VII SA/Wa 1232/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-27

Skład orzekający: Marta Kołtun, Tomasz Stawecki, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia, nie może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie wywołuje negatywnych, nieakceptowalnych z punktu widzenia państwa prawa skutków gospodarczych lub społecznych. Samo naruszenie przepisu bezwzględnie obowiązującego, nawet jeśli dotyczy bezpieczeństwa, nie jest wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie towarzyszą mu wspomniane skutki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty z powodu rażącego naruszenia przepisów dotyczących odległości budynku od gazociągu wysokiego ciśnienia. GINB utrzymał tę decyzję w mocy, uznając naruszenie za rażące. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęcia rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. S. i K. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. i K. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] Generalny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), po rozpatrzeniu odwołania J. S. i K. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r., została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda [...] ww. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., po rozpatrzeniu sprawy z urzędu, stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] [ z dnia [...] września 2014 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. S. i K. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z bezodpływowym osadnikiem na ścieki sanitarne z przykanalikiem na działce nr ew. [...] w miejscowości [...]. W wyniku rozpoznania odwołania GINB, powołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Istotą tego postępowania jest ocena czy kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność w rozumieniu w art. 156 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy przywołał art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 poz. 1409 ze zm.) dalej: "Prawo budowlane", zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do przepisu art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Jak stwierdził organ nadzorczy inwestorzy J. S. i K.M. złożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ewid. [...]) na cele budowlane. Ponadto inwestorzy uzyskali decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy i sposób zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bezodpływowego zbiornika na ścieki z przykanalikiem na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...]", zmienioną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] i przeniesioną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] na rzecz J. S. i K. M.. Wobec tego organ drugiej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przywołanych przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Następnie GINB wskazał na art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W kontekście tego przepisu organ odwoławczy nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. naruszały rażąco ustalenia ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. o warunkach zabudowy. W szczególności nie stwierdzono kwalifikowanych naruszeń ustaleń ww. decyzji o warunkach zabudowy co do rodzaju zabudowy; nieprzekraczalnej linii zabudowy - 15 m od krawędzi jezdni drogi wewnętrznej o nr ewid. [...] (projektowana 17,3 m - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania terenu - nr rys. 1); szerokości elewacji frontowej - do 19 m (projektowana - 8,0 m - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania terenu - nr rys.1); wysokości zabudowy do poziomu kalenicy przy wejściu do budynku - do 9 m (projektowana - 7,13 m - Projekt budowlany - Przekrój A-A - nr rys. 8); geometrii dachu - dach dwuspadowy o kierunku głównej kalenicy równoległej do osi drogi wewnętrznej o nr ewid. [...], spadek połaci 30-45°, pokryty dachówką lub blachodachówką (projektowany - dach z główną kalenicą równoległą do osi drogi wewnętrznej o nr ewid. [...] i spadkiem połaci 40° pokryty blachodachówką - Projekt budowlany - Projekt zagospodarowania terenu – nr rys. 1, Rzut połaci dachowej – nr rys. 7, Część opisowa - pkt 4.13) oraz obsługi komunikacyjnej. Jednocześnie GINB nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. rażąco naruszały przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2002, Nr 75, poz. 690). Jak wskazał GINB, w szczególności nie uchybiono rażąco przepisowi § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Elewacja północno-wschodnia budynku mieszkalnego z otworami znajduje się w odległości 5,0 m od granicy z działką o nr ewid. [...], natomiast elewacja południowo-zachodnia budynku mieszkalnego z otworami znajduje się w odległości 14,4 m od granicy z działką o nr ewid. [...]. Elewacja północno-zachodnia budynku mieszkalnego z otworami znajduje się w odległości 11 m od granicy z działką nr ewid. [...], natomiast elewacja południowo-wschodnia budynku mieszkalnego z otworami znajduje się w odległości co najmniej 17,3 m od granicy z działką drogową nr ewid. [...]. Jak wskazał organ sporna inwestycja nie narusza również rażąco przepisów: § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 36 (odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe w zabudowie jednorodzinnej od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i granicy działki), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto organ drugiej instancji odniósł się do dokonanej przez Wojewodę [...] oceny, że sporna inwestycja rażąco narusza Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013, poz. 640). Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji oraz precyzując naruszone przepisy, GINB wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu (nr rys. 1) wynika, iż sporny budynek mieszkalny zrealizowany na działce nr ewid. [...] usytuowany został w odległości od ok. 12 m do 13 m od przebiegającego przez tą działkę gazociągu. Powyższe potwierdza znajdujące się w aktach organu wojewódzkiego pismo [...] Sp. z o.o. Oddział w [...] z dnia [...] maja 2015 r., z którego wynika, że budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] został zaprojektowany w odległości od 12,6 m do 13,0 m od istniejącego na tej działce gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 PN63 (6,3 MPa) relacji [...] - [...]. Powyższy gazociąg został zrealizowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1995 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Okręgowemu Zakładowi Gazownictwa w [...] pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia fi 200 mm na odcinku [...] - [...], gazociągu wysokiego ciśnienia fi 200 mm na odcinku [...] - [...], stacji gazowej w miejscowości [...] ([...]),[...],[...],[...], stacji ochrony katodowej w miejscowości [...],[...], gazociągu średniego ciśnienia fi 200 mm od układu [...] przy rzece [...]. GINB wyjaśnił, że obowiązujące na dzień wydania kontrolowanej decyzji przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie ustalały dla gazociągów tzw. strefy kontrolowane (§ 10 ust. 1), których szerokość uzależniona jest od maksymalnego ciśnienia roboczego oraz średnicy gazociągu. Strefa kontrolowana o jakiej mowa powyżej to zgodnie z § 2 pkt 30 ww. rozporządzenia obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Zgodnie z § 10 ust. 6 pkt 3 lit. b ww. rozporządzenia szerokość strefy kontrolowanej dla gazociągów o maksymalnym ciśnieniu roboczym powyżej 1,6 MPa oraz o średnicy powyżej DN 150 do DN 300 włącznie winna wynosić 6,0 m. Jak wskazał organ, przepisy ww. rozporządzenia dotyczą realizowanych na ich podstawie gazociągów. Dla gazociągów zrealizowanych zaś przed dniem 12 grudnia 2001 r., lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę, przepisy ww. rozporządzenia przewidują inną szerokość stref kontrolowanych. Stosownie bowiem do § 110 oraz w związku z załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia, dla inwestycji o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5 MPa do 10,0 MPa i średnicy gazociągu do 350 (a z takim mamy do czynienia w analizowanym przypadku) szerokość strefy kontrolowanej gazociągów wobec budynków mieszkalnych zabudowy jedno - i wielorodzinnej wynosi 40 m. Dalej GINB wskazał, że w strefie kontrolowanej, o jakiej mowa w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r., zaprojektowano bezodpływowy zbiornik sanitarny połączony przewodem kanalizacyjnym z projektowanym budynkiem mieszkalnym. Powołując się na ww. przepis § 110 w związku z załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia, organ stwierdził, że szerokość strefy kontrolowanej gazociągów wobec m.in. przewodów kanalizacyjnych mających bezpośrednie połączenie z pomieszczeniami dla ludzi wynosi sprawie 30 m. W konsekwencji, zdaniem organu drugiej instancji, sporna inwestycja rażąco narusza ustalenia ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. Zdaniem GINB, Starosta [...] przy wydawaniu kontrolowanej decyzji rażąco naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 110 Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. oraz w związku z załącznikiem nr 2 do tego rozporządzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że naruszone przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący oraz dotykają sfery szczególnie wrażliwej - usytuowania obiektów budowlanych w znacznej bliskości gazociągów, co przekłada się na bezpieczeństwo obiektów budowlanych oraz ich użytkowników. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie doszło w przedmiotowej sprawie do rażącego naruszenia innych przepisów. Organ nie stwierdził innych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie jest wydana z naruszeniem przepisów o właściwości ani bez podstawy prawnej. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Ponadto organ drugiej instancji odniósł się do argumentacji skarżących, nie podzielając podglądu wyrażonego w przywołanej w odwołaniu uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III AZP 23/93 GINB wskazał, że pogląd ten nie znalazł uznania w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ stwierdził, że z nieodwracalnością skutków prawnych decyzji w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy skutków prawnych wywołanych przez decyzję organ administracji publicznej w ramach swoich uprawnień nie jest władny odwrócić na drodze postępowania administracyjnego. Zrealizowanie zaprojektowanej inwestycji oraz poniesienie znacznych nakładów finansowych na jej realizację nie oznacza, że kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutków prawnych, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., rozpatrywać należy przy tym nie w sferze faktów, a na płaszczyźnie obowiązującego prawa i środków prawnych, jakimi posługuje się w swym działaniu organ administracji publicznej. Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. J. S. i K. M., reprezentowani przez r. pr. M. G., wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ wszelkich środków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieustalenie przez organ okoliczności czy gazociąg wysokiego ciśnienia relacji [...] - [...] na odcinku przebiegającym wzdłuż nieruchomości, na której posadowiony jest budynek mieszkalny skarżących posiada założoną rurę ochronną, o której mowa w ust. 2 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy w przedmiocie ustalenia dozwolonej odległości usytuowania budynku mieszkalnego, b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy organ powinien zaskarżoną decyzję uchylić i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia rażącego naruszenia prawa, polegającą na błędnym uznaniu, że decyzja Starosty [...] o wydaniu pozwolenia na budowę rażąco naruszała prawo, podczas gdy charakter naruszenia prawa, nie miał przymiotu rażącego, co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] nie wykazał żadnych negatywnych skutków ekonomicznych, gospodarczych ani społecznych, a tym samym brak jest wymaganej przesłanki stwierdzającej rażące naruszenie prawa. Wskazali, iż niesporne jest, że decyzja nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę stoi w sprzeczności z rozporządzeniem Ministra Gospodarki obecnie obowiązującym. Jednak biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i zaistniały stan faktyczny nie da się stwierdzić ani wywieść żadnych negatywnych skutków ekonomicznych, gospodarczych ani społecznych decyzji Starosty [...]. Z ekonomicznego punktu widzenia ani Państwo, ani region czy społeczność lokalna nie poniosły żadnej mierzalnej szkody w aspekcie finansowym. W aspekcie gospodarczym również nie wystąpiły żadne negatywne skutki, których oddziaływanie można byłoby jednoznaczne wskazać. Przedmiotowa decyzja została wydana przez uprawniony organ w ramach przysługujących temu organowi kompetencji i uprawnień. Skarżący podnieśli także, że organy wydające kolejno decyzję o warunkach zabudowy (Wójt Gminy [...]) i pozwolenie na budowę (Starosta [...]) nie widziały żadnych przeciwwskazań aby budynek został wzniesiony w odległości 13 m od biegnącego gazociągu, pomimo przepisów Rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2013 r. Powyższe organy jako instytucje samorządowe i zaufania publicznego ponoszą pełną i wyłączną odpowiedzialność za obecny stan faktyczny (za to, iż budynek powstał w nieprzepisowej odległości). W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Starosta [...] przesłał do akt sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2017 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], zmienionej decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] - wnosząc o ich uwzględnienie przez Sąd przy ocenie zaskarżonej decyzji GINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych. Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Zdaniem Sądu, w ramach sprawowanej kontroli instancyjnej, Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego wadliwie przyjął, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest dotknięta kwalifikowaną wadliwością, którą przypisał jej organ pierwszej instancji, polegającą na wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie należy wskazać, że stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych ciężkimi wadami materialnoprawnymi, tj. wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Kodeksowy katalog przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obejmuje przypadek stwierdzenia, że dana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kluczowymi przesłankami stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa pozostają oczywistość naruszenia przez organ przepisu prawa, charakter naruszonego przepisu, jak również skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja organu administracji publicznej. Jak przyjmuje się w judykaturze, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, chodzi zatem o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis prawa, którego zastosowanie nie wymaga przeprowadzania pogłębionych zabiegów interpretacyjnych. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r. sygn. II OSK 3347/14). Konieczne jest zatem wykazanie, że w sprawie zachodzą takie okoliczności, które powodują, że przeważy zasada praworządności nad zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. II OSK 1808/15). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że stwierdzona przez organy nadzorcze obu instancji kwalifikowana wadliwość decyzji Starosty [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmowała stwierdzenie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. I tak, poza sporem pozostaje w sprawie to, że ww. decyzja Starosty [...], stanowiąca przedmiot kontrolowanego przez Sąd postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, w sposób sprzeczny z treścią obowiązującego w dacie jej wydania załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia zezwoliła na realizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odległości około 13 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 PN63 (6,3 MPa) relacji [...] -[...]. Oznacza to, że decyzja ta narusza ustanowiony w § 10 ust. 6 pkt 3 lit. b ww. rozporządzenia nakaz niewznoszenia obiektów budowlanych w strefie kontrolowanej, której szerokość dla gazociągu wybudowanego, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, w warunkach wskazanych w § 110 rozporządzenia (tj. w roku 1995 r.) o ciśnieniu nominalnym powyżej 6,3 MPa i o średnicy do 300 DN wynosi 40 m (§ 110 oraz w związku z załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia). Dokonując kwalifikacji tego naruszenia prawa przez pryzmat przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie odwołał się do celu ustanawiania tzw. stref ochronnych gazociągów zauważając, że stanowią one obszar wyznaczony po to, by przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego mogło podejmować czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Jednakże, w ocenie Sądu, nieuprawnione jest twierdzenie, że skoro regulacje umożliwiające wyznaczenie strefy kontrolowanej wzdłuż gazociągu mają na celu umożliwienie operatorowi sieci właściwą ochronę należących do niego urządzeń, a przy tym przepisy obowiązujące w dacie podejmowania przez ten organ rozstrzygnięcia dla wyżej opisanych gazociągów przewidują dwukrotnie mniejszą odległość aniżeli odległość zaprojektowanego budynku od gazociągu, tj. 6 m (§ 10 ust. 6 pkt 3 lit b rozporządzenia), to zaistniały podstawy do uznania, że weryfikowana decyzja Starosty [...] o pozwoleniu na budowę rażąco narusza przepisy rozporządzenia, gdyż wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów, nie ma decydującego znaczenia to, że przepisy dotyczące warunków technicznych są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, jako że znaczenie ma wyłącznie to, jakie skutki wywołuje naruszenie tychże przepisów (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. II OSK 1808/15). Tym samym, aczkolwiek decyzja w sprawie pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem ww. § 10 oraz § 110 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, to mając na uwadze nie tylko postać uchybienia, którego się dopuścił Starosta [...] w decyzji z dnia [...] września 2014 r., ale również przez wzgląd na skutki tego uchybienia oraz na przywołaną wyżej zasadę trwałości decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., stanowiącą jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego - nie można uznać, że w sprawie wystąpiły negatywne, nieakceptowalne przez praworządne państwo skutki gospodarcze lub społeczne, jakie powoduje decyzja naruszająca prawo, a więc że decyzja ta wydana została w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego, skład orzekający uznał, że GINB wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2017 r. naruszył art. 138 1 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 1 § 1 pkt 2 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Jednocześnie przy dokonywanej ocenie zaskarżonej decyzji, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia okoliczności wynikających z pisma Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania Sąd oparł na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy (pkt 2 sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło