II SA/Kr 1624/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2018r. sprawy ze skargi A. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę Decyzją z dnia 22.08.2016 r., znak: [...], Prezydent Miasta K. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] pow. 1805m2, jednostka ewidencyjna Ś., objętej księgą wieczystą [...] w prawo własności i określił opłatę z tego tytułu od trzech osób w tym A. Ł.. W stosunku do M. S. i K. K. opłata została rozłożona na raty. W dniu 14.09.2016 r. decyzja stała się ostateczna. A. Ł. wystąpił z wnioskiem do organu l instancji o zmianę opisanej ostatecznej decyzji, w trybie art.155 kodeksu postępowania administracyjnego w części dotyczącej rozłożenia na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa. Decyzją z dnia 10.11. 2016 r. organ l instancji odmówił zmiany decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 28.02.2017r. utrzymało ją w mocy. WSA w Krakowie w wyroku z 26.09.2017 r., sygn. akt II SA/Kr 560/17 uchylił decyzję organu II instancji wyrażając pogląd, że możliwa jest zmiana decyzji w części dotyczącej rozłożenia na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa w tym trybie. Niezależnie od tego wnioskiem z dnia 6.04.2017 r. A. Ł. wystąpił z wnioskiem w trybie art. 55 ustawy o finansach publicznych o rozłożenie na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 5.06.2017 r., na podstawie art. 61a § 1, § 2, art. 62 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 póz. 23 z późn. zm.) art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2 art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. 2012 r., póz. 83 z późń. zm.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na raty. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z opiniami Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., a także wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 887/15 z dnia 30.09.2015 r., w którym to wyroku powołano się m.in. na opinie Ministra Finansów, opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mają charakter publicznoprawny, nie cywilnoprawny. Jednocześnie wyjaśniono, iż zgodnie z przywołanym stanowiskiem RIO i aktualnym orzecznictwem ustawę z dnia 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości należy traktować jako lex specialis w stosunku do ustawy o finansach publicznych; tym samym wyłącza to możliwość stosowania art. 55 ustawy o finansach publicznych do rozłożenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego na raty. Co za tym idzie, organ administracji publicznej może udzielić stosownych ulg jedynie w drodze decyzji administracyjnej orzekającej o przekształceniu. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł A. Ł., argumentując, że art. 55 ustawy o finansach publicznych może zastosowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 27.09.2017 r., znak: SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 a § 1 K.p.a. oraz art. 4 ust. 2 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, utrzymało w mocy ww. postanowienie. Organ wyjaśnił, że przepisy art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ustalają obowiązek uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia. Opłatę tę rozkłada się, na wniosek użytkownika wieczystego, na raty, na czas nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 20 lat, chyba że wnioskodawca wystąpi o okres krótszy niż 10 lat. Użytkownik wieczysty powinien wystąpić do organu administracji wraz wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Żalący, który złożył wniosek po dacie, w której decyzja o przekształceniu prawa stała się ostateczna nie jest użytkownikiem wieczystym lecz współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Żalący stracił tytuł do domagania się rozłożenia przedmiotowej opłaty na raty, ponieważ uprawnienie to zastrzeżone jest jedynie dla użytkownika wieczystego. Prawo własności wynikające z przekształcenia użytkowania wieczystego nie powstaje ex legę. Źródłem jego jest decyzja organu administracji publicznej mająca konstytutywny charakter. Wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jako rekompensata dla dotychczasowego właściciela za utratę tego prawa oraz dochodów z użytkowania wieczystego, ustalana jest w decyzji o przekształceniu. Nie jest dopuszczalne określenie wysokości przedmiotowej opłaty w innej decyzji. Ponadto organ podał, że art.55 ustawy o finansach publicznych stanowi, że należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości, albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Zgodnie z art. 58 ust. 5 u.f.p. przepisów ust. 1-4 oraz art. 55-57 nie stosuje się do należności, których umarzanie, odraczanie terminów spłaty oraz rozkładanie spłaty na raty określają odrębne przepisy. Skargę na to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył A. Ł., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 k.p.a., oraz przepisów o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz. U. z 2016 r. póz. 1066 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub 3 postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. póz. 1369 z późn. zm.) - dalej określanej jako "P.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem «s zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z wymienionych kategorii, zatem dopuszczalne było rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana na podstawie wskazanych wyżej kryteriów dała podstawę do stwierdzenia, że jest ono prawidłowe, a wniesiona skarga nie może odnieść skutku. Przedmiotem kontroli sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące postanowienie Prezydenta Miasta K. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Rozważania rozpocząć należy od przypomnienia, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przysługującego m.in. skarżącemu w prawo własności nieruchomości nastąpiło na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22.08.2016 r., znak: [...] wydanej na podstawie ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. 2012 r., póz. 83 z późń. zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z f zastrzeżeniem art. 5. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 3 u.p.p.u. opłatę, o której mowa f w ust. 1, rozkłada się, na wniosek użytkownika wieczystego na raty, na czas nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 20 lat, chyba że wnioskodawca wystąpi o okres krótszy niż 10 lat. Nieuiszczona część opłaty, rozłożonej na raty zgodnie z ust. 3, podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski (art. 4 ust. 4). Zgodnie z art. 4 ust. 7 tej ustawy organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność: 1) Skarbu Państwa - na podstawie zarządzenia wojewody, 2) jednostek samorządu terytorialnego - na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku. W świetle przedstawionych uregulowań należy podzielić stanowisko organów, że rozłożenie na raty opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może mieć miejsce wyłącznie w decyzji orzekającej o tym przekształceniu. Rozłożenie opłaty na raty następuje na podstawie wniosku użytkownika wieczystego złożonego w toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie decyzji. Przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie przewidują możliwości złożenia wniosku o rozłożenie na raty po zakończeniu tego postępowania. Podstawy takiej nie może również stanowić powołany we wniosku z dnia 6 kwietnia 2017 r. art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2016.1870 t.j.). Zgodnie z art. 55 ustawy należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. W art. 64 powyższa zasada została doprecyzowana. Z kolei art. 58 ust. 5 ustawy stanowi, że przepisów ust. 1-4 oraz art. 55-57 nie stosuje się do należności, w przypadku których odrębne przepisy regulują umarzanie, odraczanie terminów spłaty lub rozkładanie na raty spłaty tych należności. Taki przepisami odrębnymi będą właśnie przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w której przewidziano ulgi we wniesieniu opłaty w postaci rozłożenia na raty i bonifikaty. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 61 a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ pierwszej instancji może zastosować art. 61 a § 1 K.p.a., tylko gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszym postępowaniu. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżący, mimo reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wyjaśnił zresztą na czym owo naruszenie miałoby polegać. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.