II SA/Kr 278/17

WyrokWSA w Krakowie2017-05-10

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmująca instalację antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, może być realizowana na podstawie zgłoszenia, czy też wymaga uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, ze względu na jej charakter jako odrębnego obiektu budowlanego i rozbudowę sieci telekomunikacyjnej, zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie może być realizowana na podstawie zgłoszenia. Organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o sprzeciwie na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, błędnie uznał, że inwestycja może być realizowana w oparciu o zgłoszenie.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie zamiaru instalacji konstrukcji wsporczych i urządzeń telekomunikacyjnych stacji bazowej. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja generuje oddziaływanie na działki sąsiednie, na które inwestor nie wykazał prawa do dysponowania. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ale orzekł o sprzeciwie i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, uznając, że inwestycja może naruszać ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego lub powodować ograniczenia dla terenów sąsiednich. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia obszaru oddziaływania i miejsc dostępnych dla ludności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A. S.A. w W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 6 czerwca 2016 r. [....] S.A. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. ze zgłoszeniem zamiaru instalacji konstrukcji wsporczych oraz urządzeń telekomunikacyjnych stacji bazowej transmisji danych [....] S.A. nr [....] przy ul. [....] w K. , dz. nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] . Prezydent Miasta K. decyzją z 4 lipca 2016 r., Nr [....] , znak: [....] , na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wniósł sprzeciw w sprawie j w. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że zgodnie z dołączonym opracowaniem sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 obejmuje obszar w odległości do 119,8 m emitowany przez anteny zgłaszanej instalacji, tj. nad działkami sąsiednimi co, do których inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, generując wpływ na te nieruchomości. Tylko czysto hipotetyczne jest założenie, że ponadnormatywne oddziaływanie planowanego przez inwestora przedsięwzięcia występujące na terenach działek sąsiednich będzie obejmowało miejsca niedostępne dla ludności. W przypadku braku planu miejscowego kwestia sposobu zagospodarowania terenu nie jest przesądzona i miejsca takie nie mogą zostać określone. Odwołanie od tej decyzji złożyła [....] S.A. zarzucając, że decyzja jest wadliwa jako obarczona uchybieniami proceduralnymi oraz oparta na błędnie ustalonym stanie faktycznym w zakresie przyjęcia, że planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda [....] decyzją z dnia 23 stycznia 2017r. znak [....] na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U.2016.290 ze zmianami) i art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powołanej podstawy prawnej (art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego) i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, o sprzeciwie wobec ww. robót i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na ich wykonanie. W uzasadnieniu podano, iż organ stopnia podstawowego błędnie przywołał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego jako podstawę prawną decyzji gdyż, przedmiotowe zgłoszenie nie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W sprawie tej należało wnieść sprzeciw (oraz nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie przedmiotowych robót), ale na podstawie - art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane – organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W ocenie organu odwoławczego o ile inwestor przedłożył do zgłoszenia kwalifikację zgłaszanego przedsięwzięcia, z której wynika, że planowane zamierzenie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to ta kwalifikacja przedsięwzięcia nie ma charakteru wiążącego dla organu Na rysunkach znajdujących się w tym opracowaniu, pokazano przekrój pionowy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania dla poszczególnych azymutów i przy maksymalnym ich pochyleniu. Jak wynika z tych rysunków środek elektryczny anteny i oś główna wiązki promieniowania znajduje się na wysokości 30,5 m dla azymutów 87°, 250° oraz 339°, a wysokość osi głównej nad dachami budynków bądź poziomem terenu, przy maksymalnym pochyleniu, w zależności od azymutu, wynosi 2,8 m nad dachami budynków- dla azymutu 87° i tilcie 4°, 8,4 m nad dachami budynków - dla azymutu 250° i tilcie 5° oraz 9,9 m dla azymutu 339° i tilcie 4°. W opracowaniu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U.2003.192.1883), wskazano wyniki "obliczeń odległości pomiędzy osią główną promieniowania poszczególnych anten sektorowych (gdzie gęstość mocy przekracza wartość dopuszczalną czyli 0,1 W/m2) a miejscami dostępnymi dla ludności. Zgodnie z tym opracowaniem projektowane anteny emitują pole elektromagnetyczne o gęstości przekraczającej dopuszczalny poziom na obszarze do 200 m, czyli na obszarze większym niż ten, co do którego Inwestor wykazał prawo do dysponowania terenem. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2013.1232 —ze zmianami): Przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Pojęcia miejsca dostępnego dla ludności nie można ograniczać do gabarytów znajdującego się na nieruchomości budynku. Miejscem dostępnym dla ludności w przypadku zabudowy mieszkaniowej jest nie tylko teren budynku mieszkalnego, lecz również dostępna dla ludzi przestrzeń otaczająca ten budynek. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że sąsiednie nieruchomości objęte (w opracowaniu przedłożonym przez wnioskodawcę) oddziaływaniem pola elektromagnetycznego (nie tylko przekraczającego dopuszczalne normy) winny być uznane za obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, bowiem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy tych nieruchomości winni wiedzieć, że pionowy zasięg ich własności gruntowej zostanie ograniczony. W postępowaniu w sprawie zgłoszenia poza inwestorem nie uczestniczą inne strony postępowania. Brak możliwości wzięcia udziału w postępowaniu zgłoszeniowym przez inne strony postępowania stanowi ograniczenie uprawnień osób trzecich co do obrony swoich interesów związanych z realizacją zamierzenia inwestora. Inwestor poprzez realizację zamierzeń inwestycyjnych na nieruchomości, co do której posiada prawo do dysponowania na cele budowlane, nie może ograniczać bądź pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu, bez ich wiedzy. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania jak i przyszłego korzystania z gruntu, oczywiście w granicach przysługującego prawa własności i obowiązującego systemu prawa. Zatem, w ocenie organu działki sąsiednie (które zgodnie z opracowaniem objęte są oddziaływaniem pola elektromagnetycznego) winny być objęte obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a to wymaga przeprowadzenia procedury pozwolenia na budowę. Nie chodzi tylko o negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem, naruszającego granice cudzych nieruchomości, lecz również o to oddziaływanie które norm nie przekracza. Bowiem Obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę (cyt. za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt: II SA/Kr 996/15). W świetle powyższych rozważań, realizacja przedmiotowego zamierzenia może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich poprzez ograniczenie bądź pozbawienie właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu, bez ich wiedzy. W opracowaniu pokazano pole elektromagnetyczne o wartości wyższej aniżeli dopuszczalna, które jest emitowane, tylko przez zgłaszane anteny. Jak natomiast wynika ze strony internetowej [....] danych, na budynku przy ul. [....] znajduje się antena Plus (26001) ID: 24618, a na budynku przy ul. [....] . Opracowanie gdzie pokazano rozkład pól o poziomach wyższych niż 0,1 W/m2 nie uwzględnia oddziaływania tych anten. W ocenie organu odwoławczego, pola pochodzące od tych anten mogą się sumować. Może bowiem wystąpić sytuacja, iż w wyniku kumulacji pól elektromagnetycznych o wartościach nawet niższych aniżeli 0,1 W/m2 , powstanie pole o wartości przekraczającej tą wartość. W tej sytuacji może się okazać, że sumaryczne pole pochodzące ze zgłaszanej anteny będzie mieć zasięg pionowy i poziomy inny, aniżeli pokazany w opracowaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła T[....] S.A zarzucając naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych został bezzasadnie wniesiony przez organ pierwszej instancji, co winno skutkować jego uchyleniem, 2. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, to jest poprzez dowolne ustalenie, że: - miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny oraz z uwagi na dowolne ustalenie przez organ odwoławczy, iż realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej może spowodować ograniczenia na nieruchomościach położonych w otoczeniu nieruchomości, na której ma być realizowane zamierzenie budowlane, - oddziaływanie zgłaszanej inwestycji może przekraczać standardy dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów, 3. wadliwe zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że realizacja inwestycji może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, 4. błędną wykładnię art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że sporna inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na swój obszar oddziaływania, w sytuacji gdy takie pojęcie (obszar oddziaływania) w ogóle nie ma znaczenia dla kwalifikacji robót budowlanych, jako wymagających albo pozwolenia na budowę albo jedynie zgłoszenia, 5. błędną wykładnię art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie, podczas gdy w procedurze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie ma miejsca ustalanie obszaru oddziaływania obiektu na potrzeby określenia kręgu stron postępowania, gdyż stroną tego postępowania jest jedynie inwestor, 6. błędną wykładnię art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.) poprzez błędną wykładnię zwrotu "miejsca dostępne dla ludności, 7. błędną wykładnię § 2 ust. l pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) poprzez przyjęcie, że zgodnie z opracowaniem "Analiza środowiskowa - Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej" sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 obejmuje obszar w odległości do 119,8 m emitowany przez anteny zgłaszanej instalacji, tj. nad działkami sąsiednimi, co do których inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu podkreślono, że do zgłoszenia dołączono opracowanie pt. "Analiza środowiskowa - Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej" wykonane m.in. na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192 póz. 1883). Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że obszary występowania pola elektromagnetycznego, gdzie gęstość mocy pola elektromagnetycznego przekracza wartość 0,1 W/m tj. wartość graniczną (dopuszczalną) wy stępuj ą w miejscach dostępnych dla ludności. Skarżący nie był obowiązany do wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W opracowaniu przedłożonym przez skarżącego pt. Kwalifikacja przedsięwzięcia stwierdzono, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć zawsze mogących znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Stwierdzono także, że miejsca dostępne dla ludności wy stępuj ą poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, w przedziale odległości wyznaczonych na podstawie ww. rozporządzenia. W tym zakresie doszło do naruszenia § 2 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, że zgodnie z opracowaniem "Analiza środowiskowa - Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej" sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 obejmuje obszar w odległości do 119,8 m emitowany przez anteny zgłaszanej instalacji, tj. nad działkami sąsiednimi, co do których inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, generując wpływ na te nieruchomości. Wskazano obszernie ja poglądy wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 7 .11.2016r. II SA/Kr 1107/16 i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tego typu urządzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, nadto wyrok NSA z 7.08.2014 II OSK 419/13, iż miejsca dostępne dla ludności winny być rozumiane jako stan faktyczny obecnie istniejący (aktualnie zagospodarowany w sposób umożliwiający dostęp dla ludności) jeśli brak jest prawnych uregulowań w zakresie planu miejscowego lub decyzji wz takie miejsce statuujących. W sytuacji, gdy ani przepisy prawa miejscowego, ani ostateczne decyzje organów administracji publicznej, ani też aktualny sposób zagospodarowania nieruchomości nie dają podstaw do stwierdzenia, że nieruchomość jest dostępna dla ludności, nie można twierdzenia o takiej dostępności opierać na przypuszczeniach, że aktualny sposób zagospodarowania tej nieruchomości ulegnie zmianie. Aby zatem przyjąć, że w otoczeniu zamierzenia inwestycyjnego istnieją miejsca dostępne dla ludności, trzeba ustalić aktualny sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, względnie ustalić, że w obrocie prawnym znajdują się ostateczne decyzje organów administracji publicznej, pozwalające na zmianę zagospodarowania terenu w taki sposób, że stanie się on miejscem dostępnym dla ludności. Jeżeli taka dostępność nie wynika ani z przepisów planu, ani z decyzji, ani z aktualnego sposobu wykorzystywania nieruchomości, to przyjmowanie, że jest to miejsce dostępne dla ludności nie znajduje podstaw. W świetle powyższego rozstrzygnięcie sprawy nie zostało umotywowane dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, co stanowi o naruszeniu art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Podstawa faktyczna podana jako uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi o tym, że nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co stanowi o naruszeniu przepisu art. 77 § l k.p.a. Niewystarczające jest samo zebranie materiału dowodowego w aktach sprawy, konieczne jest jego rozpatrzenie, tj. ustosunkowanie się do niego w rozstrzygnięciu. Natomiast nieustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego oznacza jego nierozpatrzenie, a co za tym idzie, stanowi niewykonanie obowiązku nałożonego na organ przepisem art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2006 r., III SA/Wa 329/06, LEX nr 258419). W oparciu o to wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Wniesienie skargi skutkuje uchyleniem decyzji organu II instancji. Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ocena, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy zgłoszenie może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, czy też koniecznym jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Sąd rozpoznający sprawę wyraża pogląd, że w przypadku takiej inwestycji zawsze konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Takie stanowisko przesądza o bezzasadności zarzutów skargi, jak i samej skargi. Niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji wynika natomiast z faktu, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że przedmiotowa inwestycja może być realizowana w oparciu o zgłoszenie. W przedmiotowej sprawie organ II instancji orzekł na podstawie art. 30 ust. 7 pkt. 4 prawa budowlanego (dalej: "uPb"). Podkreślić jednak należy, że wniesienie sprzeciwu i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 30 ust. 7 uPb, może dotyczyć tylko takich budów lub robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia z mocy prawa, co wynika z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 uPb. Nie można nałożyć takiego obowiązku, jeżeli z mocy prawa budowa lub wykonanie określonych robót budowlanych wymagają pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r., IV SA 162/03, LEX nr 158969). Jeżeli inwestor miał zamiar realizować określone roboty budowlane na podstawie dokonanego zgłoszenia, a wymagały one pozwolenia na budowę, to organ powinien wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1. Jak wynika ze zgłoszenia i dołączonej dokumentacji projektowej, zgłoszenie dotyczy budowy na istniejącym budynku nowej stacji bazowej telefonii komórkowej. W skład projektowanej stacji bazowej wchodzą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze zlokalizowane w szafach aparaturowych oraz 6 anten sektorowych i 1 antena radioliniowa. Tak opisane roboty budowlane należy zakwalifikować jako budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Dlatego w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, tak określonego przedsięwzięcia nie można uznać za podlegającego obowiązkowi zgłoszenia w związku z treścią art. 29 ust. 2 pkt. 15 uPb. Mimo pełnej świadomości Sądu, co do istnienia orzeczeń, które tak je kwalifikują, Sąd rozpoznający sprawę, w całej rozciągłości podziela poglądy wyrażone w szczególności w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura II OSK 1999/14, LEX nr 2111135. W jego uzasadnieniu, wskazane zostały wyczerpująco i na wielu płaszczyznach wraz z odwołaniem się do innych wyroków NSA poglądy, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z tezą do w/w wyroku: 1. Już sam fakt, iż przedsięwzięcie inwestora przede wszystkim polega na zamontowaniu na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na tych masztach anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej, wystarczyć może do uznania, że na tak opisane zamierzenie inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. 2. W sytuacji, gdy w sprawie nie ma wątpliwości, iż na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do niniejszej sprawy, w powołaniu się na poglądy wyrażone w uzasadnieniu w/w wyroku, należy wskazać, że do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie może znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.b. Zgodnie z nimi odpowiednio: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych" oraz "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 uPb budowa (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych". Choć pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 uPb) to ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 uPb). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 cyt. wyż. przepisu), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Planowana przez skarżącą Spółkę inwestycja nie może być jednak uznana za urządzenie zainstalowane na budynku. Urządzenie budowlane to urządzenie łącznie spełniające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej pod literą b) - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK 1407/12, publik. CBOSA.nsa.gov.pl). Przedmiotowa stacja bazowa nie jest bowiem elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi ona odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się z urządzenia przekaźnikowego, wież antenowych i anten. Tworzy ona samodzielną i odrębną w stosunku do budynku całość techniczno-użytkową, składającą się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. Dlatego też jej realizacja musi być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura II OSK 1999/14, podkreślić też należy, że skoro na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2014 r., II OSK 371/13, LEX nr 1519388). Dodać też należy, że w przywołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK 1407/12, podkreślono że nowelizacja przepisów Prawa budowlanego przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, poprzez zmianę przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15, który do 17 lipca 2010 r. który po dokonanej zmianie brzmi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, doprecyzowała jedynie rodzaj urządzeń, jakie można zainstalować na budynku bez pozwolenia na budowę. Nie został natomiast zmieniony zakres pojęcia "urządzenia". Konkludując NSA wskazał, że mając świadomość rozbieżności w orzecznictwie, w jego ocenie budowa stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bądź bezpośrednio w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego, bądź też pośrednio poprzez konieczność zastosowania art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego i wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji. Podzielając powyższe poglądy, należy wskazać, że ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych w oparciu o zgłoszenie jest możliwe ale np. na budynkach, w których mieści się jednostka [....] , a instalowane urządzenie radiokomunikacyjne służy prowadzeniu działalności przez tą jednostkę. To samo dotyczy [....] [....] w budynkach mieszkalnych, czy [....] drogą [....] . W takiej sytuacji mamy do czynienia z urządzeniem w rozumieniu prawa budowlanego, a nie z nowym i odrębnym od budynku obiektem. Przepis art. 29 ust. 2 pkt. 15 uPb, nie służy natomiast realizacji stacji bazowych telefonii komórkowej, która poprzez budowę nowego i odrębnego obiektu, stanowi rozbudowę sieci telekomunikacyjnej. W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji orzeknie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a w uzasadnieniu decyzji, uwzględni powyżej przedstawione poglądy prawne. Kończąc należy też wskazać, że niniejsze rozstrzygnięcie Sądu nie narusza zasady wynikającej art. 134 § 2 p.p.s.a. W wyniku rozstrzygnięcia Sądu, sytuacja strony skarżącej nie ulega zmianie, gdyż istniejący obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wynika jedynie z innej podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło