II SA/Sz 124/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U z 2017 r., poz. 1257), art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1851) art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659), po rozpatrzeniu odwołania E. H. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w wieku do 18 lat - E. H. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organy: W dniu 14 sierpnia 2017 r. E. H. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na córkę E. H. na okres [...]. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ([...]) na podstawie art. 104 kpa, art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 14, pkt 20 lit. g, art. 4, art. 5, art. 7 ust. 3, art. 10 ust. 2, art. 13, art. 18, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.), art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1518 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1465) odmówił przyznania świadczenie wychowawczego na E. H.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe w 2016 r. bowiem wnioskodawca uzyskał dochód nieopodatkowany z tytułu stypendium w wysokości [...] zł. W związku z powyższym jego miesięczny dochód z tytułu dochodów nieopodatkowanych wynosi [...] zł miesięcznie ([...] zł : 12 miesięcy = [...] zł). Żona wnioskodawcy w 2016 r. uzyskała dochód nieopodatkowany z tytułu stypendium w wysokości [...] zł. W związku z powyższym miesięczny dochód z tytułu dochodów nieopodatkowanych wynosi [...] zł miesięcznie [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł). Ponadto V. H. decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznano prawo do świadczenia rodzicielskiego na E. H. na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Po uwzględnieniu powyższych dochodów, Prezydent Miasta K. uznał, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł miesięcznie. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E. H. i wskazał, że organ I instancji błędnie wyliczył miesięczny dochód rodziny. Organ ustalający prawo do świadczenia wychowawczego powinien wziąć pod uwagę świadczenie rodzicielskie żony V. H. w kwocie [...]zł miesięcznie wyłącznie za okres od [...] roku (chodzi o świadczenie uzyskiwane w okresie, na który przyznawane jest świadczenie) do dnia [...] roku (do tej daty zostało przyznane). Jest to łącznie 4,5 miesiąca, czyli 4,5 x [...] zł = [...] zł. Średni miesięczny dochód żony zdaniem wnioskodawcy z tego tytułu to [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł. W ocenie wnioskodawcy dochód rodziny to [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł miesięcznie i podzielone na 3 osoby daje kwotę [...]zł miesięcznie na członka rodziny i jest to wartość poniżej ustawowego progu [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ponownie dokonał obliczenia dochodu rodziny wnioskodawcy i wskazał, że rokiem obliczeniowym dochodu jest dochód z roku poprzedzającego okres świadczeniowy [...], tj. rok 2016 z uwzględnieniem dochodu uzyskanego po tym roku. Dochód uzyskany w 2016, który w trzyosobowej rodzinie wnioskodawcy wynosił według obliczeń organu [...],- zł. netto, a w przeliczeniu na miesiąc [...] zł. wyliczono w ten sposób, że do kwoty [...]zł. (nieopodatkowany dochód z tytułu stypendium z 2016 r. wnioskodawcy) dodano kwotę [...]- zł. (nieopodatkowany dochód z tytułu stypendium z 2016 r. jego żony). Ponadto, w związku z uzyskaniem przez żonę wnioskodawcy uprawnień do świadczenia rodzicielskiego na okres od [...] r. do [...] r., kwota świadczenia rodzicielskiego z miesiąca czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł. została doliczona do przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny za rok 2016 r. ([...] zł. + [...] zł. = [...] zł). Dochód rodziny w przeliczeniu na trzyosobową rodzinę wyniósł [...] zł., co przekroczyło kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Zatem w ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo wyliczył dochód przypadający na członka rodziny, którego wysokość przekracza kryterium dochodowe uzasadniające odmowę przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przypadku zmiany sytuacji dochodowej rodziny, strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego. Według art. 2 pkt 19 lit. h ustawy utrata uprawnień do świadczenia rodzicielskiego oznacza utratę dochodu i na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skarżący E. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił naruszenie: 1. art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (zwanej dalej ustawą) poprzez odmowę przyznania świadczenia wychowawczego mimo, iż dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza średnio kwoty [...]zł miesięcznie, 2. art. 7 ust. 3 ustawy poprzez jej błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku planowania uzyskiwania stałego, zaplanowanego dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym, na który przyznawane jest świadczenie wychowawcze, ale z jednoczesnym udowodnieniem, że dochód ten będzie uzyskiwany wyłącznie przez część tego roku kalendarzowego, to należy przyjąć, że dochód ten wystąpi przez cały okres na który jest przyznawane świadczenie i założyć, że wystąpi on przez wszystkie miesiące, a nie tylko część, W związku z powyższym wniósł o: 1. uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku wydane w sprawie nr [...], a także poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku w sprawie nr [...], 2. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym również zwrotu kosztów zastępstwa pełnomocnika procesowego. W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z organami, że kryterium dochodowe zostało przekroczone gdyż organy błędnie wyliczyły dochód przypadający na osobę w rodzinie skarżącego. Zdaniem strony skoro V. H. otrzymuje świadczenie rodzinne do dnia 13 lutego 2018 roku, a na późniejszy okres go nie otrzymała, oraz okres na jaki jest przyznawane świadczenie wychowawcze trwa od 1 października 2017 roku przez 12 miesięcy, to do wyliczenia dochodu rodziny oraz dochodu na każdego z członków należy przyjąć wyłącznie świadczenie rodzinne uzyskiwane za październik, listopad i grudzień 2017 roku oraz styczeń i połowę lutego 2018 roku, tj. łącznie za 4,5 miesiąca, co w przybliżeniu daje kwotę [...]zł łącznie w okresie, na który przyznaje się świadczenie wychowawcze. Strona przedstawiła matematyczne uzasadnienie swojego toku rozumowania wskazując, że kwota [...]zł (stypendia w 2016 roku) + [...] zł (świadczenie rodzinne w okresie świadczenia wychowawczego) = [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł (na rodzinę miesięcznie) : 3 osoby = [...] zł na osobę miesięcznie. W ocenie skarżącego skoro w okresie, na jaki jest przyznawane świadczenie wychowawcze, dochód z tytułu świadczenia rodzinnego wyniesienie [...] zł (ale [...] zł miesięcznie), co wynika z dokumentów urzędowych oraz wiadomości posiadanych przez Prezydenta Miasta K., to nie można dla wygody obliczeń założyć, że wyniesie on [...] zł, tj. średnio [...] zł miesięcznie. Obrazując to na kwotach, jeżeli przez 8,5 miesiąca ktoś dostaje [...] zł, to średnia w 12 miesiącach kalendarzowych to nie [...] zł miesięcznie, ale ok. [...] zł miesięcznie. Jak dostaje [...] zł, to średnia w 12 miesiącach wynosi [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga jest niezasadna. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 1 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. 2016 r. poz. 195 ze zm.), zwanej dalej ustawą, która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę z uwagi na przekroczenie kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, uprawniającej do tego świadczenia w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Kwestią sporną w sprawie jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W ocenie organów miesięczny dochód rodziny skarżącego w skład, której wchodzi skarżący, jego żona oraz córka wyniósł w 2016 r. [...] zł., co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi [...] zł., która to kwota przekracza kryterium dochodowe - 800,- zł na osobę w rodzinie określone w art. 5 ust. 3 ustawy. Zdaniem skarżącego do takiego przekroczenia kryterium dochodowego jednak nie doszło ponieważ ustalenia organów dotyczące określenia wysokości dochodu na członka rodziny są nieprawidłowe. W myśl art. 2 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy definicji dochodu odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W art. 7 ust. 1-3 ustawy przewidziano sytuacje zmian w strukturze dochodów rodziny, które powinny być uwzględnione w celu ustalenia dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego. Zmiany te mogą polegać zarówno na utracie dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, w efekcie czego przy ustalaniu dochodu nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1), jak też na uzyskaniu dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2) oraz po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3), skutkującego odpowiednim jego zaliczeniem. Będą to więc zawsze dochody uzyskane lub utracone w okresie po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę obliczenia dochodu rodziny. Na dochód rodziny skarżącego w 2016 r. składa się: - dochód skarżącego z tytułu stypendium (dochód nieopodatkowany) w wysokości [...] zł., - nieopodatkowany dochód żony z tytułu stypendium w 2016 r. w wysokości [...] zł. Ponadto, w związku z uzyskaniem przez żonę skarżącego uprawnień do świadczenia rodzicielskiego na okres od 29 maja 2017 r. do 13 lutego 2018 r., kwota świadczenia rodzicielskiego z miesiąca czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł. została doliczona do przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny za rok 2016 r. (1.895,83 zł.+ [...] zł. = [...] zł). Tak obliczony dochód rodziny wyniósł [...] zł. natomiast w przeliczeniu na jedną osobę jest to kwota [...]zł. Według art. 2 pkt 20 lit. g ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowanego uzyskaniem uprawień do świadczenia rodzicielskiego i według art. 7 pkt 3 ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Jak z powyższego wynika, jedynym warunkiem wymaganym aby w takim przypadku do dochodu rodziny doliczyć dochód członka rodziny uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego jest aby dochód ten był uzyskiwany także w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Oznacza powyższe, że taki dochód musi być uzyskiwany w dacie ustalania prawa, i uwzględniany tylko miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Mowa w przepisie jest o miesiącu a nie miesiącach. Podnoszony przez skarżącego zarzut wadliwego sposobu obliczania przez organ dochodu rodziny poprzez nie przyjęcie, iż świadczenie rodzicielskie uzyskane za okres od 1 października 2017 r. (termin od którego zostało przyznane świadczenie) do dnia 13 lutego 2018 r. w łącznej kwocie [...]zł. nie zostało podzielone na 12 miesięcy w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Organy prawidłowo wyliczyły miesięczny dochód w rodzinie stosując wyżej powołane obowiązujące przepisy. Należy także wyjaśnić, że przedstawiony przez organy orzekające sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny w przytoczonymi wyżej przepisami ustawy, a nadto identyczny sposób liczenia dochodu na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, posiadający identyczną regulację prawną, został potwierdzony licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych. Reasumując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie przekracza kwotę [...]zł. zasadnie odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W tym stanie sprawy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.