II SA/Gl 1155/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w C. na uchwałę Zgromadzenia Samorządowego Chorzowsko - Świętochłowickiego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Chorzowie z dnia 20 kwietnia 2006 r. nr 1/2006 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części § 15 ust 3 i § 16 ust 1. Uchwałą z dnia 20 kwietnia 2006 r. nr 1/2006 Zgromadzenie Samorządowego Chorzowsko-Świętochłowickiego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Chorzowie działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2001 r., Nr 72, poz. 747 ze zm.) uchwaliło Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gmin Chorzów i Świętochłowice. Pismem z dnia 3 listopada 2017 r. Prokurator Rejonowy w Chorzowie wniósł skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej jej uregulowań zawartych § 15 pkt 3 i w § 16 pkt 1 Regulaminu. Zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 , a w konsekwencji art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wskutek wprowadzenie: - w § 15 pkt 3 Regulaminu opłaty za wydanie warunków przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej, którą winien ponieść wnioskodawca w oparciu o fakturę wystawioną przez przedsiębiorcę podczas, gdy przepis nie nakłada takich obowiązków na osobę ubiegającą się o przyłączenie nieruchomości do sieci; - w § 16 pkt 1 obowiązku wykonania za zgodą wnioskodawcy bliżej nieokreślonych "innych" prac lub "wybudowania określonych urządzeń", podczas gdy w art. 15 ust. 2 ustawy wprowadza się zamknięty katalog obowiązków ciążących na osobie ubiegającej się o podłączenie do sieci. Mając powyższe na uwadze wniósł o stwierdzenie częściowej nieważności przedmiotowej uchwały w zakresie zapisów zawartych w wymienionych przepisach. W uzasadnieniu Prokurator stwierdził, iż nie kwestionuje podstaw prawnych przyjęcia powyższego Regulaminu, ale kwestionuje wskazane zapisy, które pozostają w sprzeczności z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Dodał, że obowiązki nabywcy usługi stanowią katalog zamknięty, który nie może być dowolnie kształtowany, a przede wszystkim rozszerzany przez gminę czy związek gmin. Dla poparcia stanowiska Prokurator odwołał się do orzecznictwa sądowego. W odpowiedzi na skargę reprezentowany przez pełnomocnika Samorządowy Chorzowsko-Świętochłowicki Związek Wodociągów i Kanalizacji w Chorzowie wniósł o jej oddalenie. Nie zgadzając się ze stanowiskiem skarżącego stwierdził, że kwestionowany zapis § 15 ust. 3 ma charakter jedynie nieozobowiązującego zalecenia, kierowanego zarówno do wnioskodawcy, jak i przedsiębiorcy wodociągowo- kanalizacyjnego, które w praktyce jest niewykonywane, czego dowodem jest brak w Cenniku usług pozycji dotyczącej tej opłaty. Z kolei zapis § 16 ust. 1 Regulaminu, zdaniem pełnomocnika, nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego i nakładającego na daną osobę skonkretyzowanego obowiązku. W rzeczywistości stosowanie zapisów tego paragrafu dotyczy przypadków gdy wnioskodawca, w ramach przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego może realizować budowę lub rozbudowę sieci Przedsiębiorstwa i dotyczy inwestorów, którzy planują wybudowanie obiektów budowlanych wymagających więcej niż jednego przyłącza. Dodatkowo podniesiono iż dnia 12 grudnia 2017 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz innych ustaw, która nakłada na przedsiębiorstwa wodociągowe opracowanie owych regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, co wymusza zastąpienie obowiązującego Regulaminu nowym i spowoduje, iż skarga stanie się bezprzedmiotowa. Na rozprawie w dniu 2 marca 2018 r. prokurator podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Dodał, że fakt niewykonywania w praktyce zaskarżonych przepisów nie może wpływać na ich legalność . Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Uchwała Zgromadzenia Samorządowego Chorzowsko-Świętochłowickiego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Chorzowie w zaskarżonej części, obejmującej § 15 ust. 2 i § 16 ust. 1 przedmiotowego Regulaminu, zapadła bowiem z istotnym naruszeniem prawa, co z mocy art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1875), skutkuje jej nieważnością w tym zakresie. Zasadnie zarzucił Prokurator, że organ uchwalając akt prawa miejscowego związany jest upoważnieniem ustawowym i nie może wykraczać poza kompetencje przyznane mu w ustawie (art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Zakres upoważnienia ustawowego w niniejszej sprawie w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały regulował przepis art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 328). Katalog problematyki wskazany w tym przepisie, przekazanej radzie gminy do unormowania w regulaminie dostarczania wody i odprowadzenia ścieków, nie uprawniania do określania w nim zasad naliczania jakichkolwiek opłat związanych z przyłączeniem odbiorcy do instalacji wodociągowo- kanalizacyjnych. Zatem kwestionowany zapis § 15 ust. 3 regulaminu został wprowadzony bez podstawy prawnej. Nie znajduje także podstawy prawnej zapis § 16 ust. 1 tego regulaminu, wskazując na dodatkowe obowiązki dla wnioskodawcy o przyłączenie do sieci. Nie może zmienić tego stanowiska argumentacja pełnomocnika Samorządowego Chorzowsko-Świętochłowickiego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Chorzowie, że w przypadku pierwszego z kwestionowanych przepisów regulaminu powyższy zapis ma jedynie charakter niezobowiązującego zalecenia, kierowanego zarówno do wnioskodawców jak i przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego i w praktyce nie jest wykonywany, czego dowodem jest brak w Cenniku pozycji dotyczącej opłaty za wydanie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej i nie pobiera się z tego tytułu opłat. Nie może także zmienić powyższej oceny twierdzenie, że treść § 16 ust. 1 Regulaminu, zdaniem pełnomocnika, nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego. Zaskarżona uchwała stanowi bowiem akt prawa miejscowego. Zatem sprzeczne z prawem jest zawarcie w niej zapisów informacyjnych, zaleceń czy też powtórzeń aktów prawa powszechnie obowiązującego. W końcu nie może być także argumentem to, że wobec wejścia w życie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzeniu ścieków oraz niektórych innych ustaw, rada gminy wkrótce przedłoży nowy projekt regulaminu dostarczenia wody i odprowadzania ścieków, co wymusi uchylenie obecnego regulaminu. Wbrew twierdzeniem strony nie spowoduje to bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).