III SA/Wa 1348/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-08

Skład orzekający: Radosław Teresiak, Katarzyna Owsiak, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usługi fundraisingu świadczone przez spółdzielnię na rzecz jej członków (organizacji pozarządowych) mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, jeśli zwolnienie to nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od podatku VAT usług fundraisingu świadczonych przez spółdzielnię na rzecz jej członków (organizacji pozarządowych) może być zastosowane, jeśli nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji. W analizowanej sprawie, ze względu na praktyczny brak konkurencyjnego rynku usług fundraisingu w Polsce, zwolnienie to nie zmieni funkcjonowania rynku i tym samym nie naruszy konkurencji. Organ interpretacyjny naruszył przepis art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, nieprawidłowo oceniając brak naruszenia warunków konkurencji.
Stan faktyczny
Fundacja (Skarżąca) wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie prawa do odliczenia podatku naliczonego od usług fundraisingu świadczonych przez przyszłą spółdzielnię, której Fundacja zamierzała zostać członkiem. Spółdzielnia miała świadczyć usługi fundraisingu na rzecz swoich członków (organizacji pozarządowych) za wynagrodzenie ograniczone do zwrotu kosztów. Minister Rozwoju i Finansów uznał stanowisko Fundacji za nieprawidłowe, twierdząc, że zwolnienie usług fundraisingu przez spółdzielnię od VAT mogłoby naruszyć warunki konkurencji. Fundacja zaskarżyła tę interpretację, argumentując, że na rynku usług fundraisingu w Polsce brakuje podmiotów konkurencyjnych dla spółdzielni, a zatem zwolnienie nie spowoduje naruszenia konkurencji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 grudnia 2016 r. nr 1462-IPPP1.4512.784.2016.1.MPe w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz F. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 lutego 2017 r. Fundacja [...] (zwana dalej: "Wnioskodawca", "Fundacja" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Skarżąca wystąpiła do Ministra Rozwoju i Finansów o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca jest niezależną instytucją pozarządową typu non-profit. Wnioskodawca prowadzi szereg działań, których celem jest m.in. ochrona środowiska naturalnego i procesów ekologicznych, a zwłaszcza fauny i flory, krajobrazu, wód, gleby, powietrza i innych bogactw naturalnych ze szczególnym uwzględnieniem utrzymania podstawowych procesów ekologicznych i systemów podtrzymywania życia oraz zachowania i zapewnienia nieprzerwanego korzystania z gatunków genetycznych i różnorodności ekosystemu. Wnioskodawca działa na podstawie statutu (tekst jednolity z dnia 18 listopada 2015 r ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach - t.j. Dz. U. z 1991 r. nr 46 poz. 203 ze zm.) oraz ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z § 6 statutu Wnioskodawcy, został on powołany m.in. w celach: - zbierania i wypłacania funduszy na ochronę przyrody, jak również zarządzania nimi, analizowania potrzeb ochrony środowiska w Polsce oraz badania i rozwijania środków dla zaspokojenia tych potrzeb; - rozwijania świadomości potrzeby ochrony przyrody i uczestniczenia w projektowaniu, produkcji i udostępnieniu odpowiednich materiałów dla celów edukacyjnych, kampanii, wystaw i środków przekazu, aby wzmacniać i rozwijać ruch na rzecz ochrony przyrody w Polsce; - finansowania działań i projektów związanych z ochroną środowiska, w tym badań naukowych, wymianę naukowców, specjalistów z zakresu ochrony przyrody, studentów i innych osób oraz promowania i uczestniczenia w konferencjach, seminariach, wykładach, spotkaniach wspomagających ochronę przyrody. Podstawową formą finansowania działalności statutowej Wnioskodawcy jest fundraising - gromadzenie dobrowolnych, bezinteresownych wpłat ze strony osób fizycznych lub prawnych popierających cel, ideę lub przesłanie Wnioskodawcy. Dzięki prowadzeniu działań fundraisingowych Wnioskodawca zapewnia realizację celów statutowych, utrzymanie stabilizacji finansowej i uniezależnia się od instytucjonalnych funduszy tzw. związanych i celowych, czyli funduszy przeznaczonych na konkretny projekt. Daje to możliwość rozwoju i swobodniejszego zarządzania organizacją. Pozwala działać sprawniej i skutecznie, gromadzić kapitał żelazny, planować budżety na działania edukacyjne, promocję i pomnażanie pozyskanych funduszy, zatrudniać na stałe specjalistów, regularnie płacić bieżące rachunki, szkolić swoich pracowników itd. W chwili obecnej Wnioskodawca zatrudnia 6 osób odpowiedzialnych za pozyskiwanie funduszy oraz współpracuje z kilkoma firmami zewnętrznymi świadczącymi usługi w zakresie fundraisingu. Rynek firm świadczących profesjonalne usługi fundraisingu w Polsce w praktyce nie istnieje. Na polskim rynku obecne są dwa podmioty świadczące usługi tego typu w skali i jakości wymaganej przez Wnioskodawcę. Jeden z podmiotów znajduje się obecnie w upadłości. Podmioty te nie są w stanie obsłużyć zleceń fundraisingowych składanych przez Wnioskodawcę. Stawia to pod znakiem zapytania możliwość dalszego zdobywania środków na realizowanie celów statutowych Wnioskodawcy w przyszłości. Biorąc pod uwagę, że głównym celem Wnioskodawcy nie jest zbieranie funduszy, ale zaspokajanie ważnych potrzeb społecznych, dalsze rozbudowywanie własnego działu fundraisingu o osoby zatrudnione bezpośrednio przez Wnioskodawcę nie jest możliwe w ramach obecnej struktury działania Wnioskodawcy. W podobnej sytuacji znajdują się inne organizacje pozarządowe prowadzące działalność w zakresie pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W związku z powyższym, Wnioskodawca rozważa zostanie członkiem spółdzielni, która działała będzie na mocy ustawy z dnia 16 września 1982 r - Prawo spółdzielcze. Spółdzielnia nie będzie nastawiona na osiąganie zysków. Spółdzielnia powołana będzie do realizacji celów o charakterze społecznym i filantropijnym. Jej misją będzie rozwój dobroczynności i wzmacnianie solidarności między ludźmi poprzez działania filantropijne i edukacyjne, a w szczególności wspieranie rozwoju dobroczynności, promocja idei społecznej odpowiedzialności osób oraz środowisk społecznych i biznesowych, edukacja w zakresie dobroczynności na wszystkich obszarach życia społecznego, propagowanie cnót i wartości obywatelskich, a zwłaszcza ofiarności i solidarności z potrzebującymi, działania na rzecz dialogu i współpracy między różnymi grupami społecznymi oraz wywieranie wpływu na rzecz rozwiązań prawnych sprzyjających rozwojowi dobroczynności. W statucie spółdzielni wyłączona będzie możliwość wynagradzania członków, a wszystkie przychody przeznaczone będą na pokrywanie kosztów działalności statutowej, a więc wydatków ponoszonych we wspólnym interesie wszystkich członków. Członkami spółdzielni poza Wnioskodawcą byłyby jedynie organizacje pozarządowe prowadzące działalność w zakresie pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Spółdzielnia będzie czynnym podatnikiem VAT. Spółdzielnia będzie świadczyła na rzecz swoich członków usługę fundraisingu. Wynagrodzenie za świadczone na rzecz członków usługi fundraisingu będzie miało charakter udziału członkowskiego, którego wysokość i zasady ustalania wynikać będą z przepisów statutowych tych podmiotów. Wynagrodzenie za świadczone na rzecz członków usługi fundraisingu będzie ograniczone do zwrotu kosztów ponoszonych przez spółdzielnię w związku ze świadczeniem usług. W skład nabywanej przez Wnioskodawcę kompleksowej usługi fundraisingu wchodziłyby następujące czynności: pozyskiwanie nowych darczyńców indywidualnych (budowanie bazy danych darczyńców); wdrażanie programów pozyskiwania regularnych darowizn (regular giving, committed giving); promocja dobroczynności (zaangażowania filantropijnego); oraz dodatkowo w zależności od zapotrzebowania nabywcy usługi: opiniowanie prawodawstwa w zakresie rozwiązań wspierających filantropię; analiza organizacji pod kątem dotychczasowych działań fundraisingowych oraz jej faktycznych możliwości; opracowanie planu kampanii fundraisingowej z zastosowaniem zróżnicowanych metod finansowania wraz z profilowaniem potencjalnych darczyńców; analiza i ewaluacja wyników przeprowadzonej kampanii fundraisingowej oraz rekomendacje do dalszych działań; opracowanie długofalowej strategii pozyskiwania funduszy w oparciu o zróżnicowane źródła finansowania wraz z profilowaniem potencjalnych darczyńców; opracowanie krótko i długoterminowego planu działań fundraisingowych; analiza i ewaluacja wyników przeprowadzonych kampanii fundraisingowych oraz rekomendacje do dalszych działań; zintegrowane, wielokanałowe kampanie pozyskiwania funduszy (e-mailing, direct mailing, blind mailing, prasa, telemarketing, online marketing, social marketing, outdoor i in.); zintegrowane kampanie fundraisingowe świąteczne i tematyczne; zintegrowane kampanie fundraisingowe w sytuacjach kryzysowych (emergency appeals); kampanie marketingu bezpośredniego mające na celu budowanie relacji z darczyńcą; programy lojalnościowe mające na celu utrzymanie pozyskanych darczyńców; programy fundraisingowe dla najważniejszych darczyńców (major donors); segmentacja darczyńców w bazie danych oraz zarządzanie relacjami z poszczególnymi segmentami (donor relationship management); zamknięte warsztaty i szkolenia z fundraisingu oraz wdrożenia zróżnicowanych źródeł finansowania dostosowane do potrzeb organizacji. Wszystkie wymienione powyżej czynności świadczone w ramach usługi fundraisingu będą mieć na celu zdobycie przez Wnioskodawcę środków finansowych, które zostaną w całości przeznaczone na realizację społecznie użytecznych celów statutowych Wnioskodawcy. Nieodpłatna działalność statutowa Wnioskodawcy, na którą zbierane są fundusze w ramach fundraisingu nie podlega podatkowi VAT. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca może prowadzić pomocniczą działalność gospodarczą w celu pozyskania środków na realizację jej celów statutowych. W ramach działalności gospodarczej Wnioskodawca wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT, np.: świadczy usługi promocyjne i reklamowe na rzecz swoich sponsorów. Wartość przychodów z działalności gospodarczej to średnio 2-3 procent wszystkich przychodów statutowych Wnioskodawcy. Spółdzielnia zamierza dokumentować świadczone przez siebie usługi wystawiając faktury z podatkiem VAT 23%. Mając na uwadze powyższy opis, Wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy w świetle art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054 ze zm., zwanej dalej: "u.p.t.u.") Wnioskodawca będzie miał prawo do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących usługi zakupywane od spółdzielni, której będzie członkiem, za wynagrodzenie ograniczone do zwrotu kosztów ponoszonych przez spółdzielnię w związku ze świadczeniem usług? Zdaniem Wnioskodawcy w świetle art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. Wnioskodawca nie będzie miał prawa do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących usługi zakupywane przez Wnioskodawcę od spółdzielni, której będzie członkiem, za wynagrodzenie ograniczone do zwrotu kosztów ponoszonych przez nią w związku ze świadczeniem usług, gdyż usługi takie podlegać będą zwolnieniu od opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. i/lub na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 u.p.t.u. Minister Finansów (zwany dalej również jako: "organ interpretacyjny") w interpretacji indywidualnej z dnia 13 grudnia 2016 r., uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. W ocenie organu interpretacyjnego w analizowanej sprawie nie można zastosować zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. Minister Rozwoju i Finansów wskazał bowiem, że w niniejszej sprawie ryzyko wystąpienia zakłóceń konkurencji jest realne. Zdaniem Ministra zastosowanie zwolnienia dla spółdzielni może tworzyć niekorzystną sytuację wyjściową dla podmiotów zewnętrznych, które świadczą takie same usługi, a ze zwolnienia korzystać nie mogą, co w konsekwencji może powstrzymywać je od podejmowania aktywnych działań na rynku w tym zakresie. Zastosowanie zwolnienia dla niezależnej grupy osób stawia je w uprzywilejowanej sytuacji na rynku w stosunku do innych podmiotów wykonujących takie same czynności. W konsekwencji organ interpretacyjny stwierdził, że Wnioskodawca nie ma możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabywanej usługi fundraisingu na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Wnioskodawcy nie będzie również przysługiwało z tego tytułu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u. Minister Finansów w odpowiedzi z dnia 20 stycznia 2017 r. na wezwanie Wnioskodawcy do usunięcia naruszenia prawa stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia interpretacji oraz o zasądzenia na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie: - art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u. poprzez: a) dopuszczenie się błędu wykładni, polegającego na uznaniu, że w zawartym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego, usługi świadczone przez spółdzielnię nie będą korzystały ze zwolnień od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o których mowa w tych przepisach, z uwagi na okoliczność, iż zwolnienia te nie będą spełniać warunku, zgodnie z którym nie spowodują naruszenia warunków konkurencji; b) niezasadne uznanie, w oparciu o wnioski wyprowadzone z błędnej wykładni (o których mowa w punkcie a), że w związku z okolicznością, iż zwolnienia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u., nie spełniają warunku, zgodnie z którym nie spowodują naruszenia warunków konkurencji, przepisy te nie będą miały zastosowania w sprawie; - art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. w związku z art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, polegające na niezasadnym uznaniu, w oparciu o wnioski wyprowadzone z błędnej wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u. (o których mowa w punkcie 1 powyżej), że z uwagi na brak zastosowania zwolnienia od opodatkowania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u., w odniesieniu do usług świadczonych przez spółdzielnię na rzecz Skarżącej, przepis art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u., zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku, nie będzie miał zastosowania w sprawie; - art. 86 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 u.p.t.u. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, polegające na niezasadnym uznaniu, w oparciu o wnioski wyprowadzone z błędnej wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u. (o których mowa w punkcie 1 powyżej), że z uwagi na brak zastosowania zwolnienia od opodatkowania, o których mowa w przepisach art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b u.p.t.u., w odniesieniu do usług świadczonych przez spółdzielnię na rzecz Skarżącej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 u.p.t.u. W skardze podniesiono, że zwolnienie spółdzielni od opodatkowania VAT usług fundraisingu świadczonych przez spółdzielnię na rzecz jej członków (w tym Skarżącej) nie będzie się wiązało z realnym ryzykiem naruszenia warunków konkurencji. W ocenie Skarżącej, już sama okoliczność, że spółdzielnia będzie świadczyła usługi na rzecz Skarżącej bez generowania marży, sprawia, że niezwykle rzadko (o ile w ogóle) będzie dochodzić do sytuacji, w której będzie ono konkurować z przedsiębiorcami (co do zasady nastawionymi na generowanie zysku). Przedsiębiorcy bowiem nie zechcą wejść na rynek, na którym z uwagi na brak marży, nie będą mogli realizować celów swych przedsięwzięć biznesowych (maksymalizacji zysków). Stąd też należy uznać, że zestawiając ze sobą spółdzielnię oraz przedsiębiorców świadczących usługi fundraisingu, nie dojdzie do naruszenia warunków konkurencji, gdyż zarówno spółdzielnia, jak i przedsiębiorcy co do zasady działać będą na różnych rynkach. Ponadto Skarżąca wskazała, że fakt, że na rynku usług fundraisingowych istnieją podmioty, które świadczą usługi nie osiągając z tego tytułu zysku, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy dla uznania, że zwolnienie usług od podatku doprowadzi do zakłócenia konkurencji. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie procesowym z dnia 23 lutego 2018 r. Skarżąca podniosła, że w świetle stanowiska TSUE przedstawionego w wyroku w sprawie C-605/15, art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. został implementowany do polskiego porządku prawnego w sposób nieprawidłowy w zakresie, w jakim nie odnosi się ani wprost do konkretnych usług i dostaw realizowanych w interesie publicznym, ani też nie da się tego wywnioskować stosując zasady celowościowej i systemowej wykładni prawa. Niezgodność ta, w świetle stanowiska Trybunału, nie może stanowić podstawy do odmowy skorzystania przez spółdzielnię (niezależna grupa osób, która docelowo miałaby świadczyć na rzecz swoich członków, w tym Fundacji, usług fundraisingu, o której mowa we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji) ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. Zdaniem Skarżącej w myśl stanowiska zaprezentowanego przez TSUE w omawianym wyroku, usługi świadczone przez niezależne grupy osób wchodzą zatem w zakres zwolnienia przewidzianego w art. 132 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112, jeżeli usługi te bezpośrednio przyczyniają się do wykonywania czynności w interesie publicznym, o których mowa w art. 132 tej dyrektywy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy świadczenie usług fundraisingu przez spółdzielnię na rzecz Skarżącej nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji, co warunkuje możliwość zastosowania zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem zwalnia się od podatku VAT usługi świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku, w przypadku gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach tych grup, poniesionych we wspólnym interesie, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji. Naruszenie warunków konkurencji powinno być rozpatrywane z punktu widzenia świadczenia usług przez niezależną grupę na rzecz podmiotów zewnętrznych, a nie z punktu widzenia świadczenia usług na rzecz członków tej grupy, tzn. należy zweryfikować, czy fakt, że na rynku pojawi się podmiot świadczący określone usługi ze zwolnieniem z VAT, doprowadzi do naruszenia warunków konkurencji wobec innych podmiotów świadczących takie same usługi. Zatem, zdaniem Sądu, stwierdzenie istnienia ryzyka naruszenia neutralności konkurencji wymaga wykazania, że inne podmioty mogłyby z powodzeniem świadczyć na rzecz Skarżącej takie usługi, jakie zamierza nabywać od spółdzielni oraz ryzyko to ma przede wszystkim charakter realny, a nie jedynie teoretyczny. Słusznie Skarżąca wskazała, że treść art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. nie może być interpretowana tak, aby w praktyce niemożliwe było zastosowanie tego przepisu, a do tego zmierza wykładnia przyjęta w przedmiotowej interpretacji, wsparta szeroką argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. Przy wykładni prezentowanej przez Ministra w zakresie spełnienia warunku, aby zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. nie prowadziło do naruszenia warunków konkurencji - zwolnienie to w praktyce stałoby się instytucją "martwą". Na rynku bowiem zawsze potencjalnie mogą funkcjonować podmioty trzecie (firmy świadczące usługi typu fundraising), które w przedmiocie działalności mają usługi takie jak świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1355/14 , a Sąd orzekający w tej sprawie w pełni ten pogląd podziela. Fakt funkcjonowania takich podmiotów, a właściwie jednego podmiotu - jak wynika z treści wniosku, nie jest jeszcze jednak podstawą do twierdzenia, że zwolnienie od podatku usług świadczonych przez spółdzielnię na podstawie ww. przepisu, prowadzi do zakłócenia konkurencji. Przede wszystkim podkreślić należy, co istotne dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, że organ interpretacyjny nie ma uprawnień, aby negować, weryfikować, czy też zmieniać stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę. W analizowanej sprawie nie ma podstaw, aby domniemywać, że polski rynek usług typu fundraising prezentuje się inaczej niż to przedstawia Skarżąca. Organ jest zobowiązany do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy na tle konkretnego opisu zdarzenia przyszłego, a nie abstrakcyjnie. Natomiast jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, rynek firm świadczących profesjonalne usługi fundraisingu w Polsce w praktyce nie istnieje. Na polskim rynku obecne są dwa podmioty świadczące usługi tego typu w skali i jakości wymaganej przez Skarżącą, z tego jeden z podmiotów znajduje się obecnie w stanie upadłości. Z opisu powyższego wynika, że podmioty te nie są w stanie zrealizować wszystkich zleceń w zakresie fundraisingu składanych przez wnioskodawcę. Tymczasem organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji przejawiał tendencję do przenoszenia, na grunt rozpatrywanej sprawy, tez ze spraw, w których stan faktyczny jest inny, tj. rynek usługodawcy obfituje w podmioty wykonujące działalność zbliżoną do działalności niezależnych grup. To właśnie wówczas istnieje realna alternatywa zakupu usług od innych przedsiębiorstw albo założenia własnej niezależnej grupy (np. spółki). W niniejszej sprawie, jak wskazuje treść wniosku, takiej alternatywy Skarżąca jednak nie ma. Jak przedstawia to Skarżąca, dla niej alternatywą jest zmiana profilu działalności i samodzielne wykonywanie działalności fundraisingu (ten kierunek jednak Skarżąca odrzuca) albo zlecanie usługi spółdzielni, założonej w celu działalności fundraisingowej. Zatem, skoro rynek firm świadczących profesjonalne usługi fundraisingu w Polsce w praktyce nie istnieje, zwolnienie podatkowe dla usług świadczonych przez spółdzielnię nie zmieni funkcjonowania rynku usług fundraisingu. W konsekwencji spełnione są przesłanki do objęcia usług zakupionych od spółdzielni zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie można jednak uznać, że wyrok TSUE w sprawie C-605/15, Aviva ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem tego wyroku jest cel świadczenia usług i dostaw w interesie publicznym, co w sprawie sporne nie było. Trybunał w wyroku wydanym w powołanej sprawie nie odnosił się jednak do warunku niezakłócania konkurencji, więc nie można twierdzić, na jego podstawie, że implementacja Dyrektywy 112 w zakresie warunku niezakłócania konkurencji jest wadliwa. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że organ interpretacyjny naruszył przepis art. 43 ust. 1 pkt 21 u.p.t.u. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów uchylono zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 1369). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny winien dokonać oceny stanowiska Skarżącej zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszej sprawie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. poz. 1804). Koszty postępowania sądowego w sprawie obejmowały wpis w wysokości 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło