. o sygn. akt IV SA/Po 154/11 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 listopada 2014 r. o sygn. akt II SA/Bd 1124/14 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obniżenie wynagrodzenia – nawet w ramach tego samego stosunku pracy – niewątpliwie prowadzi do ograniczenia środków pieniężnych rodziny, a tym samym do ograniczenia środków na pokrycie kosztów związanych z wychowywaniem dziecka. Z tych też przyczyn winno być traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sąd pragnie jednocześnie podkreślić, iż powyższe wywody odnoszą się również do kwestii uzyskania dochodu np. w wyniku podwyższenia wynagrodzenia członka rodziny w ramach tego samego stosunku pracy, które nastąpiło po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Wówczas takie podwyższone wynagrodzenie winno zostać potraktowane jako dochód uzyskany i obliczony na zasadach określonych w art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko istotne jest bowiem ustalenie rzeczywistego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Rolą organu odwoławczego będzie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego (art. 136 K.p.a.) w celu ustalenia rzeczywistej wysokości dochodu rodziny M. M. w przeliczeniu na osobę z uwzględnieniem dochodu utraconego jak i uzyskanego, ustalonego zgodnie z oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, a następnie rozpoznanie wniosku skarżącego z 6 maja 2016 r. w oparciu o dokonane ustalenia. Organ odwoławczy winien mieć jednocześnie na uwadze, iż decyzją z 18 lipca 2016r. Prezydent Miasta K. przyznał już M. M. świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko – M. M. od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło