II SA/Lu 1075/17
WyrokWSA w Lublinie2018-03-06
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może przyznać zasiłek stały z urzędu, bez wyraźnej zgody strony, nawet jeśli strona domaga się innego świadczenia (zasiłku okresowego) i czy przyznanie zasiłku stałego jako pierwszego świadczenia jest korzystniejsze dla strony niż zasiłek okresowy?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie może przyznać zasiłku stałego z urzędu bez uzyskania zgody strony, nawet jeśli strona nie spełnia warunków formalnych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, a spełnia warunki do innego. Udzielenie pomocy z urzędu powinno odnosić się do przypadków, gdy osoba ubiegająca się o jedno świadczenie nie spełnia wymogów formalnych do jego otrzymania, a spełnia warunki do uzyskania innego świadczenia. W sytuacji, gdy strona domaga się zasiłku okresowego, a organ przyznaje jej zasiłek stały bez jej zgody, narusza to zasadę udzielania świadczeń na wniosek strony. Ponadto, przyznanie zasiłku stałego jako pierwszego świadczenia może być mniej korzystne dla strony niż zasiłek okresowy, ze względu na sposób wliczania tych świadczeń do dochodu.Stan faktyczny
Strona E. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, wskazując na swoją chorobę i potrzebę rehabilitacji. Organ I instancji przyznał jej zasiłek stały, mimo braku wniosku o to świadczenie, powołując się na posiadane orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej zasiłku stałego, uchylając ją jedynie w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Strona wniosła skargę do WSA, argumentując naruszenie jej prawa do samostanowienia i wskazując, że przyznanie zasiłku stałego z urzędu było nieprawidłowe i mniej korzystne niż zasiłek okresowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] roku, nr [...].
.
We wniosku z dnia 23 czerwca 2017r. E. M. domagała się przyznania zasiłku okresowego. Wskazała, że jest chora, znajduje się pod stałą opieką onkologiczną, obecnie rozpoczęła zajęcia rehabilitacyjne. Decyzją z dnia [...]. Burmistrz Miasta D., działając z urzędu, przyznał wnioskodawczyni zasiłek stały od dnia 1 czerwca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. w kwocie [...]zł miesięcznie oraz orzekł o objęciu jej ubezpieczeniem zdrowotnym w wysokości 9% kwoty zasiłku stałego w okresie pobierania świadczenia. Organ podał, że do dnia 31 maja 2017 r. wnioskodawczyni miała przyznany zasiłek stały w wysokości [...] zł. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P. z dnia 22 czerwca 2017 r. została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Odmówiła jednak przedłożenia orzeczenia twierdząc, że będzie się odwoływać, dlatego prosi o pomoc w formie zasiłku okresowego. Organ stwierdził, że zasiłek stały i ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania tego zasiłku są świadczeniami obligatoryjnymi i powinny być przyznane w przypadku uzyskania uprawnienia do nich przed przyznaniem zasiłku okresowego. Stwierdził ponadto, że według wywiadu rodzinnego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 12 czerwca 2017 r. oraz zgromadzonej dokumentacji, sytuacja finansowa, zdrowotna, rodzinna i mieszkaniowa wnioskodawczyni nie uległa zmianie. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organ stwierdził, że wobec braku dochodu zasiłek ten przysługuje w pełnej wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto uznał za zasadne objęcie wnioskodawczyni opłacaniem składki zdrowotnej przez organ w okresie, na jaki został przyznany zasiłek stały, z uwagi na brak objęcia ubezpieczeniem.
W odwołaniu strona stwierdziła, że nie wnosiła o przyznanie zasiłku stałego, który w chwili obecnej jest dla niej mniej korzystny, niż zasiłek okresowy w pełnej kwocie i jest to tak samo zasiłek obligatoryjny. Uniemożliwia jej otrzymanie innych świadczeń przewidzianych ustawą o pomocy społecznej, gdyż OPS w D. uznaje zasiłek stały za dochód, natomiast zasiłek okresowy nie jest dochodem. Wskazała, że organ nie może narzucać jej swojej woli, ponieważ nie jest chora umysłowo, ani ubezwłasnowolniona, aby organ decydował co jest dla niej lepsze. Może przyznać jej zasiłek stały, jeśli o niego wystąpi. Podniosła, że zgodnie z art. 102 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia z pomocy społecznej przyznawane są na wniosek osoby zainteresowanej, a ona nie składała wniosku o zasiłek stały, ani pisemnego, ani ustnego i sprzeciwiła się propozycji pracownika socjalnego przedstawionej w dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, dotyczącej przyznania jej tego zasiłku. Wniosła o przyznanie zasiłku okresowego w pełnym wymiarze [...] zł, a nie [...] zł do dnia 30 września 2017 r. Stwierdziła, że jak wynika z wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że nie ma żadnych dochodów, a świadczenia przyznane decyzjami w dniu [...]. nie są prawomocne, bo się od nich odwołuje. Ponadto podniosła, że orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zaskarżyła, "więc nie jest uprawomocnione przez co nie jest w obiegu, zatem OPS nie może się na niego powoływać bo nawet go pracownikom OPS nie okazałam, co nie pozwala przyznać zasiłku stałego obecnie".
Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i w tym zakresie postępowanie umorzono, w pozostałej zaś części decyzje utrzymało w mocy. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomocy na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej uzasadniającej taką pomoc, przy czym stosownie do treści art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, potrzeby osoby lub rodziny korzystającej z pomocy winny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W myśl art. 3 ust. 3 tej ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W świetle art. 6 pkt 1 całkowita niezdolność do pracy oznacza - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 37 ust. 2 cyt. ustawy, zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604,00 zł miesięcznie. Jak wynika z § 1 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2015 r. poz. 1058), kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 634,00 zł. Z kolei za dochód (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej) uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak stanowi art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332, z późn. zm.); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 753). Kolegium podkreśliło, że na podstawie art. 102 ust. 2 ww. ustawy, pomoc społeczna może być udzielana z urzędu. W jego ocenie fakt złożenia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie uniemożliwia przyznania jej zasiłku stałego, ponieważ żaden przepis nie uzależnia skutków prawnych orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność od wyczerpania przez niepełnosprawnego trybu odwoławczego. Organ zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z art. 139 kpa nie może wydać decyzji (orzeczenia) na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, tak więc wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa lub rażącym naruszeniem interesu społecznego, nie może pogorszyć sytuacji osoby odwołującej się, może jedynie utrzymać zaskarżone orzeczenie w mocy lub wydać korzystniejsze. Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie objęcia odwołującej ubezpieczeniem zdrowotnym, Kolegium stwierdziło, że było ono wydane bez podstawy prawnej upoważniającej organ pomocy społecznej do wydawania decyzji w tym przedmiocie, co w wypadku niewniesienia odwołania, gdyby decyzja stała się ostateczna, stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności w tej części na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Kolegium ustawa o pomocy społecznej nie zawiera przepisu dotyczącego objęcia osoby pobierającej zasiłek stały ubezpieczeniem zdrowotnym. Obowiązek ten wprowadzają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Z 2016 r., poz. 1793, z późn. zm.). W myśl art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Jak stanowi art. 73 pkt 9 ww. ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 26, obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku do dnia utraty prawa do zasiłku. Z kolei na podstawie art. 75 ust. 10 ww. ustawy, osoby, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 26, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego ośrodek pomocy społecznej. W oparciu o art. 86 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 26, opłaca ośrodek pomocy społecznej. Wynika z tego, że to organ zobowiązany jest do zgłoszenia do ubezpieczenia osoby pobierającej zasiłek stały i opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu. Podstawę do zgłoszenia osoby i opłacania ww. składek stanowi decyzja przyznająca zasiłek stały. Nie ma zatem podstaw, aby obowiązek opłacania składek ustalać decyzją administracyjną. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia osoby pobierającej zasiłek stały i opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu - wypływa dla organu bezpośrednio z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zdaniem Kolegium błędne jest mniemanie strony, że zasiłek okresowy jest korzystniejszy od zasiłku stałego. Osoba objęta pomocą w formie zasiłku stałego automatycznie w okresie pobierania tego zasiłku jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym (organ na podstawie odrębnych od ustawy o pomocy społecznej przepisów ma obowiązek odprowadzać składkę na ubezpieczenie zdrowotne, o ile osoba nie jest objęta tym ubezpieczeniem z innego tytułu). Natomiast od wypłacanego zasiłku okresowego nie odprowadza się składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Kolegium strona błędnie również uważa, że zasiłku okresowego generalnie nie wlicza się do dochodu osoby go pobierającej, a faktycznie nie jest on wliczany do dochodu jedynie przy ustalaniu uprawnienia i wysokości zasiłku stałego (art. 37 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej). Również maksymalna wysokość zasiłku okresowego jest niższa, niż zasiłku stałego, bo zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa, niż 418,00 zł miesięcznie. Kolegium zaznaczyło ponadto, że nieodbieranie przez z kasy banku pozostawionego tam do jej dyspozycji przyznanego zasiłku stałego i okresowego jest nieuzasadnione, może też sugerować, że posiada jednak jakieś bliżej nieokreślone środki finansowe pozwalające na przeżycie bez pomocy społecznej, jednakże przeprowadzone postępowanie do takich stwierdzeń nie doprowadziło.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. M. stwierdziła, że zostało pogwałcone jej prawo do samostanowienia. Argumentowała, że bez jej zgody organ nie mógł przyznać jej zasiłku stałego, nie jest bowiem ubezwłasnowolniona. Sama decyduje, które świadczenia są dla niej korzystniejsze. Zwróciła uwagę, że obecnie korzystniejszy byłby dla niej zasiłek okresowy, ponieważ przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się zasiłku okresowego. Otrzymałaby zatem oba zasiłki w pełnej wysokości. Natomiast narzucenie zasiłku stałego przed zasiłkiem okresowym i uznanie go za dochód uniemożliwia uzyskanie zasiłku okresowego w pełnej kwocie. Poza tym nie zgodziła się, aby kwoty zasiłku okresowego i stałego zostały zaliczone do dochodu, nie przewiduje bowiem takiego rozwiązania art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, który za dochód uznaje przychody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych i pomniejszone o ten podatek. Wskazała, że nigdzie nie podano, aby zasiłki okresowy i stały zostały uznane za dochód. Przeciwnie, art. 37 ust. 6 ustawy stanowi, że kwoty zasiłku okresowego nie są wliczane do dochodu i to nie tylko przy zasiłku stałym, ale także przy dodatku mieszkaniowym. Stwierdziła ponadto, że ubezpieczenie zdrowotne może być przyznane również wtedy, kiedy wypłacana jest pełna kwota zasiłku okresowego. Skarżąca przekonywała, że organ nie może posługiwać się nieprawomocną decyzją i stopniu niepełnosprawności, nie jest bowiem w obiegu prawnym.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżącej nie można odmówić racji, chociaż nie wszystkie odniesione przez nią zarzuty są trafne. Sposób obliczania dochodu uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określa art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U z 2016r. poz. 930 ) zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z kolei według art. 8 ust.4 do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U.poz. 693 i 122; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U .poz 195 z późn. zm.), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2017 r.poz.697 i 1292); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa wart. 8a ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. z 2017 r. poz. 1459). W orzecznictwie uważa się, tak jak przyjął to również organ odwoławczy, że wyliczenie o jakim mowa w tym przepisie stanowią katalog zamknięty, co oznacza, że za dochód uznać należy również zasiłek stały i zasiłek okresowy ( wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018r. I OSK 1673/17 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Słusznie jednak skarżąca uwagę na wyjątek o jakim mowa w art.37 ust.6 ustawy, zgodnie z którym przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Wbrew zatem przekonaniu Kolegium, mimo, że oba świadczenia mają charakter obligatoryjny, nie bez znaczenia pozostaje, który zasiłek zostaje przyznany jako pierwszy. W tym zaś kontekście zarzut naruszenia art. 102 ust.1 ustawy jest uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem zasadą jest, że świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Prawdą jest, że według art. ust. 2 tego przepisu pomoc społeczna może być udzielana z urzędu, w takim jednak przypadku, stosownie do treści art. 61 § 2 kpa, wymagane byłoby uzyskanie zgody osoby zainteresowanej na udzielenie jej pomocy, na co w niniejszej sprawie nie ma dowodów. Co więcej uważa się, że udzielenie pomocy z urzędu powinno odnosić się przede wszystkim do przypadków, gdy osoba ubiegająca się o jedno świadczenie nie spełnia wymogów formalnych do jego otrzymania, a spełnia warunki do uzyskania innego świadczenia (wyroki WSA w Gdańsku z dnia 19 maja 2010r. II SA/Gd 135/10, i w Opolu z dnia 13 maja 2014r. w sprawie II SA/Op 136/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Tymczasem w kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Jedną z koniecznych przesłanek uzyskania zasiłku stałego, w rozumieniu art. 37 ust.1 pkt.1 ustawy o pomocy społecznej, jest całkowita niezdolność do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności. Z kolei art. 6 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że przez całkowitą niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] skarżącej przyznano zasiłek stały na okres od 1 maja 2014r. do 31 maja 2017r. również na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 15 maja 2014r. , które wydano do 31 maja 2017r. Składając wniosek o udzielenie zasiłku okresowego skarżąca nie przedstawiła jednak kolejnego orzeczenia potwierdzającego całkowitą niezdolność do pracy, które organ I instancji samodzielnie uzyskał z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności. Tym samym skarżąca potwierdziła jednak, że jej celem nie było uzyskanie świadczenia w postaci zasiłku stałego. Ponadto, tak jak już wskazano, organ nie uzyskał od skarżącej zgody na jego udzielenie także w oparciu o art. 61 § 2 kpa.
Trzeba podkreślić, że uchylenie decyzji organów w całości, mimo, że zawierają rozstrzygnięcia korzystne dla skarżącej, nie jest naruszeniem wyrażonej w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) zasady nieorzekania na niekorzyść skarżącego (zakazu reformationis in peius). Zakaz ten oznacza, że w zakresie jego obowiązywania sąd administracyjny nie może uwzględnić skargi i wydać określonego w tych przepisach wyroku, mimo stwierdzenia wystąpienia wad, które taki wyrok uzasadniają (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2011 s. 626, uwaga 23 do art. 134). To strona winna ocenić, co jest w jej interesie, a co nie. Skoro skarżąca zaskarżyła decyzję Kolegium w całości, to zaskarżony wyrok nie narusza wspomnianej reguły, tym bardziej, że w toku postępowania przed sądem skarżąca nie ograniczyła swojego żądania.
Z tych względów na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta D..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło