I SA/Bk 9/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-02-28
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie podatku VAT była zasadna, mimo że podatnik wnioskował o zawieszenie do czasu rozstrzygnięcia sprawy podatkowej jego kontrahenta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zawieszenia postępowania odwoławczego była prawidłowa. Wskazał, że zagadnienie wstępne, które obliguje do zawieszenia postępowania, musi mieć charakter materialnoprawny, a nie faktyczny. Postępowanie dotyczące rozliczeń podatkowych kontrahenta skarżącego miało charakter ustaleń faktycznych w innej sprawie i nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, co uzasadniałoby zawieszenie postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie podatku VAT, domagając się rozstrzygnięcia sprawy podatkowej jego kontrahenta (M.), twierdząc, że ma to wpływ na jego rozliczenia. Organ podatkowy odmówił zawieszenia, uznając, że sprawa kontrahenta nie stanowi zagadnienia wstępnego. Skarżący zaskarżył postanowienie o odmowie zawieszenia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o VAT oraz dyrektyw unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego prowadzonego w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca oraz od września do listopada 2013 r. oddala skargę
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], odmawiające T. C. (dalej jako Skarżący) zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wydanej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca oraz od września do listopada 2013 r.
Z zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wymienioną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. rozliczył Skarżącemu podatek od towarów i usług za ww. okresy. Podatnik złożył odwołanie od powyższej decyzji, a w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 168 § 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "o.p.") - do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ w zakresie rozliczeń podatkowych M., która jak wynika z materiału dowodowego rozliczyła podatek VAT w deklaracjach VAT-7 z tytułu sprzedaży na rzecz Skarżącego. Jedynym dowodem są materiały z kontroli podatkowej tego podmiotu, które nie mają charakteru dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p.
W ocenie organu przytoczona przez stronę okoliczność, nie wyczerpuje przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania określonej w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Fakt prowadzenia wobec innego podmiotu tj. M. postępowania nie jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie przez inny organ uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie. Postępowanie w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za okresy miesięczne od maja do lipca oraz od września do listopada 2013 r. jest postępowaniem autonomicznym i niezależnym od innych postępowań, w tym przypadku od postępowania prowadzonego wobec M. Organy podatkowe stosownie do swych kompetencji na podstawie obowiązujących przepisów rozstrzygają sprawę wymiaru należności podatkowych. Tak jak pozostałe organy administracji publicznej dla potrzeb prowadzonego przez siebie postępowania, organy podatkowe są zobowiązane więc samodzielnie zebrać
i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy. Nie ma przeszkód aby organy podatkowe korzystały z dowodów uzyskanych w innym postępowaniu np. prowadzonym przez inny organ podatkowy. Jednakże w tym zakresie są one również uprawnione do samodzielnej oceny tych dowodów pod kątem odpowiedzialności podatkowej.
W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik Skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonemu postanowienie strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego nie istnieje możliwość zawieszenia postępowania odwoławczego prowadzonego wobec Skarżącego, gdyż w ocenie organu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie rozliczeń podatkowych kontrahenta Podatnika, tj. M. nie stanowi zagadnienia wstępnego wymagającego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy jasno wynika, że:
a) prawidłowość rozliczeń podatkowych dokonywanych przez kontrahenta Podatnika z tytułu przeprowadzonych z nim transakcji ma bezpośredni wpływ na tok prowadzonego postępowania i rozstrzygnięcie postępowania odwoławczego,
w związku z czym przedmiotowa sprawa winna być zawieszona do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie M.;
b) konstrukcja podatku VAT, a przede wszystkim zasada neutralności, gwarantuje Podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT w związku z zapłatą za nabyte towary i usługi w kwotach brutto, w sytuacji niepodważenia prawidłowości rozliczeń kontrahenta przez żaden organ podatkowy;
2. art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 217 § 2 o.p. i art. 219 o.p poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji brak w treści skarżonego postanowienia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności brak wyczerpującego przełożenia teoretycznych rozważań w zakresie zawieszenia postępowania podatkowego z uwagi na zagadnienie wstępne, na stan faktyczny niniejszej sprawy, w tym brak wskazania konkretnych i jasnych przesłanek, w oparciu o które organ podatkowy uznał, iż w niniejszej sprawie ostateczne rozstrzygnięcie
u kontrahenta Skarżącego nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania odwoławczego;
3. art. 120 o.p. w związku z art. 181 i art. 187 § 1 i 2 o.p. poprzez niepodjęcie żadnych czynności prawnych i faktycznych w celu ustalenia stanu ewentualnych postępowań podatkowych prowadzonych wobec kontrahenta Skarżącego;
4. art. 121 § 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz art. 122 o.p. poprzez niepodjęcie jakichkolwiek działań zmierzających do dokładnego i kompletnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a w szczególności nieuwzględnienie wniosku Strony o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy wobec kontrahenta Spółki, które to rozstrzygnięcia ma istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy;
5. art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.) oraz art. 167 i 168 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez ich niezastosowanie, sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz zasadą neutralności podatku VAT, podczas gdy Skarżącemu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, gdyż zostały one wykorzystane do wykonania czynności opodatkowanych, a nadto jak wynika z orzecznictwa TSUE, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur kontrahentów jest podstawowym prawem podatnika
(a nie wyjątkiem od zasady);
6. art. 99 ust. 12 ustawy o VAT w związku z art. 21 § 3 i 3a o.p. poprzez niezastosowanie się przez organ do tych przepisów, stanowiących, iż prawo do wzruszenia deklaracji przez organy podatkowe nie może odbywać się dowolnie, lecz w ramach procedur określonych w Dziale IV o.p., co skutkowało zakwestionowaniem przez organ II instancji prawidłowości rozliczeń kontrahenta Skarżącego w ramach przedmiotowego postępowania, bez przeprowadzenia postępowania podatkowego
w M. przez właściwy organ podatkowy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Osią sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy istniały warunki do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania odwoławczego prowadzonego w stosunku do skarżącego, a także czy ewentualne postępowanie prowadzone przeciwko kontrahentowi skarżącemu ma/może mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu stanowisko organu - odmawiające słuszności wnioskowi o zawieszenie postepowania odwoławczego, a także argumentom zawartym w odwołaniu od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jest prawidłowe.
Stosownie do treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji Podatkowej obligatoryjne zawieszenie postępowania przez organ ma miejsce wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Strona wskazuje, iż okolicznością uzasadniającą podjęcie decyzji w tym trybie jest wydanie rozstrzygnięcia w sprawie rozliczeń podatkowych kontrahenta skarżącego tj. M. i ustalenia, czy kontrahent skarżącego prawidłowo rozliczał się z dokonywanych z nim transakcji.
Tak skonstruowana przez stronę okoliczność nie wyczerpuje podatkowej przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania, określonej w przywołanym wyżej przepisie. Poszukując odpowiedzi na pytanie, czym jest zagadnienie wstępne przywołać należy orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r. w sprawie FSK 1276/17 (LEX nr 2381342), gdzie Sąd stwierdził, iż "zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny; przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być zaś ustalenia faktyczne". Co prawda orzeczenie to zapadło na tle prowadzonego postępowania karnego, ale Sąd przyjął, iż nawet pozostawanie takiego postępowania w bezpośrednim związku ze sprawą podatkową, co do zasady nie będzie kreować zagadnienia wstępnego w odniesieniu do postępowania podatkowego, podobnie w odniesieniu do prowadzonego postepowania kontrolnego.
W realiach niniejszej sprawy wskazywane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności mają charakter ustaleń faktycznych czynionych w innej sprawie, dotyczącej innego podatnika, będącego co prawda kontrahentem skarżącego, co jednakże nie zmienia charakteru i oceny, że nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym.
Kolejny zarzut skargi oparty o art. 210§ 4 w zw. z art. 217§ 2 i 219 Ordynacji Podatkowej także uznać należy za chybiony. Wynika on przede wszystkim z odmiennej oceny strony skarżącej odnoszącej się do kwestii istnienia/ nie istnienia w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego. Organ, nie podzielając argumentacji strony skarżącej w tej kwestii jasno przedstawił swoje stanowisko i czytelnie odwołał się do przepisów prawa. Wywód ten nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Zarzuty zaprezentowane w pkt 3 i 4 skargi są niezasadne. Na organie nie ciążył obowiązek gromadzenia dowodów na temat ewentualnie prowadzonego postępowania podatkowego wobec kontrahenta skarżącego, jego etapu i możliwości ukończenia poprzez wydanie decyzji wymiarowej. Żaden przepis prawa nie nakładał na organy podejmowanie czynności faktycznych lub prawnych w odniesieniu do takich postepowań. Procedowanie organu w niniejszej sprawie to konsekwencja przyjętej przez organy oceny braku istnienia "zagadnienia wstępnego", czemu wyraz dał w postanowieniu o nieuwzględnieniu wniosku o zawieszenie podstępowania odwoławczego.
Odnosząc się do zarzutów z pkt 5 i 6 skargi stwierdzić należy ich całkowitą bezzasadność. Powołane w zarzutach przepisy Dyrektywy 2006/112/ WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz ustawy o VAT nie stanowiły podstawy orzekania przed organy i rozstrzygania kwestii formalnej zawartej we wniosku skarżącego o potrzebie zawieszenia w stosunku do niego postępowania odwoławczego. Powołane przepisy winny znaleźć zastosowanie w odniesieniu do decyzji wymiarowej i ewentualna kontrola ich zastosowania będzie miała miejsce w odrębnym postępowaniu.
Reasumując Sąd nie znalazł podstaw do usunięcia skarżonego postanowienia z obrotu prawnego, a wobec bezzasadności zarzutów skargi orzekł o jej oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło