II GSK 1477/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-23
Skład orzekający: Cezary Pryca, Wojciech Kręcisz, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 129b Prawa farmaceutycznego jest dopuszczalne w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie naruszenia art. 94a Prawa farmaceutycznego zostało umorzone?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 129b Prawa farmaceutycznego jest niedopuszczalne, jeśli postępowanie dotyczące naruszenia art. 94a Prawa farmaceutycznego zostało umorzone, ponieważ umorzenie postępowania oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i tym samym brak przesłanek do nałożenia sankcji.Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną za naruszenie zakazu reklamy apteki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że osnowa decyzji była niejednoznaczna i nie było podstaw do nałożenia kary w sytuacji umorzenia postępowania. Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł skargę kasacyjną, kwestionując to rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2471/17 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia (..) nr (...) w przedmiocie naruszenia zakazu zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki, umorzenia postępowania oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2471/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi (...)Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z (...) r. nr GIF-(...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie art. 94 a ust. 1 ustawy prawo farmaceutyczne w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie 2. zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z 18 maja 2015 r. zawiadomiono Inspektora Wojewódzkiego o podejrzeniu prowadzenia reklamy apteki, przez kolportowanie na terenie (...) i w ww. aptece folderu reklamowego z cenami leków, rozdawanie pacjentom apteki "(..)" wraz z opisem programu lojalnościowego. Do zawiadomienia dołączono materiały reklamowe, paragon fiskalny z zaznaczoną ilością punktów uzyskanych przez pacjenta przy zakupie oraz kopertę z napisem "(...)". Inspektor Wojewódzki dwoma postanowieniami z 11 czerwca 2015 r. postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych w aptece oraz zabezpieczeniu dowodów mających związek z zakresem i przedmiotem kontroli, na czas rozpatrzenia ww. sprzeciwu. Spółka wniosła zażalenia na ww. postanowienia.
Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) postanowieniem z (...) r. umorzył postępowanie odwoławcze w całości jako bezprzedmiotowe, a postanowieniem z (...) r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, co umożliwiło inspektorom podjęcie wcześniej zawieszonych czynności kontrolnych w aptece od (...) r. i ostateczne stwierdzenie (protokół z kontroli z (...) r.), że w ww. aptece realizowany był program "(...)". Pismem z (...) r. Wojewódzki Inspektor zawiadomił pełnomocnika spółki o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w związku z ustaleniami poczynionymi w toku kontroli apteki, w sprawie podejrzenia naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2016 r. poz. 2142 ze zm.; dalej "p.f."). Wojewódzki Inspektor postanowieniem z (...) r. dopuścił Śląską Okręgową Izbę Aptekarską (OIA) do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie podejrzenia naruszenia przez spółkę art. 94a ust. 1 p.f.
W piśmie z (...) r. spółka wniosła o zawieszenie postępowania, natomiast, Wojewódzki Inspektor postanowieniem z (...) r. odmówił zawieszenia postępowania, z uwagi na brak ku temu przesłanek. Spółka zaskarżyła to postanowienie. GIF postanowieniem z (...) r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, a postanowieniem z (...) r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia w przedmiocie dopuszczenia OIA do udziału w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Inspektor decyzją z (...) r. stwierdził w pkt 1 naruszenie zakazu reklamy apteki, o którym mowa w art. 94a ust. 1 p.f., i umorzył postępowanie w ww. zakresie, zaś w pkt 2 nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji. GIF decyzją z (...) r., nr GIF(..) utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z (...)..
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GIF, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą, jak podała, w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca zawarła argumentację na rzecz postawionych w niej zarzutów, podtrzymując stanowisko prezentowane w toku postępowania przed organami Inspekcji Farmaceutycznej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
W ocenie Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie zabrakło precyzji w określeniu zakresu umorzenia zawartego w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji. Aby prawidłowo odczytać obowiązek wynikający z ww. decyzji należy sięgnąć do uzasadnienia zatem nałożony obowiązek nie został precyzyjnie określony. Dookreślenie sentencji powinno nastąpić w samej sentencji (osnowie) nie zaś poprzez odniesienie do treści uzasadnienia decyzji. Niedokładne sformułowanie obowiązku może stanowić podstawę do sformułowania zarzutu o niewykonalności obowiązku. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu zawarte jest w decyzji organu I instancji, jednak w ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcie to nie jest jednoznaczne. W wypadku, jeżeli celem organu było umorzenie postępowania, którego istotą było ustalenie, czy skarżąca spółka narusza art. 94 a p.f. to w ocenie Sądu I instancji nie było dopuszczalne nałożenie kary w trybie art. 129 b p.f., gdyż
w takim wypadku organ nawet jeżeli w toku postępowania stwierdził naruszenie art. 94 a p.f. to postępowanie to umorzył. W ocenie WSA, organ I instancji, wydając decyzję, w której osnowa jest niejednoznaczna i nasuwająca wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia, naruszył art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż wskazane tam rozstrzygnięcie nie zostało precyzyjnie określone w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości adresata, do którego zostało skierowane, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że wyżej omówionej wady decyzji w zakresie naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. nie dostrzegł.
Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), zarzucając: na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez uwzględnienie skargi pomimo braku podstawy prawnej do tego rodzaju rozstrzygnięcia, tj.:
1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uwzględnienie skargi (...) z siedzibą we W. pomimo braku podstawy prawnej do tego rodzaju rozstrzygnięcia, tj.:
a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej jako: "k.p.a.", przez uznanie, że organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w której osnowa jest niejednoznaczna i nasuwająca wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia, naruszył art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. podczas gdy rozstrzygnięcie decyzji organu II instancji w sposób bardzo precyzyjny i zgodny z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazywało, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą naruszenie zakazu reklamy apteki, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z 8 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r. poz. 2142, ze zm.) przez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie (...) zlokalizowanej w (...) przy ul. (...) i jej działalności, z jednoczesnym wskazaniem na czym naruszenie polegało, umarzającą postępowanie w wyżej wymienionym zakresie (czyli w zakresie stwierdzenia naruszenia) oraz nakładającej karę pieniężną - a tym samym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji,
b) naruszenie art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) przez uznanie, że organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji naruszył art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., podczas gdy organ nie stosował art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. (obowiązujący od dnia czerwca 2017 r.), lecz art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), tj. w brzmieniu do dnia 31 maja 2017 r.
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez ograniczenie się przez Sąd I instancji do lakonicznego i niewystarczającego określenia w treści uzasadnienia zaskarżanego wyroku w zakresie wskazań dla organu co do dalszego postępowania (tzw. wytycznych sądu dla organu), które sprowadzało się do sformułowania, iż organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę uchyli decyzję organu I instancji i orzeknie co do istoty sprawy formułując w sposób prawidłowy osnowę decyzji oraz jej uzasadnienie, co pociągało za sobą - po pierwsze - brak możliwości dokonania oceny kasatoryjnej prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, jak również brak możliwości dokonania oceny kasatoryjnej podstaw i motywów, na których oparł się Sąd I instancji formułując rozstrzygnięcie w tym zakresie oraz po drugie - czyniąc wytyczne Sądu dla organu realnie niewykonalnymi przez organ administracji publicznej, który był ich adresatem, z uwagi na ich lakoniczną, niejasną i nieprecyzyjną treść;
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. art. 94a i art. 129b p.f., przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w przypadku umorzenia postępowania, którego istotą było ustalenie, czy Skarżąca narusza art. 94a p.f. nie było dopuszczalne nałożenie kary w trybie art. 129b p.f, podczas gdy zdaniem GIF nałożenie na stronę kary pieniężnej na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 p.f. stanowi jedynie konsekwencję naruszenia zakazu reklamy przewidzianego w art. 94a p.f., nawet jeżeli postępowanie w przedmiocie naruszenia art. 94a p.f. zostanie umorzone z powodu zaprzestania prowadzenia reklamy przez podmiot prowadzący reklamę apteki, jeszcze przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w tym przedmiocie.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna, a zatem nie mogła prowadzić do uchylenia wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach sformułowanych zarzutów kasacyjnych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć należy, że przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, a do jego naruszenia może dojść, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym jeżeli w ramach przedstawienia stanu sprawy sąd nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakiego powodu lub jeżeli nie wyjaśni podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. Przy tym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r., II GSK 2966/17). Zarzut uchybienia wymogom z art. 141 § 4 p.p.s.a. jest uzasadniony w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie wyjaśni w sposób umożliwiający kontrolę wyroku, dlaczego nie stwierdził (lub stwierdził) w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Najistotniejsze jest, aby z treści uzasadnienia wyroku wynikało, dlaczego sąd uznał, że w sprawie nie doszło lub doszło do naruszenia prawa i dlaczego skarga została uwzględniona lub oddalona.
Odnosząc powyższe do kwestionowanego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w sprawie przyjęty przez WSA, jak również zawarte są w nim rozważania dotyczące zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. WSA wyjaśnił, z jakich powodów uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wyjaśnienie to umożliwia kontrolę instancyjną orzeczenia. Okoliczność zaś, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska WSA czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego omawiany zarzut okazał się chybiony.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są wzajemnie powiązane, dlatego skład orzekający uznał za zasadne odnieść się do nich łącznie. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że konstrukcja punktu pierwszego decyzji organu I instancji jest nie do zaakceptowania, ponieważ budzi poważne wątpliwości interpretacyjne, gdyż z treści tego rozstrzygnięcia nie wynika w jakim zakresie organ umorzył postępowania. Ponadto, czy WSA prawidłowo uznał, że "...W wypadku, jeżeli celem organu było umorzenie postępowania, którego istotą było ustalenie, czy skarżąca spółka narusza art. 94 a p.f. to w ocenie Sądu nie było dopuszczalne nałożenie kary w trybie art. 129 b p.f., gdyż w takim wypadku organ nawet jeżeli w toku postępowania stwierdził naruszenie art. 94 a p.f. to postępowanie to umorzył.".
W związku z powyższym przypomnieć należy, że w pkt 1) decyzji organ I instancji stwierdza naruszenie przez przedsiębiorcę zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, polegającego
na prowadzeniu reklamy apteki poprzez:
a) prowadzenie w aptece Programu "(...)", w ramach którego:
- proponowano pacjentom uczestniczenia w Programie (...);
- wydawano pacjentom karty Programu;
- zbierano formularze zgłoszeniowe do Programu;
- naliczano pacjentom dokonującym zakupów w aptece i okazującym kartę Programu punkty za zakupy;
- udzielano pacjentom okazującym karty Programu rabaty na asortyment dostępny w aptece
b) dystrybuowanie poza apteką znalezionych w trakcie kontroli dwustronnych ulotek o treści: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015 DO 15.06.2015", "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015 do 15.06.2015", krótkimi opisami produktów leczniczych: Laremid, Ibuprofen Dr.Max, Diclac Lipogel, Aviomarin, Chlorchinaldin, Lamisilatt, Essentiale Max, Bronchosol, Magne B6 i Bepanthen Baby wraz z ich cenami detalicznymi;
c) umieszczenie w izbie ekspedycyjnej folderu informacyjnego (....) w formie plakatu z informacjami o treści: "OFERTA WAŻNA OD 01.06.2015 DO 15.06.2015", "Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.06.2015 do 15.06.2015", krótkimi opisami produktów leczniczych: Laremid, Ibuprofen Dr.Max, Diclac Lipogel, Aviomarin, Chlorchinaldin, Lamisilatt, Essentiale Max, Bronchosol, Magne B6 i Bepanthen Baby wraz z ich cenami detalicznymi
i umarza przedmiotowe postępowanie w tej części. Orzeczenie to zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić trzeba się z WSA, że z tak sformułowanego pkt 1) decyzji nie wynika w jakim zakresie postępowanie zostało umorzone, bowiem organ, pomimo że stwierdził naruszenie przez spółkę zakazu reklamy apteki to umorzył postępowanie w tej części. Językowa wykładnia tego orzeczenia może prowadzić do wniosku, że organ umorzył postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 94a ust. 1 p.f. Zatem trafnie zauważył Sąd I instancji, że "...Osnowa decyzji musi być tak sformułowana, aby z niej wyraźnie wynikało, jakie obowiązki i za co zostały na stronę nałożone oraz w jakim zakresie. Rozstrzygnięcie nie może być w ocenie Sądu uzupełnione uzasadnieniem decyzji.".
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna musi zawierać rozstrzygnięcie, które jest wypowiedzą o prawach i obowiązkach strony lub stron, sformułowana po rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem albo też stanowi wypowiedź o odmowie przyznania jej żądanego uprawnienia, względnie o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie sformułowano poglądy, że rozstrzygnięcie jest kwintesencją decyzji, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. W orzecznictwie ugruntowany jest natomiast pogląd, że prawidłowe rozstrzygnięcie jako element decyzji administracyjnej musi być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały dla adresata decyzji i niewymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony organu. Jeśli istotą decyzji jest nałożenie obowiązków, to powinny być to obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe (por. wyroki NSA: z 21.11.2017 r., II OSK 491/16, LEX nr 2429389; z 9.12.2015 r., II OSK 913/14, LEX nr 1989275; z 18.01.2011 r., II OSK 18/10, LEX nr 783523; z 8.02.2011 r., I OSK 449/10, LEX nr 990253).
Jak wskazał organ I instancji orzeczenie zawarte w pkt 1) decyzji z 3 czerwca 2016 r. wydane zostało między innymi na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Podkreślić trzeba, że decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie (w jej znaczeniu materialnym), bo nie kształtuje żadnego stosunku prawnego w zakresie uprawnień czy obowiązków strony, a jedynie znosi prowadzone postępowanie. Bezprzedmiotowość, o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a., wiąże się bowiem z sytuacją braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Tak więc bezprzedmiotowość zachodzi w przypadku, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania.
W związku z powyższym trafnie Sąd I instancji stwierdził, że w wypadku gdy celem organu było umorzenie postępowania, którego istotą było ustalenie, czy spółka narusza art. 94 a p.f. to niedopuszczalnym było nałożenie kary w trybie art. 129 b p.f. Podkreślić trzeba, że przepis art. 94a ust. 1 p.f. jest powiązany z sankcją z art. 129b ust. 1 p.f. wskazującą, że kara pieniężna jest nakładana za stwierdzone już naruszenie. Jeżeli zatem organ farmaceutyczny stwierdził, że naruszenie art. 94a ust. 1 p.f. miało miejsce, obowiązany był orzec karę pieniężną w granicach, co do wysokości podanej w art. 129b ust. 1 p.f. W rozpoznawanej, zaś sprawie organ stwierdził, że spółka naruszyła przepis art. 94a ust. 1 p.f. i umorzył postępowanie w tej części co spowodowało, iż nie doszło do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie, a w konsekwencji nie spełnione zostały przesłanki do nałożenia z sankcją z art. 129b ust. 1 p.f.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Oceny tej nie zmienia fakt, że Sąd I instancji wskazując na wady osnowy decyzji organu I instancji przywołał przepis art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji, gdy organy stosowały art. 107 § 1 k.p.a. w brzmieniu do dnia 31 maja 2017 r. Trzeba bowiem mieć na uwadze fakt, że rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest niezbędnym elementem decyzji tak w myśl przepisu art. 107 § 1 k.p.a. w brzmieniu do dnia 31 maja 2017 r., jak i po jego nowelizacji (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.). Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji), niezależnie czy przed nowelizacją, czy po niej niezmienne, musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone na stronę. Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia, a w przypadku sprzeczności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem pierwszeństwo należy przyznać rozstrzygnięciu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło