IV SAB/Po 95/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J.N. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. w przedmiocie przekazania odwołania 1. zobowiązuje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. do przekazania odwołania, w terminie 7 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. na rzecz skarżącego J.N. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z dnia [...] października 2017 r. J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej polegającą na nieprzekazaniu odwołania od pisemnej propozycji zatrudnienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., do organu wyższego stopnia. W skardze wskazano, że organ twierdząc, że propozycja zatrudnienia nie jest decyzją administracyjną, odmawia przekazania odwołania do właściwego organu, a także odmawia rozpoznania tego odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi uczyniono bezczynność organu przejawiającą się w nieprzekazaniu złożonego odwołania od pisemnej propozycji zatrudnienia złożonej na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948). Jak stanowi art. 133 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 133 ustanawia 7- dniowy termin na przesłanie odwołania organowi odwoławczemu. Organ I instancji, który nie skorzystał z uprawnienia do wzruszenia własnej decyzji w trybie samokontroli jest obowiązany przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu (art. 133 k.p.a.). Przesłanie odwołania organowi wyższej instancji należące do obowiązku organu pierwszoinstancyjnego jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa. Organ I instancji nie jest uprawniony do badania dopuszczalności odwołania i oceny zachowania ustawowego terminu do jego wniesienia. Obowiązany jest zatem nadać odwołaniu bieg przez przekazanie organowi odwoławczemu odwołania wraz z aktami sprawy, nawet jeżeli odwołanie jest niedopuszczalne. Właściwy do rozstrzygnięcia o dopuszczalności odwołania jest wyłącznie organ odwoławczy zgodnie z art. 134 k.p.a. Przekazanie odwołania jest czynnością materialno - techniczną, dla której ustawodawca ustanowił ściśle określony termin. Na bezczynność organu pierwszej instancji, który tej czynności nie dokonuje w terminie służy skarga na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego (vide B. Adamiak, J. Borkowski, komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, wydanie 8, s. 595 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Po 87/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem stanowisko organu o niedopuszczalności sądowej kontroli bezczynności organu w tym przedmiocie nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje okoliczności, iż w ustawowym terminie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, pomimo obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a., nie przekazał organowi wyższego stopnia odwołania złożonego przez J. N. od pisemnej propozycji zatrudnienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. Oznacza to, że organ pozostawał w bezczynności w tym zakresie. Podkreślić należy, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie był uprawniony do oceny, czy złożone przez Skarżącego odwołanie było dopuszczalne. To zastrzeżone zostało bowiem do wyłącznej kompetencji organu odwoławczego. W przypadku ustalenia, braku drogi odwoławczej, organ II instancji wydaje postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynność Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wyjaśnić należy, że dla oceny, czy w sprawie wystąpiła kwalifikowana forma bezczynności nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie wynikała ze złej woli organu, a była wynikiem wątpliwości w zakresie wykładni przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.). Wprowadzenie instytucji propozycji zatrudnienia wywołało rozbieżności w orzecznictwie, co zdaniem Sądu przemawia za uznaniem, iż bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do przekazania odwołania w terminie 7 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż organ pozostaje w bezczynności (pkt 2 wyroku), a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. uwzględniając kwotę wynagrodzenia pełnomocnika ustaloną na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.