I SA/Sz 1083/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie zawarte w uchwale Rady Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "P." z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ponownej oceny operacji w ramach polityki spójności stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. C. W. (dalej: "Wnioskodawca" "Skarżąca") złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach naboru [...], ogłoszonego przez Stowarzyszenie [...] "[...]" (dalej: "[...]") w zakresie "Budowa i przebudowa niekomercyjnej infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i kulturalnej" w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014- 2020, tytuł operacji "Budowa niekomercyjnej infrastruktury rekreacyjnej [...]". Uchwalą nr [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r. Rada [...] uznała, że operacja spełnia warunki weryfikacji wstępnej i jest zgodna z [...] (dalej: "[...]"), oceny zgodności z PROW 2014-2020 informując o wynikach oceny pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. W wyniku oceny operacja uzyskała 30 punkty. Maksymalna liczba punktów możliwa do uzyskania w ramach lokalnych kryteriów wyboru wynosi 44 punkty. Operacja, aby mogła zostać wybrana do dofinansowania musi uzyskać minimum 24 punkty. W dniu przekazania wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy (...) (Dz.Urz. UE L 347, str. 320 ze zm.) dalej: "rozporządzenie nr [...]", wniosek ten nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia nr [...] w zakresie przedsięwzięcia Budowa i przebudowa niekomercyjnej infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i kulturalnej. Uchwałą nr [...]/2017 Rady [...] z dnia 25 września 2017 r. dokonano poprawy oczywistej omyłki pisarskiej w uchwale nr [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r. poprzez zmianę wysokości wnioskowanej kwoty z [...] zł na kwotę [...]zł i intensywności kwoty z 68% na 53.45%. Zmiana uchwały nie wpłynęła jednak na pierwotną decyzję Rady wyrażoną w dniu 7 sierpnia 2017 r. Wnioskodawca wniósł protest od decyzji Rady zawartej w ww uchwale z dnia 7 sierpnia 2017 r. przekazanej za pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. zgodnie z art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2018r. poz. 140) dalej: "ustawa o rozwoju lokalnym" zarzucając, że ocena projektu została przeprowadzona nienależycie, z niedoszacowaniem w zakresie Lokalnych Kryteriów Wyboru Operacji względem złożonej dokumentacji, w tym co do kryterium nr [...] – wpływ operacji na poprawę stanu środowiska naturalnego [...] klimatu obszaru [...], co do kryterium nr [...] – Innowacyjność operacji, co do kryterium nr [...] – komplementarność projektu z innymi projektami. W uzasadnieniu protestu wskazano, że wszystkie zaplanowane działania są proekologiczne, zasięg oddziaływania innowacyjności to minimum 3 gminy, operacja wykorzystuje lokalne zasoby unikalne i charakterystyczne na obszarze [...] (przyrodnicze, historyczne, kulturowe i społeczne), projekt jest komplementarny z już zrealizowanymi projektami i obejmuje komplementarność przestrzenną (geograficzną), w obszarze problemowym, przedmiotową (sektorową), funkcjonalną. Rada [...] po dokonaniu ponownej weryfikacji wyników oceny operacji - w zakresie kryteriów i zarzutów podnoszonych w proteście (autokontrola) stosownie do § 8 ust. 1 Procedury Odwoławczej w ramach wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr [...] w tym w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach [...] objętego PROW 2014-2020 (stanowiący załącznik nr [...] do Regulaminu Lokalnej Grupy Działania "[...] dalej: "Procedura Odwoławcza", uznała podstawę do zmiany dla kryterium nr [...], natomiast ocena dla dwóch pozostałych pozostała bez zmian. W konsekwencji Rada [...] postanowiła skierować protest i stanowisko Rady wraz z otrzymaną od Wnioskodawcy dokumentacją do Zarządu Województwa Z. (dalej: "ZW"). Rozstrzygając protest ZW dnia 30 października 2017 r. wezwał Lokalną Grupę Działania do przeprowadzenia ponownej oceny kryterium nr [...] i kryterium nr [...]. Odnośnie kryterium nr [...] Zarząd wskazał, że na posiedzeniu w dniu 4.09.2017 r. po przeanalizowaniu wyników dokonanej przez Radę [...] oceny operacji w zakresie ww. kryterium i zarzutów podnoszonych w proteście, Rada dokonała zmiany podjętego rozstrzygnięcia w zakresie oceny kryterium. Weryfikacja ZW w przedmiotowym zakresie potwierdziła, iż Podmiot wykazał we wniosku o przyznanie pomocy, że planowana do realizacji operacja wpłynie na poprawę stanu środowiska naturalnego [...] klimatu obszaru [...] poprzez montaż 26 lamp zasilanych energią słoneczną. W związku z powyższym ZW podtrzymał stanowisko Rady [...] dotyczące zmiany ilości punktów. Odnośnie oceny kryterium innowacyjności ZW wskazał, że we wniosku o przyznanie pomocy, załącznikach oraz przedstawionych dokumentach wykazano jednak szereg działań, które zakładają praktyczne wykorzystanie lokalnych zasobów unikalnych i charakterystycznych na obszarze [...] (przyrodniczych, historycznych, kulturowych czy społecznych), wykraczające swym zasięgiem poza gminę członkowską [...] miejsca realizacji operacji. Co więcej informacje zawarte w ww. dokumentach świadczą o przemyślanej koncepcji praktycznego wykorzystania lokalnych zasobów poprzez ich niestandardowe i nietypowe wykorzystanie a także promocję na skalę ogólnopolską. Dodatkowo ZW wskazał, że Rada [...] nie wskazała, gdzie na terenie [...] występują obiekty podobne do tego realizowanego w ramach operacji oraz jakie podmioty organizują gry terenowe na obszarze [...] pomimo, że w opinii Rady [...] na obszarze [...] występują już obiekty obejmujące niekomercyjną infrastrukturę rekreacyjną, realizowane są również projekty miękkie obejmujące prowadzenie gier terenowych przez inne podmioty. Odnośnie kryterium nr [...] komplementarność, wskazując na zapisy w Lokalnych kryteriach wyboru operacji ZW wskazał, że nie można się zgodzić z uzasadnieniem Rady [...] zawartym w Uchwale nr [...] z dnia 4.09.2017 r. wskazującym, że w ramach kryterium nie preferuje się komplementarności z projektami z poprzedniego okresu programowania 2007-2013 [...] wcześniejszymi, a jedynie z projektami odnoszącymi się do perspektywy finansowej 2014-2020. W konsekwencji uchwałą z dnia 30 listopada 2017r. nr [...] Rada [...] mając na uwadze rozstrzygnięcie ZW z dnia 30 października 2017 r. w zakresie operacji Wnioskodawcy [...] Służba Charytatywna w ramach naboru wniosków nr [...] na przedsięwzięcie Budowa i przebudowa niekomercyjnej infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i kulturalnej, dokonała ponownej oceny: 1) kryterium 8. Innowacyjność operacji przyznając 0 pkt 2) kryterium 10. Komplementarność projektu z innymi projektami przyznając 0 pkt. Wskazano, że dokonując ponownej oceny kryterium 8 Innowacyjność operacji Rada [...] dokonała oceny na podstawie opisu ujętego w Lokalnych kryteriach wyboru. Kluczowe dla oceny kryterium, zdaniem Rady [...] jest wskazanie, że produkt Wnioskodawcy zapewnić ma nie tylko praktyczne wykorzystanie lokalnych zasobów unikalnych i charakterystycznym na obszarze [...] (przyrodniczych, historycznych, kulturowych czy społecznych) na skalę obszaru [...] lecz również wskazanie, że produkt ten ma być nowy [...] ulepszony. Rada podkreśliła, że zgodnie z procedurami [...] przez innowacyjność należy rozumieć zastosowanie [...] wprowadzenie nowych [...] ulepszonych produktów, procesów (technologii), metod organizacji [...] marketingu poprzez praktyczne wykorzystanie lokalnych zasobów unikalnych i. charakterystycznym na obszarze [...] (przyrodniczych, historycznych, kulturowych czy społecznych). Dla przyznania punktów w ramach kryterium konieczne jest spełnienie zatem obu przesłanek, wskazanych w opisie kryterium tj. zarówno tego aby produkt stanowił praktyczne wykorzystanie lokalnych zasobów unikalnych i charakterystycznym na obszarze [...] jak również był to produkt nowy [...] ulepszony w stosunku do tych produktów, usług dostępnych na obszarze [...]. W ocenie Rady nie można odmówić tego, że produkt Wnioskodawcy tj. gry terenowe czy ścieżki questingowe wykraczać będzie swoim zasięgiem poza granicę gminy członkowskiej [...] miejsca realizacji operacji; uwzględniać będzie również wykorzystanie zasobów przyrodniczych. Nie można jednak pozytywnie ocenić warunku, że produkt Wnioskodawcy będzie nowy. Powołując się na posiadana wiedzę i informacje Radę wskazała, że produkty wskazane przez Wnioskodawcę dostępne są powszechnie w ofercie aktywizacyjnej gminnych domów kultury znajdujących się na obszarze [...]. W ocenie Rady na obszarze [...] występują już obiekty takie juk planowana operacja obejmujące niekomercyjną infrastrukturę rekreacyjną, realizowane są również projekty miękkie obejmujące prowadzenie gier terenowych przez inne podmioty. Rada wskazała na przykłady takich działań tj. działania Ośrodka Kultury w D. P. w ramach zadania "Na wsi nie musi być nudno" oraz "Podwórka odczarowane" w świetlicy wiejskiej w Jankowie odbywały się warsztaty ceramiczne na których wykonywane były okolicznościowe magnesy na festiwal latawców, działania Złocienieckiego Ośrodka Kultury w ramach konkursu "Pocztówka z mojej miejscowości". Rada uznała zatem, że operacja Wnioskodawcy nie jest innowacyjna na obszarze [...]. Dodatkowym argumentem, zdaniem Rady wskazującym na właściwość oceny w tym obszarze jest także to, że Rada złożona jest z osób znających obszar działania [...] i jego terytorium. A terytorialność wparcia w instrumentu RLKS tang. Commumity-led local development CLLD) jest jego podstawową zasadą. Instrument RLKS oparty na metodzie LEADER stosowanej w perspektywie finansowej Unii Europejskiej (UE) 2007-2013 bazuje właśnie na podstawowych założeniach metody LEADER. Jest nią właśnie terytorialność oparta o lokalną strategię rozwoju przygotowaną dla danego, spójnego obszaru. Ocena spełnienia warunku miejsca zamieszkania Wnioskodawcy w tym aspekcie realizuje zatem nie tylko normy prawne wyrażone w przepisach prawa krajowego, lecz również przepisów unijnych art. 32-35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Dokonując ponownej oceny kryterium 10 "Komplementarność projektu z innymi projektami" Rada wskazała, że definicja kryterium określona została w Lokalnych kryteriach wyboru gdzie preferuje się operacje komplementarne i zintegrowane z innymi programami pomocowymi. W ramach [...] można wskazać komplementarność międzyprogramową, terytorialną bądź sektorową projektów [...] z innymi projektami realizowanymi ze środków ze. środków europejskich (np. [...] programy współpracy transgranicznej) [...] innych (np. [...], które zostały zrealizowane [...] są w trakcie realizacji. Weryfikacji podlegać będzie powiązanie projektu z innymi przedsięwzięciami, zarówno tymi zrealizowanymi, jak też z tymi, które są w trakcie realizacji, [...] które dopiero zostały zaakceptowane do realizacji (bez względu na źródło finansowania czy też podmiot realizujący), w szczególności w następującym zakresie: czy przy realizacji projektu będą wykorzystywane efekty realizacji innego projektu, czy nastąpi wzmocnienie trwałości efektów jednego przedsięwzięcia realizacją innego, czy projekty są adresowane do tej samej grupy docelowej, tego samego terytorium, czy rozwiązują ten sam problem; czy realizacja jednego projektu jest uzależniona od przeprowadzenia innego przedsięwzięcia: czy projekt jest elementem szerszej strategii realizowanej przez szereg projektów komplementarnych; czy projekt stanowi ostatni etap szerszego przedsięwzięcia [...] kontynuację wcześniej realizowanych przedsięwzięć. Powyższe wynika m in. z Rozporządzenia (WE) [...]". Zdaniem Rady kryterium to ma szczególne znaczenie dla realizacji celów [...] i przyznawane za nie jest 10 pkt. Istotą kryterium jest preferencja operacji finansowanych z obecnego okresu programowania 2014- 2020. Wskazanie w definicji stanu realizacji tego projektu dotyczy jednak tego okresu programowania: nie może być utożsamiane z operacjami realizowanymi we wcześniejszym okresie. [...] prowadziła liczne działania informacyjne i promocyjne skierowane do Wnioskodawców wyjaśniając zakres kryterium i wskazując konkretne przykłady takich działań w celu osiągnięcia oczekiwanego przez [...] efektu synergii realizowanych projektów. Zgodnie z art. 58 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.U. z 2017r., poz. 1460 ze zm.) dalej: "ustawa o polityce rozwoju", [...] informując dnia 5 grudnia 2017 r. Wnioskodawcę o wyniku ponownej oceny zawartej w uchwale Rady [...] z dnia 30 listopada 2017 r., pouczyła o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie [...] Służba Charytatywna zaskarżyła w całości uchwałę Stowarzyszenia [...] "[...]" z dnia 30 listopada 2017r. nr [...], dotyczącą ponownej oceny dofinansowania przedmiotowego przedsięwzięcia i wniosła o merytoryczną i formalną kontrolę skarżonej uchwały oraz uchylenie ww. uchwały w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem Skarżącej zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa oraz w sposób podważający wiarygodność i zaufanie do jednostek partnerstwa publiczno-prawnego bezpośrednio i organów administracji państwowej oraz samorządowej pośrednio, a ponadto wbrew logicznej i wszechstronnie uzasadnionej argumentacji Skarżącej w szczególności nierzetelna ocena dotyczy kryterium "8 Innowacyjność operacji" oraz kryterium "10. Komplementarność projektu z innymi Projektami". Zdaniem Skarżącego ocena została niedoszacowana w zakresie Lokalnych Kryteriów Wyboru Operacji względem złożonej przez Skarżącej dokumentacji, np. rozbieżności w ocenach poszczególnych Członków Rady [...] nasuwają wątpliwości co do obiektywnie przeprowadzonej oceny. Wskazano że niezrozumiała dla Skarżącej jest rozbieżność oceny Kryterium nr [...] wśród oceniających, gdyż operacja ma zdecydowanie pozytywny wpływ na poprawę stanu środowiska naturalnego, w tym także na klimat obszaru [...]. Odnosząc się do oceny kryterium nr [...] "Innowacyjność" Skarżąca nie zgadza się z oceną ww. Kryterium. Oceniający uznali po przeanalizowaniu ofert na obszarze [...], iż operacja jest zgodna z kryterium natomiast innowacyjność można zaliczyć na poziomie gminnym. Natomiast Oceniający nie uwzględnili, że Ośrodek jest położony na granicy gminy Z. przy jeziorze [...], który stanowi granicę gminy: D. P. i K. P.. Ponadto operacja wykorzystuje lokalne zasoby unikalne i charakterystyczne na obszarze [...] (przyrodnicze, historycznie, kulturowe i społeczne). Innowacyjność operacji to obszar [...]. Skarżąca wskazała także na szczegółowe ujęcie w projekcie gier terenowych i atrakcji powstałe w ramach projektu i umiejscowienie podobnych atrakcji w odległości 20 km od Z., sposób promowania. Skarżąca, nie zgodziła się także z oceną Kryterium nr [...] "Komplementarność projektu z innymi projektami", gdyż zdaniem Wnioskodawcy w prawidłowy sposób wykazano komplementarność projektu z innymi projektami i w tym zakresie argumentował zapisami Kryteriów. Zdaniem Skarżącej komplementarność ma szerszy zakres (wynikający z Rozporządzeń europejskich, a także z Regulaminu i Kryterium Konkursu), aniżeli tylko czasowy. Skarżący otrzymał dofinansowanie z programu PO RYBY w 2014 roku ze środków europejskich. Projekt jest zatem komplementarny zarówno realnie - wszelka komplementarność z projektami już realizowanymi/planowanymi do realizacji oraz potencjalnie tj. z projektami, które być może realizowane będą w przyszłości. Dodatkowo komplementarność zachodzi także wg. okresu programowania: wniosek jest z okresu 2014-2020 a wcześniejszy projekt z wcześniejszego okresu programowania 2007-2013, oraz wg. programów: obecny wniosek jest "PROW" a otrzymana dotacja była z "[...]". W piśmie z dnia 8 stycznia 2017 r. Rady [...] poinformowała, że w dnu 5 stycznia 2018 r. podjęta została uchwała Rady [...] nr [...] w sprawie weryfikacji własnej decyzji wyrażonej w uchwale nr [...] z dnia 7 sierpnia 2017 r. ze zmianą w przedmiocie oceny operacji Wnioskodawcy w ramach naboru wniosków nr [...] na przedsięwzięcie Budowa i przebudowa niekomercyjnej infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i kulturalnej. W przedmiotowej uchwale dokonano weryfikacji wcześniejszej oceny operacji składanej przez Wnioskodawcę. Po ponownej ocenie Rada uznała, że operacja Wnioskodawcy nie jest zgodna z Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 wskazując, że nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr [...]. W załączeniu przesyłając kopię tej uchwały wraz z uzasadnieniem i dowodem doręczenia Wnioskodawcy. Zdaniem Rady weryfikacja własnej decyzji wyrażonej w uchwale z dnia 7 sierpnia 2017 r. powoduje bezprzedmiotowość uchwały Rady [...] nr [...] z dnia 4 września 2017 r. oraz uchwał Rady [...] odnoszących się do protestu Wnioskodawcy tj. uchwały Rady nr [...] z dnia 30 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi jest uchwała Rady [...] z dnia 30 listopada 2017r., [...] przekazana Skarżącej pismem z dnia 6 grudnia 2017 r. a doręczona 18 grudnia 2017 r., w sprawie ponownej oceny operacji pn. "Budowa infrastruktury rekreacyjnej [...]" w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych przez Skarżącą w proteście od uchwały Rady [...] z dnia 7 sierpnia 2017r., nr [...] Po pierwsze odnosząc się do stanowiska Rady [...], że podjęcie uchwały 5 stycznia 2018 r. powoduje bezprzedmiotowość uchwały z dnia 30 listopada 2017 r. odnoszącej się do protestu Wnioskodawcy, wskazać należy, że w dacie wniesienia skargi uchwała z dnia 30 listopada 2017 r. obowiązywała a Sąd dokonuje kontroli oceny projektu na dzień podjęcia oceny. Ponadto z informacji udzielonej przez ZW dnia 21 lutego 2018 r. wynika, że uchwały Rady [...] z dnia 5 stycznia 2018 r. dotyczącej weryfikacji własnej decyzji w przedmiocie oceny operacji złożonej przez [...] Służbę Charytatywną, ZW uznał dnia 9 lutego 2018 r., za podjęte niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, procedurami oceny i wyboru operacji oraz ustalania kwot wsparcia a także procedurami odwoławczymi w ramach wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. B rozporządzenia [...], w tym w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW 2014-2020. Przechodząc do zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 58 ust. 3 ustawy o polityce rozwoju, odpowiednio z § 9 ust. 3 Procedury Odwoławczej w przypadku uwzględnienia protestu zarząd województwa, może przekazać sprawę [...] w celu przeprowadzenia ponownej oceny operacji, jeżeli stwierdzi, że doszło do naruszeń obowiązujących procedur i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik oceny, informując wnioskodawcę na piśmie o przekazaniu sprawy. W niniejszej sprawie ZW, w trakcie rozpatrywania protestu Skarżącej, zapoznał się z wynikami oceny projektu, z treścią protestu złożonego przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy wraz z jego uzasadnieniem i po analizie zgłoszonych zarzutów i w ramach dwóch kryteriów – nr [...] i nr [...] - wezwał [...] do przeprowadzenia ponownej ich oceny. Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania oceny jako nierzetelnej, dokonanej wbrew logicznej i wszechstronnie uzasadnionej argumentacji Skarżącej w zakresie kryterium nr [...] W uzasadnieniu skargi Skarżąca po analizie kart Ocen operacji podaje wykaz Lokalnych Kryteriów Wyboru, co do których zachodzą uzasadnione podejrzenia o nierzetelną ocenę wskazując na kryterium nr [...]. ` Wskazać zatem należy, że odnośnie Kryterium nr [...] - Wpływ operacji na poprawę stanu środowiska naturalnego [...] klimatu obszaru [...] - maksymalnie 3 pkt może otrzymać operacja, która pozytywnie wpływa na poprawę stanu środowiska naturalnego [...] klimatu obszaru [...] a 0 pkt gdy operacja ma neutralny wpływ na poprawę stanu środowiska naturalnego [...] klimatu obszaru [...]. Skarżąca podnosi, że operacja powinna otrzymać maksymalną ilość punktów z uwagi na montaż 26 lamp zasilanych energią słoneczną, które zaliczają się do Odnawialnych Źródeł Energii, a ich montaż pozwoli na redukcję emisji C02, które z kolei jest szkodliwe dla środowiska naturalnego. W ramach oceny przeprowadzonej przez Radę [...] na posiedzeniu w dniu 7.08.2017 r. w sprawie wyboru operacji do dofinansowania w ramach naboru [...] w zakresie omawianego kryterium czterech oceniających przyznało 3 punkty, natomiast dwóch uznało, że operacja ma neutralny wpływ na poprawę stanu środowiska naturalnego [...] klimatu i przyznało 0 punktów. W związku z tym operacja otrzymała łącznie 2 punkty. Na posiedzeniu w dniu 4.09.2017 r. (autokontrola w wyniku wniesienia protestu) po przeanalizowaniu wyników dokonanej przez Radę [...] oceny operacji w zakresie ww. kryterium i zarzutów podnoszonych w proteście, Rada [...] dokonała zmiany podjętego rozstrzygnięcia w zakresie oceny kryterium. W wyniku ponownej weryfikacji operacja otrzymała maksymalną ilość punktów tj. 3 punkty. Zgodnie z punktacją określoną w Lokalnych kryteriach wyboru operacji stanowiących załącznik nr [...] do Ogłoszenia nr [...], maksymalną ilość punktów można było otrzymać, jeżeli planowana do realizacji operacja pozytywnie wpływa na poprawę stanu środowiska naturalnego lub klimatu obszaru [...]. Natomiast przez operacje mające pozytywny wpływ na stan środowiska naturalnego zgodnie z opisem kryterium zawartym w Lokalnych kryteriach wyboru operacji, należy rozumieć: operacje zmniejszające emisję hałasu, zanieczyszczeń lub promieniowania poprzez modernizację dotychczasowego źródła emisji lub zastąpienie go innym urządzeniem, maszyną, środkiem transportu lub rozwiązaniem technicznym. Jak wynika to ze stanowiska ZW Wnioskodawca wykazał we wniosku o przyznanie pomocy, że planowana do realizacji operacja wpłynie na poprawę stanu środowiska naturalnego lub klimatu obszaru [...] poprzez montaż 26 lamp zasilanych energią słoneczną. W związku z powyższym ZW podtrzymał stanowisko Rady [...] dotyczące zmiany ilości punktów. Zatem zarzuty skargi są w tym zakresie nieuzasadnione albowiem Wnioskodawca uzyskał maksymalną ilość punktów w zakresie oceny kryterium nr [...]. Odnosząc się do oceny kryterium nr [...] i wniosku skargi o merytoryczną kontrolę uchwały w zakresie dokonanej oceny projektu wskazać należy, że w sprawach dotyczących postępowań konkursowych organizowanych w oparciu o ustawę o rozwoju lokalnym, kontrola sądu administracyjnego powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez instytucję oceniającą złożone projekty, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny – vide art. 61 ust. 8 ustawy o polityce rozwoju, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów. Podkreślenia wymaga także, iż wnioski złożone przez wnioskodawców uczestniczą w procedurze mającej charakter konkursu, dlatego też istotne jest aby każdy mógł uczestniczyć w nim na równych zasadach i na tożsamych prawach. Wprowadza to również bezwzględny wymóg przejrzystości zasad, którym mają obowiązek podporządkowania się wnioskodawcy i które zobowiązane są stosować podmioty uczestniczące w wyborze operacji do realizacji (art. 17 ust. 2 ustawy o rozwoju lokalnym). Zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym, w terminie 7 dni od dnia zakończenia wyboru operacji, [...] przekazuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr [...], pisemną informację o wyniku oceny zgodności jego operacji z [...] lub wyniku wyboru, w tym oceny w zakresie spełniania przez jego operację kryteriów wyboru wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez operację, a w przypadku pozytywnego wyniku wyboru - zawierającą dodatkowo wskazanie, czy w dniu przekazania wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr [...], do zarządu województwa operacja mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze tych wniosków. Natomiast wedle art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy o polityce rozwoju w zw. z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 58 ust. 3 ustawy o polityce rozwoju (odpowiednio § 9 Procedury Odwoławczej), Rada [...] przy ponownej ocenie w wyniku uwzględnienia protestu, jest zobowiązana do wzięcia pod uwagę wyników pierwotnej oceny, zapoznania się z treścią protestu, wnikliwego przeanalizowania nieprawidłowości stwierdzonych przez ZW, dokonania ponownej oceny projektu i pisemnego ustosunkowania się do zarzutów. Ponowna ocena projektu, w ocenie Sądu, może odnosić się zatem jedynie do uprzednio zakwestionowanych kryteriów wyboru. Niezależnie od powyższego, a nawet przede wszystkim, godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 57 ustawy o polityce rozwoju ponowna ocena, powinna prowadzić do ponownego przeanalizowania, sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie weryfikacji prawidłowości oceny spornego kryterium wyboru projektu. Taka ocena powinna jednak odbywać się z uwzględnieniem zarzutów i argumentacji zawartej w proteście. Wnioskodawca powinien bowiem otrzymać klarowny przekaz z jakich powodów jego wniosek o dofinasowanie nie został uwzględniony, względnie, jak w niniejszej sprawie, oceniony poniżej oczekiwań. W związku z tym, ocena, która, w żadnym stopniu nie odnosi się do zarzutów protestu, nie podtrzymuje wprost ani też nie odwołuje się do zastrzeżeń z oceny pierwotnej, nie może zostać uznana za rzetelną i obiektywną w rozumieniu art. 17 ust 2 w zw. z art. 57 ustawy o polityce spójności. Brak przejrzystości takiego rozstrzygnięcia dobitnie ilustruje to, że Skarżąca prezentowała, skąd inąd uzasadnione przekonanie, że otrzymała zaniżoną punktację z tytułu zasięgu innowacyjności a nie uznania niespełnienia kryterium innowacyjności w zakresie oceny kryterium nr [...], co oznacza, że jej argumentacja podniesiona w proteście, spowodowała pogorszenie sytuacji Skarżącej. Niemniej jednak Skarżąca uzasadnienia takiego stanowiska, odrzucającego jej argumentację nie poznała. Sąd administracyjny nie może zastępować instytucji odpowiedzialnych za realizację programów operacyjnych w ocenianiu wniosku o dofinansowanie. To właściwa instytucja dokonuje takiej oceny, natomiast sąd administracyjny, w ramach przyznanych mu kompetencji, winien skontrolować jej zgodność z prawem. Wskazać bowiem należy, że spór dotyczy ponownej oceny projektu dokonanej przez Radę [...] w wyniku uwzględnienia protestu Skarżącej przez ZW w zakresie spełnienia kryterium nr [...] "Innowacyjność operacji". Zgodnie z lokalnymi kryteriami wyboru operacji (załącznik nr [...] do Ogłoszenia nr [...]), w zakresie spornego kryterium Wnioskodawca w pierwotnej ocenie uzyskał 3 punkty za projekt wskazujący innowacyjność na obszarze objętym [...], natomiast innowacyjność została zaliczona na poziomie gminnym. Zdaniem [...], planowana przez Skarżącą do realizacji operacja jest innowacyjna jedynie w skali podmiotu wnioskującego, ponieważ na obszarze [...] są już świadczone takie produkty. W ponownie prowadzonej ocenie Rada uznała, że produkt Wnioskodawcy wykraczać będzie poza granice gminy członkowskiej (czyli uwzględniono zarzuty protestu), będzie wykorzystywać walory przyrodnicze ale nie można ocenić, że produkt będzie miał cechy nowości. Natomiast według Skarżącej, operacja powinna uzyskać maksymalną punktację w zakresie spornego kryterium, gdyż projekt jest innowacyjny na obszarze objętym [...] i obejmuje umieszczenie 120 skrzynek geocachingu wg wybranej oferty skrzynki, wykonanie trzech gier terenowych, wykonanie 4 questów z umieszczeniem ich na ogólnopolskiej aplikacji mobilnej, promocję obejmującą spot reklamowy, reklamę internetową, [...] (jedyny w okolicy 20 km od do Z., D. P. i M.) umożliwi promocję, aktywizację, proponowany park linowy, pole golfowe do którego dostęp będzie nieodpłatny i w promieniu 80 km znajdują się tylko dwa tego typu parki linowe a najbliższy znajduje się przeszło 30 km od Centrum a więc oddziaływanie Ośrodka oraz zasięg innowacyjności będzie o de facto zasięgu minimum czterech gmin. W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać Skarżącej. Uzasadniając przyznaną punktację w zakresie spornego kryterium, Rada [...] nie dość, że pogorszyła sytuację Skarżącej przyznając punktację na poziomie 0 pkt to powołała się na okoliczność występowania takich obiektów jak planowana operacja obejmująca niekomercyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz na realizację projektów miękkich wskazując w tym zakresie na działania Ośrodka Kultury w D. P. w ramach zadania "Na wsi nie musi być nudno" oraz "Podwórka odczarowane" w świetlicy wiejskiej w Jankowie odbywały się warsztaty ceramiczne na których wykonywane były okolicznościowe magnesy na festiwal latawców, działania Złocienieckiego Ośrodka Kultury w ramach konkursu "[...]". Ponadto Rada powołała się na wiedzę i informacje będące w posiadaniu Rady, że produkty wskazane przez Wnioskodawcę dostępne są powszechnie w ofercie aktywizacyjnej gminnych domów kultury znajdujących się na obszarze [...] Uzasadniając ponowną ocenę w zakresie kryterium innowacyjności przedsięwzięcia Rada [...] nie wskazała jakie obiekty już funkcjonują, które przemawiają za tym, że projektowi Skarżącej nie można przypisać cechy nowości. Rada powołała się w tym zakresie jedynie na wiedzę a tak ocena nie poddaje się kontroli i nie realizuje podstawowej zasady rzetelności oceny. Organ w żaden sposób nie podważył informacji przedstawionych we wniosku, a jego stwierdzenia zawarte w zaskarżonej uchwale mają charakter arbitralny oraz sprzeczny z kryteriami wyboru. Zasadny jest zatem zarzut odnoszący się do braku rzetelności przedmiotowej oceny. Co więcej protest obejmował zarzuty przeciw uznaniu w zakresie innowacyjności nie wykroczenia działań poza teren gminy a nie w zakresie "nowości" bo w tej części pierwotna ocena sprowadzała się do uznania innowacyjności (nawet jeśli ma charakter milczący). Nie budzi wątpliwości, że wniesiony protest nie może pogorszyć sytuacji podmiotu wnoszącego ten środek zaskarżenia. A z taką sytuacja mamy do czynienia. W pierwotnej ocenie Rada [...] uznała bowiem, że operacja jest zgodna z kryterium innowacyjności natomiast oceniono ją na poziomie gminny, jak wynika zaś z ponownej oceny Rada uznała innowacyjność na poziomie wykraczającym poza gminę ale już nie spełniającym kryterium innowacyjności - nowości. W odniesieniu do kwestii zakresu rozpoznania protestu jedynie w odniesieniu do wskazanych w nim kryteriów wyboru i podniesionych zarzutów, to jest ona jednolicie rozstrzygnięta w ustawie ( vide: art. 56 ust. 2, art. 57, art. 58 ust. 3 ustawy o polityce rozwoju do której odsyła ustawa o rozwoju lokalnym i odpowiednio określa Procedura Odwoławcza). Wiąże się ona z zasygnalizowaną już problematyką, czy w wyniku złożenia takiego środka zaskarżenia od negatywnej oceny projektu, może dojść do pogorszenia sytuacji podmiotu korzystającego z niego, a w konsekwencji dotyczy zakazu reformationis in peius. Związanie zarzutami, których klasyfikacji w proteście wymagają powołane wyżej regulacje należy przede wszystkim oceniać w aspekcie gwarancyjnym, jako zakaz orzekania na niekorzyść strony protestującej w rozumieniu ukształtowanym w krajowej kulturze prawnej pod postacią zasady reformationis in peius. Stosowanie tej zasady, nie może być bezwzględne. Racjonalne jest jej ograniczenie do takiej postaci, jaką przewiduje ogólne postępowanie administracyjne lub inne procedury publiczne ( vide: np. art. 139 Kpa i art. 134 § 2 Ppsa). Gdyby zatem organ rozpatrujący protest dostrzegł w postępowaniu konkursowym wady kwalifikowane, w szczególności przypadki rażącego naruszenia prawa, rozumianego jako prawo powszechnie obowiązujące, kwalifikowane na przykład w ramach ogólnego postępowania administracyjnego jako standardowe przesłanki nieważności, to należałoby dopuścić rozstrzygnięcie wykraczające poza zarzuty zawarte w proteście i powodujące nawet pogorszenie sytuacji protestującego w stosunku do zaskarżonej oceny. Sygnalizując jedynie, że kwestia ograniczenia stosowania klauzuli reformationis in peius stanowi zagadnienie bardzo złożone, stwierdzić należy, że nie ma to jednak istotnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Z uzasadnienia uchwały z dnia 30 listopada 2017 r. nie wynika bowiem, jakiego istotnego naruszenia prawa mieli dopuścić się eksperci dokonując oceny projektu wyrażonej w karcie oceny merytorycznej z dnia 7 sierpnia 2017 r. Stąd nie mogło dojść do pogorszenia sytuacji Wnioskodawcy. Odnosząc się drugiego zarzutu skargi odnośnie ponownej oceny projektu w zakresie kryterium nr [...] komplementarność projektu z innymi projektami to wskazać należy, że definicja kryterium określona została w Lokalnych kryteriach wyboru gdzie preferuje się operacje komplementarne i zintegrowane z innymi programami pomocowymi. Dalej z tejże wynika, że w ramach [...] można (podkreślenie własne Sądu) wskazać komplementarność międzyprogramową, terytorialną bądź sektorową projektów [...] z innymi projektami realizowanymi ze środków ze. środków europejskich (np. [...], programy współpracy transgranicznej) lub innych (np. [...]), które zostały zrealizowane lub są w trakcie realizacji. Według opisu "Weryfikacji podlegać będzie powiązanie projektu z innymi przedsięwzięciami, zarówno tymi zrealizowanymi, jak też z tymi, które są w trakcie realizacji, lub które dopiero zostały zaakceptowane do realizacji (bez względu na źródło finansowania czy też podmiot realizujący), (...). Zgodzić się zatem należy z zarzutami skargi, że z opisu kryterium zawartym w Lokalnych kryteriach wyboru operacji wynika, że za komplementarność projektu z innymi projektami należy uznać komplementarność z projektami realizowanymi ze środków europejskich i nie ma tu znaczenia perspektywa finansowa, czy etap na którym znajduje się dany projekt. Z opisu kryterium wynika bowiem, że pod uwagę brane będą zarówno projekty już zrealizowane, jak też te w trakcie realizacji lub zaakceptowane do realizacji. Preferencja obejmuje operacje komplementarne i zintegrowane z innymi programami pomocowymi. Natomiast odesłanie do programów pomocowych lat 2014-2020 – jak wynika to z opisu kryterium – dotyczy jedynie przykładowego wskazania komplementarności międzyprogramowej, terytorialnej bądź sektorowej. Bezspornie zatem z zapisu nie wynika, że musi to być wyłącznie perspektywa lat 2014-2020. Stąd zapis Kryterium nr [...] zawarty w Lokalnych kryteriach wyboru operacji nie może być uzupełniany przez prowadzenie licznych – jak wskazała Rada [...] w ponownej ocenie operacji - działań informacyjnych i promocyjnych skierowanych do Wnioskodawców wyjaśniających zakres kryterium i wskazując konkretne przykłady takich działań w celu osiągnięcia oczekiwanego przez [...] efektu synergii realizowanych projektów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie oceny kryterium nr [...] Rada [...] ponownie dokonana oceny przy uwzględnieniu zarzutów protestu, stanowiska ZW i wskazań Sądu, że w ramach kryterium nie preferuje się komplementarności z projektami z poprzedniego okresu programowania 2007-2013 lub wcześniejszymi, a jedynie z projektami odnoszącymi się do perspektywy finansowej 2014-2020. Oczywiście należy podkreślić, że instytucja dokonująca ponownej weryfikacji projektu nie jest związana poglądem prawnym wyrażonym przez organ rozpatrujący protest. Mający zastosowanie z mocy art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy o polityce rozwoju stanowi, że organ rozpatrujący protest może przekazać sprawę instytucji, o której mowa w art. 39 ust. 1, w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu, jeżeli stwierdzi, że doszło do naruszeń obowiązujących procedur i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik oceny, informując wnioskodawcę na piśmie o przekazaniu sprawy. Wskazuje on więc konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy. Po otrzymaniu sprawy organ konkursowy dokonuje ponownej oceny projektu, która polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o polityce rozwoju. Przepisy te nie wskazują zatem na związanie organu dokonującego ponownej weryfikacji projektu, mówią jedynie o ponownej weryfikacji. Wynika z tego swoboda [...] przy dokonywaniu ponownej weryfikacji projektu. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie konkursowe, nie jest "zwykłym" postępowaniem administracyjnym, ale ma charakter szczególny, jego reguły są zasadniczo wyznaczone przez instytucję organizującą konkurs, która jest też autorem przepisów normujących zasady postępowania konkursowego. W postępowaniu tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) stosuje się w bardzo ograniczonym zakresie wskazanym w art.50 ustawy o polityce rozwoju. Nie mają więc tutaj zastosowania przepisy art.138 § 2 i 2a k.p.a. wprowadzające obowiązek udzielenia wytycznych organowi I instancji czy też zasady związania poglądem prawnym wyrażonym przez organ odwoławczy. Jednakże stanowisko takie winno prowadzić do, nie tylko refleksji co do własnego stanowiska Rady [...] ale także do odpowiedniego umotywowania ponownej oceny w kontekście treści zarzutów protestu i stanowiska ZW, umotywowania dającego podstawę kontroli tak dokonanej oceny przez Sąd a rzetelnej w stosunku do Wnioskodawcy (art. 58 ust. 4 ustawy o polityce rozwoju, art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym). Mając powyższe na uwadze Rada [...] ponownie dokona oceny operacji w wyniku rozpoznania protestu Skarżącej przy uwzględnieniu wskazań Sądu zawartych w niniejszym wyroku. Uznając, że ponowna ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie nie zawiera orzeczenia o kosztach postepwonai albowiem Skarżaca jest zwolniona z od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a.