II SA/Sz 668/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej S. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na wniosek Spółki A, Prezydent Miasta działając na podstawie art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 4 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83), zwanej dalej "ustawą o przekształceniu", orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], w obrębie [..], oznaczonej numerem działki [..], o powierzchni [...] m2 przysługującego Spółce A, w prawo własności. Jednocześnie organ ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawca spełnił wymogi wynikające z art. 1 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, w świetle którego z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi ww. osób. Prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości powstało z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., co zostało zatwierdzone decyzją Wojewody z dnia [...] r. Spółka A jako następca prawny nabyła użytkowanie wieczyste tej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...]r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronom w dniu 9 marca 2015 r. Pismem z dnia 19 maja 2015 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej, działając na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zaskarżył ww. ostateczną decyzję Prezydenta Miasta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zarzucając, że została ona wydana na podstawie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu, który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Prokurator przytoczył stan faktyczny sprawy podkreślając, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie, którego funkcją dominującą jest zabudowa usługowa. Działka zabudowana jest budynkiem będącym pawilonem handlowym. Dalej wyjaśnił, że z uwagi na wątpliwości co do konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę do obligatoryjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości komercyjnych w prawo własności, Rady Miast [...], [...] i [...] zwróciły się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie ich zgodności z art. 2 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek rozpoznania powyższych wniosków Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt: K 29/13) orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. W ocenie Prokuratora, w analizowanej sprawie w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw Spółka A nie posiadała uprawnienia do żądania przekształcenia przysługującego jej prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w prawo własności, z uwagi na brzmienie art. 1 ust. 1 przed zmianą ww. ustawą. W związku z powyższym zaistniała przesłanka do uchylenia przez sąd decyzji administracyjnej wydanej przez organ na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Powyższą skargę poparł Prezydent Miasta, wnosząc o jej rozpatrzenie zgodnie z wnioskiem Prokuratora. Uczestnik postępowania Spółka A w piśmie z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podstawę prawną decyzji orzekającej o przekształceniu na rzecz Spółki A praw użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności stanowi art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83). W wyroku wydanym w dniu 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wspomniany przepis w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. Zgodnie z art. 53 § 3 P.p.s.a. prokurator może wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. W niniejszej sprawie termin ten został dotrzymany. Legitymacja skargowa prokuratora oparta jest na przesłance ochrony obiektywnego porządku prawnego. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a., sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W Kodeksie postępowania administracyjnego w art.145 § 1, art.145a i art.145b określone zostały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art.145 a K.p.a.). Naruszenie prawa, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, podstawą wznowienia postępowania jest stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji. (por. wyrok WSA w Gliwicach I SA/Gl 279/13 z 30 czerwca 2014 r., II SA/Kr z 27 maja 2010 r. WSA w Krakowie). W ocenie Sądu, dla uznania, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania wystarczające jest stwierdzenie, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji. Nieistotne jest przy tym przez kogo skarga została wniesiona, kto mógłby występować z wnioskiem o wznowienie postępowania i w jakim terminie. Uchylenie decyzji w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a. powoduje nie wznowienie postępowania, lecz ponowne rozpoznanie sprawy w trybie zwykłym. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, do których można byłoby zaliczyć zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (wyrok NSA sygn. akt I OSK 739/07). Równocześnie należy zwrócić uwagę na szczególny tryb rozpoznawania niniejszej sprawy przez sąd i brak jakiegokolwiek podobieństwa do uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego umożliwiających prokuratorowi wniesienie sprzeciwu od wydanej decyzji. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zatem poglądów zaprezentowanych w przytoczonych przez pełnomocnika "[...] orzeczeniach sądów administracyjnych odnoszących się do powyższej instytucji procesowej. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta winien uzupełnić postępowanie dowodowe i rozstrzygnąć sprawę w oparciu o aktualny stan prawny, tj. z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.