II SA/Sz 141/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-03-07

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny właściciela nieruchomości, jeśli radny posiadający nieruchomości na terenie objętym planem brał udział w głosowaniu nad uchwałą?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że narusza ona interes prawny skarżących. Kluczowym argumentem było naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym radny nie może brać udziału w głosowaniu, gdy dotyczy ono jego interesu prawnego. Udział radnej posiadającej nieruchomości na terenie objętym planem w głosowaniu nad uchwałą, która dotyczyła jej interesu prawnego, stanowiło istotne naruszenie procedury uchwalania planu, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej nieruchomości skarżących.
Stan faktyczny
Skarżący W. H. i A. H. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących zgodności planu ze studium, opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zgodności projektu planu z uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia planu, zasady proporcjonalności oraz udziału w głosowaniu radnej posiadającej nieruchomości objęte planem. WSA w Szczecinie odrzucił skargę, uznając brak wykazania interesu prawnego. NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie prawa własności skarżących. WSA w Szczecinie, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej nieruchomości skarżących z powodu naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 7 ust. 1 pkt 3 oraz § 29 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym działki oznaczonej w planie nr [...]. Zasądzono od Gminy G. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Nakazano ściągnąć od Gminy G. kwotę tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. H. i A. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 24 listopada 2011 r. nr XIII/130/11 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. Łużyckiej w Gryfinie I. stwierdza nieważność § 7 ust. 1 pkt 3 oraz § 29 ust. 1pkt 1 zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym działki oznaczonej w planie nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie P., gmina G., II. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżących W. H. i A. H. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nakazuje ściągnąć od Gminy G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego. Uchwałą Nr XIII/130/11 z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ul. Łużyckiej w Gryfinie Rada Miejska w Gryfinie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ul. Łużyckiej w Gryfinie obejmujący obszar według rysunku planu w skali 1:1000, opisany w § 2 uchwały. Zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały integralną częścią uchwały są: 1) załącznik nr 1 - rysunek planu w skali 1:1000 składający się z arkuszy od nr 1 do 3, 2) załącznik nr 2 - wyrys ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta Gryfino" 3) załącznik nr 3 - rozstrzygnięcie w sprawie uwag wniesionych do projektu planu, 4) załącznik nr 4 - rozstrzygnięcie w sprawie sposobu realizacji inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej. Według zapisu § 2 ust. 3 uchwały przedmiotem planu jest przeznaczenie terenów na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zabudowy usługowej, tereny zabudowy usług turystycznych, tereny obsługi komunikacji, tereny obsługi produkcji w gospodarstwach hodowlanych i zabudowy zagrodowej, tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, tereny wód śródlądowych, tereny leśne, tereny ogrodów działkowych i zieleni naturalnej, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej. W § 3 pkt 1 uchwały ustalono przeznaczenie poszczególnych terenów oznaczonych symbolami G5-64.MN.1, G5-64.MN.2, Pn-64.MN.3 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - § 7. W § 3 pkt 23 ustalono, że teren oznaczony symbolami Pn-64.KDD.8, G5-64.KDD.9 i G5-64.KDD.10 to drogi publiczne gminne. W rozdziale 2 "Ustalenia szczegółowe" uchwały, w § 7 "Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej" w ust. 1 pkt 3 oznaczono teren Pn-64.MN.3 o powierzchni 2,0635 ha. W § 29 "Tereny Komunikacji – dróg publicznych" w ust. 1 pkt 1 zapisano teren Pn-64.KDD.8 o powierzchni 0,3988 ha. W. H. i A. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. uchwałę Nr XIII/130/11, poprzedzoną wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które nie zostało uwzględnione przez Radę Miejską w Gryfinie. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 24 maja 2017 r. W. i A. H. podnieśli zarzuty naruszenia ww. uchwałą: - art. 1 ust. 2 pkt 3, 6, 7, 11,12 oraz ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz brak zgodności miejscowego planu z regulacjami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Gryfino - uchwała nr XXI/183/08 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 29 lutego 2008 r. Tekst Studium określa zakaz zabudowy obszarów zagrożonych powodzią w dolinie rzeki Odry (dla stanów H=1%) od 3,3 m n.p.m. w południowej części gminy do 2.1 m n.p.m. w północnej części gminy oraz rzeki Tywy. Zaskarżany przedmiotowy plan miejscowy obejmujący część obszaru określonego w studium symbolem 3MU w zdecydowanej większości obejmuje tereny zagrożone powodzią, których rzędna terenu wynosi od 0.2 m n.p.m. do 2.1 m n.p.m. i wbrew przytoczonemu zapisowi studium ustanawia tam obszary tereny zabudowy mieszkaniowej i usług. Naruszenie tych przepisów zostało w sposób bezsporny wykazane i uzasadnione w protokole Komisji Rewizyjnej z dnia 29.10. 2014 r. w pkt. 1, 2, 3,4, 5, 9 i 19. - art. 24 ww. ustawy w zw. z art. 11 pkt. 6 i w zw. z art. 17 pkt 6 ustawy. Z protokołu Komisji Rewizyjnej z dnia 29 października 2014 r. wynika że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. w pismach z dnia 21 kwietnia 2011 r. oraz po raz kolejny w piśmie z dnia 11 sierpnia 2011 r. wydał negatywną opinię dla przedmiotowego planu. - art 14 ust 1, 2 i 3 w zw. z art. 19 ust.1 i art 17 ustawy. Przepisy ustawy wymagają, aby uchwalany plan w pełni odpowiadał uchwalonemu wcześniej projektowi planu. W opisywanym przypadku załączniki graficzne jak i treść tekstowa obu wspomnianych uchwał istotnie się różnią. Początkowo, na podstawie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu dla rejonu ul. Łużyckiej obejmował obszar 96,2492 ha, a w zaskarżanej uchwale obszar obejmuje jedynie 48,2243 ha. - art. 17 ust 4 i 9, art 15 ust 1, art 20 ust. 1 ustawy. Gmina dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli (użytkowników wieczystych) powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Zasługującym na uwzględnienie zarzutem niniejszego wystąpienia jest ponadto brak wystarczającego umotywowania przyjętych rozwiązań w uzasadnieniu uchwały. Ponadto branie czynnego udziału w uchwalaniu planu i głosowaniu za przyjęciem uchwały przez radną Rady Miejskiej w Gryfinie - M. C.-N. posiadającą wraz z rodziną nieruchomości w obszarze objętym przedmiotową uchwałą narusza w procesie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania terenu - art 25a ustawy o samorządzie gminnym. Wymieniona radna nie tylko głosowała, ale brała także czynny udział w pracach komisji, a nadto złożyła wniosek dotyczący uwzględnienia w miejscowym planie na posiadanych przez nią gruntach ornych zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (około 40 działek budowlanych), powstania stosownej sieci dróg gminnych planowanych na jej terenach, terenach należących do jej rodziny oraz dojazdu przez nieruchomości osób trzecich. W skardze do Sądu skarżący podkreślili, że organ nie odniósł się merytorycznie do treści ww. wezwania i zignorował zawartą w uzasadnieniach wyroków opinię Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt. I C [...], potwierdzoną następnie przez Sąd Apelacyjny w S. sygn. akt I Aca [...], że głosowanie przez jedną z radnych Rady Miejskiej w Gryfinie we własnym interesie prawnym, w świetle obowiązującego prawa, przesądza o nieważności tak przyjętego aktu prawa miejscowego. Skarżący wskazali, że uchwała Rady Miejskiej od samego początku tj. od chwili podjęcia uchwały intencyjnej i potem kolejnych etapów stworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Gryfina rejon ulicy Łużyckiej naruszała i nadal narusza i bezpodstawnie ingeruje w ich prawa własności gruntów położonych przy ulicy Czechosłowackiej obręb geodezyjny Pniewo (czyli terenów poza granicami administracyjnymi miasta Gryfino), dlatego wnoszą o stwierdzenie nieważności tej uchwały, gdyż mają w tym swój interes prawny. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie z uwagi na fakt, że skarżący nie wyjaśnili na czym miałoby polegać naruszenie ich interesu prawnego w związku z podjęciem skarżonej uchwały. Według pełnomocnika organu, skarżący nie wskazali w żaden sposób czego miałby dotyczyć interes prawny radnej M. C.-N. w sprawie ww. uchwały. Poza tym głos oddany przez ww. radną nie przesądził o przyjęciu uchwały nr XIII/130/2011, co wynika z protokołu obrad, bowiem za uchwała oddano 13 głosów za, 1 przeciw i 6 wstrzymujących się. Postanowieniem z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 955/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę W. H. i A. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 24 listopada 2011 r., Nr XIII/130/11 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. Łużyckiej w Gryfinie. Sąd uznał, że skarżący dopełnili wymogu wezwania Rady Miejskiej w Gryfinie do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi na przedmiotową uchwałę. Natomiast w zakresie wymogu wykazania naruszenia zaskarżoną uchwałą ich interesu prawnego Sąd stwierdził, że ze skargi, ani z pisma skarżących stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu do usunięcia braków skargi nie wynika, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżących. Tym samym, nie mieli legitymacji do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W. H. i A. H., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli od powyższego postanowienia skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 3288/17 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 października 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd II instancji wskazał, że skarżący upatrują istnienia swego interesu prawnego w prawie własności nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości P. objętej zaskarżoną uchwałą, której granice zmienia zaskarżony plan, czym prowadzi do naruszenia dotychczasowej funkcjonalności ich nieruchomości. W związku z tymi zmianami nie mogą korzystać w pełni z przysługujących im praw np. budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, wymiany szamb, budowy czy remontu ogrodzeń, wjazdów na teren swojej nieruchomości, wykonania przyłączeń do sieci, oraz uniemożliwia ich podział i sprzedaż. Plan wprowadza zmianę przeznaczenia działek rolnych należących do skarżących położonych na głębokich torfowiskach na tereny zabudowy mieszkaniowej oznaczonego symbolem 3MU. Wskazano, że takie przeznaczenie tego obszaru spotkało się z dwukrotnym sprzeciwem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S.. W skardze kasacyjnej wskazuje się, że na mocy przedmiotowego planu decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Gryfino z [...] r. nr [...] podzielona została nieruchomość skarżących, tj. działka [...] na działki nr [...] i [...]. Z decyzji tej wynika, że działka [...] została wydzielona z uwagi przewidzianą w planie konieczność poszerzenia ul. [...] oznaczonej symbolem [...] Okoliczność ta była sygnalizowana poprzez stwierdzenia o naruszeniu przez plan granic nieruchomości skarżących. Skoro zapisy planu przewidują wydzielenie z działki skarżących przeznaczonej według planu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (Pn-64.MN.3) działki o nowym zagospodarowaniu w postaci drogi i w związku z tym wydziela się z niej działkę [...] z przeznaczeniem pod poszerzenie drogi, to nie można uznać, że plan miejscowy nie narusza ich prawa własności. Istnieje zatem po ich stronie interes prawny w postaci ochrony prawa własności, który został naruszony przez uregulowania planu. W związku z tym, że działka [...] została przeznaczona pod poszerzenie drogi skarżący, jako dotychczasowi właściciele nie będą mogli korzystać z tej działki w dotychczasowy sposób. Ograniczone zostały ich uprawnienia właścicielskie, co do zagospodarowania działki w sposób przez siebie przewidziany. Działka może zostać zagospodarowana tylko poprzez budowę na niej drogi. Tymczasowe jej wykorzystywanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem nie wpływa na fakt, że sposób przeznaczenia tej nieruchomości uległ zmianie na skutek uchwalenia planu. W związku z powyższym uznać należało, że skarżący wykazali istnienie naruszenia ich praw właścicielskich do działki nr [...] postanowieniami zaskarżonego planu a zatem wykazali, że spełnione zostały przez nich wymogi do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym stanie rzeczy, zdaniem NSA, twierdzenia Sądu I instancji o zbyt ogólnikowym sformułowaniu naruszenia interesu prawnego wynikającego z ich prawa własności nie miało uzasadnienia. Sąd I instancji był zobowiązany do rozpoznania sprawy, a nie do odrzucenia skargi z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego. Następnie Sąd II instancji podkreślił, że podziela pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Oznacza to, że przedmiotem badania pod względem zgodności z prawem jest cała uchwała w sprawie planu, jednakże w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad sporządzania planu lub istotnego trybu sporządzania planu, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego. Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego planu dotyczącej tych nieruchomości. Przyjęcie poglądu, że w sytuacji zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., sąd może stwierdzić nieważność całej uchwały, niezależnie od tego, czy stwierdzone naruszenia odnoszą się do całości planu, czy tylko części, która odnosi się do nieruchomości skarżącego, prowadzi w efekcie do wypaczenia istoty skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż skarga taka staje się w efekcie narzędziem do eliminowania z obrotu prawnego uchwał w całości, bez względu na to, czy stwierdzone naruszenia przy jej procedowaniu miały jakikolwiek wpływ na interes prawny skarżącego. W dniu 6 marca 2018 r. pełnomocnik skarżących złożył do akt sprawy pismo procesowe, w którym wniósł o potraktowanie argumentacji zawartej w dołączonym piśmie skarżących oraz w skardze kasacyjnej jako uszczegółowienie i wyjaśnienie dotychczasowego stanowiska i dopuszczenie załączonych do skargi kasacyjnej dowodów. Pełnomocnik wskazał na wyjaśnienia skarżących, mianowicie, że w miejscu w którym schodzą się granice działek nr [...], [...] oraz [...] z zabudowaną działką nr [...], która znajduje się w miejscowości Gryfino, wysokość terenu wynosi 1.1 m n.p.m. i rzędna tego terenu obniża się sukcesywnie na zachód w stronę granicy z działką nr [...]. Na długości kilkudziesięciu metrów wzdłuż granicy działki nr [...] z działką nr [...] rzędna terenu wynosi jedynie 30 cm nad poziom morza co oznacza, że już w obecnym stanie to obniżenie terenu jest wielokrotnie zalewane zarówno przez wody opadowe z sąsiednich nieruchomości jak i przez wzbierany cofkami i powodziami poziom wód gruntowych. Na działkach nr [...] czy nr [...] oraz wielu innych okolicznych, znajdują się zaś zbiorniki wodne, w których przeciętny stan wód wynosi 0,2 m n.p.m. Zaskarżany miejscowy plan zakłada wybudowanie na sąsiednich gruntach osiedla kilkudziesięciu domów jednorodzinnych wraz z infrastrukturą drogową, co w oczywisty sposób spowoduje zwiększenie negatywnego oddziaływania na grunty sąsiednie poprzez odprowadzanie na nie wód opadowych. Ochrona ich interesu prawnego wynika więc w tym przypadku także z przepisu art. 234 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. Do pisma załączona została kopia protokołu kontroli Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Gryfinie VI kadencji (2010-2014 r.) z dnia 29 października 2014 r., na który to dokument wielokrotnie powoływali się skarżący w swoim dotychczasowym stanowisku, a który nie znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu, na skutek skargi W. H. i A. H., stała się uchwała Rady Miejskiej w Gryfinie Nr XIII/130/11 z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ul. Łużyckiej w Gryfinie Rada Miejska w Gryfinie Kwestia legalności zaskarżonej uchwały była już przedmiotem kontroli sądowej, dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 3288/17 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 955/17 o odrzuceniu skargi. Z tego względu kontrola sądowa w niniejszej sprawie odbywa się aktualnie w warunkach określonych w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa w danej sprawie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego może być wyłączony jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy uległ zasadniczej zmianie lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski Komentarz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo C.H.Beck 2017 r., str. 786 i 787). Dokonując w powyższym kontekście kontroli zakwestionowanej uchwały, w pierwszej kolejności wskazać, że Sąd w składzie rozpoznającym powtórnie niniejszą sprawę nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 3288/17, iż skarżący wykazali istnienie naruszenia zaskarżoną uchwałą prawa własności do nieruchomości tj. do działki nr [...] obręb P., objętej postanowieniami zaskarżonego planu miejscowego, oznaczonej w planie symbolem [...] oraz [...], przeznaczonej wg podanej symboliki jako teren drogi publicznej kategorii gminnej i teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący spełnili wszystkie wymogi do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), zgodnie z którym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również pogląd, który Sąd w tym składzie orzekającym w pełni aprobuje, że na podstawie ww. przepisu orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad sporządzania planu lub istotnego trybu sporządzania planu, sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności uchwały, ale tylko w części wyznaczonej granicami interesu prawnego skarżącego. Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności tego planu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części tego planu dotyczącej tych nieruchomości. Stosując się do wskazań z wyroku Sądu II instancji, z uwagi na stwierdzone istotne naruszenie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd uznał za koniecznie stwierdzenie nieważności w zakresie § 7 ust. 1 pkt 3 i § 29 ust. 1 pkt 1 uchwały dotyczącym działki nr [...], stanowiącej (naruszoną uchwałą) własność skarżących. Oczywistym jest, że podjęcie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu gminy powinno nastąpić zgodnie z zasadami sporządzania planu miejscowego, z zachowaniem właściwego trybu jej sporządzania, a także z zachowaniem właściwości organu. Stosownie bowiem do art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Nie podlega też wątpliwości Sądu, że sam proces uchwalania aktu, w tym planów miejscowych, musi również odpowiadać regułom podejmowania uchwał wynikającym z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 25a u.s.g., radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Z dokumentów akt wynika, że w procesie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu ul. Łużyckiej w Gryfinie, w tym w głosowaniu nad skarżoną uchwałą nr XIII/130/11, brała udział radna Rady Miejskiej w G. M. C.-N., która posiada nieruchomości na terenie objętym ww. planem. W ocenie Sądu, powyższa sytuacja świadczy o tym, że przedmiot głosowania, a więc przedmiot zaskarżonej uchwały, dotyczył interesu prawnego wymienionej radnej, a zatem zaktualizował się wobec niej zakaz wprowadzony w art. 25a u.s.g. Takie stanowisko zajął również Sąd Okręgowy w S. Wydział I Cywilny w uzasadnieniu wyroku, wydanym w dniu 15 lipca 2016 r. w sprawie z powództwa M. C.-N. przeciwko A. H. o ochronę dóbr osobistych, rozstrzygającym, na tle podanych wyżej okoliczności, o oddaleniu powództwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że celem wprowadzenia tego przepisu do ustawy o samorządzie gminnym było zapobieżenie sytuacjom, kiedy mandat radnego może być wykorzystywany w celach prywatnych przez radnego, niezależnie od tego, czy wynikiem tego będzie osiągnięcie korzyści majątkowej, czy też będzie chodziło o korzyść innego rodzaju. Celem omawianej regulacji jest gwarancja uczciwego sprawowania przez radnego mandatu i wykluczenie sytuacji do wykorzystania mandatu do własnych korzyści. Samoistną przesłanką wyłączenia radnego z głosowania nad podejmowanym aktem jest przyjęcie, że głosowanie dotyczy interesu prawnego radnego. Przez pojęcie interesu prawnego rozumie się osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Nie ma przy tym znaczenia dla oceny spełnienia hipotezy omawianego przepisu kwestia ewentualnego naruszenia owego interesu, gdyż wystarczającym jest to, że przedmiot głosowania go dotyczy. Nie ma też potrzeby analizować materii wyników głosowania i rozważać, czy udział radnego miał czy nie miał wpływu na ostateczny wynik i podjęcie uchwały. Omawiany przepis odnosi się do obiektywnego rozumienia ujętego tamże interesu prawnego. Tak więc już tylko sama możliwość "dotknięcia" interesu prawnego (radnego) wystarcza dla zastosowania tej normy (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013 r. I OSK 125/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym argument organu, że głos radnej oddany w głosowaniu nad sporną uchwałą nie przesądził o wyniku głosowania ze względu na rozkład pozostałych głosów, pozostaje bez znaczenia dla oceny faktu udziału radnej w glosowaniu nad uchwałą, która dotyczy jej praw, tu praw właścicielskich do terenów objętych uchwalanym planem. Dlatego też Sąd uznał, że wskazane naruszenie prawa jest na tyle istotne, że wymaga unieważnienia zaskarżonej uchwały, jednakże jak już wskazano, tylko w "granicach" interesu prawnego skarżących, czyli w stosunku do zapisów planu obejmujących działkę skarżących. Podkreślenia wymaga, że w wyniku stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie ustaleń szczegółowych oznaczenia nieruchomości skarżących jako terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i terenu dróg publicznych nieważne stają się wszelkie ustalenia dotyczące działki skarżących, a teren ten staje się przestrzenią bezplanową. Stwierdzenie przez Sąd, że nadanie terenowi takiego oznaczenia (symbolu), a więc i przeznaczenia tego terenu narusza prawo powoduje, że plan przestaje obowiązywać w tej części. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skarżących, opisanych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, w szczególności do kwestii naruszenia stosunków wodnych na obszarze objętym planem i problemu zalewania gruntu skarżących oraz niezgodności planu ze Studium, czy różnic co do granic obszaru objętego planem w uchwale o przystąpieniu do sporządzania planu i w samym projekcie planu, Sąd nie znalazł w nich podstaw do stwierdzenia, iż doszło do istnego naruszenia procedury uchwalania planu, czy też innego naruszenia przepisów skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Wyjaśnienia wymaga, że istotą planu jest ustalenie przeznaczenia terenów na obszarze objętym planowaniem, w tym ustalenie zasad zagospodarowania i zabudowy poszczególnych terenów z obszaru, czy też zasad obsługi komunikacyjnej terenów. Dlatego też zarzuty co do naruszenia stosunków wodnych na poszczególnych gruntach, na tym etapie, przed faktyczną realizacją planu w drodze inwestycji na poszczególnych działkach, są przedwczesne i nie mogą być uwzględnione. Zauważyć przy tym należy, że w § 7 ust. 3 w pkt 9, zgodnie ze Studium, wprowadzono na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zakaz usytuowania lokali mieszkalnych na rzędnej poniżej 2 m n.p.m., a w pkt 12a ustalono obowiązek podniesienia poziomu terenu do rzędnej co najmniej 1,4 m n.p.m. na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi. W treści plany ustalono również zasady odprowadzania wód opadowych. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i stwierdził nieważność uchwały w części opisanej w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżących orzeczono w punkcie II na podstawie art. 200 p.p.s.a. Natomiast w punkcie III wyroku Sąd nakazał ściągniecie od Gminy G. kwotę [...] zł tytułem nieuiszczonego wpisu sadowego - na zasadzie art. 223 § 2 w związku z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło